WARNING

⚠️

Disclaimer

⚠️

This story is a work of fiction and is intended for mature audiences only. It contains themes of

bromance

, emotional intimacy, and scenes of a sexual nature that may not be suitable for all readers. Reader discretion is strongly advised.

All characters, events, places, and scenarios are entirely fictional and are not meant to reflect real people or actual events. Any similarities to actual persons, living or dead, are purely coincidental.

This story may include spelling or grammatical errors, which are part of the creative process and not intentional misinformation. If you are sensitive to topics involving intimacy, identity, emotional struggles, or sexual content, please proceed with caution or refrain from reading.

All artworks, images, or media used are either owned by the author, used with permission, or belong to their rightful owners. No copyright infringement is intended.

This content is meant for entertainment and self-expression.

Read responsibly.

Kabanata I

---

Content Warning: This chapter contains mature and explicit themes that may not be suitable for all readers. Please read at your own discretion.

---

Hapon na nang makarating ako sa bahay matapos ang maghapong pagtulong kay Tatay sa bukid. Ramdam ko pa rin ang init ng araw na tila dumikit na sa aking balat, habang ang aking mga paa ay mabigat sa bawat hakbang dahil sa putik na kumapit sa aking tsinelas. Basa rin ng pawis ang aking suot na damit at halos mangalay na ang aking mga balikat sa maghapong pagbubuhat at pagtatrabaho. Gayunpaman, wala akong mairereklamo. Simula nang makapagtapos ako ng kolehiyo ilang linggo na ang nakalipas, iyon na ang naging araw-araw kong ginagawa. Habang naghihintay na matawagan ng kompanyang inaplayan ko sa Maynila, minabuti kong tumulong muna sa bukid kaysa mag-aksaya ng oras sa bahay.

Lumaki ako sa isang maliit at tahimik na bayan sa lalawigan ng Cebu. Hindi kami mayaman at hindi rin marangya ang aming pamumuhay, ngunit sapat ang kinikita ng aking mga magulang upang maitawid kami sa bawat araw. Isang magsasaka ang aking ama, at halos buong buhay niya ay inialay niya sa pagbubungkal ng lupa upang mabigyan kami ng maayos na kinabukasan. Ang aking ina naman ay nagtitinda sa palengke ng aming bayan—mula sa madaling-araw hanggang hapon, naroon siya sa kaniyang puwesto, nagbabantay ng mga tindang gulay at prutas na kalahati ay mula sa aming sariling tanim, kalahati ay mula sa pagsasaka ng iba na ibinibenta nila sa kaniya ng murang halaga. Bata pa lamang kami ay paulit-ulit na niyang sinasabi na ang sipag at tiyaga lamang ang kayamanang hindi kailanman mananakaw sa isang tao. Marahil iyon ang dahilan kung bakit pinilit nilang mapagtapos kaming magkakapatid kahit kapos kami sa buhay.

Bunso ako sa apat na magkakapatid. Ang aming panganay ay babae at mayroon nang sarili niyang pamilya. Ang pangalawa naman ay nagtatrabaho bilang mekaniko sa kabilang bayan, habang ang pangatlo ay kasalukuyang nakatira sa aming tiyahin sa Maynila upang doon maghanap ng mas magandang oportunidad. Ngayon naman ay ako na ang susubok na sundan ang yapak niya. Matagal ko nang pinapangarap na makapagtrabaho sa lungsod. Hindi lamang para sa sarili kong kinabukasan, kundi para na rin matulungan ko sina Nanay at Tatay na makapagpahinga sa kanilang pagtatrabaho.

Habang papalapit ako sa aming bahay, napansin kong may nakatayo sa may bakod. Mula pa lamang sa malayo ay kitang-kita ko na ang pamilyar na pigura ni Nanay. Nakasuot pa siya ng kaniyang pangtindang damit na simpleng puting t-shirt at maong na pantalon, tanda na kakauwi lamang din niya mula sa palengke. Ngunit higit sa lahat, kapansin-pansin ang kaniyang napakalawak na ngiti. Hindi iyon ang karaniwan kong nakikita sa kaniya. Para bang may balitang hindi na niya kayang itago kahit ilang segundo pa.

“Anak!” Malakas niyang sigaw habang masiglang kumakaway sa akin. Napangiti ako ngunit hindi rin naiwasang mapakunot ang noo. Hindi ko alam kung ano ang nangyayari. Bihira ko siyang makitang ganoon kasabik.

“Bilisan mo!” muli niyang sigaw habang paulit-ulit akong kinukumpasan ng kamay. Napabilis ang aking mga hakbang hanggang sa tuluyan na akong napatakbo. Halos hindi pa ako nakakabawi ng hininga nang marating ko siya.

“Nay, bakit po?” nagtataka kong tanong habang hinihingal. Sa halip na sumagot ay agad niyang iniabot sa akin ang aking cellphone. Halatang nanginginig pa ang kaniyang kamay sa pananabik.

“Dali… kausapin mo.” Lalo akong nagtaka. Napatingin muna ako sa aking mga kamay na puno ng putik bago muling tumingin kay Nanay.

“Nay, ang dumi ng kamay ko…”

“Wala na ’yon. Sagutin mo na.”

Dahan-dahan kong tinanggap ang cellphone. Hindi ko alam kung sino ang nasa kabilang linya, ngunit may kung anong kaba na biglang sumikip sa aking dibdib. Huminga muna ako nang malalim bago ko inilapit ang telepono sa aking tainga. “Hello?” mahina kong sambit.

“Good afternoon. Maaari ko bang makausap si Matthew?”

“Ako po ito.”

“Magandang hapon. Tumatawag kami mula sa kompanyang inaplayan ninyo sa Maynila.”

Parang biglang tumigil ang lahat.

Nawalan ng ingay ang paligid. Hindi ko na narinig ang huni ng mga ibon, ang pagaspas ng hangin, maging ang mahinang kaluskos ng mga dahon sa aming bakuran. Ang tanging naririnig ko na lamang ay ang malinaw na tinig ng babaeng nasa kabilang linya.

“Masaya naming ipinababatid na natanggap kayo sa posisyong inyong inaplayan. Congratulations, Mr. Matthew. Welcome to the company.”

Hindi ako agad nakapagsalita.

Pakiramdam ko ay biglang nanlamig ang buo kong katawan. Hindi ko alam kung paano ako hihinga. Ang ilang buwang paghihintay, ang paulit-ulit na pagdarasal, at ang walang kasiguraduhang kinabukasan ay biglang napalitan ng isang balitang hindi ko inaasahang maririnig sa araw na iyon.

“T… totoo po ba?” halos pabulong kong tanong.

Narinig ko ang mahinang pagtawa ng babae.

“Yes, sir. Congratulations. Ipapadala rin namin sa inyong email ang mga requirements at ang schedule ng inyong pagre-report sa opisina.”

Halos hindi ko na maintindihan ang mga sumunod niyang sinabi. Paulit-ulit lamang na umiikot sa isip ko ang isang katotohanan. Natanggap ako. Pagkatapos kong magpasalamat ay dahan-dahan kong ibinaba ang tawag. Ilang segundo akong nakatitig lamang sa cellphone na hawak ko bago ko iyon ibinalik kay Nanay.

Hindi ko na napigilan ang sarili. Mahigpit ko siyang niyakap. “Nay…” nanginginig kong sambit habang unti-unting namumuo ang mga luha sa aking mga mata. “Tanggap po ako.” Hindi ko na napigilan ang tuluyang pagpatak ng aking mga luha.

Sa wakas. Makakarating na rin ako sa Maynila. Masisimulan ko na ring abutin ang mga pangarap na matagal kong iniingatan. Hindi na lamang ito pangarap na nakaguhit sa isip ko. Unti-unti na itong nagiging realidad.

Ramdam kong mas humigpit ang yakap ni Nanay sa akin. Nang bahagya niya akong bitawan ay nakita kong maging ang kaniyang mga mata ay namumuo na rin ng luha. “Alam kong mangyayari ’to, anak,” umiiyak ngunit nakangiti niyang sabi. “Sabi ko sa’yo, hindi masasayang ang lahat ng paghihirap mo.”

Hindi ko napigilang matawa sa gitna ng pag-iyak nang makita ko siyang halos magtatatalon sa sobrang tuwa. Paulit-ulit niyang pinupuri ang Diyos habang hindi maalis ang ngiti sa kaniyang mukha. “Salamat, Panginoon… salamat talaga!”

Napangiti rin ako. Matagal ko nang gustong makita ang ganoong saya sa mukha ng aking ina.

Ilang sandali pa ay may narinig kaming mga yabag mula sa likuran. Sabay kaming napalingon at nakita namin si Tatay na kararating lamang mula sa likod ng bahay. Hawak pa niya ang kaniyang sumbrero habang nakatingin sa amin na tila nagtataka kung ano ang nangyayari.

“Bakit parang ang saya-saya ninyo?” natatawa niyang tanong.

Hindi na hinintay ni Nanay na ako pa ang sumagot. “Tanggap na ang anak mo!” halos pasigaw niyang sabi.

Nakita kong bahagyang nanlaki ang mga mata ni Tatay bago unti-unting gumuhit ang isang malawak na ngiti sa kaniyang mukha. Walang anumang salita ang kayang ilarawan ang saya at pagmamalaki na mababanaag sa kaniyang mga mata nang sandaling iyon. Dahan-dahan siyang lumapit sa akin at mahigpit akong niyakap. Isinabay niya rin si Nanay kaya kaming tatlo ay magkakayakap sa gitna ng aming bakuran.

“Congratulations, anak,” mahina niyang sabi habang tinatapik ang aking likod. “Alam kong malayo ang mararating mo.”

Napapikit ako habang pilit pinipigilan ang muling pagpatak ng aking mga luha. Sa unang pagkakataon ay naramdaman kong unti-unti nang nagbubukas ang pintuan ng mga pangarap na matagal kong hinintay. Ilang araw na lamang at aalis na ako sa aming probinsiya upang lumuwas sa Maynila. Panibagong lugar, panibagong buhay, at panibagong yugto ang naghihintay sa akin.

Hindi ko pa alam kung ano ang mga pagsubok na darating, ngunit isang bagay ang sigurado ako.

Kinagabihan, matapos naming maghapunan, hindi na nawala ang saya sa loob ng aming bahay. Kahit simpleng pritong isda, gulay, at mainit na kanin lamang ang nakahain sa mesa, pakiramdam ko ay iyon na ang pinakamasarap na hapunang natikman ko. Hindi dahil sa pagkain, kundi dahil sa balitang sama-sama naming ipinagdiriwang. Ilang beses pa ring napapangiti sina Nanay at Tatay habang nagkukuwentuhan tungkol sa aking pagluwas sa Maynila. Paminsan-minsan ay napapailing na lamang ako sa tuwing uulitin ni Nanay ang, “Sabi ko naman sa inyo, matatanggap ang anak ko.” Para bang mas proud pa siya kaysa sa akin.

Pagkatapos naming magligpit ng pinagkainan, agad na kinuha ni Nanay ang kaniyang cellphone at tinawagan ang aking mga kapatid sa pamamagitan ng video call. Ilang sandali lamang ay isa-isang lumitaw ang kanilang mga mukha sa screen. Nauna ang aming ate, kasunod ang pangalawa kong kuya na kasalukuyang nasa trabaho pa, at maya-maya ay sumingit na rin sa tawag ang pangatlo naming kapatid na si James mula sa Maynila.

“Uy, kumpleto tayo ah!” natatawang bati ni Ate.

“Ano’ng meron? Bakit biglaang video call?” tanong naman ng pangalawa kong kuya habang tila naghahanap ng tahimik na lugar.

Nagkatinginan kaming apat nila Nanay at Tatay. Hindi na yata mapigilan ni Nanay ang pananabik dahil siya na mismo ang nagsalita.

“May magandang balita kami!”

“Ano ’yon?” halos sabay-sabay nilang tanong.

Napatingin sa akin si Nanay at bahagyang itinulak ang aking balikat. “Sige na, ikaw na magsabi.” Napangiti ako at napakamot sa aking batok. Kahit pamilya ko ang kaharap ko, hindi ko pa rin maiwasang kabahan.

“Ah… natanggap na ako.”

Saglit na natahimik ang kabilang linya bago biglang nagsigawan ang lahat.

“Ha?! Totoo ba?”

“Uy! Congratulations!”

“Sabi ko na nga ba!”

Halos magsabay-sabay ang kanilang mga boses kaya wala na akong maintindihan. Napatawa na lamang ako habang si Nanay naman ay hindi maitago ang kaniyang pagmamalaki. “Natanggap na ang bunso ninyo sa kompanyang inaplayan niya sa Maynila,” masaya niyang dagdag.

Lalong lumawak ang ngiti ni Kuya James. Halos mailapit na niya ang mukha sa camera dahil sa sobrang excitement.

“Sa wakas! Magkakasama na rin tayo rito!” sabi niya. “Hindi na ako mag-iisa. May kasama na akong mangungulit.”

“Ikaw talaga,” natatawa kong sagot.

“Totoo naman. Mas madali na rin kitang matutulungan kapag nandito ka na.”

Napangiti ako sa sinabi niya. Sa apat naming magkakapatid, si Kuya James ang pinakakapalagayan ko ng loob. Siguro dahil magkasunod lang ang edad namin at pareho kaming mahilig magbiruan. Siya rin ang unang umalis ng probinsiya upang makipagsapalaran sa Maynila, kaya malaking ginhawa sa akin na may kakilala akong sasalubong sa bagong mundong papasukin ko.

Doon na rin namin napag-usapan ang pansamantala kong matutuluyan. Si Tita Aime, ang nakababatang kapatid ni Tatay, ang nag-alok na sa kanila muna ako tumuloy kapag natanggap ako sa trabaho. Ilang taon na rin kasi siyang nakatira sa Maynila kasama ang kaniyang asawa at dalawang anak. Doon din kasalukuyang nakikitira si Kuya James habang nag-iipon.

“Sabi ni Tita na huwag ka nang mahiya,” ani Jayson. “Matagal ka na nilang hinihintay dito lalo na yung bunso niyang anak si Princess.”

Napailing ako. “Oo, pero pansamantala lang talaga. Ayokong masyado tayong makaabala.”

“Anong abala?” singit ni Ate. “Pamilya naman tayo.”

Napabuntong-hininga ako bago ngumiti. “Alam ko naman, pero umuupa lang din sila ng bahay. May sarili na silang pamilya, tapos nandoon ka pa. Ayokong makipagsiksikan nang matagal. Kapag nakaipon ako sa trabaho, hahanap agad ako ng mauupahan.”

Tahimik lamang na tumango si Tatay na noon ay nakikinig sa aming usapan. “Tama ang iniisip mo Bunso,” sabi niya. “Magpasalamat tayo sa kabutihan ng Tita niyo, pero huwag nating abusuhin. Mag-ipon ka muna. Kapag kaya mo nang bumukod, saka ka lumipat.”

“Opo, Tay.”

“Iyon din ang plano namin ng Tatay mo,” dagdag ni Nanay. “Ang mahalaga, may matutuluyan ka habang nag-a-adjust ka pa sa trabaho at sa buhay sa Maynila.”

Tumango na lamang ako. Sa totoo lang, iyon din ang gusto ko. Ayokong maging pabigat sa kahit na sino. Kung maaari nga lamang ay direkta na akong magrerenta ng sarili kong matitirhan, ngunit alam kong hindi pa sapat ang ipon ko para gawin iyon. Mas mabuti nang magsimula muna sa kung anong mayroon at unti-unting bumuo ng sariling pundasyon.

Nagtagal pa ng halos isang oras ang aming pag-uusap. Hindi na nawala ang tawanan at kulitan, lalo na nang magsimula nang magbiro si Kuya James tungkol sa buhay sa Maynila. Kung anu-anong kuwento ang ibinahagi niya—mula sa matinding trapiko hanggang sa mahal na presyo ng pagkain na lalo lamang nagpalakas ng kaba at pananabik ko.

“Basta tandaan mo,” nakangisi niyang sabi, “ibang-iba ang Maynila sa probinsiya. Kaya pagdating mo rito, huwag kang masyadong mabait. Baka maubusan ka ng pamasahe.”

“Tigilan mo nga ang kapatid mo,” natatawang saway ni Nanay.

“Totoo naman, Nay!”

Muli kaming nagtawanan.

Nang tuluyan nang matapos ang aming pag-uusap ay isa-isa na silang nagpaalam. Naiwan sa screen ang sarili kong repleksiyon bago tuluyang namatay ang ilaw ng cellphone. Ilang segundo ko pa iyong tinitigan habang hindi pa rin nawawala ang ngiti sa aking labi.

Maya-maya pa ay tumayo na si Nanay at bahagyang inunat ang kaniyang likod. “Mauna na akong matulog,” sabi niya habang pinipisil ang kaniyang balikat. “Maaga pa akong aalis bukas. Biyernes bukas, maraming tao sa palengke.”

“Opo, Nay. Magpahinga na po kayo.”

Ngumiti siya sa amin bago tuluyang pumasok sa kaniyang silid.

Naiwan kaming dalawa ni Tatay sa sala. Tahimik na muli ang bahay. Ang tanging maririnig ay ang mahinang ugong ng bentilador at ang komentaryo ng basketball game na pinapanood ni Tatay sa telebisyon.

Ako naman ay nagpunta sa kusina upang hugasan ang mga pinagkainan. Isa-isa kong isinawsaw sa palanggana ang mga plato at baso habang dinadaluyan ng tubig ang aking mga kamay. Sa bawat paghagod ko ng espongha ay hindi ko maiwasang mapangiti.

Ilang araw na lang luluwas na ako ng Maynila.

Sa unang pagkakataon sa loob ng dalawampu’t dalawang taon kong pamumuhay, lalayo ako sa tahanang kinalakihan ko. Iiwan ko ang simpleng buhay sa probinsiya at haharapin ang isang mundong hindi ko pa lubos na kilala. Habang iniisip ko iyon, hindi ko malaman kung alin ang mas nangingibabaw sa aking dibdib—ang pananabik ba sa mga bagong oportunidad, o ang takot na baka hindi ko kayanin ang buhay na naghihintay sa akin.

Matapos kong mailigpit ang huling plato at mapatuyo ang mga basong kamay sa likod ng pantalon ko, hindi pa rin nawawala ang kaba sa aking dibdib. Ang bahay ay tahimik na—ang tunog ng tubig na tumutulo mula sa gripo ang tanging naririnig, kasabay ng mahinang pagaspas ng bentilador sa sala.

Dahan-dahan akong lumakad patungo sa sala, ang sahig na yari sa tabla ay sumusutsot sa bawat hakbang ko. Si Tatay ay naroon pa rin, nakaupo sa aming lumang sopa, ang kaniyang mga mata nakatuon sa telebisyon kung saan naglalaro ang huling minuto ng isang basketball game. Ang liwanag mula sa screen ay nagbibigay ng asul na kinang sa kaniyang mukha—mukhang pagod, ngunit may kung anong katahimikan na nakapaloob sa bawat linya nito.

Umupo ako sa kaniyang tabi. Ang distansya sa pagitan namin ay sapat para sa isang tao, ngunit sa ganoong gabi, pakiramdam ko’y isang dangkal lamang. Ang init ng kaniyang katawan ay naramdaman ko kahit hindi pa kami nagkakadikit, ang amoy ng lupa at pawis na bumabalot sa kaniya mula sa maghapong pagtatrabaho sa bukid.

Hindi siya tumingin. Patuloy siyang nakatingin sa screen, ang kaniyang mga kamay nakapatong sa kaniyang tuhod, ang mga daliri bahagyang kumakalabit sa tela ng kaniyang shorts.

Dahan-dahan kong inilagay ang aking kamay sa ibabaw ng kaniyang hita. Ang balat niya ay mainit, may katigasan mula sa mga ugat na sumisibol mula sa taon ng pagbubungkal. Ang aking daliri ay naglakbay pataas, unti-unting pumapasok sa loob ng kaniyang shorts, hanggang sa marating ko ang bagay na matagal nang pamilyar.

Naroon ito—mainit, mabigat, at tila naghihintay.

Hindi pa ito matigas. Ngunit sa bawat pagpiga ko, sa bawat paghimas ng aking palad sa kaniyang laman, ramdam ko ang unti-unting pagbabago. Ang dugo ay tumitibok, nag-aalab, nagpupumilit na palawakin ang mga ugat na dumadaloy sa balat na kayumanggi at makinis.

“Anak…” mahina niyang sambit, ngunit may bahid ng ngiti sa boses, parang nahuli sa sariling bitag. “Ang lakas mo talaga, ha? Patuloy mo lang ’yan… baka hindi ko na matapos ’tong laro.”

Ang kaniyang boses ay may kung anong pag-aatubili—hindi pagtutol, kundi isang pahintulot na paulit-ulit naming pinapalitan sa mga gabi na katulad nito. Ang kaniyang mga mata ay napapatingin sa akin sa mga sandaling iyon, at nakikita ko roon ang isang magkahalong pag-aalinlangan at pagnanasa. Ngumingiti siya—hindi ang ngiti ng isang ama sa anak, kundi ang ngiti ng isang lalaking natutukso, nahuhumaling, at natututo.

Ibinabalik niya ang tingin sa screen. Ang laro ay malapit nang matapos, ngunit sa aming mundong maliit sa sulok na iyon, wala nang ibang mahalaga kundi ang init na nagmumula sa pagitan naming dalawa.

Tatlumpung minuto. Ganoon katagal kong hinimas ang kaniyang ari sa loob ng kaniyang shorts, ang aking daliri ay umiikot sa ulo nito, pumipiga sa ugat na dumadaloy sa gilid, at bumababa sa mga bayag na mabibigat at mainit. Ang kaniyang paghinga ay unti-unting nagbabago—mula sa kalmadong paghinga ng isang taong nagpapahinga, hanggang sa maiikli, mapilit na hininga ng isang taong pinipigilan ang sarili.

Ang telebisyon ay nagpapatuloy sa pag-iingay, ngunit ni isa sa amin ay hindi na nakikinig.

Nang maramdaman ko na ang sapat na tigas, ang sapat na pag-alsa na tila nagmumula sa lupa mismo, dahan-dahan kong inilabas ang kaniyang ari mula sa kulungan ng tela. Ito ay lumitaw sa liwanag ng telebisyon—kayumanggi, maugat, at umaalpas mula sa nakabiting posisyon patungo sa itaas, tila isang hayop na matagal nang nakakulong at ngayo’y naghahanap ng kalayaan.

Ang haba nito ay umaabot sa aking palad, ang lapad ay halos hindi kayang sakupin ng aking mga daliri. Ang balat ay makinis sa ibabaw, ngunit sa ilalim nito ay ang ugat na nagdudugtong sa kaniyang puso, sa kaniyang pagkalalaki, sa kaniyang pagiging ama na ngayo’y nagiging iba.

Yumuko ako.

Ang unang dampi ng aking dila sa ulo ng kaniyang ari ay nagdulot ng kuryenteng dumaloy sa aming dalawa. Narinig ko ang kaniyang impit na ungol—isang tunog na halos hindi mailabas, isang tunog na pinipigilan niyang lumabas sa kaniyang lalamunan dahil sa takot na marinig ni Nanay na natutulog sa silid na plywood lamang ang pagitan sa sala.

Inikot ko ang aking dila sa paligid ng ulo, dahan-dahan, tulad ng paghimas sa isang prutas na hinog na hinog. Ang lasa ay maalat, may kung anong amoy ng sabon, pawis at lupa—ang amoy ng kaniyang pagkatao. Ang aking dila ay tumatakbo sa mga ugat, sa mga sulok, sa ilalim ng ulo na sensitibo at namumula na.

Unti-unti kong isinubo ang kaniyang tarugo.

Ang una ay ang ulo lamang, ang malaking bilog na bahagi na tila pumupuno sa aking bibig. Ang aking mga labi ay nakapalibot dito, ang aking dila ay naglalaro sa ilalim, at naririnig ko ang kaniyang paghinga na lalong nagiging mabilis, lalong nagiging mapilit.

Mas lalo kong isinubo. Dahan-dahan. Ang aking lalamunan ay nagbubukas, nag-aadjust sa laki nito, sa presensya nito na tila naghihintay nang matagal. Ang aking isang kamay ay nasa ibaba, hinihimas ang kalahati na hindi kasya sa aking bibig, ang aking mga daliri ay umiikot sa balat, sa mga ugat, sa mga bayag na unti-unting tumitigas sa aking palad.

Si Tatay ay hindi na tumitingin sa telebisyon.

Ang kaniyang ulo ay nakasandal sa likod ng sopa, ang kaniyang mga mata ay nakapikit, at ang kaniyang mga labi ay bahagyang nakabuka. Ang kaniyang mga kamay ay nakahawak sa mga gilid ng sopa, ang mga kuko ay nakakapit sa tela, at ang kaniyang mga binti ay nakabuka, nagbibigay daan sa aking pagitan.

Ang aking ulo ay umaalon, pababa at paitaas, ang aking bibig ay bumabalot sa kaniya nang mainit at malagkit. Ang laway ko ay dumadaloy, nagiging pampadulas, nagpapadali sa aking galaw. Kung minsan ay hihinto ako, hihigupin ang ulo nang malalim, at naririnig ko ang kaniyang impit na “Ah…” na tila isang dasal na hindi niya kayang itigil.

Ang telebisyon ay nagpatuloy sa pag-iingay—mga sigawan ng mga manonood, mga komentaryo ng mga komentarista, mga tunog ng mga palaro. Ngunit para sa amin, ang tanging musika ay ang malagkit na tunog ng aking pagchupa, ang pagtagos ng hangin sa aking ilong, at ang mahinang, paulit-ulit na ungol ni Tatay na tila nagmumula sa kaniyang pinakalooban.

Naramdaman ko ang pagbabago.

Ang kaniyang mga hita ay nagsimulang magkiskisan, ang kaniyang mga binti ay tumitigas, at ang kaniyang mga kamay ay lumipat mula sa sopa patungo sa aking ulo. Hindi niya ako pinipilit, ngunit ang kaniyang mga daliri ay nakakapit sa aking buhok, bahagyang humihila, bahagyang nagpapaalala ng kaniyang presensya.

Lalong tumigas ang kaniyang ari sa aking bibig. Ang ugat ay lalong sumisikip, ang ulo ay lalong namumula, at ang kaniyang paghinga ay naging isang sunod-sunod na mapilit na hininga na tila naghihintay ng permiso para magpakawala.

“Anak… lapit na… fuck, ang galing mo talaga,” bulong niya, ang boses puno ng gigil at pagka-uhaw. “Sige pa, anak… patikim pa ng bibig mo, ’yung paraan mo lang na alam mo.”

Ang kaniyang boses ay mahina, may kung anong pagmamakaawa, may kung anong pagpapasalamat.

Hindi ako huminto. Mas lalo kong pinabilis ang aking pag-alsa at pagbaba, ang aking dila ay naglalaro sa sensitibong bahagi sa ilalim ng ulo, at ang aking kamay ay mas mahigpit na kumakapit sa kaniyang katawan.

Nang dumating ang pagputok, ito ay parang isang lindol.

Ang unang putok ay tumama sa aking lalamunan, mainit at malapot. Sumunod ang pangalawa, ang pangatlo, hanggang sa anim na sunod-sunod na paglabas ng kaniyang katas na puno ng kaniyang pagkalalaki, ng kaniyang edad, ng kaniyang pagiging ama na ngayo’y nagiging iba sa harap ko.

Hindi ako umalis.

Hinayaan kong tumulo ang lahat sa aking lalamunan, ang aking dila ay patuloy na kumikilos, sumisipsip, nililinis ang bawat tulo, bawat patak, hanggang sa wala nang matira kundi ang aking laway at ang kaniyang paghinga na unti-unting bumabalik sa normal.

Nang matapos, nang wala nang natira, dahan-dahan kong inalis ang aking bibig. Tumayo ako, at umupo sa kaniyang tabi. Ang kaniyang ari ay nakasandal sa kaniyang tiyan, bahagyang lumambot ngunit hindi pa tuluyang nawala ang tigas, tila naghihintay pa ng ikalawang round.

Sumandal ako sa kaniyang balikat. Ang amoy niya ay mas malapit na ngayon—ang amoy ng lupa, ng pawis, ng katas, at ng isang bagay na tila pag-aari ko na rin. Ang aking kamay ay nanatili sa kaniyang hita, hinihimas pa rin ang kaniyang laman na mainit at mabigat sa aking palad.

“Tay…” mahina kong sambit.

Hindi siya sumagot. Ang kaniyang mga mata ay nakapikit pa rin, ang kaniyang ulo ay nakasandal sa likod ng sopa, at ang kaniyang mga labi ay may kung anong ngiti na hindi ko maipaliwanag—hindi pagkatuwa, hindi pag-iyak, kundi isang bagay na nasa pagitan.

Ilang minuto pa kaming nanatiling ganoon—tahimik, magkakadikit, nakikinig sa telebisyon na ngayo’y nagpapakita na lamang ng mga commercial. Ang bentilador ay patuloy na umiikot, naghahatid ng hangin na may halong init ng aming katawan.

Nang maramdaman ko na ang antok na dahan-dahang dumadapo sa aking mga mata, dahan-dahan kong inilagay ang kaniyang ari pabalik sa loob ng kaniyang shorts. Ang tela ay mainit pa, basa sa aming pawis at sa kaniyang katas.

“Tay, matutulog na po ako,” mahina kong sabi.

Bumukas ang kaniyang mga mata. Tiningala niya ako, at sa mga sandaling iyon, nakita ko ang kaniyang mga mata na may kung anong lungkot—isang lungkot na hindi niya kayang ipaliwanag, isang lungkot na dala ng mga bagay na hindi namin kayang sabihin sa isa’t isa.

“Matulog ka na, anak,” sabi niya, ang boses malambot pero may kaluskos na pangako. “Bukas, may magaasikaso ka pa… pero ’wag kang mag-alala, may gatas pa si Tatay para sa’yo bago ka umalis.”

Tumayo ako. Inayos ko ang aking damit, ang aking shorts na bahagyang madumi sa harapan. Naglakad ako patungo sa aking silid, ang sahig na yari sa tabla ay muling sumutsot sa bawat hakbang ko.

Bago ko tuluyang isara ang pinto, lumingon ako. Si Tatay ay naroon pa rin, nakaupo sa sopa, ang kaniyang mga mata ay muling nakatuon sa telebisyon—ngunit alam kong hindi na siya nanonood. Ang kaniyang isang kamay ay nasa kaniyang tiyan, sa lugar kung saan ako’y nanatili nang ilang minuto, at ang kaniyang mga labi ay may kung anong ngiti na tila nagpapaalam.

Pumasok ako sa aking silid. Ang kadilaman ay bumalot sa akin, malamig at mapangaliwan. Humiga ako sa aking kama, ang unan ay may amoy ng labada at araw. Pinikit ko ang aking mga mata, at hinintay ang antok na dumating.

Ngunit bago ako tuluyang makatulog, isang tanong ang pumasok sa aking isip—hindi tungkol sa trabaho sa Maynila, hindi tungkol sa kinabukasan, kundi tungkol sa mga gabing katulad nito.

‘Paano kaya kapag wala na ako rito? Paano kaya si Tatay?’

Ang tanong ay nanatiling nakabitin sa hangin, kasabay ng aking paghinga, hanggang sa tuluyan na akong dalawin ng antok.

Kinaumagahan, ang unang bagay na aking naramdaman ay hindi ang init ng araw, kundi ang presensya ng isang kamay.

Mahimbing pa ang aking pagtulog nang dumapo sa aking balikat ang isang haplos na tila nagmumula sa isang panaginip—malambot, maingat, at may kung anong pag-aalinlangan. Ngunit nang maramdaman ko ang pagbaba nito, ang paglakbay nito pababa sa aking braso, hanggang sa aking tagiliran, alam kong hindi ito panaginip.

Dahan-dahan kong binuksan ang aking mga mata.

Ang silid ay maliwanag na—ang liwanag ng umaga ay pumasok na sa pagitan ng kurtina, nagbibigay ng gintong kulay sa mga alikabok na lumulutang sa hangin. Sa aking likuran, narinig ko ang isang paghinga na hindi akin. Mahina, mapanatag, ngunit may kung anong tensyon na nakakabit dito.

Lumingon ako.

Si Tatay.

Nakahiga siya sa aking tabi, ang kaniyang katawan ay nakabalot pa rin sa damit na isinuot niya kagabi. Ang kaniyang mga mata ay nakapikit, ngunit alam kong gising siya. Nakikita ko iyon sa paraan ng kaniyang paghinga—hindi ang mabagal at mapanatag na paghinga ng isang taong nasa gitna ng mahimbing na pagtulog, kundi ang maiikling, mapag-isip na paghinga ng isang taong naghihintay.

Ang kaniyang kamay ay naroon pa rin sa aking katawan. Humihinto sa aking baywang, ang kaniyang daliri ay bahagyang kumakalabit sa tela ng aking shorts, tila nagtatanong, tila humihingi ng pahintulot.

“Umaga na,” mahina kong sambit.

Nagmulat ang kaniyang mga mata. Kayumanggi, malalim, at may kung anong lungkot na hindi ko maintindihan. Ngumiti siya—hindi ang ngiti ng isang ama sa anak na gumigising, kundi ang ngiti ng isang lalaking matagal nang naghihintay.

“Maaga pa umalis si Nanay,” sabi niya, ang boses malalim at makalaguyo. “May malaking suki daw sa palengke. Early bird na nag-aabang ng mga sariwang gulay. Kaya… tayo muna, anak. Walang istorbo.”

Hindi siya umalis sa aking tabi. Sa halip, ang kaniyang kamay ay muling gumalaw, tumataas mula sa aking baywang patungo sa aking dibdib, at doon huminto. Ang init ng kaniyang palad ay dumadaloy sa aking balat, nagpapainit ng aking dugo na kakaunti pa lamang ang tibok.

“Tumabi ako,” dagdag niya, at ang kaniyang mga mata ay hindi umalis sa aking mga mata. “Nakita kitang natutulog. Hindi ko mapigilan.”

Ang kaniyang pag-amin ay tila isang hudyat. Ang tension sa hangin ay lalong naging makapal, nagiging isang bagay na maaaring hawakan, maaaring tikman.

Tumagilid ako, paharap sa kaniya. Ang aming mga mukha ay magkaharap na ngayon, ang distansya ay isang dangkal lamang. Maaari kong maramdaman ang kaniyang hininga sa aking mukha—mainit, may halong kape at ngipin na hindi pa nahuhugasan, at isang bagay na tila laging nandiyan tuwing umaga.

Kinuha niya ang aking kamay.

Dahan-dahan, tila may oras pa kami, tila walang nagmamadali. Inilagay niya ang aking palad sa ibabaw ng kaniyang tiyan, at doon huminto. Ang kaniyang balat ay mainit, may katigasan mula sa mga ugat na sumisibol mula sa taon ng pagbubungkal. Ngunit sa ilalim ng tela ng kaniyang boxer, may isang bagay na mas mainit pa, mas tigas, at mas naghihintay.

Ang kaniyang ari ay tila naghahanap ng aking kamay.

“Matigas na talaga, o,” bulong niya na may mahinang tawa, puno ng kahihiyan at libog. “Tuwing umaga… ikaw agad ang una kong iniisip. Walang iba. Ikaw lang ang pampatigas ko.”

Ang kaniyang mga salita ay tila isang dasal at isang pag-amin sa parehong oras. Hindi ko alam kung paano tumugon, kaya’t ang aking katawan na lamang ang sumagot. Ang aking mga daliri ay kusang gumalaw, pumapasok sa loob ng garter ng kaniyang boxer, hanggang sa marating ko ang bagay na paborito kong hawakan.

Naroon ito—mainit, mabigat, at tigas na tigas. Ang balat ay makinis sa ibabaw, ngunit sa ilalim nito ay ang ugat na nagdudugtong sa kaniyang puso. Ang ulo ay namumula na, sensitibo, at tila nagmumula sa lupa mismo ang init nito.

“Para may lakas ka sa Maynila,” sabi niya, ang boses nanginginig sa excitement. “Bago ka pumunta doon, gusto kong may alaala ka… ng mainit at malapot na gatas ni Tatay. Inumin mo lahat, ha? Para sa’kin.”

Ang kaniyang pagpapaliwanag ay hindi kailangan. Alam ko na ang routine na ito—tuwing umaga, bago siya pumunta sa bukid, ako ang kaniyang unang hinahanap. Hindi para sa trabaho, hindi para sa tulong, kundi para sa bagay na ito—ang kaniyang pagkalalaki na ibinibigay niya sa akin, ang kaniyang katas na pinapainom niya sa akin bilang isang ritwal ng pag-ibig na hindi namin kayang ipangalan.

Bumangon ako.

Umupo ako sa gilid ng kama, ang aking mga paa ay nakadapa sa sahig na malamig. Si Tatay ay nanatiling nakahiga, ang kaniyang mga mata ay nakatingala sa akin, at ang kaniyang isang kamay ay nasa kaniyang tiyan, hinihimas ang kaniyang sarili habang naghihintay.

Dahan-dahan kong binaba ang aking ulo.

Ang unang dampi ng aking dila sa kaniyang ari ay nagdulot ng isang impit na ungol mula sa kaniyang lalamunan. Ang lasa ay mas malinaw sa umaga—mas malinis, mas matamis, at may kung anong bagong sigla na dala ng pagkakagising. Ang aking bibig ay bumalot sa kaniya, ang aking dila ay umiikot sa ulo, at naririnig ko ang kaniyang paghinga na unti-unting nagiging mabilis.

Ang aking isang kamay ay nasa kaniyang mga hita, hinihimas ang kaniyang balat na may katigasan mula sa taon ng pagtatrabaho sa araw. Ang aking kabilang kamay ay nasa aking sarili, hinihimas ang aking sariling pagkalalaki na tila tumutugon sa kaniyang presensya.

Tumiyaha siya.

Ang tunog na iyon—ang malalim, mapagkumbabang ungol ng isang ama na nagiging iba sa harap ng anak—ay nagpapaalab ng aking pagnanasa. Mas mabilis kong sinubo ang kaniyang tarugo, ang aking ulo ay umaalon, pababa at paitaas, at ang aking laway ay dumadaloy, nagiging pampadulas.

“Anak… ang sarap… ang init ng bibig mo, putang ina,” ungol niya, ang mga daliri mas humigpit sa buhok ko. “Sige pa, anak… chupain mo ’yang kay Tatay. Ang galing mo talaga… lapitin mo pa!”

Ang kaniyang mga salita ay tila isang hudyat. Ang kaniyang mga kamay ay nasa aking ulo, ang kaniyang mga daliri ay nakakapit sa aking buhok, at ang kaniyang mga binti ay unti-unting tumitigas.

Ngunit bago pa man kami tuluyang makarating sa dulo, narinig namin ito. Ang pagbukas ng pinto sa sala.

Ang tunog ay malakas, biglaan, at tila nagmumula sa ibang mundo. Ang aming mga katawan ay biglang nanigas, ang aming mga galaw ay biglang tumigil, at ang hangin sa silid ay tila biglang naging mabagal.

Sumunod ang boses ni Nanay. “Matthew? Nandiyan ka ba?”

Ang tinig niya ay malayo pa, nagmumula sa sala, ngunit para sa amin ay tila isang putok na malapit na. Nagkatinginan kami ni Tatay, at sa kaniyang mga mata nakita ko ang parehong takot at pagnanasa—ang pag-aalinlangan kung ituloy o itigil, ang pangamba na mahuli, at ang pag-iyak para sa sandaling naputol.

“Tatlong minuto,” bulong ni Tatay, at ang kaniyang boses ay may kung anong pagmamakaawa. “Kaya pa.”

Ngunit alam naming pareho na hindi na.

Nagmadali kaming tumayo. Si Tatay ay nanatili sa kama, ang kaniyang ari ay tila umangal sa pagkawala ng aking bibig, at ang kaniyang mga kamay ay nagmamadaling inaayos ang kaniyang damit. Ako naman ay tumakbo patungo sa pinto, ang aking mga kamay ay kinakalmut ang aking mukha, ang aking buhok, at ang aking damit na gulo-gulo.

Tatlong sunod-sunod na katok ang narinig ko sa pinto.

“Matthew?”

Ang boses ni Nanay ay mas malapit na ngayon, nasa labas na ng silid. Huminga ako nang malalim, pilit na pinipigilan ang aking paghinga na maging mabilis, pilit na inaayos ang aking sarili sa harap ng salamin na bahagyang makikita mula sa kinatatayuan ko.

“Opo, Nay?” sagot ko, at nagtaka ako sa aking sariling boses—mataas, putol, at may kung anong kaba na hindi ko maikubli.

“Buksan mo ang pinto.”

Ang kaniyang boses ay may kung anong pagtataka, may kung anong alinlangan. Hindi ko alam kung ano ang nakikita niya sa akin—ang aking mukha na namumula, ang aking damit na gulo-gulo, o ang amoy sa hangin na tila nagpapahiwatig ng isang bagay na hindi niya kayang pangalanan.

Hinawakan ko ang doorknob. Malamig ito sa aking kamay na mainit at basa ng pawis. Dahan-dahan kong binuksan ang pinto, at doon sinalubong ko si Nanay.

Nakatayo siya sa harap ko, ang kaniyang mga mata ay may kung anong tanong. Nakasuot siya ng kaniyang pangtindang damit—ang simpleng puting t-shirt na may mantsa ng dumi sa harapan, ang maong na pantalon na may sukat na sukat na bulsa para sa kaniyang benta. Sa kaniyang kamay ay hawak niya ang isang bag na maliit, at ang kaniyang noo ay bahagyang nakakunot.

“Anak, may nakita ka bang malaking bag?” tanong niya, at ang kaniyang mga mata ay nagliwaliw sa aking mukha. “Yung perang kita ko kahapon. Hindi ko mahanap sa pagmamadali kanina.”

Umiling ako, at nakaramdam ako ng pawis na unti-unting tumutulo mula sa aking noo, dumadaloy sa aking pisngi, at nagpapatuloy sa aking leeg. “H-hindi po, Nay,” sabi ko, at ang aking boses ay umabot, may kung anong pagkakabayo na hindi ko maipaliwanag. “B-baka nasa sala?”

Nagtaka siya lalo. Ang kaniyang mga mata ay nagliwaliw sa aking mukha, sa aking damit, at sa likuran ko kung saan naroon si Tatay—o kung saan dapat naroon si Tatay, ngunit ngayo’y wala na dahil sa aming pagmamadali.

“Matthew, may nangyayari ba?” tanong niya, at ang kaniyang boses ay may kung anong pangamba. “Bakit ka pawis na pawis? At bakit—”

“Mainit lang po, Nay,” sabi ko, at pilit na ngumiti. “I-init po ng umaga. G-galing po akong labas. Nag-jogging.”

Ang kasinungalingan ay tila isang bato na lumabas sa aking bibig—mabigat, hindi maganda, ngunit kailangan. Nakita ko ang pag-alinlangan sa kaniyang mga mata, ang pag-aatubili na maniwala, ngunit sa huli ay tumango siya lamang.

“Sige,” sabi niya, at ang kaniyang boses ay bahagyang lumambot. “Tulungan mo na lang akong hanapin. Baka nahulog sa sulok ng mesa o kaya naman sa mga drawer, pero wala naman doon ng tingnan ko. Hanapin mo nga Bunso.”

“Opo, Nay.”

Lumabas ako ng silid, sinara ang pinto sa aking likuran, at doon ko lang napansin na ang aking mga kamay ay nanginginig. Ang aking dibdib ay tila may isang bagay na nakakabitin, isang bigat na hindi ko maalis.

Tumulong ako sa paghahanap. Ang bawat galaw ko ay may kung anong pag-aatubili, ang bawat tingin ko sa paligid ay may kung anong pangamba na baka may makitang ebidensya—ang kama na hindi pa naayos, ang amoy sa hangin, o ang pagkawala ni Tatay na hindi niya maipaliwanag.

Ngunit sa ilalim ng mesa sa sala, doon namin natagpuan ang bag. Nakaipit ito sa isang sulok, tila nagtatago, tila naghihintay na matagpuan.

“Salamat, anak,” sabi ni Nanay, at ang kaniyang ngiti ay may kung anong pasasalamat na hindi ko kayang tanggapin nang buo. “Aalis na ako. Maraming tao sa palengke ngayon, baka maubusan ako ng puwesto.”

Tumango ako. Pinagmasdan ko siyang lumakad patungo sa pinto, ang kaniyang mga yapak ay malakas sa sahig na yari sa tabla, at ang kaniyang boses ay nagpapaalam habang siya’y lumalayo.

“Mag-iingat po kayo, Nay.”

Nang tuluyan na siyang makalabas, naiwan akong nakatayo sa gitna ng sala. Ang hangin ay tila biglang bumalik, ang tensyon ay unti-unting nawawala, ngunit ang kaba ay nanatili.

Hinawakan ko ang aking dibdib. Ang puso ko ay tila gusto nang lumabas, ang aking paghinga ay mabilis at mapilit. Alam kong si Tatay ay naroon pa rin sa silid, naghihintay, nag-aalinlangan.

Kumatok ako sa pinto. Mahina, tatlong beses, isang senyales na kami lamang ang nakakaalam.

“Tay, wala na,” sabi ko, at ang aking boses ay mahina, halos pabulong.

Ilang segundo ang lumipas bago bumukas ang pinto. Si Tatay ay naroon, ang kaniyang mukha ay may kung anong halong pagkatalo at pagpapasalamat. Ang kaniyang damit ay maayos na, ngunit ang kaniyang mga mata ay may kung anong lungkot na hindi maalis.

“Hindi na muna sa ngayon,” sabi niya, ang boses puno ng frustration at lungkot. “Pero sa gabi… ulit tayo, ha? Kapag wala nang istorbo. Gusto ko pa ’yung bibig mo.”

Tumango ako. Alam ko. Alam naming pareho.

Nagbihis siya sa harap ko—hindi na nag-atubili, hindi na nag-alinlangan. Ang kaniyang mga galaw ay mekanikal, tila isang robot na bumabalik sa kaniyang araw-araw na gawain. Nang matapos siya, lumapit siya sa akin at hinaplos ang aking mukha.

“Pasensya na, anak,” sabi niya habang hinahaplos ang mukha ko, ang daliri mainit at puno ng pangako. “Sa gabi na lang ulit. Kapag wala ng istorbo… magpapalabas ulit ako para sa’yo. Marami pa ’yan.”

Hindi ako nakapagsalita. Ang kaniyang mga salita ay tila isang pangako at isang pagpapakumbaba sa parehong oras.

Lumabas siya ng bahay, ang kaniyang mga yapak ay malakas sa aming bakuran, at ang kaniyang pigura ay unti-unting naglaho sa umagang liwanag. Naiwan akong nakatayo sa sala, ang aking mga kamay ay walang magawa, at ang aking isip ay puno ng mga tanong na hindi ko kayang sagutin.

Ang araw ay nasa itaas na, mainit at maliwanag. Ngunit sa loob ko, may isang bagay na tila hindi pa rin natutunaw—ang init ng kaniyang kamay, ang lasa ng kaniyang laman, at ang alaala ng sandaling naputol, na tila naghihintay na matuloy sa gabi, bago ako tuluyang umalis sa tahanang ito at harapin ang isang mundong hindi ko pa lubos na kilala.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata II

---

Content Warning: This chapter contains mature and explicit themes that may not be suitable for all readers. Please read at your own discretion.

---

Pagkatapos kong matapos ang agahan ay hindi muna ako bumalik sa kwarto. Sa halip, tumambay ako sa sala, bumagsak sa lumang sofa na ubod ng lambot na para bang gusto na akong lamunin nito. Mabigat pa rin ang pakiramdam ng katawan ko — hindi lang sa pagod, kundi sa dami ng bagay na naglalaro sa isip ko. Simula nang malaman kong matatanggap ako sa trabaho sa Maynila, parang may isang malaking countdown timer na tumutunog sa likod ng utak ko. Limang araw na lang. Apat. Tatlong araw na lang at aalis na ako. At habang lumilipas ang bawat segundo, mas dumadami ang kailangan kong asikasuhin, mas lumalalim ang mga alalahanin.

Pumikit ako sandali. Ang hangin mula sa bentilador ay humahaplos sa mukha ko, pero hindi sapat para mapawi ang init na nararamdaman ko — init ng panahon, init ng katawan, at init ng isang bagay na hindi ko maipaliwanag.

Binuksan ko ang telebisyon. May palabas na drama, pero hindi ko naman talaga pinapansin. Ang mga salita mula sa screen ay parang nagiging static lamang, isang background noise sa mga naglalabasan kong iniisip: Paano kaya ang Maynila? Makakaya ko ba? Maiiwan ko ang pamilya ko rito, ang bukid, ang lahat ng familiar — para saan? Para sa isang pangarap na hindi ko pa lubusang nauunawaan?

Habang nakatitig ako sa kisame, isang boses ang biglang tumawag mula sa labas.

“Matthew!”

Napakunot-noo ako. Hindi ko agad nakilala ang tinig — may pagkagaralgal, may pagkabasa, ngunit malinaw na tinatawag ang pangalan ko. Dahan-dahan akong bumangon mula sa sofa, ang mga kasu-kasuan ko ay nagkukurut-kurutan habang naglalakad papunta sa pintuan. Pagkabukas ko, agad kong nakita si Mang Danny na nakatayo sa aming bakuran, may dalang toolbox na kupas na ang pintura, ang kanyang mukha ay pawisan na kahit na medyo maaga pa.

Si Mang Danny. Kilala siya sa buong barangay namin — ang taong go-to kapag may sira ang gripo, barado ang lababo, o kailangan ng kahit anong ayos sa bahay. Sanay na siya sa iba’t ibang gawain, at sa mga mata ng mga tao rito, siya ang tipo ng lalaking marunong sa lahat — mula sa pagkukumpuni ng sirang gamit hanggang sa mga problema sa tubo. Ilang beses na rin siyang tumulong sa amin, kaya kilala na siya ng pamilya ko. Pero sa araw na iyon, may kakaiba akong naramdaman nang makita ko siya — isang kuryente na hindi ko inasahan.

“Magandang umaga, Mang Danny,” bati ko, sinusubukang maging normal ang boses ko.

“Magandang umaga rin, Matt,” sagot niya, ang ngiti ay abot-tenga, ang mga mata ay nangingitngit sa araw. “Pinapunta ako ng nanay mo. Sabi niya may problema raw ang gripo at lababo ninyo?”

Napatingin ako sa loob ng bahay, saka muli sa kanya. “Ah, oo nga po. Kanina lang po habang naghuhugas ako, napansin kong mahina na ang tulo tapos mabagal din ang agos sa lababo.”

Tumango siya, ang tingin ay bahagyang sumilip sa loob ng bahay, sa direksyon ng kusina. “Sige, tingnan natin. Baka may bara lang o may kailangang palitan.”

Tumabi ako para bigyan siya ng daan. Agad siyang pumasok, ang kanyang mga hakbang ay mabigat at may tiwala, ang toolbox ay umaalog-alog sa bawat galaw. Ang amoy niya — halo ng sabon, pawis, at isang kakaibang amoy ng lalaking nagtatrabaho sa init — ang unang bumungad sa akin nang dumaan siya.

Habang naglalakad siya papunta sa kusina, naalala ko ang nangyari kanina. Habang naghuhugas ako ng pinagkainan, napansin ko talagang kakaiba ang daloy ng tubig. Hindi na ganoon kalakas ang tulo mula sa gripo, at parang may sariling isip ang tubig sa lababo — hindi agad bumababa, parang may humihila pabalik. Akala ko noong una ay pansamantala lamang iyon, pero mabuti na rin sigurong ipasuri agad bago lumala.

“Matagal na ba itong ganyan?” tanong niya habang inilalagay ang toolbox sa sahig ng kusina, ang kanyang mga kamay ay agad na naghahanap ng mga gamit.

“Ngayon ko lang po talaga napansin, Mang Danny. Kanina lang habang naghuhugas.”

Tumango siya, ang kanyang mga mata ay naka-focus na sa gripo. “Sige, ayusin ko na. Baka may bara lang o may kailangang palitan.”

Tumango rin ako bago siya iwan doon. Pero sa halip na manatili sa sala at magpaka-distract sa telebisyon, naisip kong kumuha ng maiinom at makakain para sa kanya. Nakasanayan na kasi namin iyon sa bahay — kapag may taong gumagawa o tumutulong, hindi namin hinahayaang umalis sila nang hindi man lang napapahinga o napapakain.

Kumuha ako ng ilang barya mula sa pitaka ko at lumabas ng bahay. Malapit lang ang tindahan, isang maliit na sari-sari store na pag-aari ni Aling Nena. Sa aming lugar, halos magkakakilala ang lahat, at ang tindahan na iyon ay parang sentro ng barangay — doon nagkukwentuhan ang mga tao, doon bumibili ng pangmeryenda, doon nagkikita-kita.

Pagdating ko roon, agad akong bumili ng isang supot ng yelo at ilang pirasong tinapay na pandesal.

“Para kanino ’yan, Matthew?” tanong ni Aling Nena habang inilalagay ang binili ko sa supot, ang kanyang mga mata ay may bahid ng pagkukurios.

“Kay Mang Danny po, Aling. Nag-aayos ng gripo sa amin.”

“Ah, mabuti naman. Mainit ngayon, baka uhawin siya.” Tumango ako habang inaabot ang bayad. “Opo. Baka uhawin nga po.”

Matapos kong magpasalamat ay agad akong naglakad pabalik ng bahay. Hawak ko ang supot na may yelo at tinapay habang unti-unting naglalakad. Ang sikat ng araw ay matindi na kahit na medyo maaga pa, at ramdam ko ang init nito sa balat ko.

Pagbalik ko sa bahay, pinihit ko ang pinto at pumasok nang tahimik. Ang hangin sa loob ay bahagyang mas malamig kaysa sa labas, ngunit hindi sapat para mapawi ang bigat na dala-dala ko. Dumiretso ako sa kusina, hawak pa rin ang supot.

At doon, sa harap ng lababo, ako ay biglang natigilan.

Si Mang Danny ay nakahiga sa sahig, ang kalahati ng katawan niya ay nakabaon sa ilalim ng lababo. Ang kanyang lumang t-shirt ay umangat nang bahagya, naglalantad sa isang bahagi ng kanyang tiyan na may bahid ng pawis — maputi, may konting taba, pero may tanda ng lakas. Mas nakataas ang kanyang mga tuhod, at doon, sa pagitan ng kanyang hita, hindi ko maiwasang mapansin ang namumuong bukol na hindi dapat naroroon sa simpleng pagkukumpuni.

Parang may sariling buhay ito — bahagyang umuusli sa ilalim ng manipis na tela ng kanyang shorts. Hindi malaki, pero ramdam mo ang presensya nito. Ang unang reaksyon ko ay napailing, sinusubukang alisin sa isip ang nakita. Saka ko nilapag ang supot sa gilid ng lababo. Ang tunog ng yelo na nagkakagatan ay bahagyang nagpuno sa katahimikan.

Pero hindi ko mapigilang muling pasimpleng sumilip.

Ngayon, nakalapag na ang kanyang mga hita sa sahig, mas nakabukas, at ang init na biglang sumiklab sa dibdib ko ay hindi ko maipaliwanag. Parang may humihila sa aking tingin — isang kakaibang kuryente na hindi ko inasahang maramdaman sa ganitong sitwasyon. Tumagal ako roon, nakatitig, habang ang isip ko ay parang tumigil sa pag-ikot. Ang mga iniisip ko tungkol sa pag-alis, sa Maynila, sa hinaharap — lahat iyon ay nawala sandali. Ang tanging naririnig ko ay ang mahinang kalabog ng metal sa ilalim ng lababo at ang mabigat na paghinga ni Mang Danny habang abala sa trabaho.

“Matt, abot mo nga iyong wrench na malaki,” aniya nang walang pasintabi, ang boses niya ay medyo garalgal dahil sa posisyon.

Napatalon ako sa loob ko. Hindi ko alam ang gagawin. Parang biglang nag-panic ang buong katawan ko — ang mga kamay ko ay nanginginig nang bahagya habang hinahanap ang hiniling niya. Nang mahanap ko na, inabot ko ito sa kanya. Sa pag-abot ko, pasimple kong dinampi ang aking siko sa kanyang buhay na tarugo.

Mainit. Matigas. May buhay.

Sandali akong natigilan. Hindi ko agad nakuha ang sarili. Pero sa halip na bawiin agad, may diin akong nagtagal nang bahagya — isang segundo, dalawa — bago ko tuluyang binawi ang braso ko. Ang init na iyon ay parang nanatili sa balat ko, kumakalat pataas sa leeg ko at pababa sa tiyan.

Mabilis akong umalis sa kusina, ang puso ko ay tumitibok nang malakas na parang gusto nitong lumabas sa dibdib. Hindi ko alam kung ano ang nangyari. Hindi ko alam kung bakit hindi ako galit o natatakot. Ang tanging alam ko lang ay may biglang nagbago sa loob ko sa mismong sandaling iyon — isang lihim na pinto na hindi ko alam na naroon, at ngayon ay bahagyang bumukas.

Sa sala, huminto ako sandali sa harap ng bintana. Ang hangin mula sa labas ay humahaplos sa mukha ko, ngunit hindi sapat para mapawi ang kakaibang init na nanatili sa akin. Sa likod ko, patuloy ang mahinang kalabog ni Mang Danny sa ilalim ng lababo, parang walang nangyari.

Ngunit kahit anong pilit kong pahupain ang init sa aking katawan, mas lalo lamang itong sumisiklab. Parang may sariling buhay ang bawat hibla ng nerbiyos ko, tumitibok nang hindi mapigilan. Muli, bumalik ako sa kusina. Ang mga hakbang ko ay mabigat, puno ng kaba, ngunit may lakas din ng loob na hindi ko alam kung saan galing.

“Mang Danny, okay pa po ba? Gusto niyo po ng tubig?” tanong ko, ang boses ko ay medyo mataas kaysa sa normal, sinusubukang maging casual.

Pasimple akong nakipagkwentuhan, sinusubukang kuhanin muna ang loob niya, gustong maramdaman kung may pagpayag ba talaga sa kanyang mga kilos. Tumango siya mula sa ilalim ng lababo, ang mukha niya ay bahagyang basa ng pawis at may bahid ng dumi sa isang pisngi. “Sige nga, Matt. Mainit din dito sa ilalim.”

Habang kinukuha ko ang baso mula sa cabinet, pasimple niyang inangat ang laylayan ng kanyang damit, nilalabas ang bahagi ng kanyang tiyan na puno ng manipis na buhok. Pagkatapos ay walang-hiyang kinamot niya ang kanyang hotdog na ngayo’y halos sumisilip na sa laylayan ng shorts niya. Ang tela ay umangat nang bahagya, at doon ko muling nakita ang hubog na hindi na maitatago.

Parang sinadya niya. Parang sinusubok niya ako.

Ilang minuto pa ang lumipas. Ang hangin sa kusina ay parang mas mabigat, puno ng amoy ng metal, pawis, at ng isang bagay na hindi ko maipaliwanag — isang amoy ng lalaking nag-aalok ng isang bagay na hindi dapat tanggapin, pero gustong-gusto mong subukan.

Muli siyang nakiusap. “Abot mo nga ulit iyong pliers, yung mas maliit.”

Kaagad akong naalerto. Mabilis kong kinuha ang gamit at inabot sa kanya. Pero hindi niya ito kinuha gamit ang kanyang kamay. Sa halip, hinawakan niya ang aking pulsuhan, mahigpit pero hindi masakit, at dahan-dahang idinampi ang aking palad sa harapan niya.

Ang init ay parang dumaan sa buong katawan ko nang sabay-sabay. Matigas. Mainit. Buhay na buhay ang pagtibok nito sa ilalim ng manipis na tela. Ngumisi si Mang Danny, ang mga mata niya ay makintab sa liwanag na galing sa bintana. May kalokohan at pagnanasa sa kanyang ngiti.

“Sabi ko na nga ba,” bulong niya, ang boses ay mababa at may diin. “Alam kong ito ang binalikan mo dito.”

Namula nang husto ang aking mga pisngi. Parang may apoy na sumiklab sa mukha ko, pababa sa leeg, at mas pababa pa. Pero hindi ako tumanggi. Binitawan ko ang hawak sa pliers. Ang mga daliri ko, na parang may sariling isip, ay dahan-dahang humimas sa buhay niyang tarugo. Una ay banayad, sinusukat ang haba at tigas nito, pagkatapos ay mas may diin na. Nararamdaman ko ang bawat ugat, ang init na dumadaloy dito, ang bahagyang pag-ungol niya na mahina pero malinaw sa aking pandinig.

Uhh… ahh…

Ako naman ngayon ang nagtatrabaho.

Habang patuloy ang kalabog ng kanyang kamay sa tubo sa ilalim, ang isa kong kamay ay patuloy sa paghimod, pataas-baba, dahan-dahan muna, sinusubukang hanapin ang ritmo na magpapasaya sa kanya. Ang hininga niya ay lumalakas. Ang mga tuhod niya ay bahagyang nanginginig. At sa bawat galaw ko, mas lalong tumitigas ang kanyang pagkalalaki, parang nagmamakaawa para sa higit pa.

Sa loob ng isip ko, parang may dalawang bersyon ako — ang Matthew na takot sa bagong karanasan, at ang Matthew na gustong sumuko sa init ng katawan. Sa pagkakataong ito, ang pangalawa ang nananaig.

Ang kusina, na dati’y ordinaryo lamang, ay biglang naging masikip, mainit, at puno ng lihim na tensyon. Sa labas, patuloy ang normal na buhay ng barangay — ang huni ng ibon, ang malayong ingay ng tricycle — ngunit sa loob, may bagong mundo na nabubuksan. Isang mundo na hindi ko alam kung handa na ba akong pasukin nang buo.

Ang bawat galaw ng aking kamay ay parang may sariling alaala. Hindi ko alam kung saan ko natutunan ang ritmo na ito — marahil sa mga lihim na gabi na mag-isa sa kwarto. Ngunit ngayon, hindi na ito imahinasyon lamang. Mainit, buhay, at tumitibok sa ilalim ng aking palad ang katibayan na totoo ang lahat.

Si Mang Danny ay huminto sandali sa pagkukumpuni. Ang kanyang hininga ay mabigat, nahahalo sa mahinang tunog ng metal na bahagyang gumagalaw pa rin sa ilalim ng lababo.

“Tangina, Matt… ang lambot ng kamay mo,” bulong niya, ang boses ay puno ng pagnanasa na hindi na niya itinatago. Ang kanyang mga mata, na sumilip mula sa dilim ng ilalim ng sink, ay nakatuon sa akin nang buo. May ngiti pa rin, ngunit ngayon ay mas malalim — parang may alam siya tungkol sa akin na hindi ko pa lubusang nauunawaan.

Hindi ko sinagot. Sa halip, pinabilis ko nang bahagya ang galaw ko, pataas-baba, hinahaplos ang buong haba niya habang ang aking hinlalaki ay naglalaro sa ulo nito. Nararamdaman ko ang basa na simula nang lumabas, nagpapadulas sa aking mga daliri. Ang amoy ng pawis niya, halo ng sabon at lalaking init, ay pumupuno sa kusina. Parang lasing ako, kahit walang iniinom.

Bigla niyang inalis ang kamay niya sa ilalim ng lababo at hinawakan ang aking pulsuhan, hindi para pigilan, kundi para gabayan.

“Ganito… mas mabagal muna,” turo niya, ang boses ay halos pabulong. “Enjoy mo muna. May oras pa tayo.”

Sumunod ako. Binagalan ko ang galaw, hinimas-himas nang buo, mula sa base hanggang sa dulo, paminsan-minsan ay pinipisil nang bahagya. Ang kanyang mga hita ay nanginginig na ngayon, ang mga kalamnan ay nakaumbok sa ilalim ng balat. Sa bawat haplos ko, may mahinang ungol siyang pinakakawalan — mababa na nagpadagundong sa aking dibdib.

Mmm… ahh… shit…

Sa loob ng isip ko, may lumalaban pa rin. Bukas o sa makalawa, aalis ka na papuntang Maynila. Ito ba talaga ang gusto mo sa huling araw mo rito? Isang lihim na may kasalanan?  

Pero ang katawan ko ay hindi nakikinig. Mas malakas ang tawag ng init na ito. Mas malakas ang pangangailangan na maramdaman ang isang bagay na totoo bago ako lumipad palayo sa lahat ng familiar.

Hindi na nagtagal, bahagyang umusog si Mang Danny palabas sa ilalim ng lababo. Ang kanyang mukha ay namumula, ang noo ay puno ng pawis. Tinitigan niya ako nang matagal, parang sinusuri kung hanggang saan ako handa. Pagkatapos ay dahan-dahan niyang hinila pababa ang kanyang shorts, ganap na inilantad ang kanyang pagkalalaki — matigas, uhaw, at nakatayo nang diretso na parang naghihintay sa akin.

“Gusto mo bang tikman?” tanong niya, ang ngiti ay mapang-akit.

Hindi ako sumagot agad. Sa halip, lumuhod ako sa harap niya, ang sahig ay malamig sa aking mga tuhod. Ang amoy ay mas malakas ngayon, nakakabaliw. Dahan-dahan kong inilapit ang mukha ko, ang hininga ko ay nanginginig. Una ay hinaplos ko ito gamit ang aking mga labi — banayad, sinusubok. Pagkatapos ay binuksan ko ang aking bibig at inilagay ito sa loob.

Slurp…

Ang tunog na lumabas sa kanya ay malakas na ungol. Ang kanyang kamay ay marahan na sumapo sa aking ulo, hindi pinipilit, kundi ginagabayan lamang. Ang init sa aking bibig ay halos sumusunog. Ang lasa ay kakaiba — maalat, may bahid ng pawis, pero nakaka-adik. Ginagalaw ko ang ulo ko pataas-baba, sinusubukang tanggapin ang laki niya hangga’t kaya. Paminsan-minsan ay natuturuan niya ako nang mahina.

“Dilaan mo muna… ganyan… ang galing mo, Matt…”

Sa bawat pagbaba ng aking ulo, naririnig ko ang mahinang tunog ng aking laway na nahahalo sa kanyang likido.

Gluck… gluck… slurp…

“Fuck… Matt… ang init ng bibig mo,” ungol ni Mang Danny, ang boses niya ay garalgal at puno ng libog.

Ang kanyang kamay ay mas humigpit nang bahagya sa aking buhok, hindi sapat para masaktan, ngunit sapat para maramdaman ko ang kontrol niya.

“Sige… ganyan… slower muna… tangina, ang sarap…”

Hindi ako sumagot. Sa halip, dinilaan ko nang buo ang haba niya, mula sa base hanggang sa ulo, bago muling isubo nang malalim. Ang tunog ay basa at malaswa na pumupuno sa tahimik na kusina. Ang aking mga mata ay nanubig na, pero hindi ako tumigil. Gusto kong marinig pa siya. Gusto kong maramdaman na ako ang nagbibigay sa kanya ng ganitong sarap.

Gluck… gluck… slurp… mmm…

“Ang galing mo… putangina… sino nagturo sa’yo nito, ha?” bulong niya sa pagitan ng mabibigat na paghinga.

Tumawa siya nang mahina, ngunit agad itong napalitan ng malalim na ungol nang ibinaon ko nang mas malalim ang kanyang tarugo sa aking lalamunan.

“Ahhh… gan’yan… kainin mo ’yan… ang tigas na tigas na dahil sa’yo…”

Ang mga salita niya ay parang langis na nagpapadulas sa apoy sa loob ko. Ang aking sariling pagkalalaki ay naninigas na rin nang sobra sa loob ng aking shorts, halos masakit na. Habang patuloy ako sa pagboblowjob, ang isang kamay ko ay humimas sa kanyang mga hita, nararamdaman ang mga kalamnan na nanginginig sa bawat galaw ko. Ang pawis sa kanyang tiyan ay tumutulo pababa, nahahalo sa aking laway.

Slurp… gluck… ahh…

Bigla niyang hinila nang bahagya ang aking buhok pataas. Napatingin ako sa kanya, ang bibig ko ay basa at namumula. Ngumisi siya, ang mga mata ay makintab sa pagnanasa.

“Gusto mo bang subukan ko rin sa’yo?” tanong niya, ang boses ay mababa at mapang-akit. “O gusto mo munang tapusin ko ’to sa bibig mo?”

Ang dibdib ko ay mabilis na tumitibok. Sa huli, tumango na lamang ako, ang mukha ko ay namumula pa rin sa kahihiyan at libog.

Tumawa ulit si Mang Danny, isang malalim at mabigat na tawa. “Mabuti. Sige… ipagpatuloy mo. Gusto kong labasan sa bibig mo, Matt… kainin mo lahat…”

Hindi na ako nagdalawang-isip. Muli kong isinubo siya, mas mabilis na ngayon, mas malalim. Ang tunog ay mas malakas na, basa, mahinang ungol ko, at ang malalakas na hininga niya. Ang kanyang balakang ay bahagyang umuusog, sumasabay sa ritmo ko.

Gluck… gluck… slurp… mmm…

“Ahh… shit… malapit na ako…” ungol niya. Ang mga daliri niya ay nakakuyom na sa aking buhok. “Sige… faster… tangina… Matt… uunahan na kita…”

Sa ilang sandali pa, ang katawan niya ay naninigas. Ang kanyang tarugo ay lumaki pa sa loob ng aking bibig, tumitibok nang malakas.

“Tanginaaa… lalabasan na akooo!” sigaw niya nang mahina, sinusubukang pigilan ang ingay.

Splurt… splurt… splurt…

Mainit at malapot na tamod ang sumabog sa aking lalamunan, paulit-ulit, malalakas na pulso. Hindi ko naubos lahat — ang ilang bahagi ay tumulo sa aking labi pababa sa baba ko. Ang lasa ay matindi, ngunit nilunok ko ang kaya ko, ang katawan ko ay nanginginig sa sariling libog na hindi pa natutugunan.

Ahh… fuck… ahh…

Humiga si Mang Danny sandali sa sahig, ang dibdib niya ay mabilis na bumababa’t tumataas. Ako naman ay nanatiling nakaluhod, ang bibig ko ay basa, ang isip ko ay puno ng gulong tanong at kasiyahan.

“Ang sarap mo, Matt,” bulong niya habang nakangiti, ang kamay niya ay marahang hinaplos ang aking pisngi. “Pero hindi pa tapos ’to. Ikaw naman ang susunod…”

Ngunit bago pa man namin maipagpatuloy ang init na nasimulan, isang malakas na katok ang biglang tumunog mula sa pintuan.

Tok! Tok! Tok!

Parang binuhusan kami ng malamig na tubig. Napatalon ako, ang puso ko ay halos lumundag sa dibdib. Dali-dali akong tumayo, ang mga tuhod ko ay nanghihina pa rin mula sa ginawa namin. Si Mang Danny naman ay mabilis na hinila pataas ang kanyang shorts, ang mukha niya ay nanatiling kalmado kahit na ang kanyang pagkalalaki ay bahagyang umuusli pa rin sa tela.

Walang salita, nagkatinginan kaming dalawa — isang mabilis, tahimik na pag-unawa. Walang nangyari. Wala tayong ginawa.

“Sandali lang,” bulong ko sa kanya bago ako lumakad patungo sa sala.

Ang bawat hakbang ko ay parang mabigat, ang bibig ko ay parang puno pa rin ng lasa niya, at ang mukha ko ay siguradong namumula pa rin. Huminga ako nang malalim, sinusubukang pakalmahin ang sarili, saka ko binuksan ang pinto.

Doon, sa labas, sumalubong sa akin si Nanay. Nakasuot siya ng kanyang casual na damit na pang-palengke, ang buhok ay nakatali nang magulo, at may dala siyang maliit na supot ng gulay. Ang kanyang mukha ay pawisan mula sa init ng tanghali, ngunit ang mga mata niya ay malinaw at masigla pa rin.

“Matthew, bakit ang tagal mong sumagot? May ginagawa ka ba?” tanong niya, ang boses ay may bahid ng pagtataka habang sumilip siya sa loob ng bahay.

“Wala po, Nay,” sagot ko, sinusubukang maging natural ang tono ko. “Kumakain lang po ako ng tinapay. Nandito po si Mang Danny, inaayos iyong gripo at lababo.”

Tumango si Nanay at pumasok. “Ah, mabuti. Kanina pa ako nag-aalala baka kako kung ano na ang nangyayari dito sa loob.”

Habang naglalakad siya patungo sa kusina, sumunod ako sa likod niya, ang dibdib ko ay puno ng kaba. Si Mang Danny ay nasa sahig pa rin, kunwaring abala sa paghihigpit ng isang tornilyo. Ang kanyang mukha ay seryoso, parang walang nangyaring kahina-hinala. Ngunit nang sandaling sumilip si Nanay sa kanya, napansin ko ang bahagyang pagkilos ng kanyang balikat — parang pinipigilan ang isang ngiti.

“Magandang tanghali po, Aling Rosa,” bati ni Mang Danny nang walang-kibo. “Medyo may bara po ang tubo, pero malapit ko nang maayos. Baka kailangan lang palitan ang gripo sa susunod.”

“Mabuti naman, Danny. Salamat ha. Dito ka narin mag-tanghalian, magluluto ako ng adobo,” sagot ni Nanay habang inilalagay ang mga pinamili sa mesa.

Ako naman ay nanatiling tahimik sa gilid, ang mga kamay ko ay nakakuyom sa likod ko. Ang init sa katawan ko ay hindi pa rin nawawala. Sa tuwing sumasagi ang tingin ko kay Mang Danny, may kung anong lihim na ngiti sa kanyang mga mata — isang pangako na hindi pa tapos ang usapan namin. Parang may sinabi siya sa akin nang hindi nagsasalita.

Si Nanay ay abala na sa pag-aayos ng mga pinamili, habang ang kusina ay puno pa rin ng hindi nakikitang tensyon. Ang hangin ay parang mabigat, puno ng amoy ng pawis, metal, at ng lihim na amoy ng aming ginawa kanina.

Sa loob ng isip ko, alam kong ang araw na ito ay hindi na magiging simple. May isang bagay na binuksan namin ni Mang Danny, at kahit na may kumatok sa pinto upang itigil ito, alam kong babalik din ito. Mas malakas. Mas mapanganib. At mas mahirap pigilan.

Habang abala si Nanay sa paghuhugas ng karne sa lababo, nanatili akong nakatayo sa gilid ng kusina, sinusubukang maging abala rin sa pag-aayos ng mga plato. Pero ang isip ko ay hindi mapakali.

Si Mang Danny ay patuloy sa pagtatrabaho, ang kanyang mga kamay ay mahusay na gumagalaw sa ilalim ng lababo. Paminsan-minsan ay sumisilip ang kanyang tingin sa akin — mabilis, mapanlinlang, puno ng lihim na pangako. Sa isang pagkakataon, nang yumuko siya upang kunin ang isang tool, bahagyang umusli muli ang kanyang shorts, at doon ko muling nakita ang bahagyang bukol na hindi pa rin ganap na nawala.

Napalunok ako.

“Matthew, bakit parang namumula ka? Mainit ba?” tanong ni Nanay nang bigla, habang pinupunasan ang mga kamay niya sa tuwalya.

“Medyo po,” sagot ko agad, ang boses ko ay medyo garalgal. “Kanina pa po ako naglalakad-lakad sa init.”

Tumango siya, hindi na masyadong nagsuspetsa. “O sige, magpahinga ka muna. Ako na ang bahala rito. Salamat ulit, Danny. Mukhang malapit mo nang matapos ’yan ah.”

“Malapit na po, Aling Rosa,” sagot ni Mang Danny nang mahinahon, ngunit may bahid ng ngiti sa kanyang boses. “May ilang minuto na lang.”

Nang makalabas si Nanay papunta sa likod-bahay upang magsabit ng labada, ang hangin sa kusina ay biglang nag-iba. Parang bumalik ang init na kanina pa namin iniiwasan. Si Mang Danny ay dahan-dahang lumabas sa ilalim ng lababo at tumayo. Ang katawan niya ay malapit sa akin — sobrang lapit na ramdam ko ang init ng balat niya.

“Malapit na matapos ang trabaho ko rito,” bulong niya, ang boses ay mababa at mapang-akit. Ang kanyang kamay ay pasimpleng humaplos sa aking bewang, bahagya lamang, ngunit sapat na para muling mag-init ang katawan ko. “Pero hindi pa tapos ang ibang ‘trabaho’ natin, Matt.”

Napatingin ako sa pintuan patungo sa likod-bahay. “Mang Danny… nandito si Nanay,” sambit ko, ang boses ko ay puno ng takot at pananabik.

Ngumiti siya nang palihim. “Alam ko. Kaya maghihintay tayo. Pero habang naghihintay…”

Hinawakan niya ang aking kamay at dahan-dahang inilagay ito sa harapan niya. Kahit na may suot na shorts, ramdam na ramdam ko ang muling pagtigas niya. Ang kanyang hininga ay mainit sa aking tainga nang bulong siya, “Kapag umalis siya mamaya pabalik sa palengke, dito ulit tayo. Gusto kong tikman ka rin. Gusto kong marinig kung gaano ka kalakas umungol kapag ako naman ang nasa ibaba mo.”

Ang mga salita niya ay parang kidlat na dumaan sa buong katawan ko. Hindi ako nakasagot. Sa halip, bahagyang pinisil ko siya sa ilalim ng tela bago mabilis na binawi ang kamay ko nang marinig namin ang yabag ni Nanay na papalapit na.

Muli kaming nagkunwari. Si Mang Danny ay bumalik sa pagtatrabaho, ako naman ay umupo sa upuan sa kusina, kunwaring nagbabasa ng cellphone. Pero sa loob ko, ang lahat ay gumugulong. Ang takot na mahuli, ang kaba na baka ito ang huling araw ko sa bahay na ito, at ang hindi mapigilang pagnanasang balikan ang init na iyon.

Ilang minuto pa ang lumipas bago muling nagsalita si Nanay mula sa likod-bahay.

“Matthew, pupunta ako sa palengke ulit mamaya. Kailangan kong balikan yung pwesto. Ikaw, ano’ng balak mo?”

Napatingin ako kay Mang Danny. Ngumisi siya nang bahagya, halos hindi nakikita ni Nanay.

“Wala po, Nay,” sagot ko, ang boses ko ay sinusubukang maging steady. “Maghihintay na lang po ako rito.”

Ilang minuto pa ang lumipas sa pagitan ng tahimik na tensyon at kunwaring normal na usapan. Si Nanay ay abala sa paghahanda ng tanghalian, ang tunog ng kutsara at kawali ay pumupuno sa kusina. Si Mang Danny naman ay patuloy sa huling paghihigpit sa gripo. Sa bawat pilipit ng kanyang kamay sa gamit, parang may lihim na mensahe siyang ipinapadala sa akin — ang mga daliri niya ay masyadong mahaba ang pagkakahawak, ang kanyang likod ay bahagyang umuusog na parang naaalala pa rin ang init ng aking bibig.

“Tapos na po ’yan, Aling Rosa,” aniya pagkatapos ng ilang sandali, ang boses ay propesyonal ngunit may bahid ng kapaguran na alam kong hindi lamang galing sa trabaho. Tumayo siya, pinunasan ang mga kamay sa lumang trapo, at inayos ang kanyang damit. “Subukan niyo po ang tubig. Dapat malakas na.”

Sinubukan ni Nanay ang gripo. Malinaw at malakas na tumulo ang tubig. “Ay salamat, Danny! Talagang magaling ka talaga. Magkano ba ang bayad?”

“Wala na po, Aling Rosa. Kaibigan na natin ’yan,” sagot niya habang nakangiti. Ngunit nang sandaling sumulyap siya sa akin, ang ngiti ay nagbago — mas malalim, mas may kahulugan. Parang may sinabi siya sa akin nang hindi nagsasalita.

Ako ay nanatiling nakaupo, ang katawan ko ay puno pa rin ng hindi natupad na pagnanasa. Ang aking mga daliri ay bahagyang nanginginig habang hawak ang baso ng tubig. Sa isip ko, paulit-ulit na naglalaro ang mga imahe: ang kanyang mainit na tarugo sa aking bibig, ang kanyang ungol, ang pangako niya. Ngayon, parang lahat iyon ay nasa dulo ng daliri ko, pero hindi pa rin maabot.

Bigla namang tumunog ang cellphone ni Mang Danny. Isang matinis na ringtone na parang sirena sa tahimik na bahay. Kinuha niya ito mula sa bulsa, at pagkatapos ng ilang segundo ng pakikinig, ang kanyang mukha ay nagbago.

“Opo… opo… Nandito pa ako sa trabaho. Sige, pupunta na ako diyan. Five minutes lang.”

Ibinalik niya ang telepono sa bulsa at huminga nang malalim. “Aling Rosa, Matt, pasensya na. May emergency na kailangan kong asikasuhin sa kabilang bahay. May nabarang septic tank daw. Kailangan ko nang umalis.”

Nanay ay tumango agad. “O sige, Danny. Salamat ulit. Ingat ka.”

Ako naman ay parang natulos sa kinauupuan ko. Parang biglang binuhusan ng yelo ang lahat ng init na kanina pa nag-aalab sa akin. Tumayo rin ako, sinusubukang maging normal ang kilos. “Sige po, Mang Danny. Salamat po sa pag-ayos.”

Nang magkatinginan kami, may isang segundo lang ng katahimikan. Ang kanyang mga mata ay puno ng panghihinayang, ngunit may pahiwatig din ng pangako.

“Bukas ulit, Matt,” sabi niya nang mahina, halos pabulong, habang naglalakad patungo sa pinto. “Kung may oras ka pa.”

Hindi ko na nasagot. Ang pinto ay nagsara sa likod niya, at ang tunog ng kanyang yapak ay unti-unting nawala sa bakuran. Nanatili akong nakatayo sa sala, ang katawan ko ay mabigat, ang isip ko ay puno ng hindi natupad na pagnanasa. Ang init ay nanatili pa rin, ngunit ngayon ay parang nakakulong ito, naghihintay sa susunod na pagkakataon.

Si Nanay ay lumapit sa akin at hinaplos ang balikat ko. “Buti na lang may Mang Danny. Ikaw naman, mukhang pagod ka rin ah. Magpahinga ka muna bago ka mag-ayos ng mga gamit mo para sa Maynila.”

Pagkatapos naming magtanghalian ni Nanay ay tumulong muna akong magligpit ng mga pinagkainan. Habang hinuhugasan ko ang mga plato, napansin kong ilang beses niyang sinusulyapan ang orasan na nakasabit sa dingding. Malapit na kasi ang oras ng pagbabalik niya sa palengke. Tuwing hapon ay bumabalik siya roon upang ibenta ang mga natitira pa niyang paninda at magligpit ng kaniyang puwesto bago tuluyang magsara ang palengke.

Nang matapos kaming magligpit ay kumuha siya ng kaniyang bag at isinuot sa balikat.

“Anak,” tawag niya. “Mauna na ako. Babalik pa ako sa palengke.”

Tumango ako. “Opo, Nay.” Bago pa man siya tuluyang makalabas ng bahay ay nagsalita ako.

“Nay.”

Lumingon siya sa akin. “Pupunta muna ako sa bukid.”

“Ha?” Bahagya siyang napakunot-noo. “Anong gagawin mo roon?”

“Dadalhan ko po ng makakain si Tatay. Tutal ako lang naman ang maiiwan dito sa bahay habang nasa palengke kayo. Wala rin naman akong ibang gagawin.”

Napangiti siya.

“Mabuti naman. Siguradong matutuwa ang Tatay mo.”

Lumapit siya sa mesa at kumuha ng isang lalagyang may lamang kanin at ulam. “Heto. Dalhin mo na rin ito. Kanina pa kasi siyang umalis, baka hindi pa nakakakain nang maayos.”

Tinanggap ko ang dala niyang pagkain. “Sige po.”

“At huwag kang magpapabilad nang matagal sa araw. Napakainit ngayon.”

“Opo.” Ngumiti siya bago tuluyang lumabas ng bahay.

Ilang sandali ko pa siyang pinagmasdan habang naglalakad palabas ng aming bakuran. Nang tuluyan na siyang mawala sa aking paningin ay pumasok muna ako sa loob upang kumuha ng payong at isang bote ng malamig na tubig.

Mainit ang panahon. Kahit nakatayo ka lamang sa labas ay ramdam mo na agad ang tindi ng sikat ng araw.

Matapos kong tiyaking dala ko na ang lahat ng kailangan ay isinabit ko sa isang kamay ang lalagyan ng pagkain at saka ako nagsimulang maglakad patungo sa bukid.

May kalayuan ang aming lupain mula sa bahay. Hindi iyon kayang lakarin sa loob lamang ng ilang minuto. Kailangan mo munang dumaan sa mahabang sementadong kalsada bago lumiko sa makipot na daang lupa. Mula roon ay bubungad na ang malalawak na palayan na tila walang katapusan kapag tag-araw.

Kasunod niyon ay ang ilang maliliit na sapa na tinatawid namin sa pamamagitan ng makikitid na tulay na yari sa kawayan. Kapag tag-ulan ay umaapaw ang tubig sa mga iyon, ngunit sa panahong iyon ay banayad lamang ang agos kaya malinaw na makikita ang maliliit na isdang lumalangoy sa ilalim.

Habang naglalakad ako ay sinasabayan ako ng huni ng mga ibon at kuliglig. Paminsan-minsan ay may maririnig ding mahinang ihip ng hangin na nagpapagalaw sa mga dahon ng palay.

Ngunit kahit may hangin, hindi pa rin nito natatakpan ang matinding init ng araw. Ramdam ko ang hapdi ng sikat nito sa aking balat. Mabuti na lamang at nakapagdala ako ng payong. Kung hindi, malamang ay basang-basa na naman ako ng pawis bago pa makarating sa bukid.

Habang tinatahak ko ang pamilyar na daan, hindi ko maiwasang balikan sa isip ang mga alaalang iniwan ng lugar na iyon. Halos buong pagkabata naming magkakapatid ay doon umikot.

Kapag bakasyon, doon kami tumatakbo at naglalaro. Minsan ay nagpapalipad kami ng saranggola sa gitna ng palayan kapag mahangin ang panahon. Kapag naman tag-init, naliligo kami sa sapa hanggang sa pagalitan kami ni Nanay dahil baka raw magkasakit kami.

Ngunit ang pinakapaborito kong oras ay tuwing hapon. Kapag nagsisimula nang lumubog ang araw, tila nagiging kulay kahel ang buong kalangitan. Sumasayaw ang liwanag sa ibabaw ng mga palayan habang unti-unting lumalamig ang hangin.

Sa mga panahong iyon, madalas kaming magpahinga ni Tatay sa ilalim ng malaking puno ng mangga na nakatayo sa gilid ng aming bukid. May maliit na kubo roon na siya mismo ang gumawa. Simple lamang iyon — gawa sa kawayan ang dingding, nipa ang bubong, at lupa ang sahig. Ngunit kumpleto na sa kailangan. May maliit na lutuan sa isang sulok, may poso na pinagkukunan ng malinis na tubig, at may ilang kasangkapang ginagamit kapag maghapon siyang nagtatrabaho sa bukid.

Sa tabi ng kubo ay nakatayo ang matandang puno ng mangga na halos kasabayan na yata ng edad ni Tatay.

Noong bata pa ako, ikinukuwento niyang ang Lolo ko pa ang nagtanim noon. Sa ilalim ng punong iyon ay gumawa si Tatay ng isang malapad na papag na yari sa kawayan. Doon kami madalas humihiga kapag nagpapahinga. Kapag mahangin ang panahon, napakasarap humilata habang pinakikinggan ang pagaspas ng mga dahon at ang huni ng mga ibon.

Hindi ko namalayang napapangiti na pala ako habang inaalala ang mga iyon.

Maya-maya pa ay natanaw ko na sa di-kalayuan ang aming maliit na kubo. Bahagyang kumaway ang mga dahon ng malaking puno ng mangga dahil sa hangin. At sa ilalim nito ay nakita ko ang isang pamilyar na pigura. Nakatayo si Tatay, nakasuot ng kupas niyang long sleeves at malapad na sombrero. Hawak niya ang isang itak habang tila sinusuri ang isang bahagi ng taniman.

Kahit malayo pa ako, agad ko siyang nakilala.

Napangiti ako. Hindi ko na namalayang bumilis na pala ang aking mga hakbang habang papalapit sa kaniya.

Pagkarating ko sa kubo, bahagya pang humihingal ang hininga ko dahil sa haba ng nilakad at sa tindi ng sikat ng araw. Nang marinig niya ang yabag ko, lumingon siya. Ang kanyang mukha ay biglang nagulat sa pagkakita sa akin.

“Matthew?”

Agad akong lumapit at nagmano sa kanya — ang karaniwang galang na ginagawa ko mula pagkabata. Ang kanyang kamay ay magaspang, puno ng lupa at mga peklat mula sa taon-taong pagtatrabaho sa bukid. Pagkatapos ay inabot ko sa kanya ang supot na dala.

“Pinadala po ni Nanay. Kanina pa raw kayo umalis, baka hindi pa nakakakain nang maayos,” sabi ko.

Ngumiti si Tatay, ang mga mata niya ay nanliit dahil sa tuwa. “Ay naku, buti ka pa’t nakaisip. Halika, pumasok muna tayo sa kubo. Doon na natin pagsaluhan ’yan. Mainit dito sa labas — alam ko din na pagod ka na sa paglalakad.”

Sumunod ako sa kanya papasok sa maliit na kubo. Ang loob ay malamig na kaunti dahil sa lilim ng puno ng mangga at sa mahinang hangin na pumapasok sa mga bintanang walang salamin. Amoy lupa at sariwang dahon ang nananatili sa hangin. Sa isang sulok ay may maliit na mesa na yari rin sa kawayan, at doon kami naupo.

Inilatag niya ang pagkain — kanin, adobo, at gulay. Tahimik siyang kumain, ang kanyang mga galaw ay mabagal at puno ng kasiyahan sa simpleng pagkain. Ako naman ay hindi kumain. Nakaupo lamang ako sa harap niya, nakatingin sa kanya. Hindi ko alam kung bakit, pero parang gusto kong isaulo ang bawat detalye.

Matagal ko siyang tinitigan. Parang sinusuri ko ang bawat guhit ng kanyang mukha, ang mga kamay na nag-alaga sa amin mula pagkabata, ang katawan na unti-unting tumatanda ngunit hindi pa rin sumusuko sa trabaho. Sa loob ng isip ko, may kung anong bigat na humahawak. Malapit na akong umalis. Malapit ko ng iwan ang lahat ng ito — ang bukid, ang kubo, ang puno ng mangga, at siya.

Napansin niya ang aking titig. Huminto siya sa pagkain at itinaas ang kilay.

“Bakit, anak? May problema ba?” tanong niya, ang boses ay may bahid ng pag-aalala. “Bakit mo ako ganyan katitigan? Parang may iniisip kang malalim.”

Sandali akong natigilan. Hindi ko agad alam kung ano ang sasabihin. Ang mga pangyayari kanina sa kusina kasama si Mang Danny ay biglang bumalik sa isip ko — ang init, ang lihim, ang pagnanasa. At ngayon, dito sa harap ni Tatay, parang may dalawang mundo na biglang nagbanggaan.

“Wala po, Tay,” sagot ko sa wakas, ngunit ang boses ko ay hindi gaanong kumbinsido. “Iniisip ko lang po… malapit na po akong umalis papuntang Maynila. Medyo… malungkot lang siguro.”

Tinitigan niya ako nang matagal. Pagkatapos ay inilagay niya ang kanyang kutsara at huminga nang malalim. Ang hangin sa labas ay bahagyang humihip, nagpapagalaw sa mga dahon ng mangga sa ibabaw ng bubong ng kubo.

“Normal ’yan, Matthew,” sabi niya nang mahina. “Takot sa hindi pamilyar. Pero kailangan mo ring subukan. Para sa’yo ’yan. Para sa hinaharap mo.”

Ngumiti siya, ngunit sa likod ng ngiti na iyon, parang may nakita akong bahagyang pangungulila. O baka guni-guni ko lamang iyon.

Habang patuloy kaming nag-uusap, ang araw ay unti-unting lumilipas. Ngunit sa kaloob-looban ko, ang init mula kaninang umaga ay hindi pa rin nawawala. At sa bawat minuto na lumilipas, mas nahihirapan akong kalimutan ang mga nangyari at ang mga maaaring mangyari pa.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata III

---

Content Warning: This chapter contains mature and explicit themes that may not be suitable for all readers. Please read at your own discretion.

---

Pagkatapos kumain ni Tatay, inayos niya ang mga pinagkainan at tumayo. “May aayusin pa ako sa pananim, anak. Dito ka muna. Huwag kang aalis nang hindi nagsasabi,” sabi niya bago lumabas ng kubo.

Tumango na lamang ako. Nanatili ako sa loob, ang katawan ko ay biglang parang napagod sa init ng paglalakad at sa bigat ng mga iniisip. Habang tumatagal, unti-unting sumasandal ang aking likod sa dingding ng kubo. Ang antok ay dahan-dahang dumating, parang mahinang alon na hinila ako pababa. Naisipan kong humiga sandali.

Umakyat ako sa tatlong baitang na hagdan patungo sa maliit na loft area ng kubo. Doon, sa sulok, ay nakalatag na ang banig na gawa sa pandan. Nilatag ko ito nang maayos, humiga, at hinayaan ang sarili na lamigin ng hangin na pumapasok sa mga bintana. Ang tunog ng dahon ng mangga sa labas ay parang lulling na awit. Ang amoy ng lupa at sariwang hangin ay nakakapagpahinga. Hindi nagtagal, napapikit na ang aking mga mata.

Hindi ko alam kung ilang minuto o oras na ang lumipas. Ang tanging alam ko ay ang malalim at payapang antok na yumakap sa akin.

Ngunit sa kalagitnaan ng pagtulog, may maramdaman akong haplos sa aking hita. Banayad muna, parang hangin lamang. Pagkatapos ay mas may diin, mainit, at sadyang humahaplos pataas. Sa una, akala ko panaginip lamang. Isang kakaibang panaginip na nagpabalik sa init kanina sa kusina. Ngunit nang unti-unting bumalik ang diwa ko at imulat ko ang aking mga mata, doon ko siya nakita.

Si Tatay.

Nakaupo siya sa tabi ko, ang kanyang isang kamay ay nasa aking hita, dahan-dahang humahaplos sa ibabaw ng manipis na tela ng aking shorts. Nakangiti siya, isang ngiti na hindi ko pa nakita sa kanya noon. May kalungkutan, may pagnanasa, at may kung anong lihim na alam na alam niya.

“Matthew…” bulong niya, ang boses ay mababa at puno ng init na hindi ko inasahan. Ang kanyang mga mata ay nakatuon sa akin, hindi kumikibot. “Ang sarap mo matulog. Parang bata ka pa rin.”

Hindi ako nakagalaw agad. Ang katawan ko ay paralisado sa gulat at sa kakaibang kuryente na biglang dumaloy mula sa haplos niya. Ang init mula kanina kay Mang Danny ay biglang nagbalik, ngunit ngayon ay mas malalim, mas nakakatakot, at mas malakas ang paghila. Si Tatay ang lalaking nagpalaki sa akin, ang lalaking nakita ko bilang haligi ng aming tahanan.

“Tay…” ang tanging nasambit ko, ang boses ko ay mahina at nanginginig. Hindi ko alam kung ito ba ay pagtutol o isang tanong.

Ngunit hindi siya tumigil. Ang kanyang kamay ay patuloy na humahaplos, pataas nang bahagya, papalapit sa gitna ng aking hita. Ang kanyang mukha ay malapit na ngayon, ang hininga niya ay mainit sa aking balat.

Hinayaan ko siyang patuloy na humaplos. Ang bawat galaw ng kanyang magaspang na kamay sa aking hita ay nagdulot ng kakaibang init na dahan-dahang kumalat sa buong katawan ko. Parang may apoy na unti-unting sumisiklab sa ilalim ng aking balat. Ang pagkalito ay unti-unting napalitan ng isang bagay na mas malalim, mas mapanganib.

Bigla akong bumangon mula sa banig. Walang salita, marahas kong sinunggaban ang kanyang labi. Ito ang unang pagkakataon na mahalikan ko siya nang ganito — hindi bilang anak, kundi bilang isang lalaking puno ng gutom na pagnanasa.

Sa una, natigilan si Tatay. Ang kanyang mga labi ay nanatiling nakaawang sa gulat. Ngunit hindi ko na mapigilan ang sarili ko. Matagal ko nang pinipigilan ang lahat ng ito. Matagal ko nang iginagalang ang kanyang sinasabi na “lahat ay may limitasyon.” Ngayon, sa mismong kubo na ito, sa ilalim ng puno ng mangga na saksi sa aming mga alaala, wala na akong pakialam sa mga hangganan.

Ang unang dampi ay malambot — mas malambot kaysa sa inakala ko. Ang kanyang mga labi ay mainit at bahagyang tuyo dahil sa init ng araw. Ako ang unang gumalaw. Nilabas ko ang aking dila at dahan-dahang pinasok ito sa kanyang bibig, hinahanap ang kanyang dila. At doon siya lumaban.

Naging mabilis ang lahat.

Ang kanyang kamay ay biglang humawak sa aking batok, hinila ako palapit, at tinugon ang halik ko nang may kapangyarihan na hindi ko inasahan. Ang ungol niya ay mababa at malalim, parang mula sa kaloob-looban.

“Mmm… Matthew…” ang tanging nasambit niya sa pagitan ng mga halik, ngunit hindi ito pagtutol. Ito ay pagsuko.

Mula sa kanyang mga labi, bumaba ang aking mga halik sa kanyang leeg. Mainit at basa ang bawat dampi ko. Nararamdaman ko ang mabilis na tibok ng kanyang pulso sa ilalim ng balat. Habang ginagawa ko iyon, ang aking mga kamay ay abala na sa paghubad ng kanyang kupas na long sleeves. Unti-unti kong binuksan ang mga butones, inihubad ang tela, at inilantad ang kanyang matanda ngunit matibay na dibdib na puno ng pawis at manipis na buhok.

Ang amoy niya ay kakaiba — halo ng lupa, pawis, at araw. Nakakabaliw.

“Tay…” bulong ko habang patuloy na hinahalikan ang kanyang dibdib, ang aking dila ay naglalaro sa kanyang utong na unti-unting tumigas. Ang kanyang hininga ay lumalakas na ngayon, ang kanyang kamay ay nakabaon na sa aking buhok, minsan ay humihigpit, minsan ay humahaplos.

“Ang init mo, anak…” ungol niya, ang boses ay garalgal. “Matagal ko nang… hinahawakan ang sarili ko kapag iniisip kita…”

Ang mga salitang iyon ay parang gasolina sa apoy na nasa loob ko. Mas lalong bumilis ang aking mga galaw. Hinubad ko nang tuluyan ang kanyang damit, at ang aking mga kamay ay gumala sa kanyang katawan — sa kanyang matitigas na braso, sa kanyang tiyan na may bahid ng edad, pababa sa kanyang baywang.

Sa labas, patuloy ang huni ng mga ibon at ang mahinang ihip ng hangin sa mga dahon ng mangga. Ngunit sa loob ng kubo, may bagong uri ng init na sumiklab — isang lihim na apoy na matagal nang nag-aalab sa amin, at ngayon, sa wakas, ay pinayagan naming masunog.

Ang aking kamay ay bumaba pa, hinawakan ang kanyang pagkalalaki na ngayo’y matigas na at handang sumabog. Nang maramdaman ko ang init at tigas nito, napahugot ako ng hininga.

Patuloy ang aking mga labi sa paglalakbay sa kanyang katawan. Bumaba ako sa kanyang dibdib at sinipsip ang kanyang utong nang banayad muna, pagkatapos ay may diin. Ang dila ko ay umikot-ikot dito, nilalaro ang maliit na butil na unti-unting tumigas sa init ng aking bibig.

“Ahh… putangina…” ungol ni Tatay, ang boses niya ay mababa at nanginginig. Ang kanyang kamay ay humigpit sa aking buhok, hindi pinipilit, ngunit malinaw na gustong-gusto niya ang ginagawa ko.

Hindi ako tumigil. Habang sinisipsip ang isa, ang kamay ko ay gumala sa kabilang dibdib, pagkatapos ay sa kanyang kilikili. Hinagod ko ito nang dahan-dahan, nararamdaman ang manipis na buhok at ang init ng balat. Nanginginig ang kanyang katawan sa bawat haplos ko. Ang amoy niya ay mas malakas na ngayon — pawis, lupa, at puro lalaki.

“Matthew… anak… sige pa…” bulong niya sa pagitan ng mabibigat na hininga.

Hindi na ako nakapagpigil. Tinulak ko siya nang marahan pababa sa banig. Sumunod siya, humiga nang buo, ang kanyang katawan ay nakahanda na para sa akin. Umakyat ako at pumatong sa kanyang tiyan, ang aking mga tuhod ay nasa magkabilang gilid niya. Ang aking pwet ay bahagyang dumampi sa kanyang matigas na burat na nasa ilalim ng pantalon. Dahan-dahan kong hinagod ito gamit ang aking pwet, pabalik-balik, pinagdidiinan ang init ko laban sa kanya.

“Tangina… ang sarap mo…” mura niya habang ang kanyang mga kamay ay nakakapit na sa likod ko. Ang mga daliri niya ay nakabaon sa aking balat, minsan ay humahaplos pababa hanggang sa aking puwit, pinipisil ito nang may libog.

Patuloy ang aming romansa sa katawan. Ang aking mga labi ay hindi tumigil sa paghalik at pagsipsip sa kanyang leeg, dibdib, at tiyan. Ang kanyang ungol ay mas malakas na ngayon, puno ng mura at dasal na halo-halong pagnanasa.

Bumaba ako nang tuluyan. Ang aking dila ay nag-iwan ng basa na landas pababa sa kanyang pusod, hanggang sa marating ko ang naghuhumindig na sandata sa ilalim ng kanyang pantalon. Inamoy ko muna ito — malalim, malakas, nakakabaliw na amoy ng lalaking gutom na gutom. Ang init nito ay dumadaloy sa pamamagitan ng tela.

Hinila ko ang kanyang pantalon pababa, kasama ang kanyang brief, hanggang sa tuhod. At doon tumambad sa akin ang kanyang burat.

Mahigit sampung pulgada ito, matigas na matigas, at may humigit-kumulang anim na sentimetro ang lapad. Ang ugat ay dumadaloy mula sa puno hanggang sa ulo, magkahalong pula at kayumanggi, at ang ulo nito ay kasing laki ng isang lata ng sardinas — makintab, basa na ng precum, at parang nagpupulsuhan sa harap ko.

“Ang laki, Tay…” ang tanging nasambit ko bago ko ito hinawakan. Mainit at mabigat ito sa aking palad. Dahan-dahan kong hinagod, pataas-baba, habang tinitigan ko ang bawat ugat na umuusli.

Si Tatay ay umungol nang malakas, ang kanyang balakang ay bahagyang umuusog pataas, parang nagmamakaawa na tikman ko na ito.

Hindi ko na pinatagal. Binuksan ko ang bibig ko at dahan-dahang isinubo ang malaking ulo nito. Ang lasa ay matindi — maalat, mainit, at puro kanya. Ang aking mga labi ay nag-unat nang todo para tanggapin ang laki niya. Ang tunog ay basa at malaswa habang unti-unti kong binabaon ito sa aking bibig.

Slurp… mmm…

“Tanginaaa… Matthew… ang init ng bibig mo… sige anak… kainin mo ’yan…” ungol niya habang ang kanyang kamay ay nakabaon na sa aking buhok.

Patuloy ko itong isinubo, labas-masok sa aking bibig nang mabagal at malalim. Ang aking dila ay patuloy na naglalaro sa maliit na butas sa ulo ng kanyang burat, nilalaro ang naglalabasang precum na parang nectar na nagpapabaliw sa kanya.

Slurp… gluck… mmm…

“Ahhh… tangina… doon… sige anak…” ungol ni Tatay, ang kanyang katawan ay nanginginig sa bawat dampi ng aking dila.

Minsan, inaangat ko ang aking mukha habang nakabaon pa rin ang kalahati ng kanyang burat sa aking bibig. Tinitigan ko siya. Sa ekspresyon ng mukha niya ay bakas ang matinding saya at ligaya — ang mga mata ay nakapikit, ang bibig ay nakaawang, at ang noo ay kulubot sa sobrang sarap. Dahil dito, lalong ginalingan ko. Ginamit ko ang aking kamay upang salsalin ang ibaba habang ang ulo ay nakabaon sa aking mainit na bibig. Pataas-baba, mahigpit, basa.

Gluck… gluck… slurp…

Dahan-dahan kong sinanay ang aking sarili. Unti-unti kong binabaon ang kalahati… pagkatapos ay higit pa… hanggang sa maramdaman ko ang buong haba niya sa aking lalamunan. Parang napunit ang aking lalamunan sa laki at lapad nito. Mahigit sampung pulgada ng matigas na laman ang nasa loob ko. May luha na ang namumuo sa aking mga mata, ang dibdib ko ay sumisikip, at may parte sa akin na gustong sumuko, gustong iluwa ito dahil sa sakit.

Pero sa tuwing nakikita ko ang ekspresyon ni Tatay — ang walang katapusang ligaya at pagkamangha sa kanyang mukha — hindi ko magawa. Tiniis ko. Sinanay ko ang aking sarili. Ang sakit ay unti-unting napalitan ng kakaibang sarap na hindi ko maipaliwanag.

Naging ritmo na ang aking galaw. Ang aking ulo ay pataas-baba, ang aking bibig ay bukas na bukas, at ang laway ko ay tumutulo na pababa sa kanyang burat at baywang.

Gluck… slurp… gluck… mmm…

Unti-unti, nagsimulang gumalaw ang balakang ni Tatay. Nakaawang lang ang aking bibig habang siya na ang kumikilos — dahan-dahan muna, pagkatapos ay mas mabilis. Parang kinakantot niya ang bibig ko.

“Putangina… ang sikip ng bibig mo, Matthew… ang sarap… ang sarap talaga…” mura niya habang patuloy ang pag-ungol.

Gluck… gluck… slurp… ahh…

Ang sarap ay mas tumindi. Ang bawat ulos niya ay nagdadala ng bagong alon ng init sa buong katawan ko.

Hindi pa doon natapos.

Naging agresibo na ang kanyang mga galaw. Mas malalim. Mas madiin. Halos masakit na sa aking lalamunan, pero puno rin ng kakaibang sarap na nagpapahina sa aking mga tuhod. Ang tunog ay malaswa at basa na pumupuno sa buong kubo. Ang kanyang mga kamay ay nakabaon na sa aking buhok, ginagamit ito bilang hawakan habang patuloy na binabayo ang aking bibig. Ang kanyang baywang ay umuusog nang mabilis, ang malaking burat ay paulit-ulit na bumubomba sa aking lalamunan.

Gluck… gluck… slurp… ahh… shit…

“Tangina… malapit na ako… Matthew… anak… lalabasan na ako…” ungol niya nang malakas, ang boses ay puno ng desperasyon at libog.

Hindi ako tumigil. Sa halip, mas nilalim ko pa ang pagtanggap sa kanya, ang aking mga mata ay puno ng luha ngunit puno rin ng pagnanasang tumugon sa kanyang sarap. Sa bawat malalim na thrust, ramdam ko ang pagtibok ng kanyang ugat, ang init ng kanyang dugo, at ang paparating na pagsabog.

Bago pa man sumabog ang kanyang katas, bigla akong huminto. Dahan-dahan kong niluwa ang kanyang tarugo sa aking bibig. Ang malaking burat ay basa na ng aking laway, tumitibok-tibok, at parang galit na galit sa pagkaantala. Nakita ko ang ekspresyon sa mukha ni Tatay — pagkadismaya, pagkamangha, at matinding libog na halos magmakaawa.

Ngunit hindi ko siya pinansin. Tumayo ako sa harapan niya, ang mga mata ko ay nakatitig sa kanya habang dahan-dahan kong hinubad ang aking shorts. Tumambad ang aking sariling pagkalalaki na matigas na rin, at ang aking pwet na handa nang tanggapin siya.

Umakyat ako at pumatong sa kanya. Ang aking mga tuhod ay nasa magkabilang gilid ng kanyang baywang. Dahan-dahan kong iginiling ang aking tumbong sa ibabaw ng kanyang kahabaan, hinahagod ito pataas-baba, dinadama ang impyerno ng init at tigas ng kanyang sandata.

“Gusto ko po ito sa loob ko, Tay…” bulong ko bago ko muling sinunggaban ang kanyang bibig.

Muli kaming nag-init. Ang aming mga katawan ay nagdidikit, ang pawis ay nahahalo, at ang mga labi ay nag-uunahan sa paghalik. Patuloy ang paggiling ko sa kanyang burat habang ang kanyang mga kamay ay humahaplos sa aking likod, pababa sa aking pwet, pinipisil at hinahagod ito.

Mmm… ahh…

Ng magtagal, naramdaman ko ang kanyang mga daliri na dahan-dahang pumapasok sa aking butas. Una ay isa lamang — banayad, sinusubok. Pagkatapos ay dinagdagan ng dalawa… tatlo… at sa huli ay apat. Napapikit ako sa sakit. Parang napunit ang loob ko sa lawak ng kanyang mga daliri, ngunit patuloy ko itong tiniis.

At nang subukan niyang ipasok at ilabas ito nang mabilis, doon na dumating ang sarap.

Ahhh… Tay…

“Ahhh… Tay…” ang tanging nasambit ko habang napapaliyad ang katawan ko. Sa tuwing tumatama ang kanyang mga daliri sa aking prostate sa tamang lugar parang kidlat ang dumadaloy sa buong katawan ko. Baliw na baliw ako sa ginagawa niya. Ang sakit ay tuluyang napalitan ng matinding kasiyahan na nagpapahina sa aking mga binti.

“Ang sikip mo pa rin, anak…” ungol niya habang patuloy na binabayo ang kanyang mga daliri sa loob ko. “Gusto mo ba talaga ang burat ni Tatay? Gusto mo bang kantutin kita ngayon?”

Tumango ako nang mabilis, ang hininga ko ay mabigat at puno ng pagnanasa. “Opo… kantot niyo po ako, Tay… gusto ko po kayong maramdaman nang buo…”

Ang hangin sa labas ay patuloy na humihihi sa mga dahon ng mangga, ngunit sa loob ng kubo, kami ay lubusang nawala sa mundo. Mayroong lamang init, sakit, sarap, at isang uri ng pag-ibig na hindi na dapat pangalanan.

Hinila niya ako nang mas malapit, ang kanyang malalaking kamay ay nakahawak sa aking baywang. Naramdaman ko ang mainit na ulo ng kanyang burat na dahan-dahang tumutumbok sa aking butas. Mainit. Matigas. Halos imposible ang laki nito.

“Relax ka lang, anak…” bulong niya sa aking tainga, ang boses ay mababa at puno ng pag-aalaga kahit na puno rin ng libog. “Papaunti-unti lang.”

Dahan-dahan niyang itinulak ang kanyang katawan pataas. Ang malaking ulo ay unti-unting pumasok, nag-uunat nang todo ang aking butas. Napahugot ako ng hininga, ang sakit ay parang kidlat na dumaan sa buong likuran ko.

Ahhh… ang laki po, Tay…

“Ahhh… ang laki po, Tay…” daing ko, ang mga kamay ko ay nakakuyom sa kanyang dibdib.

Pero hindi siya tumigil. Patuloy ang banayad na pagtulak hanggang sa maramdaman ko ang kalahati ng kanyang kahabaan sa loob ko. Ang sakit ay matindi, ngunit may kasamang kakaibang sarap na unti-unting kumakalat. Ang bawat ugat ng kanyang burat ay ramdam na ramdam ko, parang puno na ang loob ko.

“Tangina… ang sikip mo talaga…” ungol niya habang ang kanyang mga daliri ay humigpit sa aking baywang. “Parang gusto kang kainin ng burat ko…”

Unti-unti akong umupo nang mas mababa, tinatanggap siya nang buo. Ang sakit ay unti-unting napalitan ng matinding alon ng kasiyahan sa tuwing tumatama ang ulo ng kanyang burat sa aking prostate. Nang tuluyan na siyang nakabaon hanggang sa puno, pareho kaming napadaing.

Ahhh… shit…

Nagsimula akong gumalaw. Pataas-baba, dahan-dahan muna, sinusubukang hanapin ang ritmo. Ang tunog ng aming katawan na nagdidikit ay basa at malaswa, nahahalo sa aming mga ungol.

Slap… slap… ahh…

“Ang sarap, Tay… ang init po ng burat niyo sa loob ko…” ungol ko habang patuloy ang paggiling.

Si Tatay naman ay nagsimulang umusog mula sa ibaba, sumasabay sa galaw ko. Sa bawat ulos niya pataas, para akong nawawalan ng huwisyo. Ang kanyang malaking burat ay paulit-ulit na binabayo ang aking loob, tumatama sa tamang lugar sa bawat ulit.

Mas bumilis ang ritmo. Ang kanyang mga kamay ay lumipat sa aking pwet, binubuka ito nang todo habang siya ang kumikilos nang mabilis. Ang kubo ay puno na ng tunog ng balat na nagkakabungguan, ng mga ungol, at ng mga murang puno ng libog.

Slap… slap… slap… ahh… shit…

“Putangina… Matthew… ang sarap kantutin ka…” mura niya habang patuloy ang malalakas na bayo. “Ang sikip… ang init… para kang birhen pa rin anak…”

Napapahiyaw na ako sa tuwing malalim ang pasok niya. Ang aking sariling burat ay tumitibok sa harapan ko, tumutulo na ng precum sa kanyang tiyan. Ang pawis ay tumutulo sa aming mga katawan, ginagawang mas madulas at mainit ang lahat.

Hinila niya ako pababa at hinalikan nang malalim habang patuloy ang pagkantot niya mula sa ibaba. Ang kanyang dila ay sumasayaw sa akin, parang gustong isubo ang lahat ng ungol ko.

Hindi ko na alam kung gaano katagal. Ang oras ay parang tumigil. Mayroon lamang kaming dalawa, ang init ng katawan, ang sakit na naging sarap, at ang pinakamalalim na lihim na aming ibinahagi sa ilalim ng puno ng mangga.

Ang bawat galaw ay naging mas malalim, mas sinadya, at puno ng libog na hindi ko inakala na mararamdaman ko sa bisig ng sarili kong ama.

Patuloy akong gumiling sa ibabaw niya, dahan-dahan muna, parang sinusubok ang bawat pulgada ng kanyang kahabaan sa loob ko. Ramdam na ramdam ko ang bawat ugat, ang init na parang nag-aapoy, at ang paraan ng pagpulsuhan ng kanyang burat sa aking pinakamalalim na bahagi. Ang aking mga kamay ay nakadikit sa kanyang dibdib, nararamdaman ko ang mabilis na tibok ng kanyang puso sa ilalim ng pawisan na balat.

“Ang init mo sa loob, anak…” bulong ni Tatay, ang boses ay mababa at puno ng paghanga. Ang kanyang mga kamay ay gumala sa aking likod, mula sa baywang pababa sa aking pwet, hinahagod ito nang banayad ngunit may diin, parang sinasamba ang bawat bahagi ko.

Slap… slap… mmm… ahh…

Hinila niya ako pababa nang dahan-dahan. Ang aming mga katawan ay ganap na nagdikit — dibdib sa dibdib, tiyan sa tiyan. Ang aming pawis ay nahahalo, ang amoy ng lupa, araw, at libog ay bumalot sa amin. Hinalikan niya ako nang malalim, hindi na marahas kundi mas malambot, mas matagal. Ang kanyang dila ay sumasayaw sa akin, parang gustong tikman ang lahat ng ungol at dasal na lumalabas sa aking bibig.

Mmm… ahh…

Habang naghahalikan kami, patuloy ang aking paggiling — mabagal na pabilog, pataas-baba, dinadama ang bawat sandali na siya ay nasa loob ko. Ang kanyang malaking burat ay parang puno na ang buong pagkatao ko. Sa bawat pagbaba ko, napapadaing ako sa kanyang bibig, at sa bawat pag-angat, parang ayaw kong bitawan ang pakiramdam na iyon.

“Ang sarap mo… ang sikip mo pa rin…” ungol niya sa pagitan ng mga halik. Ang kanyang mga kamay ay lumipat sa aking dibdib, hinahaplos ang aking utong nang banayad, pinipisil, at nilalaro gamit ang kanyang mga daliri. Ang sensasyon ay parang kuryente na direktang pumupunta sa aking burat na tumitibok na sa pagitan namin.

Ahh… shit… mmm…

Mas bumilis nang bahagya ang ritmo. Hinawakan niya ang aking baywang at mula sa ibaba, siya na ang umuusog pataas, malalim at matagal ang bawat thrust. Sa bawat pagtama sa aking prostate, parang sumasabog ang mundo sa likod ng aking mga mata. Ang sarap ay hindi na basta libog — ito ay parang pagkakaisa na matagal nang ipinagkait sa amin.

Slap… slap… slap… ahh…

“ Tay… ang lalim po… ang sarap po…“ daing ko habang ang aking ulo ay nakasubsob sa kanyang leeg. Nilalaro ko ang kanyang tainga gamit ang aking dila, sinipsip ang pawis sa kanyang balat, at hinahaplos ang kanyang dibdib.

Ang kanyang ungol ay mas malalim na ngayon, halos parang growl mula sa dibdib. Ang kanyang mga kamay ay nakabaon na sa aking pwet, binubuka ito nang todo habang patuloy na binabayo mula sa ibaba. Ang tunog ng aming katawan — basa, malutong, at puno ng init — ay pumupuno sa kubo, nahahalo sa huni ng hangin sa labas at sa kaluskos ng mga dahon ng mangga.

Slap… slap… slap… ahh… shit…

“Gusto ko nang labasan sa loob mo, Matthew…” bulong niya sa aking tainga, ang boses ay nanginginig sa pagpigil. “Gusto kong punuin ka ng katas ni Tatay…”

Hindi ko na masagot. Ang aking buong katawan ay nanginginig na sa sobrang sarap. Ang aking sariling burat ay tumitibok sa pagitan namin, halos sumasabog na rin. Ang sensasyon ay sobra na — ang init, ang lalim, ang amoy, ang tunog, at ang pagkakakonekta namin sa pinakamalalim na paraan.

Ang ritmo ay naging mas mabilis, mas malalim, at puno ng desperasyon. Ang bawat bayo ni Tatay mula sa ibaba ay parang huling pag-angkin. Ang kanyang malaking burat ay paulit-ulit na bumubomba sa aking pinakamalalim na bahagi, tumatama sa prostate ko nang paulit-ulit hanggang sa parang mawalan na ako ng huwisyo.

Slap… slap… slap… ahh… shit… fuck…

“Matthew… anak… malapit na…” ungol niya, ang boses ay garalgal at puno ng pagpigil.

Hinawakan ko nang mahigpit ang kanyang dibdib, ang aking mga kuko ay bahagyang nakabaon sa kanyang balat. “Iputok niyo po sa loob, Tay… punuin niyo po ako…”

Sa wakas, ang katawan niya ay nanigas. Isang malalim, malakas na ungol ang lumabas sa kanyang bibig habang ang kanyang burat ay tumitibok nang malakas sa loob ko.

Ahhh… tanginaaa… Matthew…

Mainit na katas ang sumabog sa aking butas — paulit-ulit, malalakas na pulso na parang walang katapusan. Ramdam ko ang bawat putok, ang init na pumupuno sa akin hanggang sa sobra na at aawas palabas sa gilid ng aking tumbong, tumutulo pababa sa kanyang baywang at sa banig.

Splurt… splurt… splurt…

“Tanginaaa… Matthew…” daing niya habang patuloy ang pagtibok ng kanyang burat sa loob ko.

Ang sarap ay sobra na. Ang aking sariling burat ay sumabog din nang walang hawak, tumalsik ang katas sa kanyang dibdib at tiyan. Napahiyaw ako, ang katawan ko ay nanginginig nang todo sa matinding orgasm.

Ahhh… shit… Tay…

Pagkatapos, parang nawalan ng lakas ang aking mga tuhod. Bumagsak ang katawan ko sa ibabaw niya, ang aming mga dibdib ay nagdikit, basa ng pawis at katas. Ang kanyang burat ay nanatili pa rin sa loob ko, bahagyang pumipulsuhan pa, parang ayaw pa ring lumabas.

Hinalikan niya ako nang mahina, malambot, at puno ng emosyon. Hindi na marahas. Parang may pasasalamat, may pagmamahal, at may pangungulila. Ang aming mga labi ay nagdikit nang matagal, ang dila ay bahagyang naglalaro, habang ang kanyang burat ay unti-unting humina sa loob ko ngunit hindi pa rin lumalabas.

“Ang sarap mo, anak…” bulong niya sa pagitan ng mga halik. “Matagal ko nang pinangarap ’to.”

Hindi na ako nakasagot. Ang katawan ko ay sobrang pagod na, ngunit puno rin ng kakaibang katahimikan. Nakahiga ako sa kanyang dibdib, ang ulo ko ay nakasubsob sa kanyang leeg, ang amoy niya ay bumalot sa akin. Ang kanyang mga kamay ay humahaplos nang banayad sa aking likod, parang ninapapakalma ang pareho naming katawan.

Ang hangin sa labas ay humahaplos sa mga dahon ng mangga. Ang huni ng ibon ay unti-unting humina. At sa loob ng maliit na kubo, sa ilalim ng punong saksi sa aming mga alaala, unti-unti kaming napapahinga… napapakalmang magkatabi, magkapatong, at magkakabit pa rin.

Hindi nagtagal, ang antok ay yumakap sa amin. Magkakapatong, magkahalo ang pawis at katas, magkahalo ang lihim at kasalanan — natulog kaming dalawa sa yakap ng isa’t isa.

Sa labas, patuloy ang buhay ng bukid. Ngunit sa loob, may bagong uri ng katahimikan ang nanatili.

Hindi ko alam kung ilang oras na ang lumipas nang unti-unting magising kami. Ang una kong naramdaman ay ang hapdi — isang mainit at masakit na kirot sa aking pwetan na parang paalala ng lahat ng nangyari. Ang bigat ng katawan ni Tatay ay nanatili pa rin sa ilalim ko, ang aming pawis ay tuyo na ngunit ang amoy ng aming kasalanan ay nananatili pa rin sa hangin.

Dahan-dahan kong iniangat ang aking ulo. Ang kanyang malambot na sandata ay unti-unting lumabas sa aking butas, kasama ang bahagi ng kanyang katas na tumulo pababa sa aking hita. Napadaing ako nang mahina sa hapdi, ngunit may kakaibang kasiyahan din sa pakiramdam na iyon.

Nagkatitigan kami.

Sa dilim ng loob ng kubo, ang mga mata niya ay puno ng emosyon na hindi ko lubusang mabasa — pagmamahal, pangungulila, at isang uri ng katahimikan na parang tanggap na niya ang lahat. Ngumiti siya. Isang maliit, mapayapang ngiti na parang sinasabi na walang pagsisisi.

“Masakit ba?” tanong niya nang mahina, ang kanyang kamay ay marahang humaplos sa aking likod.

“Medyo po,” sagot ko, ngunit ngumiti rin ako. “Pero… sulit naman po.”

Hindi na kami nag-usap nang matagal. Parang sapat na ang titigan at ang ngiti. Pagkatapos ay tumayo siya, inilahad ang kamay niya sa akin. Tinanggap ko ito.

“Maligo tayo,” sabi niya. “Magdidilim na.”

Lumabas kami ng kubo nang hubo’t hubad. Ang hangin sa labas ay malamig na kumpara sa init ng katawan namin. Ang langit ay nagiging kulay kahel na, ang araw ay unti-unting lumulubog sa likod ng mga palayan. Alam namin na walang makakakita. Madalang ang dumadaan sa lugar na ito, lalo na sa ganitong oras. Isa pa, ang dilim ay mabilis na bumabalot sa paligid.

Diretso kami sa poso na nasa gilid ng kubo. Ang tubig ay malamig at malinaw. Si Tatay ang unang nagbabad ng timba at binuhos sa kanyang katawan. Ang tubig ay tumulo sa kanyang matandang katawan, naghuhugas ng pawis, katas, at alaala ng aming ginawa.

Splash… splash…

Sumunod ako. Ang lamig ng tubig ay parang gamot sa hapdi ng aking katawan. Hinugasan ko ang aking sarili, ngunit ang kanyang mga mata ay nanatiling nakatitig sa akin. May ngiti pa rin sa kanyang labi.

Lumapit siya sa akin at marahang hinugasan ang aking likod, ang kanyang mga kamay ay banayad, parang sinasamba pa rin ang katawan ko. Ako naman ay humarap sa kanya at hinugasan ang kanyang dibdib, ang kanyang tiyan, at ang kanyang malambot na sandata na ngayo’y tahimik na.

Splash… splash…

Walang salita. Mayroon lamang ang tunog ng tubig na tumutulo, ang mahinang ihip ng hangin, at ang aming mabagal na paghinga. Sa dilim na unti-unting bumabalot, ang aming mga katawan ay parang nagniningning pa rin sa pawis at sa liwanag ng huling sinag ng araw.

Pagkatapos maligo, bumalik kami sa kubo. Nagbihis kami nang tahimik, paminsan-minsan ay nagkakatinginan at napangiti. Parang may bagong uri ng closeness sa pagitan namin — isang lihim na ngayo’y aming dalawa na lamang ang nakakaalam.

Habang naglalakad pauwi, ang dilim ay ganap na nakabalot sa bukid. Ang mga alitaptap ay nagsimulang kumislap sa palayan. At sa tabi ko, si Tatay ay tahimik na naglalakad, paminsan-minsan ay humahaplos ang kanyang kamay sa aking likod.

Hindi na namin kailangang magsalita. Ang katawan namin, ang hapdi, at ang ngiti ay sapat na bilang patotoo sa nangyari.

Ngunit sa loob ko, alam kong hindi pa ito ang katapusan. May mga araw pang natitira bago ako umalis patungong Maynila. At sa bawat sandaling iyon, alam kong maaaring ulitin pa namin ang init na ito.

Pagdating namin ni Tatay sa bahay ay halos tuluyan nang nilamon ng gabi ang paligid. Ang langit na kanina lamang ay may bahid pa ng kulay kahel ay napalitan na ng maitim na ulap, habang ang buwan ay bahagyang natatakpan ng manipis na ulap. Tahimik ang buong bakuran. Tanging huni ng mga kuliglig at mahinang ihip ng hangin ang maririnig.

Napansin kong madilim ang buong bahay.

“Wala pa yata ang Nanay mo,” sabi ni Tatay habang binubuksan ang maliit na tarangkahan. Ang kanyang boses ay normal, ngunit may bahid ng pagtataka. Karaniwan naman kasi ay naroon na si Nanay kapag ganitong oras, abala sa paghahanda ng hapunan o paglilinis ng mga pinagkainan.

Tumango lamang ako, sinusubukang maging kalmado ang aking tinig. “Siguro po, nasa palengke pa.”

Madalas naman talagang gabihin si Nanay kapag maraming bumibili o kaya’y kapag nagliligpit pa siya ng kaniyang puwesto. Kaya hindi na iyon bago sa amin. Ngunit sa likod ng aking pagtanggi, may kakaibang kaba ang nag-uugat sa aking sikmura. Matapos ang lahat ng nangyari sa kubo — ang init, ang lihim, ang kasalanan parang may bumabalik na realidad na hindi ko maiwasang harapin.

Sabay kaming pumasok sa bakuran. Ang aming mga yapak ay malalakas sa tahimik na gabi, ang bawat hakbang ay parang may kaakibat na bigat na hindi ko maipaliwanag.

Nauna si Tatay na naglakad. Pagkabukas niya ng pinto ay agad siyang pumasok sa loob upang sindihan ang ilaw. Ang kanyang mga galaw ay mabilis, may bahid ng pag-aalala na pilit niyang itinatago.

Ako naman ay nanatiling nasa labas ng ilang sandali.

Hindi ko alam kung bakit, ngunit tila ayaw pa ng mga paa kong pumasok. Dahan-dahan akong naglakad habang pinagmamasdan ang aming bakuran — ang maliit na hardin ni Nanay na puno ng mga halamang gamot, ang lumang duyan na nakasabit sa sanga ng caimito, ang mga batong nilalakaran ko mula pagkabata. Ilang araw na lamang at hindi ko na araw-araw makikita ang lugar na ito. Ang Maynila ay magiging bagong mundo ko, ngunit sa sandaling ito, parang gusto kong pumigil sa oras at manatili rito nang mas matagal.

Huminga ako nang malalim bago tuluyang pumasok sa bahay.

Pagpasok ko ay dumiretso ako sa kusina. Naupo ako sa isa sa mga kahoy na upuan habang hinihintay si Nanay. Tahimik ang buong bahay, puno ng isang uri ng katahimikan na hindi ko maintindihan — parang may hangin na naghihintay ng bagyo. Mula sa sala ay naririnig ko ang mahinang tunog ng telebisyong binuksan ni Tatay, ngunit alam kong hindi niya rin iyon pinapansin. Ang kanyang pagkakaabala ay isang palabas lamang, tulad ng aking pagkakaupo rito.

Ipinatong ko ang aking siko sa mesa at bahagyang yumuko. Pagod na rin marahil ang katawan ko sa maghapong lakad at pagtulong sa bukid. Ngunit higit pa sa pagod, ang aking isip ay puno ng gulong-gulo — ang init ng aming ginawa ni Tatay, ang pangungulila na nararamdaman ko sa pag-alis, at ngayon, ang kakaibang kaba na parang may mali.

Ilang minuto pa lamang ang lumipas nang biglang umalingawngaw ang tunog ng aking cellphone.

Tring… Tring…

Napalingon ako sa mesa. Cellphone ko iyon — isang lumang keypad phone na may gasgas na screen at kupas na casing. Mabilis kong kinuha ito at sinilip ang screen.

Hindi nakarehistro ang numero. Unknown caller.

Napakunot-noo ako. Sino kaya ang tumatawag sa ganitong oras? Hindi na ako nag-aksaya ng panahon.

“Hello?” sagot ko, ang boses ko ay medyo garalgal dahil sa pagod.

Sa kabilang linya ay ilang segundo munang katahimikan. Naririnig ko ang mahinang static at ang malayong ingay ng mga tao, parang nasa labas sila ng isang maingay na lugar.

Pagkatapos ay isang nagmamadali at kinakabahang boses ng babae ang narinig ko.

“Matthew? Matt ikaw ba ’to?”

“Opo. Sino po sila?” Ang puso ko ay biglang tumibok nang mabilis, parang may premonisyon na hindi maganda.

“Ako ito… si Teresita. Kasamahan ng Nanay mo sa palengke.”

Bigla akong napatuwid ng upo. Ang dugo sa aking mga ugat ay parang biglang tumigil sa pagdaloy.

“Aling Teresita? Bakit po?” Ang aking boses ay tumaas nang bahagya, puno ng panginginig na pilit kong pigilan.

Huminga siya nang malalim bago nagsalita, at sa paghinga na iyon, alam kong may mali. May mali talaga.

“Anak… huwag kang mabibigla.”

Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko. Ang aking mga kamay ay nanginginig, ang cellphone ay halos mahulog.

“Nasa ospital ang Nanay mo.”

Nanlaki ang mga mata ko. Ang salitang “ospital” ay parang bumagong malakas sa aking dibdib, nagpaiikot-ikot sa aking isip na hindi makapaniwala.

“A… ano pong nangyari?” Ang aking boses ay mahina na ngayon, halos pabulong, parang takot na pagbigkas ng isang katotohanang ayaw kong marinig.

“Bigla siyang nahilo habang nasa puwesto. Nawalan siya ng malay kaya agad namin siyang dinala rito sa municipal hospital. Matthew, huwag kang mag-alala. Gising na siya ngayon, pero gusto niyang makita kayo.”

Hindi ko na halos marinig ang mga sumunod niyang sinabi. Ang tanging paulit-ulit na umaalingawngaw sa isip ko ay ang apat na salitang iyon — Nasa ospital ang Nanay mo. Parang may malakas na kampana na tumutunog sa aking ulo, sumisira sa lahat ng katinuan.

Pakiramdam ko ay biglang bumilis ang tibok ng puso ko. Ang hangin sa paligid ay parang naging sikip, at ang sahig ay parang gumagalaw sa ilalim ko.

“N-nasaan po kayo?” Tanong ko, ang boses ko ay pilit na nagiging matatag.

“Municipal Hospital. Huwag kayong mag-alala. Gising na siya ngayon, pero gusto niyang makita kayo.”

“Sige po… papunta na kami.”

Pagkababa ko ng tawag ay halos manginig ang kamay ko. Ang cellphone ay nanginginig sa aking palad, parang patunay ng aking sariling pagkawala ng kontrol. Ang mga mata ko ay nanlilisik sa kawalan, hindi makapaniwala sa narinig.

“Tatay!”

Halos mapasigaw ako habang mabilis na tumayo. Ang upuan ay tumagilid sa lakas ng aking pagbangon, ngunit hindi ko na ito pinansin.

“Tatay!”

Mula sa sala ay agad siyang lumabas. Ang kanyang mukha ay puno ng pagtataka at ngayon ay naguguluhan na rin.

“Bakit? Anong nangyari?”

“Nasa ospital si Nanay!”

Parang natigilan siya. Ang kanyang mga mata ay biglang nanlaki, at ang kulay sa kanyang mukha ay parang naglaho.

“Ano?”

“Nahimatay raw po si Nanay sa palengke! Dinala siya sa municipal hospital!”

Hindi na siya nagtanong pa. Agad niyang kinuha ang susi ng aming motorsiklo na nakasabit sa dingding, ang kanyang mga galaw ay mabilis at may panik na pilit niyang itinatago.

“Tara!”

Hindi na kami nag-aksaya pa ng kahit isang segundo. Mabilis kaming lumabas ng bahay, ang pinto ay hindi man lang naisara nang maayos. Habang umaandar ang motorsiklo ay mahigpit kong hawak ang likod ni Tatay. Ramdam ko ang malakas na ihip ng hangin sa aking mukha habang tila nililipad namin ang daan. Ang mga poste ng ilaw ay nagsisilbing guhit na dumadaan sa aking paningin, ang hangin ay malamig at masakit sa balat ko.

Hindi ko na napapansin ang mga bahay na aming nadaraanan. Hindi ko na rin alintana ang malamig na simoy ng gabi. Isa lamang ang nasa isip ko — Sana ay ligtas si Nanay. Ang pangungulila na kanina ay nararamdaman ko para sa aking pag-alis ay ngayo’y napalitan ng matinding takot na mawala siya nang tuluyan.

Tahimik lamang si Tatay habang nagmamaneho. Ngunit kitang-kita ko sa mahigpit niyang pagkakahawak sa manibela ang kaniyang pag-aalala. Ang kanyang mga balikat ay nakaumbok, ang kanyang tingin ay nakatutok sa daan na parang gustong kainin ng motorsiklo ang bawat metro.

Paminsan-minsan ay bahagya niyang dinaragdagan ang piga sa silinyador upang mas mapabilis ang takbo. Ang tunog ng makina ay parang sigaw sa tahimik na gabi.

Wala ni isa sa amin ang nagsasalita. Pareho kaming nagdarasal sa aming mga isip — mga dasal na hindi ko na matandaan kung paano simulan, mga hiling na pilit kong itinataas sa langit.

Ilang minuto ang lumipas bago namin marating ang municipal hospital. Ang gusali ay ilaw na ilaw, isang tahanan ng sakit at pag-asa sa gitna ng gabing madilim. Ang parking area ay may ilang sasakyan pa rin, ang mga taong dumadaan ay mukhang pagod at nag-aalala.

Pagkababa pa lamang namin ng motorsiklo ay halos patakbo na kaming pumasok sa loob. Ang aking mga binti ay nanginginig, ngunit hindi ko ito pinansin. Ang puso ko ay tila gusto nang lumabas sa dibdib.

“Excuse me po,” agad kong tanong sa nurse na nasa information desk. Ang kanyang mukha ay seryoso, ang mga mata ay may pagod na ngunit propesyonal pa rin. “Saan po iyong pasyenteng si Rosa?”

Tiningnan niya ang listahan sa kaniyang harapan, ang kanyang daliri ay dumaan sa mahabang papel. “Room 204, second floor.”

“Salamat po.”

Hindi na kami naghintay pa. Mabilis naming inakyat ang hagdan, ang aming mga yapak ay malalakas sa tahimik na lobby. Halos hingalin ako sa pagmamadali habang sinusundan si Tatay. Ang aking baga ay sumisikip, ang hangin ay parang hindi sapat.

Nang marating namin ang ikalawang palapag ay isa-isa naming sinilip ang mga numero ng silid hanggang sa makita namin ang nakasulat na 204. Bahagyang nakabukas ang pinto, at mula sa siwang na iyon, nakita ko ang isang pamilyar na pigura na nakahiga.

Dahan-dahan namin itong itinulak.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata IV

Pagpasok namin ay agad naming nakita si Nanay na nakahiga sa kama ng ospital. Nakasuot siya ng hospital gown na puti at may nakakabit na dextrose sa kaniyang kaliwang kamay. Ang kanyang mukha ay maputla, ang mga labi ay tuyo, ngunit ang mga mata ay bukas at nakatingin sa amin.

Sa tabi niya ay nakaupo si Aling Teresita, ang kasamahan niya sa palengke, na kanina lamang ay nakausap ko sa telepono. Ang kanyang mukha ay puno ng pag-aalala, ngunit ngumiti siya nang makita kami.

“Naku, buti at dumating na kayo.”

Hindi ko na halos narinig ang sinabi niya. Mabilis akong lumapit sa higaan ni Nanay. Ang aking mga mata ay nanluluha na, ang lalamunan ko ay tila may bara na hindi ko maalis.

“Nay…” Ang aking boses ay mahina, halos pabulong, parang takot na basagin ang katahimikan.

Bahagya siyang napalingon sa amin. Ang kanyang mga mata ay may bahid ng pagod, ngunit pagkakita sa amin ay isang mahinang ngiti ang sumilay sa kaniyang labi — isang ngiti na pilit, ngunit puno ng pagmamahal.

“Anak… nandito na kayo.”

Lumapit din si Tatay at agad hinawakan ang kaniyang kamay — ang kamay na walang dextrose. Ang kanyang hawak ay mahigpit, parang takot na bitawan.

“Kamusta ang pakiramdam mo?” tanong niya, hindi maitago ang pag-aalala sa kaniyang tinig. Ang kanyang mga mata ay nanluluha na rin, pilit niyang pinipigilan.

Napansin kong maputla pa rin ang mukha ni Nanay, ang kanyang noo ay may bahid ng pawis, ngunit pilit siyang ngumiti upang ipakitang ayos lamang siya.

“Huwag kayong mag-alala,” mahina niyang sabi, ang boses ay may pagkahina na hindi ko pa naririnig sa kanya noon. “Mas okay na ang pakiramdam ko ngayon.”

Ngunit sa kabila ng sinabi niya, ramdam kong hindi ganoon kasimple ang nangyari. At habang nakatingin ako sa kaniya, lalo lamang sumisikip ang aking dibdib sa takot na baka may mas malalim pang dahilan kung bakit siya biglang nawalan ng malay.

“Nay, ano po talagang nangyari?” tanong ko, lumuhod ako sa tabi ng kanyang kama upang maging kapantay ko ang kanyang mukha. “Sabi ni Aling Teresita, nahimatay raw po kayo?”

Si Aling Teresita ay lumapit, ang kanyang mga kamay ay nakakuyom sa harap. “Matthew, anak, kaninang hapon pa iyon. Nagtitinda pa kami ng gulay nang bigla na lang siyang nahilo. Akala ko pagod lang, pero bigla siyang bumagsak. Buti na lang at may mga tao roon na nakakita at agad siyang dinala rito.”

Narinig ko ang bawat salita, ngunit parang malayo. Ang aking mga mata ay nakatuon kay Nanay — sa kanyang maputlang mukha, sa kanyang mahinang ngiti, sa kanyang mga mata na may bahid ng lungkot.

“Anong sabi ng doktor, Mahal?” tanong ni Tatay, ang boses niya ay mas matatag na ngayon, ngunit may nanginginig pa rin.

Hindi agad sumagot si Nanay. Tumingin siya sa amin, saka kay Aling Teresita, at muli sa amin. May kakaibang lihim sa kanyang mga mata, isang bagay na hindi niya sinasabi.

“Nay?” ulit ni Tatay, ang kanyang boses ay may bahid ng pangamba.

Huminga si Nanay nang malalim, at nang magsalita siya, ang kanyang boses ay mahina ngunit malinaw.

“May anemia daw ako. At… may nararamdaman din akong iba sa katawan. Kailangan ko raw magpatingin nang mas malalim pagkatapos kong makauwi.”

Ang salitang “iba” ay parang tumalon sa aking dibdib. Ano ang ibig sabihin noon? May mas malalim bang sakit? Ang aking isip ay agad na pumunta sa mga pinakamasasamang scenario — cancer, tumor, mga sakit na hindi naming kayang gamutin.

“Anong ibig sabihin, Nay?” tanong ko, ang aking boses ay nanginginig. “Anong iba?”

Ngumiti siya, ngunit ang ngiti ay hindi umabot sa kanyang mga mata. “Huwag muna kayong mag-alala. Basta pagdating natin sa bahay, mag-uusap tayo. Pero ngayon, gusto ko lang makita kayo. Gusto kong malaman na ayos kayo.”

Tumingin siya kay Tatay, at sa sandaling iyon, may isang kilos ng kanilang mga mata na hindi ko naunawaan. Isang pagkilos na parang may lihim na pinag-uusapan, isang alitan na hindi ko alam.

“Rosa,” sabi ni Tatay nang mahina, ang kanyang kamay ay mas humigpit sa kanyang kamay. “Sabihin mo sa amin kung ano talaga.”

Pero bago pa makasagot si Nanay, pumasok ang isang doktor sa silid. Bata pa siya, may salamin sa mata, at may dala-dalang clipboard.

“Mrs. Rosa?” tanong niya, ang boses ay propesyonal at kalmado. “Kamusta ang pakiramdam ninyo?”

“Mas mabuti na po, Doc,” sagot ni Nanay, sinusubukang umupo nang bahagya.

Hinawakan siya ni Tatay sa balikat upang suportahan. “Doc, ano po talaga ang nangyari sa asawa ko?”

Tiningnan ng doktor ang chart, ang kanyang mukha ay seryoso ngunit hindi naman alarming. “Si Mrs. Rosa ay na-dehydrate at naanemic. Ang blood pressure niya ay biglang bumaba kanina, kaya siya nawalan ng malay. Pero may mga findings din kami sa kanyang blood test na kailangan naming suriin nang mas malalim.”

Ano ang findings? Ang tanong ay parang nakasabit sa hangin.

“Mayroon po siyang abnormal na level sa kanyang blood sugar at may indication ng possible problem sa kidney. Kailangan niya ng mas komprehensibong pagsusuri ultrasound, at baka biopsy. Pero huwag kayong mag-alala, maagapan pa naman ito kung agad nating aaksyunan.”

Ang salitang “biopsy” ay parang tumusok sa aking dibdib. Alam ko ang ibig sabihin noon. Ito ay isang salitang kadalasang kasunod ng “suspect” o “possible malignancy.”

Hindi ako nakapagsalita. Ang aking mga tuhod ay nanghihina, at kailangan kong hawakan ang gilid ng kama upang hindi ako bumagsak.

“Kailan po siya makakalabas?” tanong ni Tatay, ang kanyang boses ay matatag ngunit may pagkakuyom sa likod nito.

“Pwede na po siyang umuwi bukas, basta maging stable ang vital signs niya ngayong gabi. Pero kailangan niyang bumalik sa susunod na linggo para sa follow-up tests.”

Tumango si Tatay. “Sige po, Doktor. Salamat.”

Lumabas ang doktor, at ang silid ay bumalik sa katahimikan na puno ng mga tanong na hindi masabi.

“Nay…” ang tanging nasambit ko, ang luha ay tumutulo na sa aking mga mata. “Nay, hindi pa ako aalis. Hindi muna. Dito muna ako…”

Ngumiti si Nanay, at sa ngiti na iyon, may lungkot at pagmamahal na halo. “Matthew, anak, hindi mo kailangang gawin iyon. Aalis ka pa rin. Hindi ako puwedeng maging hadlang sa iyong pangarap.”

“Pero Nay—”

“Hindi,” putol niya, ngunit malambot. “Ang gusto ko lang ay makita kayong ayos bago ka umalis. At makikita ko naman na ayos kayo ni Tatay.”

May kakaibang bigat sa kanyang mga salita, parang may ibig sabihin na hindi ko pa lubusang nauunawaan. Tumingin siya kay Tatay, at muli, may nagdaang kilos ng mga mata na parang nag-uusap sila nang hindi nagsasalita.

“Umuwi muna kayo,” sabi ni Nanay nang mahina. “Magpahinga kayo. Bukas na lang ulit kayo bumalik. Dito muna ako kay Aling Teresita.”

“Nay, dito na lang ako—”

“Matthew,” sabi ni Tatay, ang kanyang boses ay may diin ngunit malambot. “Sundin na natin ang gusto ng Nanay mo.”

Tumingin ako sa kanya, at sa kanyang mga mata, nakita ko ang parehong takot at determinasyon. Alam niya ang nararamdaman ko. Alam niya ang lahat.

Tumango ako nang mahina.

Habang paalis kami, lumingon ako sa huling pagkakataon. Si Nanay ay nakahiga pa rin, ang kanyang mukha ay maputla sa ilaw ng ospital, ngunit ang kanyang ngiti ay nanatili. At sa ngiti na iyon, may isang bagay na nagsasabi sa akin — may lihim pa siyang itinatago, at ang lihim na iyon ay maaaring magbago ng lahat.

Ang gabi ay madilim nang kami ay lumabas ng ospital. Ang hangin ay malamig, ngunit hindi sapat para mapawi ang init ng aking mga luha.

Hindi na kami nag-usap ni Tatay sa buong byahe pauwi. Pero sa katahimikan, may isang bagay na naiintindihan namin pareho — ang mundo namin ay maaaring magbago sa anumang oras, at ang lahat ng plano ay maaaring mawala sa isang iglap.

At habang nakahawak ako sa likod niya, ramdam ko ang kanyang pag-uga — hindi lang mula sa takbo ng motorsiklo, kundi mula sa pag-uga ng isang ama na takot mawalan ng asawa. Ang buwan ay bahagyang lumitaw mula sa ulap, ngunit sa akin, mas madilim pa rin ang gabing ito kaysa sa kahit anong gabing naalala ko.

Pagkarating namin sa bahay ay agad na dumiretso si Tatay sa kanilang silid. Halos hindi na siya nagsalita mula nang umalis kami sa ospital. Tahimik niyang isinabit ang susi ng motorsiklo sa dingding — ang tunog ay matinis sa tahimik na gabi hinubad ang kaniyang sombrero, at dahan-dahang naglakad papasok ng kuwarto. Ang kanyang mga balikat ay nakaumbok, parang may bigat na dala-dala na hindi niya kayang ibaba.

Napansin kong mabigat ang bawat hakbang niya. Hindi na ako sumunod.

Nanatili lamang ako sa labas ng bahay at naupo sa may pintuan. Tahimik ang buong paligid. Ang mga ilaw sa kabahayan ng aming mga kapitbahay ay isa-isang namamatay, hudyat na karamihan sa kanila ay mahimbing nang nagpapahinga. Tanging ang mahinang huni ng mga kuliglig at ang malamig na simoy ng hangin ang kasama ko sa gabing iyon.

Marahan akong napasandal sa haligi ng aming maliit na balkonahe bago ako tumingala sa madilim na kalangitan.

Hindi gaanong maliwanag ang gabi. Natatakpan ng makakapal na ulap ang buwan, at iilan lamang ang mga bituing sumisilip sa kalangitan. Tahimik ang lahat, ngunit kabaligtaran naman ang nangyayari sa loob ng isip ko.

Napakaraming tanong ang nagsisiksikan.

Paulit-ulit na bumabalik sa alaala ko ang hitsura ni Nanay kanina sa ospital. Ang maputla niyang mukha. Ang dextrose na nakakabit sa kaniyang kamay. At ang pilit niyang pagngiti sa amin kahit halatang nanghihina pa siya.

Humugot ako ng isang malalim na hininga.

Hindi ko maiwasang mag-alala. Ilang araw na lamang ay aalis na ako papuntang Maynila. Ito ang pagkakataong matagal ko nang hinihintay. Ito ang trabahong ipinagdasal ko nang maraming buwan.

Ngunit ngayon, sa unang pagkakataon, hindi ko alam kung handa pa ba akong umalis.

‘Paano kung lumala ang kondisyon ni Nanay habang wala ako? Paano kung may mangyari sa kaniya at wala ako sa tabi niya?’ 

Napapikit ako.

Ayokong dumating ang araw na ang tanging paraan lamang ng pag-uusap namin ay sa pamamagitan ng tawag o mensahe. Malayo ang Maynila. Kapag naroon na ako, hindi na magiging madali ang umuwi anumang oras na gustuhin ko. Hindi tulad ngayon na maaari ko siyang makita anumang sandali, makausap habang naghahapunan, o matulungan sa mga simpleng gawain sa bahay.

Napatingin ako sa malayo.

Maging sina Ate at ang dalawa kong kuya ay pumasok na rin sa isip ko. Paano ko sasabihin sa kanila ang nangyari? Mahigpit kong pinagkrus ang mga daliri ko. Alam kong may karapatan silang malaman ang kalagayan ni Nanay. Anak din sila, at sigurado akong gugustuhin nilang makapunta rito kung kinakailangan.

Ngunit naaalala ko rin ang sinabi ng doktor. Maayos na ang lagay ni Nanay. Kailangan lamang siyang obserbahan ngayong gabi at kung wala nang magiging problema ay maaari na siyang makauwi kinabukasan.

Iyon ang pinanghahawakan ko. Kung tatawagan ko sila ngayon, tiyak na mababahala lamang sila. Si Ate ay may sarili nang pamilya. Si Kuya ay may trabaho. At si Kuya James naman ay nasa Maynila. Kilala ko iyon. Kapag nalaman niyang naospital si Nanay, malamang ay magmadali pa iyong umuwi kahit hindi naman kailangan. Ayokong guluhin ang kanilang isipan kung wala namang masamang balita.

Siguro bukas na lang. Kapag nakauwi na si Nanay. Kapag nakita kong nakangiti na ulit siya sa loob ng bahay. Kapag sigurado na akong maayos na talaga ang kaniyang kalagayan.

Huminga akong muli nang malalim.

‘Magiging okay din ang lahat,’ mahina kong bulong sa sarili, na para bang gusto kong kumbinsihin ang sarili kong paniwalaan ang mga salitang iyon.

Ngunit sa kaibuturan ng aking puso, nananatili pa rin ang isang takot na pilit kong isinasantabi. Takot na baka ang gabing iyon ay simula pa lamang ng isang pagsubok na hindi ko inaasahang haharapin ng aming pamilya.

Kinabukasan ay maaga kaming nagising ni Tatay.

Hindi pa man tuluyang sumisikat ang araw ay gising na kami. Tahimik ang buong bahay habang naghahanda kami. Pareho kaming halos walang imik, ngunit alam kong iisa lamang ang nasa isip namin ang makauwi na si Nanay.

Matapos kong maligo ay nag-ayos ako ng ilang gamit na maaaring kailanganin niya sa pag-uwi. Inilagay ko sa isang maliit na eco bag ang kaniyang ekstrang damit, tuwalya, suklay, at ilang personal na gamit. Kahit sinabi ng doktor na maaari na siyang ma-discharge kung magiging maayos ang resulta ng mga huling pagsusuri, gusto pa rin naming maging handa.

Samantala, si Tatay naman ay abala sa kusina.

Mula sa sala ay naaamoy ko ang masarap na samyo ng ginisang bawang at sibuyas. Maya-maya pa’y sumunod ang amoy ng paboritong ulam ni Nanay — adobong puti na may konting sabaw, yung tipo na malambot na malambot ang karne.

Napangiti ako.

Kahit hindi man iyon sabihin ni Tatay, alam kong gusto niyang mapasaya si Nanay sa simpleng paraan. Kilalang-kilala ni Tatay si Nanay. Kahit simpleng lutong-bahay lamang, mas gusto pa rin niya iyon kaysa sa pagkaing nabibili sa labas.

Lumapit ako sa kusina at nakita ko siyang tahimik na hinahalo ang niluluto. Ang kanyang mukha ay seryoso, ang mga mata ay nakatuon sa kawali, ngunit may bahid ng pag-aalala sa noo.

“Tay,” tawag ko.

Lumingon siya sa akin. Ang kanyang mga mata ay may pula, parang hindi nakatulog nang maayos.

“Huwag na po siguro kayong mapagod. May pagkain naman sa ospital.”

Mahina siyang ngumiti, isang ngiti na hindi umabot sa mga mata. 

“Alam ko.” Ipinagpatuloy niya ang paghahalo sa kawali bago muling nagsalita, ang boses ay may bahid ng pagod. “Pero iba pa rin kapag pagkain na galing sa bahay. Alam mo naman ang Nanay mo. Kahit anong sabihin ng doktor, mas gusto pa rin niyang kumain ng luto ko kaysa sa hospital food.”

Tumango ako.

Kilalang-kilala ni Tatay si Nanay. Sa loob ng maraming taon, ganoon na lamang ang pagkakakilala nila sa isa’t isa — hindi na kailangang sabihin, alam na nila.

Matapos naming maghanda ay inilagay ni Tatay ang pagkain sa isang lalagyan at maingat na isinilid sa bag. Pinunasan niya ang mga kamay sa tuwalya at huminga nang malalim.

“Handa ka na?” tanong niya, ang tingin ay nasa akin ngunit parang malayo.

“Opo.”

“Sige. Baka naghihintay na ang Nanay mo.”

Hindi na kami nagtagal pa. Agad naming isinara ang bahay at sumakay sa motorsiklo. Tahimik ang naging biyahe namin. Paminsan-minsan lamang ay may maririnig na tunog ng makina at ang malakas na ihip ng hangin habang tinatahak namin ang kalsada patungo sa bayan.

Habang nakaupo ako sa likod ng motorsiklo, hindi ko maiwasang isipin ang magiging kalagayan ni Nanay. Umaasa akong pagdating namin ay makikita ko siyang nakangiti at masigla na. Umaasa akong uuwi kaming tatlo nang magkakasama.

Makalipas ang ilang minuto ay narating din namin ang municipal hospital.

Agad naming ipinarada ang motorsiklo at dali-daling pumasok sa loob ng gusali. Hindi na namin kinailangang magtanong pa. Kabisa na namin ang daan papunta sa silid ni Nanay. Mabilis kaming umakyat sa ikalawang palapag.

Habang papalapit kami sa Room 204 ay hindi ko mapigilang kabahan. Hindi ko alam kung bakit, ngunit tila may mabigat na pakiramdam na unti-unting bumabalot sa dibdib ko. Parang may hangin na naghihintay ng bagyo.

Pagdating namin sa tapat ng silid ay ihahakbang ko na sana ang aking paa papasok nang may biglang tumawag sa akin.

“Matthew.”

Napalingon ako.

Nakita ko si Aling Teresita na nakatayo sa may gilid ng pinto. Kasama niya ang doktor na tumingin kay Nanay kagabi. Magaan ang ekspresyon ni Aling Teresita, ngunit ang doktor ay nananatiling seryoso.

“Lapit ka muna rito, anak,” mahinahon niyang sabi.

Napatingin ako kay Tatay. Ang kanyang mukha ay nagbago, may bahid ng pag-aalala. “Tay, mauna na po kayo kay Nanay.”

Tumango lamang siya. “Sige.”

Dahan-dahan siyang pumasok sa silid, dala ang pagkain at mga gamit na inihanda namin. Ang kanyang mga hakbang ay mabigat, parang takot sa kanyang makikita. Naiwan naman akong nakatayo sa labas kasama sina Aling Teresita at ang doktor.

Bigla na namang bumilis ang tibok ng puso ko. Hindi ko alam kung bakit kailangan muna nila akong makausap bago ako makapasok. May kung anong kaba ang unti-unting gumapang sa aking dibdib. Pilit kong pinakalma ang sarili ko. Ilang beses akong huminga nang malalim bago ako tuluyang lumapit sa kanila.

“Ano po iyon, Doc?” mahina kong tanong, ang boses ko ay may bahid ng panginginig.

Ngumiti nang bahagya ang doktor, na para bang nais niyang maibsan ang kaba ko. “Huwag kang masyadong mag-alala. Stable na ang nanay mo.”

Pakiramdam ko’y bahagyang gumaan ang dibdib ko. “Salamat naman po.”

“Pero…” dugtong niya. 

Muli na namang bumilis ang tibok ng puso ko. Ang salitang “pero” ay parang kampanang nagbabanta ng masamang balita.

“Base sa mga naging pagsusuri namin, mukhang ang dahilan ng pagkahimatay niya ay matinding pagkapagod na sinabayan ng bahagyang dehydration at pabago-bagong blood pressure.”

Tahimik akong nakinig, ang aking mga kamay ay nanginginig sa likod ko. “Matagal na ba siyang halos walang pahinga?” tanong ng doktor.

Napatingin ako kay Aling Teresita, saka muling bumaling sa doktor. “Opo. Madalas po siyang nasa palengke mula madaling-araw hanggang hapon. Pag-uwi naman, nag-aasikaso pa rin siya sa bahay. Kahit may masamang pakiramdam, pipilitin pa rin niyang bumangon.”

Napabuntong-hininga ang doktor, ang kanyang mukha ay may bahid ng pag-unawa at pag-aalala. “Iyon ang nakikita naming malaking dahilan. Hindi ito mukhang seryosong karamdaman, pero malinaw na nagbibigay na ng babala ang katawan niya. Ang pagkahimatay ay isang senyales na kailangan na niyang magpahinga.”

Napayuko ako. Alam kong totoo ang sinabi niya. Hindi marunong magpahinga si Nanay. Kahit may lagnat o masama ang pakiramdam, pipilitin pa rin niyang bumangon dahil ayaw niyang may mapabayaan.

“Kailangan niyang magpahinga nang ilang linggo,” pagpapatuloy ng doktor. “Bawasan muna ang mabibigat na gawain. Hangga’t maaari, huwag muna siyang magbuhat ng mabibigat na paninda at iwasan ang sobrang pagpupuyat. Kailangan din niyang inumin ang gamot nang regular at kumain nang masustansya.”

“Ibig sabihin po…” maingat kong tanong.

“Makakauwi siya ngayong araw kung manatiling maayos ang lagay niya sa mga susunod na oras. Pero may kondisyon.”

“Ano po iyon?”

“Kailangan niyang may kasama sa bahay. Kailangang may magbabantay sa kaniya at sisiguraduhing umiinom siya ng gamot sa tamang oras, nagpapahinga, at hindi muna bumabalik agad sa dating trabaho. Kung puwede, huwag muna siyang maiwan mag-isa sa bahay sa loob ng isang linggo o dalawa.”

Hindi ako agad nakasagot. Parang unti-unting nagsimulang magdugtong-dugtong ang lahat sa isip ko. Ilang araw na lamang aalis na sana ako papuntang Maynila. Ngunit kung mangyayari iyon sino ang mag-aalaga kay Nanay? Si Ate ay may sarili nang pamilya. Ang dalawa kong kuya ay nasa malayo rin. At si Tatay mula umaga hanggang hapon ay nasa bukid.

Marahil ay nabasa ng doktor ang nasa isip ko. “Kailangan lang niya ng sapat na pahinga,” mahinahon niyang sabi. “Kung susundin ang payo namin, malaki ang posibilidad na tuluyan siyang bumuti sa loob ng ilang linggo. Pero kung pipilitin niyang bumalik agad sa dating gawain, malaki ang tsansang maulit ang nangyari kahapon, at baka mas malala pa.”

Napapikit ako sandali.

Ilang linggo. Iyon lamang ang paulit-ulit na umalingawngaw sa isip ko. Pagkatapos ng maikling katahimikan ay marahang nagsalita si Aling Teresita. “Matthew…”

Lumingon ako sa kaniya. Ang kanyang mukha ay puno ng pag-unawa at awa.

“Huwag kang mag-alala. Kami sa palengke, puwede muna naming saluhin ang puwesto ng nanay mo paminsan-minsan. Pero siyempre, iba pa rin kung may kasama siya sa bahay. Lalo na sa gabi at sa mga oras na kailangan niyang inumin ang gamot.”

Tumango lamang ako. Hindi ko alam kung ano ang isasagot.

Sa unang pagkakataon mula nang matanggap ako sa trabaho, nakaramdam ako ng pag-aalinlangan. Matagal kong ipinagdasal ang pagkakataong makapagtrabaho sa Maynila. Ngayon naman, narito ako sa harap ng isang desisyong hindi ko inakalang haharapin ko.

Sa kabilang panig ay ang pangarap na matagal kong hinintay. Sa kabila naman ay ang kalusugan ng taong buong buhay na nagsakripisyo para sa akin.

Tahimik akong napabuntong-hininga.

Hindi pa ako handang magdesisyon. Ngunit alam kong paglabas ko sa pasilyong iyon, maaaring magbago ang plano kong umalis sa susunod na linggo.

At habang nakatayo ako roon, sa gitna ng puting dingding ng ospital, may isang tanong na paulit-ulit na tumatalbog sa aking isip. ‘Ano ang mas mahalaga: ang pangarap ko, o ang pagiging anak?’

Pagkatapos naming mag-usap ay nagpaalam na si Aling Teresita. Bago siya tuluyang umalis, marahan niya akong tinapik sa balikat at binigyan ng isang ngiting puno ng pag-unawa.

“Huwag kang masyadong mag-alala, anak,” malumanay niyang sabi. “Makakabawi rin ang nanay mo basta’t makapagpapahinga siya nang maayos. Kung may kailangan kayo, huwag kayong mahihiyang magsabi.”

“Maraming salamat po, Aling Teresita,” mahina kong tugon. “Salamat din po sa pag-aasikaso kay Nanay kahapon.”

“Wala iyon. Magkakasama naman kami sa palengke.”

Ngumiti siya sa akin bago tuluyang tumalikod at dahan-dahang naglakad sa kahabaan ng pasilyo. Sinundan ko siya ng tingin hanggang sa mawala siya sa aking paningin. Nang tuluyan na akong maiwang mag-isa, napabuntong-hininga ako at napasandal sandali sa malamig na dingding ng ospital.

Pakiramdam ko ay lalo pang bumigat ang dibdib ko. Hindi dahil sa sinabi ng doktor. Kundi dahil sa desisyong unti-unti nang nabubuo sa isip ko.

Matagal kong ipinagdasal ang trabahong naghihintay sa akin sa Maynila. Ilang taon kong pinangarap ang pagkakataong iyon. Ngunit ngayong nasa harapan ko na ito, tila sinusubok ako ng pagkakataon kung ano ba talaga ang mas mahalaga sa akin.

Mariin kong ipinikit ang aking mga mata bago humugot ng malalim na hininga.

Nakapagdesisyon na ako.

Dahan-dahan kong itinulak ang pinto ng silid. Agad kong nadatnan sina Nanay at Tatay. Nakaupo si Nanay sa kama habang dahan-dahang kumakain ng adobong puti na niluto ni Tatay kaninang umaga. Halatang mahina pa rin siya, ngunit mas may kulay na ang kaniyang mukha kumpara kagabi. Si Tatay naman ay tahimik na nakaupo sa tabi niya, pinagmamasdan siyang kumain na para bang gusto niyang siguraduhing mauubos nito ang bawat subo.

Nang makita nila akong pumasok ay sabay silang napalingon.

“O, anak.” Napangiti si Nanay. “Halika. Kumain ka na rin. Masarap ang luto ng Tatay mo.”

Sinubukan kong ngumiti kahit mabigat ang pakiramdam ko.

“Busog pa po ako, Nay.”

Lumapit ako at naupo sa bakanteng upuan sa tabi ng kama niya. Ilang sandali akong nanahimik. Pinagmamasdan ko lamang siyang kumain habang pilit kong hinihila ang lakas ng loob na sabihin ang mga salitang matagal ko nang inuulit-ulit sa isip ko.

Napansin marahil ni Tatay ang pananahimik ko.

“Bakit?” tanong niya. “May sinabi ba ang doktor?”

Tumango ako.

“Opo.” Agad na ibinaba ni Nanay ang hawak niyang kutsara.

“Ano raw ang sabi niya?”

Huminga muna ako nang malalim bago nagsalita. “Sabi niya… kailangan mo munang magpahinga nang ilang linggo.” Tahimik lamang siyang nakatingin sa akin.

“Hindi ka muna puwedeng bumalik sa palengke. Bawal kang mapagod at magbuhat ng mabibigat. Kailangan may kasama ka palagi sa bahay para siguradong umiinom ka ng gamot at hindi mo pinipilit ang sarili mo.”

Napabuntong-hininga si Nanay at bahagyang ngumiti.  “Susundin ko naman iyon. Ilang araw lang naman siguro, magiging maayos na rin ako.”

Umiling ako.

“Hindi po ganoon kasimple.” Nagtama ang aming mga mata. Hindi ko na kayang ipagpaliban pa ang sasabihin ko. “Nakapagdesisyon na po ako.”

Napakunot-noo silang dalawa.

“Anong desisyon?” tanong ni Tatay. Ramdam kong nanunuyo ang lalamunan ko, ngunit pinilit kong magsalita.

“Hindi muna ako tutuloy sa Maynila.” Parang biglang tumigil ang lahat. Nanlaki ang mga mata ni Nanay.

“Ano’ng sinabi mo?”

“Hindi muna ako aalis.”

“Matthew…” mahina ngunit mariing sambit niya. “Nagbibiro ka ba?”

Umiling ako. “Hindi po.”

“Bakit naman?” halos pabulong niyang tanong.

“Dahil hindi ko kayang umalis habang nagpapagaling ka.”

Napailing siya agad. “Hindi. Huwag mong gagawin iyon.”

“Nay—”

“Hindi!” putol niya sa akin. “Hindi kita pinalaki para isuko ang pangarap mo dahil lang sa akin.”

Napayuko ako sandali bago muling tumingin sa kaniya. “Hindi ko isinusuko ang pangarap ko.”

“Kundi ano?”

“Ipinagpapaliban ko lang.” Tahimik ang buong silid. Patuloy kong pinilit na maging matatag ang aking boses. “Marami pa pong trabaho ang darating. Maaari pa akong mag-apply ulit. Pero ikaw… ikaw lang ang nag-iisa kong nanay.”

Unti-unting namuo ang luha sa kaniyang mga mata.

“Anak…”

“Kapag umalis ako ngayon, araw-araw akong mag-aalala. Hindi ako makakapagtrabaho nang maayos kung ang iniisip ko ay kung kumain ka na ba, kung uminom ka na ba ng gamot, o kung nagpapahinga ka ba talaga.”

“Huwag mo akong isipin. Kaya ko ang sarili ko.”

“Alam kong matapang ka, Nay.” Napangiti ako nang bahagya. “Pero kilala rin kita. Kapag wala akong magbabantay, babalik ka agad sa palengke kahit hindi ka pa magaling.”

Hindi siya agad nakasagot. Dahan-dahan niyang ibinaba ang tingin. Alam niyang totoo ang sinabi ko. Tahimik lamang na nakikinig si Tatay sa aming pag-uusap. Maya-maya ay marahan siyang nagsalita.

“Anak… malaking oportunidad ang trabahong iyon.”

“Alam ko po.”

“Pinaghirapan mo iyon.”

“Alam ko rin po.”

“Sayang kung bibitawan mo.”

Humugot ako ng malalim na hininga. “Mas masasayang po kung aalis akong hindi panatag ang loob ko.” Napatingin ako sa kanilang dalawa. “Maghahanap na lang muna ako ng trabaho rito sa malapit. Kahit hindi ganoon kalaki ang sahod. Ang mahalaga, makakatulong ako sa bahay at mababantayan ko si Nanay habang nagpapagaling siya.”

Umiling muli si Nanay. “Ayaw ko.”

“Bakit po?”

“Dahil pangarap mo ang Maynila.”

“Pangarap ko rin po na makita kayong dalawa na maayos ang kalagayan.” Tumulo ang isang luha sa kaniyang pisngi. “Maaari akong makahanap ulit ng trabaho.” Bahagya akong ngumiti. “Pero kung may mangyari sa inyo habang malayo ako… hindi ko alam kung mapapatawad ko ang sarili ko.”

Natahimik ang silid. Walang nagsalita. Tanging ang mahinang ugong ng bentilador at ang ingay ng mga taong dumaraan sa pasilyo ang maririnig. Makalipas ang ilang sandali ay napabuntong-hininga si Tatay. Tumayo siya, lumapit sa akin, at marahang ipinatong ang kaniyang kamay sa aking balikat.

“Matanda ka na, anak,” mahina niyang sabi. “Kung iyan ang desisyong pinag-isipan mo nang mabuti, hindi ka namin pipigilan.”

Napapikit si Nanay habang tahimik na pinupunasan ang mga luhang patuloy na dumadaloy sa kaniyang mga pisngi. “Hindi ako masaya sa desisyon mo,” nanginginig niyang sabi. “Dahil alam kong masasaktan ka.”

Ngumiti ako. “Mas masasaktan po ako kung aalis akong hindi panatag ang loob.”

Muli niyang itinaas ang tingin sa akin. Sa pagkakataong iyon ay wala na siyang sinabi. Marahil ay nakita na niya sa aking mga mata ang katatagang minsan ding nakita ko sa kaniya sa tuwing isinasantabi niya ang sarili niyang pagod para lamang sa aming magkakapatid.

At doon niya marahil naunawaan na hindi na ako ang batang dati niyang inaalalayan sa bawat hakbang. Ako na ngayon ang handang magsakripisyo para sa kanila.

Pagsapit ng hapon ay tuluyan nang natapos ang lahat ng kailangang asikasuhin para sa pag-discharge ni Nanay. Ilang beses akong pabalik-balik sa cashier, pharmacy, at nurses’ station upang kunin ang mga reseta, discharge papers, at mga gamot na kailangang inumin niya sa mga susunod na araw. 

Habang inaayos ko ang lahat ng iyon, hindi ko maiwasang mapatingin paminsan-minsan sa silid kung saan siya nagpapahinga. Hindi pa rin mawala sa isip ko ang nangyari kahapon. Kahit sinabi ng doktor na maaari na siyang umuwi, ramdam kong hindi pa rin tuluyang nawawala ang pag-aalala ko. Para bang bawat hakbang ko ay may kasamang takot na baka may makalimutan akong gawin o baka may mangyari na naman sa kaniya.

Nang matapos ang lahat ng papeles ay bumalik ako sa silid. Tahimik na nakaupo si Nanay sa gilid ng kama habang hinihintay ang pagdating ko. Nakabihis na siya ng simpleng damit na dinala namin mula sa bahay. Mas may kulay na ang kaniyang mukha kaysa kahapon, ngunit halata pa rin ang panghihina sa kaniyang mga kilos. Nang mapansin niya akong papasok ay sandali niya lamang akong tiningnan bago marahang ibinaba ang kaniyang paningin.

“Pwede na po tayong umuwi, Nay,” mahinahon kong sabi habang inilalagay sa bag ang mga gamot na ibinigay ng nurse. “Kompleto na ang mga papel.”

Hindi siya sumagot. Bahagya lamang siyang tumango at sinubukang tumayo mula sa kama. Mabilis akong lumapit upang alalayan siya, ngunit bago ko pa man mahawakan ang kaniyang braso ay marahan niya iyong iniwas. Hindi naman niya tuluyang tinanggihan ang tulong ko, subalit sapat na ang maliit na kilos na iyon upang maramdaman kong hindi pa rin nawawala ang tampo niya sa akin. Nang tuluyan siyang makatayo ay saka lamang niya hinayaang akayin ko siya palabas ng silid.

Pagdating namin sa labas ng ospital ay agad akong nag-abang ng tricycle sa gilid ng kalsada. Samantala, si Tatay naman ay kinuha ang motorsiklong ipinarada niya kanina. Hindi nagtagal ay may bakanteng tricycle ring huminto sa aming harapan. Maingat kong inalalayan si Nanay hanggang sa makaupo siya nang maayos saka ko isinilid sa tabi namin ang bag na naglalaman ng kaniyang mga gamot at ilang personal na gamit.

“Mauna na kayo,” sabi ni Tatay habang isinusuot ang kaniyang helmet. “Susunod na lang ako.”

Tumango ako bilang tugon. Ilang sandali pa ay umandar na ang tricycle.

Tahimik ang naging biyahe namin pauwi. Ang tanging maririnig ay ang maingay na makina ng tricycle at ang paghampas ng hangin sa bukas nitong gilid. Paminsan-minsan ay napapatingin ako kay Nanay. Nakatingin lamang siya sa labas, pinagmamasdan ang mga taong naglalakad, ang mga tindahang unti-unti nang nagsisimulang magsara, at ang mga sasakyang nagdaraan sa kalsada. Hindi niya ako nilingon kahit minsan.

Alam kong may tampo pa rin siya. At hindi ko siya masisisi.

Marahil ay iniisip niyang sinayang ko ang pagkakataong matagal kong pinaghirapan. Na dahil sa kaniya ay hindi na ako tutuloy sa trabahong matagal kong ipinagdasal. Ngunit kahit ganoon ang isipin niya, hindi ko pa rin kayang baguhin ang naging pasya ko. Mas magagalit ako sa sarili ko kung itutuloy ko ang pag-alis habang hindi pa siya tuluyang magaling. Hindi ko kakayaning magtrabaho sa Maynila habang araw-araw kong iniisip kung kumain na ba siya, uminom na ba ng gamot, o baka pilit na naman niyang ibinabalik ang sarili sa pagtitinda kahit hindi pa siya dapat mapagod.

Mas gugustuhin kong maranasan ang panghihinayang kaysa habang-buhay na pagsisihan ang isang bagay na maaari kong naiwasan.

Makalipas ang ilang minuto ay huminto ang tricycle sa tapat ng aming bahay. Nauna akong bumaba saka maingat na inalalayan si Nanay. Hindi na siya tumanggi sa pagkakataong iyon. Tahimik lamang siyang naglakad kasabay ko papasok ng bakuran, habang ang isa kong kamay ay mahigpit na nakahawak sa bag ng kaniyang mga gamit.

Pagkapasok namin sa loob ng bahay ay hindi na siya dumaan pa sa sala. Diretso siyang nagtungo sa kanilang silid na para bang ang tanging nais na lamang niya ay makapagpahinga. Binuksan ko ang pinto at inalalayan siyang maupo sa gilid ng kama bago dahan-dahan siyang humiga. Pagkahiga niya ay agad siyang humarap sa kabilang panig ng higaan at tinalikuran ako.

Ilang sandali akong nanatiling nakatayo roon.

Gusto ko sanang magsalita. Gusto kong humingi ng paumanhin. Gusto kong sabihin na hindi ko kailanman isisisi sa kaniya ang naging desisyon ko. Ngunit wala ni isa sa mga salitang iyon ang lumabas sa bibig ko.

Sa halip ay tahimik kong inilapag ang kaniyang bag sa ibabaw ng maliit na mesa sa tabi ng kama bago marahang lumabas ng silid at isinara ang pinto upang hindi maistorbo ang kaniyang pagpapahinga.

Paglabas ko ay saktong kakapasok lamang ni Tatay mula sa bakuran. Hawak pa niya ang kaniyang helmet at bimpo habang pinupunasan ang pawis sa noo. Sandali niya akong tiningnan, saka sumulyap sa nakasarang pinto ng kanilang silid.

“Nakahiga na ba ang Nanay mo?” tanong niya sa mahinang tinig.

Tumango ako. “Oo, Tay. Pagod na pagod na rin siguro siya.”

Hindi na siya nagsalita. Marahan lamang siyang tumango bago itinuro ang kusina.

“Halika nga muna.”

Tahimik ko siyang sinundan. Pareho kaming naupo sa lumang hapag-kainan. Walang nagsasalita sa amin. Tanging ang mahinang ugong ng bentilador at ang tunog ng mga dahong hinihipan ng hangin mula sa labas ang pumupuno sa katahimikan. Napansin kong ilang ulit na ibinubuka at isinasara ni Tatay ang kaniyang bibig na para bang may gusto siyang sabihin ngunit hindi niya mahanap ang tamang mga salita.

Sa huli ay humugot siya ng malalim na hininga bago dahan-dahang tumingin sa akin.

“Anak…” mahina niyang simula, “sigurado ka na ba talaga sa naging desisyon mo?”

Napayuko ako at marahang pinaglaruan ang basong nakapatong sa mesa. Hindi ko agad sinagot ang tanong ni Tatay. Hindi dahil nag-aalinlangan pa ako, kundi dahil alam kong anumang sabihin ko ay hindi mababago ang katotohanang pareho kaming masasaktan sa naging pasya ko.

Lumipas ang ilang segundo ng katahimikan bago ako humugot ng malalim na hininga at dahan-dahang itinaas ang aking paningin sa kaniya.

“Oo, Tay,” mahina ngunit buo kong sagot. “Pinag-isipan ko po iyon nang mabuti.”

Hindi siya agad nagsalita.

Tahimik lamang niya akong tinitigan, na para bang sinusubukan niyang basahin kung may pagdadalawang-isip pa ba sa loob ko. Nang makita niyang hindi ako umiwas ng tingin, marahan siyang napasandal sa kaniyang upuan at napabuntong-hininga.

“Alam mo ba kung gaano ka namin ipinagdasal ng Nanay mo para sa trabahong ’yan?” tanong niya sa mahinang tinig. “Noong araw na tumawag ang kompanya, parang gusto nang magluto ng handaan ng Nanay mo kahit wala naman tayong pambili. Sobrang saya niya noon.”

Napangiti ako nang mapait. Naalala ko ang araw na iyon. Ang mahigpit na yakap ni Nanay. Ang mga luha niya habang paulit-ulit niyang pinasasalamatan ang Diyos. At ang mga plano naming lahat para sa magiging buhay ko sa Maynila.

“Alam ko po, Tay.”

“Kaya masakit sa amin na makita kang isinasantabi iyon.”

Tumango ako. “Masakit din po sa akin.” Hindi ko napigilang mapabuntong-hininga. “Sa totoo lang… kagabi pa lang halos hindi na ako nakatulog. Paulit-ulit kong iniisip kung ano ang dapat kong gawin. Sinubukan kong kumbinsihin ang sarili ko na kaya ko pa ring umalis. Na baka naman maging maayos din ang lahat kahit nasa Maynila na ako.”

Saglit akong natahimik.

“Pero habang mas iniisip ko, lalo kong nararamdaman na hindi ko kaya.” Napatingin ako sa nakasarang pintuan ng silid nina Nanay. “Paano ako makakapagtrabaho nang maayos kung bawat oras ang iniisip ko ay kung nakakain na ba si Nanay? Kung uminom na ba siya ng gamot? Kung nagpapahinga ba talaga siya o baka palihim na naman siyang tumutulong sa bahay?”

Mahina akong natawa, ngunit puno iyon ng panghihinayang. “Kilala ko po si Nanay. Kahit sabihan siyang magpahinga, kapag walang nakatingin, kikilos at kikilos pa rin iyon.”

Napangiti nang bahagya si Tatay. “Tama ka.”

“Minsan nga po, mas matigas pa ang ulo niya kaysa sa atin.” Napailing si Tatay at bahagyang natawa.

“Oo.” 

Sandaling gumaan ang usapan, ngunit mabilis ding bumalik ang katahimikan. Maya-maya ay nagsalita siyang muli. “Alam mo, anak… hindi iyon ang unang pagkakataon na isinantabi ng Nanay mo ang sarili niya.”

Napatingin ako sa kaniya.

“Noong nag-aaral pa kayong magkakapatid, ilang beses siyang nagkakasakit. Nilalagnat, sumasakit ang likod, nahihilo… pero hindi niya ipinapaalam sa inyo. Ayaw niyang maapektuhan ang pag-aaral ninyo.”

Natahimik ako. “Kahit noong nasa kolehiyo ka, may mga araw na halos hindi na siya makatayo sa pagod. Pero gigising pa rin nang alas-tres ng madaling-araw para maghanda ng mga paninda.”

Napakuyom ako ng kamao. Hindi ko alam ang mga iyon. “Kung sinabi lang sana niya…”

“Hindi niya sasabihin.” Naputol ako sa pagsasalita. “Kilala mo ang Nanay mo.”

Tumango ako.

Oo. Kilala ko siya. Mas pipiliin pa niyang siya ang mahirapan kaysa maramdaman naming may problema siya. Napabuntong-hininga si Tatay bago marahang inilapag ang kaniyang kamay sa ibabaw ng mesa.

“Matthew…”

“Po?”

“Hindi kita pipigilan kung iyan na talaga ang desisyon mo.” Napatingin ako sa kaniya. “Pero gusto kong malaman mo na hindi ka obligadong gawin iyon.”

“Hindi ko po ito ginagawa dahil obligasyon.”

“Kundi?”

“Dahil gusto ko.” Diretso ko siyang tiningnan. “Buong buhay ninyo akong inuna ni Nanay. Ngayon naman po… gusto kong ako naman ang umuna sa inyo.”

Tahimik kaming nagkatinginan. Unti-unting namuo ang luha sa mga mata ni Tatay, ngunit mabilis niya iyong pinigilan. Bahagya siyang ngumiti at marahang tumango.

“Hindi ko namalayan…” mahina niyang sabi.

Napakunot-noo ako. “Ang alin po?”

“Na ang batang lagi kong inaalalayan noon sa bukid… marunong na palang magdesisyon para sa sarili niya.”

Napangiti ako. Hindi ko alam kung ano ang isasagot. Maya-maya ay tumayo si Tatay at marahang tinapik ang balikat ko. “Kung may isa lang akong hihilingin…”

“Ano po iyon?”

“Huwag mong isipin na dito na lang matatapos ang pangarap mo.” Napatingala ako sa kaniya. “Darating ulit ang pagkakataon.” Ngumiti siya. “At kapag dumating iyon… sisiguraduhin kong ako mismo ang maghahatid sa’yo papuntang Maynila.”

Hindi ko napigilang mapangiti.

“Opo, Tay.”

Sa unang pagkakataon mula nang mangyari ang lahat, pakiramdam ko ay kahit papaano ay gumaan ang bigat na matagal nang nakadagan sa dibdib ko. Maaaring naantala ang pangarap ko. Ngunit hindi ito ang katapusan. Isa lamang itong pahinga. At kapag dumating ang tamang panahon, sisimulan ko itong muli—kasama ang katiyakang maayos at ligtas ang mga taong pinakamahalaga sa akin.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata V

Makalipas ang dalawang linggo ay unti-unti nang bumuti ang kalagayan ni Nanay. Hindi man siya tuluyang nakakabalik sa dati niyang sigla, kitang-kita ang malaking ipinagbago ng kaniyang katawan kumpara noong unang araw na maiuwi namin siya mula sa ospital. Nakakalakad na siyang mag-isa sa loob ng bahay at nakagagawa na rin ng ilang magagaan na gawain, ngunit mahigpit pa rin ang bilin ng doktor na huwag muna siyang mapagod. 

Sa tuwing makikita kong palihim siyang nagtatangkang magbuhat ng timba o magwalis ng bakuran, agad ko siyang pinipigilan. Madalas ay napapailing na lamang siya habang nakasimangot sa akin, saka sasabihing para ko na raw siyang bata kung pagbawalan. Ngunit sa huli ay sumusunod din naman siya, lalo na kapag pinagtutulungan namin siya ni Tatay.

Kinabukasan pa lamang matapos siyang ma-discharge ay agad kong tinawagan sina Ate at ang dalawa kong kuya upang ipaalam ang nangyari. Katulad ng inaasahan ko, labis silang nag-alala. Halos sabay-sabay silang nagtanong kung bakit ngayon lamang nila nalaman at kung bakit hindi ko sila agad pinagsabihan noong nasa ospital pa si Nanay. Mabuti na lamang at naipaliwanag ko sa kanila ang dahilan. Ayokong magmadali silang umuwi nang wala namang matinding panganib sa kalagayan ni Nanay. Sinabi ko ring maayos na ang lagay niya at nagpapagaling na lamang sa bahay kaya kahit paano ay nabawasan ang kanilang pag-aalala.

Doon ko na rin sinabi ang naging desisyon kong hindi na ituloy ang trabaho sa Maynila.

Sa kabilang linya ay ilang segundo ring walang nagsalita. Alam kong nagulat sila. Matagal naming pinangarap ang pagkakataong iyon, kaya hindi rin biro ang basta ko na lamang iyong bibitawan. Ngunit nang ipaliwanag ko ang kondisyon ni Nanay at ang pangangailangan niyang may makakasama sa bahay habang nagpapagaling, wala ni isa sa kanila ang tumutol. Sa halip ay sinabi nilang naiintindihan nila ang naging pasya ko. Si Ate pa nga ang unang nagsalita.

“Darating ulit ang pagkakataon, Matthew,” sabi niya noon. “Pero si Nanay, hindi mo kayang palitan. Huwag mong isipin na nasayang ang pangarap mo. Naudlot lang, pero hindi ibig sabihin tapos na.”

Paulit-ulit na umalingawngaw sa isip ko ang mga salitang iyon sa mga sumunod na araw. At ngayon, heto na naman ako. Panibagong umaga. Panibagong pagkakataon.

Maaga akong nagising upang ihanda ang mga dokumentong kakailanganin ko sa pag-aapply. Inilagay ko sa isang brown envelope ang aking résumé, diploma, transcript of records, barangay clearance, at iba pang papeles na ilang ulit kong siniguradong kumpleto. Nang makapag-almusal kami ay nagpaalam ako kina Nanay at Tatay.

“Huwag kang kabahan,” nakangiting sabi ni Nanay habang inaayos ang kuwelyo ng polo ko. “Ngumiti ka lang palagi.”

Napatawa ako. “Parang first day of school lang, Nay.”

“E, parang gano’n na rin.”

“Mag-iingat ka sa biyahe,” dagdag naman ni Tatay habang inaabot sa akin ang ilang perang pinilit kong tanggihan.

“Huwag na po, Tay. May dala pa naman ako.”

“Kunin mo na.”

“Pero—”

“Pamasahe lang ’yan. Hindi mo alam kung may bigla kang kakailanganin.”

Wala na akong nagawa kundi tanggapin iyon. Inilagay ko ang pera sa aking pitaka bago ko sila niyakap pareho.

“Uuwi po agad ako.” Tumango silang dalawa habang pinapanood akong lumabas ng bahay.

Ang resort na aaplayan ko ay nasa kabilang isla. Ayon kay Ate, naghahanap daw sila ng housekeeping staff at maaari rin akong mailagay sa ibang departamento depende sa pangangailangan ng management. Siya mismo ang nagrekomenda sa akin dahil kaklase at kababata niya ang isa sa mga manager roon.

Mahaba ang naging biyahe.

Mula sa aming bayan ay halos isa’t kalahating oras muna akong bumiyahe patungo sa pantalan. Pagdating doon ay naghintay pa ako ng susunod na bangkang papunta sa kabilang isla. Habang unti-unting lumalayo ang bangka sa pantalan, napatingin ako sa dagat. Tahimik ang tubig, bahagya lamang itong inuuga ng hangin. Sa malayo ay tanaw ang bughaw na langit na tila nakikipagtagpo sa karagatan.

Napabuntong-hininga ako.

Hindi man ito ang trabahong una kong pinangarap, nagpapasalamat pa rin akong may isa na namang pintuang kumakatok para sa akin. Pagkaraan ng halos apatnapung minuto ay dumaong ang bangka sa kabilang pampang.

Pagkababa ko ay agad akong naghanap ng masasakyang e-trike. Hindi naman ako nahirapan dahil nakahilera na ang mga ito sa labas ng pantalan.

“Sa Golden Tides Resort po,” sabi ko sa driver.

Tumango lamang siya bago pinaandar ang sasakyan.

Habang tinatahak namin ang sementadong kalsada ay hindi ko maiwasang pagmasdan ang paligid. Mas tahimik ang lugar kumpara sa bayan namin. Napapalibutan ng mga puno ng niyog ang magkabilang gilid ng daan, at paminsan-minsan ay sumisilip ang bughaw na dagat sa pagitan ng mga ito.

Makalipas ang ilang minuto ay unti-unting bumungad sa akin ang napakalawak na resort.

Napalingon ako sa magkabilang gilid ng kalsada. Napakalaki ng lugar.

Mataas ang bakal na gate na may nakaukit na pangalan ng resort sa gitna. May mga guwardiyang nakapuwesto sa magkabilang panig habang isa-isang chine-check ang mga sasakyang pumapasok. Hindi basta-basta nakakapasok ang kahit sino. Tanging mga rehistradong sasakyan ng resort at mga bisitang may reservation o appointment lamang ang pinapayagang makapasok.

Ibinalita ko ang pangalan ko sa guwardiya. Matapos kumpirmahin ang appointment ko ay pinayagan niya akong pumasok.

Paglampas ko sa gate ay tila ibang mundo ang bumungad sa akin.

Malawak ang mga damuhan. Halos walang kalat. Nakahilera ang matatayog na puno ng palma sa magkabilang gilid ng kalsadang yari sa interlocking bricks. Sa di kalayuan ay tanaw ang puting buhangin at ang malinaw na dagat na kumikislap sa sinag ng araw.

May mga golf cart na dumaraan paminsan-minsan, sakay ang ilang empleyado at mga bisita. Ang ilan naman ay naglalakad lamang habang may hawak na camera o malamig na inumin.

Hindi ko rin maiwasang mapatingin sa ilang pamilyar na mukha.

May isang artista na madalas kong makita sa telebisyon na kasalukuyang nagpapakuha ng litrato kasama ang kaniyang pamilya. Sa kabilang banda naman ay may isang kilalang negosyante na nababasa ko lamang noon sa diyaryo.

Napangiti ako. Hindi ko akalaing makakarating ako sa ganitong klaseng lugar.

Habang naglalakad ay lalo akong kinabahan. Mas lalong tumitibay sa isip ko kung gaano kalaki ang resort na ito at kung gaano karaming tao ang gustong makapasok dito. Hindi ko tuloy maiwasang isipin kung may pag-asa ba talaga akong matanggap.

Makalipas ang ilang minuto ay narating ko rin ang pangunahing gusali. Huminga muna ako nang malalim bago tuluyang pumasok.

Malamig agad ang hanging sumalubong sa akin. Amoy na amoy ang pinaghalong samyo ng kahoy, bulaklak, at mamahaling pabango. Napakalinis ng buong lobby. Sa gitna ay may malaking chandelier na kumikislap sa kisame habang sa likuran ng reception desk ay makikita ang napakalaking salaming tanaw ang dagat.

Lumapit ako sa reception at magalang na nagtanong.

“Magandang umaga po. Hinahanap ko po sana si Miss Grace.”

Ngumiti ang receptionist. “May appointment po ba kayo?”

“Opo. Ako po si Matthew. Inirekomenda po ako ni Ma’am Andrea.”

Mukhang agad niyang nakilala ang pangalang sinabi ko.

“Sandali lang po, sir.” May tinawagan siya sa telepono bago muling ngumiti sa akin. “Parating na po si Ma’am Grace.”

Hindi nagtagal ay may babaeng mabilis na naglakad palabas ng hallway. Nasa huling bahagi na siguro siya ng trenta anyos. Nakasuot siya ng puting blouse at itim na slacks, may ID na nakasabit sa kaniyang leeg, at nakapusod ang mahaba niyang buhok. Nang makita niya ako ay agad siyang ngumiti.

“Matthew?”

“Opo.”

“Ikaw na pala iyon. Kamukhang-kamukha mo ang Ate mo.” Natatawa niyang iniabot ang kamay. “Ako si Grace.”

Magalang kong tinanggap ang pakikipagkamay niya. “Salamat po sa pagkakataon.”

“Huwag kang kabahan. Tara, samahan na kita.”

Sinundan ko siya sa mahabang pasilyo hanggang sa makarating kami sa isang opisinang yari sa salamin. Pagkapasok namin ay itinuro niya ang isang kulay abong sofa sa gilid ng silid.

“Maupo ka muna rito. Tatawagin ko lang ang General Manager.”

“Opo.”

Tahimik akong naupo habang mahigpit na yakap ang envelope na dala ko. Ramdam ko ang mabilis na tibok ng puso ko. Hindi ko maiwasang tingnan ang paligid. Maayos ang opisina—may mga sertipiko at plake na nakasabit sa dingding, ilang larawan ng resort noong nagsisimula pa lamang ito, at isang malaking mesa sa gitna ng silid.

Ilang minuto ang lumipas bago marahang bumukas ang pintuan. Awtomatiko akong napatayo.

Mula roon ay pumasok ang isang matangkad na babae. Maayos ang pagkakatali ng kaniyang mahabang buhok at nakasuot siya ng eleganteng kulay krema na semi-formal attire na lalong nagbigay ng propesyonal na dating sa kaniya. May kumpiyansa ang bawat hakbang niya, ngunit kabaligtaran noon ang mainit niyang ngiti nang magtagpo ang aming mga mata.

Tahimik akong napatayo nang tuluyan habang papalapit siya sa akin. Hindi ko alam kung bakit biglang bumilis ang tibok ng puso ko. Marahil ay dahil ito na ang sandaling matagal kong inihanda ang sarili ko. Hindi man ito ang kompanyang una kong pinangarap, isa pa rin itong pagkakataong maaaring magbukas ng panibagong direksiyon para sa buhay ko.

Huminto siya sa tapat ko at magaan na ngumiti. Hindi iyon ang tipikal na ngiti ng isang taong mataas ang posisyon na madalas kong nakikita sa telebisyon o napapanood sa mga pelikula. Walang bakas ng pagiging istrikto o mayabang. Sa halip ay may kakaibang gaan na agad nakapagpakalma sa kaba ko.

“So, ikaw si Matthew?” tanong niya sa malinaw at mahinahong tinig.

“Opo, Ma’am,” magalang kong sagot.

Iniabot niya ang kaniyang kamay. “I’m Samantha Villanueva.”

Bahagya akong nagulat. Hindi ko inaasahang siya mismo ang magpapakilala sa akin. Mabilis kong tinanggap ang pakikipagkamay niya.

“Matthew Reyes po.”

“Nice to meet you, Matthew.”

“Nice to meet you too, Ma’am.” Tumango siya bago umupo sa likod ng malaking mesa. Inilapag niya ang hawak na tablet at ilang dokumento bago muling tumingin sa akin.

“Please, have a seat.”

“Salamat po.”

Marahan akong naupo sa sofa sa tapat ng kaniyang mesa habang mahigpit pa ring hawak ang brown envelope na dala ko. Ramdam kong pinagpapawisan na ang mga palad ko kahit malamig ang aircon sa loob ng opisina.

Napansin yata niya ang kaba ko kaya bahagya siyang natawa.

“Relax.” Napatingin ako sa kaniya. “Hindi ito interrogation.”

Napangiti rin ako kahit nahihiya. “Pasensya na po. First time ko lang pong mag-apply sa ganitong klase ng trabaho.”

“I can tell.”

Hindi iyon tunog pang-iinsulto. Sa halip ay parang natutuwa lamang siya sa pagiging totoo ko.

“Kumusta ang biyahe mo?”

“Okay naman po. Medyo malayo lang talaga.”

“Taga saan ka?”

“Cebu po.”

“Cebu?” Bahagya siyang napataas ng kilay. “Kaya pala inirekomenda ka ni Grace. Magkakilala pala kayo ni Andrea.”

“Opo. Magkababata po sila ng Ate ko.” 

Tumango siya bago binuksan ang folder na nasa harapan niya. “Nabasa ko na ang résumé mo bago ka pa dumating.”

Bahagya akong napatuwid ng upo.

“Fresh graduate.”

“Opo.”

“Bachelor’s degree.”

“Opo.”

“Wala pang work experience.”

Napakamot ako sa batok.

“Wala pa po.”

Hindi ko alam kung matatawa ba ako o mahihiya. Pakiramdam ko ay isa-isang lumiliit ang tsansa kong matanggap habang binabanggit niya ang laman ng résumé ko.

Ngunit hindi nagbago ang ekspresyon niya. Sa halip ay isinara niya ang folder at pinagsalikop ang kaniyang mga kamay sa ibabaw ng mesa.

“Sabihin mo nga sa akin, Matthew.”

“Opo?”

“Bakit housekeeping ang inapplyan mo?”

Sandali akong natahimik. Sa totoo lang, hindi ko iyon pinag-isipan nang husto. Kailangan ko lang ng trabaho. Anumang marangal na trabaho ay tatanggapin ko. Huminga muna ako nang malalim bago nagsalita.

“Hindi po talaga mahalaga sa akin kung anong department.” Napatingin siya sa akin. “Ang mahalaga po… magkaroon ako ng trabaho.”

Tumango lamang siya bilang hudyat na ipinagpapatuloy niya akong magsalita.

“Kailangan ko pong makatulong sa mga magulang ko. Nagkasakit po kasi ang nanay ko dalawang linggo na ang nakalipas.”

Bahagya niyang ibinaba ang tingin.

“I’m sorry to hear that.”

“Okay na po siya ngayon. Nagpapagaling na lang.”

“That’s good.” Napangiti ako nang bahagya.

“May trabaho na sana ako sa Maynila.” Napansin kong muling bumalik ang tingin niya sa akin.

“Bakit hindi mo tinuloy?”

Hindi ko alam kung bakit, pero pakiramdam ko ay gusto niyang marinig mismo ang sagot mula sa akin.

“Pinili ko pong manatili.”

“Because of your mother?”

“Opo.”

Hindi ko na idinagdag pa ang ibang detalye. Sapat na siguro iyon.

Tahimik siyang napasandal sa kaniyang upuan habang nakatingin lamang sa akin. Hindi ko mabasa ang nasa isip niya. Maya-maya ay napangiti siya.

“You know…” Bahagya siyang napailing. “Maraming aplikante ang pumapasok sa opisinang ito araw-araw.” Tahimik akong nakinig. “Karamihan sa kanila, ang unang sinasabi sa akin ay kung gaano sila kagaling, kung gaano sila katalino, o kung gaano kalaki ang maitutulong nila sa kumpanya.”

Huminto siya sandali.

“Ikaw ang unang nagsabing ang gusto mo lang ay magkaroon ng marangal na trabaho para maalagaan ang pamilya mo.” 

Napayuko ako. Hindi ko alam kung papuri ba iyon o simpleng obserbasyon lamang.

“Hindi ko po alam kung tama ang sagot ko.”

“Walang tama o maling sagot.”

Ngumiti siya. “Ang gusto ko lang malaman ay kung sino talaga ang kaharap ko.”

Tahimik akong tumango.

“Grace mentioned na achiever ka raw noong college.”

Napatingin ako kay Miss Grace na noon ay tahimik lamang na nakatayo sa gilid ng opisina. Ngumiti lang siya.

“Naku, Ma’am…” Napakamot ako sa ulo. “Huwag na po sana niyang ikuwento lahat.”

Napatawa silang dalawa.

“Too late.” Napailing si Ms. Samantha habang nakangiti. “Nakwento na niya.”

Napailing na lamang ako habang nahihiyang ngumiti.

Sa unang pagkakataon mula nang pumasok ako sa opisinang iyon, pakiramdam ko ay unti-unti nang nawawala ang kaba ko. Hindi na iyon mukhang isang pormal na interview. Mas pakiramdam ko ay nakikipagkuwentuhan lamang ako sa mga taong gusto munang makilala kung sino ako bago nila tingnan ang mga nakasulat sa aking résumé.

Ilang sandali pa kaming nag-usap tungkol sa ilan pang detalye ng resort at sa uri ng trabahong inaaplayan ko. Nagtanong si Ma’am Samantha tungkol sa aking schedule, kung handa ba akong magtrabaho kahit shifting ang oras, at kung kaya ko bang manatili sa staff quarters kung kinakailangan. Isa-isa kong sinagot ang lahat ng kaniyang tanong nang buong katapatan. Wala akong sinubukang pagandahin ang mga sagot ko. Ang nasa isip ko lamang ay maging totoo sa kung sino ako.

Nang wala na siyang ibang nais itanong ay marahan niyang isinara ang folder na naglalaman ng aking résumé at inilapag iyon sa ibabaw ng mesa. Saka niya ako muling tiningnan at ngumiti.

“Well, Matthew,” mahinahon niyang sabi, “I think that’s all for today.”

Hindi ko namalayang napahinga ako nang malalim. Hindi ko pala namamalayang kanina pa ako halos hindi humihinga nang maayos dahil sa kaba.

“Maraming salamat po sa oras ninyo, Ma’am,” magalang kong sagot habang tumatayo mula sa pagkakaupo.

Tumayo rin siya at iniabot sa akin ang aking mga dokumentong hindi na niya kailangan.

“Huwag kang mag-alala,” sabi niya. “Dadaan pa sa evaluation ang lahat ng aplikante. Hindi lang ikaw ang ininterview namin ngayong linggo, kaya kailangan muna naming ikumpara ang mga qualifications at pag-usapan ng management ang magiging final decision.”

Tumango ako bilang pag-unawa. “Naiintindihan ko po.”

Ngumiti siya nang bahagya.

“May contact number ka namang inilagay sa résumé mo, tama?”

“Opo.”

“Kapag napili ka, kami na mismo ang tatawag sa’yo. Ipapaalam namin kung kailan ang orientation at kung kailan ka pwedeng magsimula.”

“Kung sakali pong…” bahagya akong nag-atubili bago nagpatuloy, “mga ilang araw po kaya bago lumabas ang resulta?”

Saglit siyang nag-isip bago sumagot. “Karaniwan ay isang linggo. Pero kung sakaling mas maaga naming matapos ang evaluation, tatawagan ka agad namin.”

Hindi ko napigilang mapakuyom nang bahagya ang aking kamay. Isa na namang paghihintay. Ngunit sanay na rin ako roon.

Noong naghintay ako ng tawag mula sa kompanyang inaplayan ko sa Maynila, halos araw-araw kong tinitingnan ang cellphone ko. Ngayon ay ganoon na naman ang mangyayari. Ang kaibahan lamang, iba na ang pangarap na hinihintay kong matupad.

“Maraming salamat po sa pagkakataon,” taos-puso kong sabi. “Kahit ano po ang maging resulta, nagpapasalamat pa rin ako na nabigyan ninyo ako ng oras para makapag-apply.”

Napangiti si Ma’am Samantha, saka marahang tumango. “Good luck, Matthew.”

“Salamat po.”

Lumapit din si Miss Grace at marahang tinapik ang aking balikat. “Huwag kang masyadong kabahan,” nakangiti niyang sabi. “Maghintay ka lang ng tawag namin.”

“Opo. Maraming salamat din po.”

Nagpaalam na ako sa kanilang dalawa bago marahang lumabas ng opisina. Nang maisara ko ang pinto sa likuran ko ay hindi ko napigilang mapabuntong-hininga. Pakiramdam ko ay saka lamang tuluyang nawala ang kaba na kanina ko pa kinikimkim.

Pagkalabas ko ng opisina ay hindi na ako nagpahatid pa kay Miss Grace. Kabisado ko na rin naman ang dinaanan namin kanina, kaya mag-isa na lamang akong naglakad palabas ng gusali. Habang binabagtas ko ang malinis na pasilyo ay hindi ko maiwasang mapangiti. Kahit wala pa akong kasiguraduhan kung matatanggap ba ako o hindi, sapat na sa akin na nabigyan ako ng pagkakataong maipakita ang sarili ko. Ngayon, ang tanging magagawa ko na lamang ay maghintay.

Pagdating ko sa lobby ay hindi muna ako dumiretso sa labasan. Naalala ko ang sinabi ni Ma’am Samantha bago ako umalis.

“Kung gusto mo, puwede kang maglibot muna. Open naman ang ilang bahagi ng resort para sa visitors.”

Dahil mahaba pa naman ang oras bago ang susunod na biyahe ng bangka, naisip kong sulitin na rin ang pagkakataon. Hindi araw-araw ay nakakapasok ako sa ganitong klaseng lugar.

Lumabas ako ng pangunahing gusali at sinundan ang daang bato na papunta sa dalampasigan. Habang naglalakad ay hindi ko maiwasang humanga sa bawat sulok ng resort. Maayos ang pagkakaputol ng damo, nakahanay ang matatayog na puno ng niyog na sumasayaw sa bawat ihip ng hangin, at sa di kalayuan ay tanaw ang mala-kristal na tubig ng dagat. May ilang pamilyang masayang naglalaro sa buhanginan, habang ang iba naman ay nakaupo sa ilalim ng malalaking payong at tahimik na nagbabasa ng libro o umiinom ng malamig na inumin.

Huminga ako nang malalim.

Ang preskong simoy ng dagat ay tila unti-unting naghuhugas ng lahat ng pagod at kaba na naramdaman ko buong maghapon.

Habang naglalakad ako sa kahabaan ng baybayin ay bigla kong napansin ang isang bahagi ng resort na tila mas matao kaysa sa iba. May mga nakatayong ilaw na nakakabit sa matataas na stand. May malalaking reflector. May mga camera na nakatutok sa isang direksiyon. May mga staff na paikot-ikot habang may suot na headset at hawak na mga clipboard. At higit sa lahat, naroon ang ilang artistang madalas ko lamang makita sa telebisyon.

Napahinto ako sa paglalakad. “Ano kaya ang meron?” mahina kong bulong sa sarili.

Dahil sa kuryosidad ay unti-unti akong lumapit. Hindi naman ako nakikigulo. Tumayo lamang ako sa pinakadulong bahagi kung saan nakatayo rin ang ilang bisitang nanonood sa kanilang ginagawa.

Mukhang may photo shoot.

May isang sikat na aktres na nakasuot ng puting summer dress habang kinukuhanan ng litrato sa tabing-dagat. Maya-maya naman ay pinalitan siya ng isang kilalang actor na nakasuot ng linen polo at shorts. Sa bawat pitik ng camera ay may mga taong nagbibigay ng direksiyon.

“Smile!”

“Chin up!”

“Perfect!”

“One more!”

Tahimik ko lamang silang pinagmamasdan.

Hindi ko namalayang unti-unti na pala akong napapangiti. Hindi dahil sa mga artista. Kundi dahil sa organisado nilang magtrabaho. Halatang bawat isa ay alam ang kani-kanilang responsibilidad.

Habang inililibot ko ang aking paningin sa paligid ay may isang crew na mabilis na dumaan sa aking harapan. May hawak siyang kahon ng mga kagamitan at nagmamadaling sumunod sa direktor.

Ngunit bago pa siya tuluyang makalayo ay may isang bagay na nakakuha ng aking atensiyon. Napako ang tingin ko sa likod ng kaniyang itim na t-shirt. Malalaki ang puting letrang nakatatak doon.

THE PRISM

Parang may biglang tumigil sa pag-ikot ng mundo ko. Hindi ako agad nakagalaw. Paulit-ulit kong binasa ang nakasulat sa kaniyang likuran, na para bang baka nagkakamali lamang ako.

The Prism. Hindi maaaring magkamali ang mga mata ko. Iyon ang pangalan ng kompanyang tumanggap sa akin sa Maynila. Ang magazine publication na ilang buwan kong pinangarap mapasukan. Ang kompanyang binitiwan ko.

Unti-unti kong inilibot ang aking paningin sa paligid. Hindi lang pala isa. May ilan pang crew ang may suot na kaparehong t-shirt. Ang iba naman ay may nakasabit na ID na may parehong logo.

Biglang bumalik sa alaala ko ang araw na tumawag sila sa akin. Ang boses ng babaeng nagsabing tanggap na ako. Ang saya nina Nanay at Tatay. Ang mga planong bubuuin ko sana sa Maynila. At ang araw na kinailangan kong tumawag upang ipaalam na hindi na ako makakatuloy.

Hindi ko namalayang napabuntong-hininga ako.

May kakaibang kirot na muling dumaan sa dibdib ko. Hindi dahil nagsisisi ako. Kundi dahil bigla kong naalala kung gaano ako kasabik noon na maging bahagi ng kompanyang iyon. Habang nakatanaw ako sa mga crew na abalang-abala sa kani-kanilang ginagawa, hindi ko maiwasang isipin…

’

Kung nagkataon kaya… 

Kung hindi nagkasakit si Nanay… 

Kasama kaya ako ngayon sa mga taong iyon? 

Suot ko rin kaya ang t-shirt na may nakasulat na “The Prism”?’

Hindi ko namalayang ilang minuto na pala akong nakatayo roon. Nakapako pa rin ang tingin ko sa mga crew na abala sa kani-kanilang gawain. May mga photographer na nagpapalit ng lente, may mga stylist na nag-aayos ng kasuotan ng mga artista, at may mga staff na pabalik-balik habang may hawak na mga folder at tablet. Ang buong paligid ay puno ng sigla at propesyonalismo. Kahit magulo sa unang tingin, halatang may sistema ang bawat kilos nila.

Habang tahimik akong nagmamasid ay may isang babaeng dumaan sa aking harapan. Nakasuot siya ng simpleng puting polo shirt na nakatuck-in sa itim na slacks, may nakasabit na ID sa kaniyang leeg at may hawak na maliit na notebook kasama ang isang ballpen. Bahagya siyang huminto nang mapansin niyang nakatingin ako sa kanilang ginagawa.

Ngumiti siya bago lumapit sa akin. 

“First time mo bang makakita ng magazine shoot?” magaan niyang tanong.

Bahagya akong nagulat. Hindi ko inaasahang kakausapin niya ako kaya agad akong napatuwid ng tayo. “Ah… opo,” nahihiya kong sagot. “Nakikitingin lang po.”

Napangiti siya.

“Okay lang ’yan. Basta huwag ka lang lalampas sa safety line.”

Agad naman akong tumango. “Opo.”

Napansin niyang muli akong napatingin sa mga taong suot ang itim na t-shirt na may nakasulat na The Prism.

“Fan ka ba ng magazine namin?” tanong niya.

Hindi ako agad nakasagot. Sa halip ay napatingin ako sa ID na nakasabit sa kaniyang leeg. Nakasulat doon ang kaniyang pangalan, at sa ibaba nito ay ang posisyon niya.

Editorial Writer.

Bahagya akong napatitig. Hindi ko alam kung bakit, pero tila may kung anong kumurot sa dibdib ko. Isa iyon sa mga posisyong pinapangarap kong maabot balang araw. Hindi man iyon ang una kong inaplayan noon, alam kong kapag nakapasok ako sa kompanya ay maaari akong magsimula sa mababang posisyon at unti-unting umangat habang nadaragdagan ang aking karanasan.

Napansin yata niyang nakatitig ako sa kaniyang ID kaya mahina siyang natawa. “Bakit?” nakangiti niyang tanong.

Napakamot ako sa batok. “Pasensya na po.”

“Hm?”

“Napansin ko lang po kasi…” saglit akong nag-atubili bago itinuloy ang sasabihin. “Sa The Prism din po sana ako papasok.”

Bahagya siyang napakunot-noo.

“Sana?” Tumango ako.

“Natanggap na po ako noon.”

Agad na nagbago ang ekspresyon ng kaniyang mukha. “Talaga?”

“Opo.”

“Eh bakit wala ka roon ngayon?”

Napabuntong-hininga ako habang napatingin sa malayo. “Nagkasakit po ang Nanay ko.” Ilang sandali akong natahimik bago muling nagsalita.

“Ilang araw na lang sana bago ang pag-alis ko papuntang Maynila nang maospital siya. Kailangan niya ng mag-aalaga habang nagpapagaling kaya… hindi ko na po tinuloy.”

Hindi ko alam kung bakit, pero naging magaan sa pakiramdam ang ikuwento iyon sa isang estranghero. Tahimik siyang nakinig hanggang sa matapos ako.

Maya-maya ay marahan siyang tumango.

“I see…”

Hindi awa ang nakita ko sa kaniyang mukha. Kundi pag-unawa.

“Mahirap ang naging desisyon mo.”

Napangiti ako nang mapait. “Opo.”

“Pero hindi ibig sabihin no’n na mali.” Napatingin ako sa kaniya.

“Alam mo,” pagpapatuloy niya habang bahagyang sinisilip ang shoot na nagpapatuloy sa di kalayuan, “sa industriya namin, maraming oportunidad ang dumarating at nawawala. Minsan hindi natin naaabutan ang isang pagkakataon… pero may dumarating namang iba kapag handa na tayo.”

Tahimik akong nakinig.

Hindi ko alam kung pampalubag-loob lamang ba ang sinabi niya o talagang naniniwala siya roon. Ngunit kahit papaano, gumaan ang pakiramdam ko.

“Anong pangalan mo nga pala?” nakangiti niyang tanong.

“Matthew po.”

Iniabot niya ang kaniyang kamay. “Ako naman si Elaine.” 

Magalang kong kinamayan ang kaniyang iniabot na kamay.

“Nice meeting you, Matthew.”

“Nice meeting you rin po.”

Sa sandaling iyon ay may isang lalaking sumigaw mula sa kabilang bahagi ng set.

“Elaine! Kailangan na ’yong revised captions!”

Napalingon siya. “Coming!”

Pagkatapos ay muli niya akong hinarap.

“Kailangan ko nang bumalik sa trabaho.”

Tumango ako. “Sige po.”

Ngumiti siya bago bahagyang itinuro ang logo ng The Prism sa kaniyang ID.

“Huwag mong isipin na ito na ang huling pagkakataon mo. Minsan… umiikot ang mundo sa paraang hindi natin inaasahan.”

Matapos sabihin iyon ay mabilis siyang naglakad pabalik sa kaniyang mga kasamahan.

Ilang oras pa akong nanatili sa loob ng resort. Hindi ko namalayang lumipas na pala ang oras habang tahimik kong pinagmamasdan ang buong production. Paminsan-minsan ay nagpapalit sila ng lokasyon, nag-aayos ng ilaw, o kaya’y inuulit ang ilang kuha upang makuha ang perpektong litrato. Kahit simpleng panonood lamang ang ginagawa ko, pakiramdam ko ay marami na akong natututunan sa paraan ng kanilang pagtatrabaho. Halata sa bawat isa ang dedikasyon at pagmamahal sa propesyon.

Ngunit habang tumatagal ay nagsimula na ring mangalay ang mga paa ko. Unti-unti na ring umiinit ang sikat ng araw. Ang preskong simoy ng dagat kanina ay napalitan na ng init na dumadampi sa aking balat. Saka ko lang napansin ang banayad na pagkalam ng aking sikmura.

Hindi pa pala ako nanananghalian. Napangiti ako sa sarili bago dahan-dahang tumalikod.

“Mas mabuti sigurong umuwi na,” mahina kong bulong.

Mahaba pa ang biyahe pauwi at kailangan ko pang humabol sa bangkang pabalik ng mainland. Kung magtatagal pa ako roon ay baka gabihin na ako sa daan.

Tahimik akong naglakad palabas ng resort. Habang binabagtas ko ang sementadong daan patungo sa malaking gate ay muli kong nilingon ang dagat. Hindi ko alam kung kailan ako muling makababalik sa lugar na iyon. Marahil kapag natanggap ako sa trabaho. Marahil bilang empleyado na. O baka naman bilang ordinaryong bisita lamang.

Napabuntong-hininga ako. Anuman ang mangyari, nagpapasalamat pa rin ako na kahit papaano ay nabigyan ako ng pag-asa.

Ihahakbang ko na sana ang paa ko palabas ng compound nang may marinig akong malakas na boses mula sa aking likuran.

“Matthew!” Napahinto ako.

Napatigil maging ang ilang taong naglalakad sa paligid. Dahan-dahan akong lumingon.

Sa hindi kalayuan ay nakita ko si Elaine. Nakataas ang isa niyang kamay habang mabilis na tumatakbo papunta sa direksiyon ko. Halatang nagmamadali siya. Ang ilang hibla ng kaniyang buhok ay kumawala na sa pagkakatali, at bahagya na rin siyang hinihingal.

Napakunot-noo ako. Bakit kaya? Nanatili lamang ako sa aking kinatatayuan habang hinihintay siyang makalapit.

Ilang segundo pa ang lumipas bago siya tuluyang huminto sa harapan ko. Yumuko muna siya nang bahagya habang sinusubukang habulin ang kaniyang hininga.

“Haa… haa…”

“Okay lang po ba kayo?” nag-aalala kong tanong.

Tumango siya habang bahagyang itinataas ang kamay na tila humihingi muna ng ilang segundo.

“Sandali lang…”

Napangiti na lamang ako at tahimik na naghintay. Makalipas ang ilang sandali ay nakabawi rin siya ng paghinga. Napatawa pa siya nang mahina bago umiling.

“Grabe… buti na lang hindi ka pa nakakaalis.”

“Lalabas na po sana ako,” sagot ko. “May kailangan po ba kayo?”

Napatingin muna siya sa hawak niyang cellphone bago muling tumingin sa akin.

“Oo.”  Bahagya siyang ngumiti. “Actually… may naisip lang ako.”

Napakunot ang noo ko.

“Ano po ’yon?”

“Naalala mo ba kanina noong sinabi mong natanggap ka na sana sa The Prism?”

“Opo.”

“Tapos hindi ka natuloy dahil sa nanay mo.”

Tumango ako. “Opo.”

Humugot siya ng malalim na hininga.

“Pagkatapos nating mag-usap kanina, hindi na naalis sa isip ko ’yon.”

Hindi ako nagsalita.

“Nabanggit ko kasi sa managing editor namin na may nakilala akong applicant na natanggap na sana sa company dati pero kinailangang umatras dahil sa family situation.”

Nagulat ako. “Binanggit n’yo po ako?”

Ngumiti siya.

“Hindi ko naman sinabi ang buong kuwento mo. Sinabi ko lang na may nakilala akong graduate na maayos kausap, marunong makitungo, at interesado talaga sa publication.”

Pakiramdam ko ay lalo akong kinabahan.

“Anong sabi nila?” Bahagya siyang napangiti.

“Sakto kasing may kailangan kaming tao.”

Hindi ako agad nakaimik.

“Editorial Assistant.” Parang biglang tumigil ang paligid.

“Ha?”

“Pansamantalang posisyon lang.” Tinitigan ko lamang siya. “Anim na buwan ang kontrata.”

Unti-unti kong naramdaman ang paglakas ng tibok ng puso ko.

“Hindi mo rin kailangang lumipat sa Maynila.” Napakurap ako. “Dito lang sa Cebu ang project namin.”

“Hindi po…”

Halos pabulong ang lumabas sa bibig ko. “…totoo?”

Tumango siya.

“Nandito ang buong editorial team para sa special travel and lifestyle issue ng magazine. Anim na buwan kaming mag-iikot sa iba’t ibang lugar sa Cebu at sa mga karatig-isla. Kailangan namin ng isang Editorial Assistant na tutulong sa research, pag-aayos ng interview schedules, pag-transcribe ng recordings, at iba pang administrative work.”

Hindi ko alam kung ano ang mararamdaman ko. Pakiramdam ko ay masyado iyong magandang pakinggan para maging totoo.

“Ang pinakamaganda pa,” pagpapatuloy niya, “uwian ang setup. Hindi mo kailangang lumayo sa pamilya mo. Kung kinakailangan mang mag-overnight sa ibang location, ilang araw lang iyon at nakaplano naman.”

Nanatili akong walang imik. Bigla kong naalala ang sinabi ng doktor. ’

Kailangan lang ng kasama si Nanay habang nagpapagaling.  Naalala ko rin ang sinabi ko sa sarili ko. ‘Maghahanap na lang ako ng trabahong maaari akong makauwi anumang oras.’

At ngayon parang kusang dumating sa harapan ko ang trabahong iyon.

“Matthew?”

Napakurap ako at muling tumingin kay Elaine. “Pwede ko bang kunin ang number mo?”

Agad akong tumango. “Opo… opo, siyempre.”

Inilabas ko ang luma kong keypad na cellphone mula sa aking bulsa. Bahagya pa akong nahiya nang makita niya iyon, ngunit ngumiti lamang siya.

“Walang problema,” natatawa niyang sabi. “Ang importante, matawagan ka.”

Isa-isa niyang itinipa ang numero ko sa kaniyang cellphone bago tinawagan ang aking numero upang matiyak na tama ang nailagay niya.

Ilang sandali lamang ay tumunog ang cellphone ko.

Ngumiti siya. “Good.” Ibinulsa niya ang sarili niyang telepono.

“Hindi pa ito job offer, ha,” paalala niya. “Kailangan ko pa ring ipasa ang pangalan mo sa managing editor. Pero sinabi na niya sa akin na gusto ka niyang makausap. Kapag pumayag siya, tatawagan kita.”

Hindi ko mapigilang mapangiti. Sa unang pagkakataon matapos kong bitawan ang pangarap kong makapasok sa The Prism may isa na namang pinto ang marahang bumukas sa harapan ko.

Matapos naming mag-usap ay muli kaming nagpaalaman ni Elaine. Bago siya tuluyang tumalikod ay muli niya akong nginitian.

“Huwag mong kalimutang dalhin lagi ang cellphone mo,” paalala niya. “Kapag may naging desisyon na ang managing editor, tatawagan kita agad.”

Napangiti rin ako at bahagyang tumango. “Opo. Maraming salamat talaga.”

“Walang anuman,” sagot niya. “At sana… magkita ulit tayo.”

Hindi na ako nakasagot. Pinanood ko na lamang siyang mabilis na naglakad pabalik sa shooting area, kung saan naghihintay na ang kaniyang mga kasamahan. Ilang sandali pa ay muli na siyang nalunod sa dami ng taong abala sa kani-kanilang trabaho, hanggang sa tuluyan na siyang nawala sa paningin ko.

Ako naman ay nanatiling nakatayo roon nang ilang segundo. Hindi pa rin lubos na nagsi-sink in ang lahat ng nangyari.

Kung kanina ay tanggap ko nang baka hindi na ako muling magkaroon ng pagkakataong makapasok sa The Prism, ngayon ay biglang may sumulpot na panibagong pag-asa. Hindi pa man iyon kasiguraduhan, sapat na ang posibilidad na iyon upang muling buhayin ang pangarap na pilit kong isinantabi dalawang linggo na ang nakalipas.

Huminga ako nang malalim bago tuluyang lumabas ng resort.

Mabagal lamang ang naging paglalakad ko papunta sa sakayan ng e-trike. Hindi ko na halos napapansin ang mga taong nagdaraan sa paligid ko. Ang isip ko ay nanatili sa naging usapan namin ni Elaine.

Pagdating sa terminal ay agad akong nakasakay ng e-trike papunta sa pantalan. Tahimik lamang akong nakaupo habang pinagmamasdan ang mga punong dinaraanan namin. Ang hangin ay patuloy na humahampas sa aking mukha, ngunit tila wala akong nararamdaman.

Para akong lumulutang. Paulit-ulit na umiikot sa isip ko ang bawat salitang binitiwan ni Elaine.

’Editorial Assistant…

Anim na buwan lang ang kontrata…

Hindi mo kailangang pumunta ng Maynila…

Dito lang sa Cebu ang project…’

Hindi ko namalayang napapangiti na pala ako nang mag-isa. Napailing pa ako sa sarili. 

Ang mundo nga naman.

Kaninang umaga, ang tanging nasa isip ko ay makahanap ng kahit anong trabaho para may maipangtustos kami sa pang-araw-araw na gastusin at sa gamot ni Nanay. Wala na akong balak balikan ang pangarap kong makapasok sa The Prism. Tinanggap ko na sa sarili kong may mga pangarap talagang kailangang ipagpaliban.

Ngunit sa isang hindi inaasahang pagkakataon sa isang simpleng paglibot lamang sa resort sa isang taong hindi ko naman planong makilala unti-unting bumukas ang pintong akala ko ay tuluyan nang nagsara.

Napangiti akong muli. Siguro nga, may mga pagkakataong hindi kailangang habulin ang isang pangarap. Minsan ito mismo ang kusang lumalapit sa tamang oras.

Makalipas ang ilang minuto ay dumaong na ang bangkang sinakyan namin sa kabilang pampang. Mula roon ay sumakay naman ako ng jeep patungo sa aming bayan. Habang papalapit kami sa aming lugar ay lalo akong nasasabik na makauwi.

Gusto kong ikuwento kay Nanay ang nangyari.

Hindi man iyon opisyal na alok ng trabaho, gusto kong malaman niyang may pag-asa pa rin. Gusto kong mabawasan kahit papaano ang bigat na ilang araw ko nang nakikita sa kaniyang mga mata.

Alam kong simula nang sabihin kong hindi na ako tutuloy sa Maynila, palagi niya iyong isinisisi sa sarili niya. Kahit hindi niya sabihin, ramdam kong iniisip niyang siya ang naging dahilan kung bakit nawala ang pagkakataong matagal kong pinangarap.

At gusto kong alisin ang isipin niyang iyon.

Pagdating ko sa bahay ay agad kong nakita si Nanay na nakaupo sa papag sa ilalim ng puno ng mangga sa aming bakuran. May hawak siyang isang maliit na bilao habang dahan-dahang namimili ng mga gulay na ibebenta sana kinabukasan. Mas maaliwalas na ang kaniyang mukha kumpara noong mga nakaraang araw, bagaman halata pa ring hindi pa tuluyang bumabalik ang dating lakas niya.

Pagkakita pa lamang sa akin ay ngumiti na siya.

“Nakauwi ka na pala, anak,” malambing niyang bati.

“Opo.” Lumapit ako at inilapag ang bag sa tabi ng papag bago ako umupo sa tabi niya.

“Kumusta?” tanong niya. “Nakapag-apply ka ba?”

Tumango ako. “Opo.”

“Ano’ng sabi?”

Napabuntong-hininga muna ako bago ngumiti. “Hindi pa po sigurado.” Bahagyang bumagsak ang ekspresyon niya.

“Pero…” agad kong dugtong. Muli siyang napatingin sa akin. “May nangyari pong hindi ko rin inaasahan.”

Napansin kong tuluyan niyang ibinaba ang hawak na mga gulay at buong atensiyon akong hinarap. “Ano ’yon?”

Doon ko na isa-isang ikinuwento ang lahat. Mula sa paglibot ko sa resort. Sa shooting na nadatnan ko sa tabing-dagat. Sa logo ng The Prism na nakita ko sa uniporme ng mga crew. Sa pagkakakilala ko kay Elaine. Hanggang sa pagtakbo niya para habulin ako at sabihin ang tungkol sa pansamantalang posisyon bilang Editorial Assistant.

Tahimik lamang na nakinig si Nanay. Hindi siya sumingit ni minsan.

Habang nagpapatuloy ako sa pagkukuwento ay napansin kong unti-unting namumuo ang luha sa kaniyang mga mata. Pagkatapos kong magsalita ay marahan siyang napangiti.

“Nakita mo?” mahina niyang sabi.

Napakunot-noo ako. “Alin po?”

Hindi niya agad ako sinagot. Sa halip ay marahan niyang hinawakan ang kamay ko. “Sabi ko sa’yo…” nangingilid ang luha niyang sambit, “hindi ibinibigay ng Diyos ang isang pangarap para lang tuluyang bawiin.”

Napayuko ako.

“Kung para sa’yo talaga ang pagkakataong iyon,” pagpapatuloy niya, “hahanapin at hahanapin ka rin niyan.”

Hindi ko napigilang mapangiti. Hindi ko alam kung matatanggap ba talaga ako. Hindi ko rin alam kung tatawag nga ba si Elaine.

Pero sa pagkakataong iyon sa unang pagkakataon matapos kong isuko ang pangarap ko muli akong nakaramdam ng pag-asang matagal ko nang hindi naramdaman.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata VI

---

Content Warning: This chapter contains mature and explicit themes that may not be suitable for all readers. Please read at your own discretion.

---

Makalipas ang tatlong araw ay wala pa rin akong natatanggap na tawag o kahit isang simpleng mensahe mula kay Elaine. Sa bawat pagring ng luma kong keypad na cellphone ay hindi ko maiwasang umasa, ngunit sa tuwing bubuksan ko iyon ay puro text lamang mula sa promo ng network o kaya’y tawag ng mga kakilala sa baryo. Ang bawat “You have 1 new message” ay nagdudulot ng kaba, ngunit ang bawat pagbukas ay nagdudulot ng pagkawala ng pag-asa.

Unti-unti kong tinanggap sa sarili ko na marahil hanggang doon na lamang talaga ang pagkakataong ibinigay sa akin.

Siguro’y nakahanap na sila ng mas kwalipikadong aplikante. Siguro’y nagbago ang plano nila. O baka naman sadyang hindi pa iyon ang tamang panahon para sa akin.

Masakit mang isipin, pinilit kong huwag nang maghintay. Mas mabuti nang ituon ko ang isip ko sa mga bagay na kaya kong gawin kaysa araw-araw akong umasa sa isang tawag na maaaring hindi na dumating.

Tanghali na nang makauwi ako sa bahay mula sa bukid.

Mabigat ang bawat hakbang ko habang binabaybay ang makitid na daan pauwi. Kumapit na naman sa aking pantalon ang putik mula sa pilapil, at ang aking t-shirt ay basa na ng pawis dahil sa tindi ng init ng araw. Ako muna kasi ang nag-aasikaso ng mga gawain ni Tatay sa bukid. Kaninang madaling-araw pa siya umalis papunta sa kabilang bayan dahil may sideline siyang trabaho sa isang construction site. Dagdag kita rin iyon para sa amin, lalo na’t marami pa kaming gastusin sa gamot ni Nanay.

Si Nanay naman ay dalawang araw nang nasa bahay nina Lola.

Nagkasakit kasi si Lolo kaya nagpumilit siyang doon muna tumulong sa pag-aalaga. Ayaw nga sana namin siyang payagan dahil hindi pa siya lubusang nakababawi ng lakas, ngunit mapilit siya. Ang sabi niya, mas magiging magaan ang pakiramdam niya kung makakatulong siya kahit sa simpleng pag-aasikaso kay Lola.

Dahil doon, ako lamang ang naiwan sa bahay.

Pagdating ko sa aming bakuran ay agad kong ibinaba ang maliit na sako ng mga gulay na dala ko. Punong-puno na ng katahimikan ang paligid. Walang boses ni Nanay na karaniwang tumatawag sa akin mula sa kusina. Wala ring tunog ng telebisyon na madalas buksan ni Tatay kapag nagpapahinga.

Tahimik. Masyadong tahimik.

Lumapit ako sa pintuan at inilabas ang susi mula sa aking bulsa. Ngunit bago ko pa man iyon maipasok sa susian ay napansin kong bahagyang nakaawang ang pinto.

Napakunot-noo ako.

Dahan-dahan kong hinawakan ang doorknob. Bumukas agad ito. Parang may malamig na tubig na biglang ibinuhos sa buong katawan ko.

Napatigil ako.

Sigurado akong ni-lock ko ang bahay bago ako umalis kaninang umaga. Nakasanayan ko na iyong gawin lalo na kapag walang naiiwan sa bahay. Biglang bumilis ang tibok ng puso ko. May pumasok ba? May magnanakaw?

Marahan kong itinulak ang pinto at maingat na sumilip sa loob. Tahimik pa rin. Hindi ko agad nakita kung may kakaiba. Dahan-dahan akong pumasok habang paikot-ikot ang tingin ko sa buong sala. Naroon pa rin ang lumang sofa, ang maliit naming telebisyon, at ang kabinet sa gilid. Wala namang tila nagalaw.

“May tao ba?” mahina kong tawag.

Walang sumagot.

Lalong dumoble ang kaba ko. Isa-isa kong nilibot ang bahay. Sinilip ko ang sala, pagkatapos ay ang kusina. Kumpleto pa rin ang mga gamit. Nasa puwesto ang kalan, ang mga plato, maging ang maliit na alkansiyang lata ni Nanay ay naroon pa rin sa ibabaw ng estante.

Napahinga ako nang bahagya.

Baka naman nakalimutan ko lang talagang i-lock. Ngunit hindi pa rin ako kumbinsido. Mula sa kusina ay dahan-dahan akong naglakad patungo sa silid nina Nanay at Tatay. Marahan kong itinulak ang pinto.

Maayos ang kama. Nakatupi ang mga kumot. Walang anumang senyales na may pumasok doon. Muli akong lumabas.

Iisa na lamang ang silid na hindi ko pa nasisilip. Ang sarili kong kuwarto. Hindi ko alam kung bakit, pero mas lalo akong kinabahan habang papalapit doon. Pakiramdam ko ay lalo pang bumibigat ang bawat hakbang ko.

Huminto ako sa harap ng pinto.

Huminga nang malalim. Pagkatapos ay marahan kong hinawakan ang doorknob. Ngunit bago ko pa man iyon tuluyang maikot kusang bumukas ang pinto mula sa loob. Napaatras ako sa gulat. Kasabay noon ay may isang matangkad na lalaki ang biglang lumabas sa aking harapan.

“Hoy—”

Hindi ko na hinintay pang matapos siya. Dahil sa matinding gulat ay buong lakas ko siyang naitulak sa dibdib.

“Argh!”

Napaatras siya ng ilang hakbang at muntik pang matumba. Samantala, ako nama’y mabilis na tumalikod at halos patakbong nagtungo sa kusina. Nanginginig ang mga kamay ko habang naghahanap ng anumang maaaring ipangtanggol sa sarili.

Agad kong nakita ang mahabang sandok na bakal na nakasabit malapit sa kalan. Hindi man iyon kasing talim ng kutsilyo, sapat na siguro iyon para maipagtanggol ko ang sarili ko kung kinakailangan.

Mahigpit ko iyong hinawakan.

Mabilis at malalakas na yabag ang narinig kong papalapit. Lalong bumilis ang tibok ng puso ko. Hindi ko na inisip kung sino man ang taong iyon. Ang nasa isip ko lamang ay huwag siyang makalapit. Nang maramdaman kong malapit na siya sa akin ay agad akong pumihit. Inangat ko ang sandok at buong lakas iyong ihahampas sana…

“Matthew! Hoy, ako ’to!”

Kasabay ng sigaw na iyon ay mabilis na naiangat ng lalaki ang kaniyang mukha.

Napahinto ako.

Nanlaki ang mga mata ko. Ang sandok na ilang pulgada na lamang sana ang layo sa kaniyang ulo ay bigla kong naitigil sa ere.

“Ku… Kuya Marcus?”

Halos hindi ako makapaniwala. Unti-unting bumaba ang hawak kong sandok habang nakatitig lamang sa kaniya. Nakahawak siya sa dibdib habang habol ang hininga dahil sa bigla kong pagtulak.

“Ano ba naman ’yan…” natatawa ngunit hinihingal niyang sabi. “Konti na lang… mababasag mo na yata ang ulo ng kuya mo.”

Hindi pa rin ako agad nakaimik. Ilang beses akong napakurap. “Kuya…” Tinitigan ko siya mula ulo hanggang paa upang matiyak na hindi ako namamalikmata. “Ikaw nga…”

Ngumiti siya nang pagod at bahagyang ibinuka ang mga braso.

“Bakit? Hindi mo na ba ako kilala?”

Hindi pa rin agad humupa ang mabilis na tibok ng puso ko.

Nanatili akong nakatayo sa gitna ng aking silid, mahigpit pa ring hawak ang sandok na kinuha ko sa kusina. Ang lalaking kanina lamang ay inakala kong magnanakaw ay kasalukuyan nang nakatayo sa harapan ko, nakahawak sa dibdib habang nakasimangot na tila nasaktan sa malakas kong pagtulak.

Ilang segundo rin kaming parehong walang imik. Pagkatapos ay sabay kaming napabuntong-hininga.

“Kuya…” mahina kong sambit habang dahan-dahang ibinababa ang sandok sa gilid ng pinto. “Muntik na talaga kitang mahataw.”

Napailing siya bago napatawa, ngunit halatang hindi pa rin siya tuluyang nakakabawi.

“Ikaw pa ang may ganang magsalita?” natatawa niyang sagot habang hinihimas ang dibdib. “Pagkabukas mo pa lang ng pinto, itinulak mo na agad ako. Akala ko nga mapapasubsob ako sa sahig.”

Napakamot ako sa batok at napayuko. Ramdam ko ang pag-init ng mukha ko sa hiya.

“Akala ko kasi may magnanakaw. Sigurado akong ni-lock ko ang bahay bago ako umalis.”

Tumango siya habang inilalabas ang isang maliit na susi mula sa bulsa ng pantalon niya. Itinaas niya iyon sa harap ko saka bahagyang iniling.

“Kaya nga nakalock. Ito ang ginamit ko.”

Napakunot agad ang noo ko. “Duplicate key?”

“Oo.”

“Saan mo nakuha?”

“Kay Nanay.”

Lalo akong nagtaka.

“Kay Nanay?” Tumango siya at isinilid muli ang susi sa bulsa.

“Kaninang umaga. Dumaan muna ako kina Lola. Nandoon si Nanay, ’di ba? Binigay niya sa akin ang ekstrang susi para hindi na raw ako maghintay sa labas kung wala ka pa.”

Doon ko lamang naalala. Napabuntong-hininga ako bago tuluyang napatawa.

“Grabe ka naman, Kuya. Akala ko talaga may pumasok na sa bahay.”

“Ako nga ang mas nagulat.” Natatawa rin niyang sagot. “Bigla ka na lang sumulpot sa pinto. Hindi pa nga ako nakakapagsalita, itinulak mo na agad ako.”

“E paano ba naman…” napailing ako. “Pagbukas ko ng pinto, may tao agad sa loob ng kwarto ko. Sino bang hindi matatakot?”

“Sana man lang tinanong mo muna kung sino ako.”

“Sana sumagot ka rin agad.”

Pareho kaming natawa.

Unti-unti ring nawala ang bigat ng pakiramdam ko. Kanina lamang ay halos manginig ang mga tuhod ko sa kaba, ngayon ay napalitan na iyon ng hiya at kaunting saya dahil sa hindi inaasahang pagdating ng kuya ko.

Lumabas kami ng kwarto at nagtungo sa kusina. Kumuha ako ng pitsel ng malamig na tubig mula sa ibabaw ng mesa at nagsalin sa dalawang baso. Iniabot ko ang isa sa kaniya bago ako naupo sa tapat niya.

“Mainit sa labas?” tanong ko.

“Huwag mo nang itanong.” Napailing siya bago uminom ng kalahati ng laman ng baso. “Parang sinusunog ang buong bayan. Buti na lang may malamig kang tubig.”

Napangiti ako. “Akala ko nasa trabaho ka.”

“Iyon din ang akala mo?”

“Oo.”

“Half day lang ako ngayon.”

“Talaga?” Tumango siya.

“May inayos lang kami kanina sa site. Pagkatapos noon, dumiretso na ako rito.”

Tahimik akong tumango habang pinagmamasdan siya.

Ngayon ko lamang siya napagmasdang mabuti. Bahagyang umitim ang balat niya dahil sa maghapong pagtatrabaho sa construction. May bakas pa ng alikabok ang laylayan ng pantalon niya at halatang pagod ang mukha, pero naroon pa rin ang pamilyar niyang ngiti na matagal ko nang hindi nakikita.

“Bakit hindi ka nagsabi na pupunta ka?” tanong ko.

“Gusto ko kayong sorpresahin.”

“Halos ikaw pa ang nasorpresa.”

Napahalakhak siya. “Tama ka riyan.”

Napailing na lang din ako habang natatawa.

Makalipas ang ilang sandali ay napansin kong may dala siyang maliit na backpack na nakasandal sa gilid ng dingding.

“Bakit may bag ka?” usisa ko.

“May ilang damit lang.”

“Matutulog ka rito?”

“Oo sana.”

“Sana?” Bahagyang nagbago ang ekspresyon ng mukha niya.

Nawala ang kanina niyang pagbibiro. Ang mga matang kanina ay puno ng tawa ay tila biglang naging seryoso. Dahan-dahan niyang ibinaba ang basong hawak at marahang pinagkrus ang mga daliri sa ibabaw ng mesa.

May kung anong bumigat sa hangin. Hindi ko maipaliwanag kung bakit, pero bigla ring kumabog ang dibdib ko. Pakiramdam ko ay may gusto siyang sabihin na hindi biro.

“Matthew…” mahina niyang tawag.

Napatingin ako sa kaniya. “Hindi lang talaga pagdalaw ang dahilan kung bakit ako napunta rito.”

Napakurap ako.

“Ano’ng ibig mong sabihin?” Huminga muna siya nang malalim bago marahang sumandal sa upuan.

“May kailangan sana akong pag-usapan sa inyo nila Nanay at Tatay.”

Hindi na ako nagsalita. Tahimik ko lamang siyang tinitigan habang hinihintay ang susunod niyang sasabihin. Sa paraan ng kaniyang pagsasalita, alam kong hindi iyon basta simpleng kuwento lang. May mabigat siyang dinadala.

Tahimik lang akong nakatingin kay Kuya Marcus.

Hindi ko siya minadali. Kilala ko ang kuya ko. Hindi siya iyong tipo ng taong nagpapabigat ng usapan kung hindi naman kailangan. Madalas nga, siya pa ang unang nagbibiro kapag may problema sa bahay para lang gumaan ang pakiramdam naming lahat. Kaya nang makita kong seryoso ang kaniyang mukha at tila maingat na pinipili ang mga salitang sasabihin, alam kong hindi iyon simpleng bagay.

Ilang segundo siyang nakayuko, nakatitig sa basong hawak niya. Marahan niyang iniikot ang daliri sa gilid nito bago siya napabuntong-hininga.

“Bunso…” mahina niyang tawag nang hindi pa rin ako tinitingnan. “Kumusta na ba talaga si Nanay?”

Napakurap ako. “Bumubuti na ang lagay niya.”

“Totoo?”

Tumango ako. “Oo. Hindi pa rin siya puwedeng mapagod, pero nakakakilos na siya sa bahay. Dahan-dahan nga lang. Pinapainom ko rin siya ng gamot sa tamang oras.”

Napasinghap siya nang mahina, saka tumango.

“Mabuti naman.” May sandaling katahimikan na namagitan sa amin.

Tanging ang mahinang ugong ng electric fan at ang huni ng mga ibon mula sa labas ang maririnig sa loob ng bahay. Pumasok mula sa bintana ang mainit na hangin ng tanghali, dahilan para bahagyang gumalaw ang kurtinang kupas na sa tagal ng pagkakagamit.

“Alam mo ba?” muli niyang sambit. “Noong nalaman kong naospital si Nanay, gusto ko sanang umuwi agad.”

Napayuko ako. “Pasensya ka na, Kuya. Hindi ko agad sinabi.”

“Huwag kang humingi ng tawad.” Nag-angat siya ng tingin at ngumiti nang bahagya.

“Naiintindihan ko kung bakit mo itinago muna. Kilala kita. Ayaw mong mag-alala kami.”

“Wala na rin naman kasing magagawa kung sinabi ko agad. Lalabas din naman siya kinabukasan.”

Tumango siya.

“Kaya nga hindi ako nagalit.” Napabuntong-hininga ako.

“Pero nagulat ako nang sabihin ni Ate na hindi ka na tutuloy sa Maynila.”

Bahagya akong napangiti, ngunit agad ding nawala iyon. “Wala naman akong choice.”

“Hindi ba puwedeng ipagpaliban lang?”

“Sinubukan ko.”

Napailing ako habang nakatingin sa mesa. “Tinawagan ko ang HR. Ipinaliwanag ko ang nangyari kay Nanay. Ang sabi nila, kailangan na talaga nilang mapunan ang posisyon. Hindi na nila puwedeng ipagpaliban.” Tahimik siyang nakinig. “Kaya pinakawalan ko na.”

Mas lalong bumigat ang katahimikan.

Hindi ko alam kung bakit, pero sa tuwing naaalala ko ang trabahong matagal kong ipinagdasal, parang may kung anong kumikirot sa dibdib ko. Hindi dahil nagsisisi ako sa naging desisyon ko. Alam kong tama ang pinili ko. Pero hindi ibig sabihin noon ay hindi na masakit.

“Sayang…” mahina niyang sabi.

“Oo.”

“Pero kung ako ang nasa kalagayan mo…” napahinto siya sandali bago tumingin sa akin. “Ganoon din ang pipiliin ko.”

Napangiti ako nang mapait. “Talaga?”

“Oo.”

Tumango siya. “Hindi mo matatawaran ang sakripisyo ni Nanay.”

Hindi ko napigilang mapayuko.

Naalala ko ang lahat ng paghihirap nila ni Tatay para lang mapagtapos kaming magkakapatid. Ang mga umagang madaling-araw pa lamang ay nasa palengke na si Nanay. Ang mga gabing kahit pagod na pagod na siya ay naglalaba pa rin ng aming mga uniporme. Ang mga panahong inuuna niyang bilhan kami ng kailangan kahit siya ang walang bagong damit.

Kung tutuusin hindi sapat ang ilang linggong pananatili ko para masuklian ang lahat ng ginawa niya para sa amin. Maya-maya ay marahan akong napatingin kay Kuya Marcus.

“Pero sabi mo may kailangan kang sabihin.”

Napabuntong-hininga siya. “Oo.”

Saglit siyang tumahimik. Parang ilang beses muna niyang inipon ang lakas ng loob bago nagsalita.

“Kaya ako napunta rito…” Nakatitig lang ako sa kaniya. “…dahil gusto kong tumulong.”

Napakunot ang noo ko.

“Hindi ko gets.”

“Alam kong malaking bawas sa inyo ang pagkawala ng trabaho ni Nanay.” Tumango ako. “At alam ko ring hindi sapat ang kinikita ni Tatay sa bukid.”

Muli akong tumango.

“Kaya kinausap ko yung kaklase ko dati.” Napataas ang kilay ko.

“Bakit?”

“Kung gusto mo…” Bahagya siyang ngumiti. “…baka puwede kitang ipasok sa ibang trabaho.”

Hindi ako agad nakasagot. “Totoo?”

“Oo. Hindi permanenteng trabaho,” paglilinaw niya. “Sideline lang muna. Habang wala ka pang nahahanap na mas maayos na mapapasukan. Kahit papaano, may panggamot kay Nanay at may maiaambag ka sa bahay.”

Napayuko ako. Hindi ko inaasahan ang alok niya.

Alam kong hindi madali ang trabaho sa construction. Ilang beses ko na siyang narinig na magkuwento tungkol sa tindi ng init ng araw, sa bigat ng mga materyales na binubuhat nila, at sa pagod na halos hindi na maialis sa katawan kahit nakauwi na.

Ngunit sa sitwasyon namin ngayon wala na yata akong karapatang mamili. Marahan akong napangiti.

“Salamat, Kuya.”

Umiling siya. “Huwag ka munang magpasalamat.”

“Bakit?”

“Dahil kailangan mo munang pag-isipan.” Napatingin ako sa kaniya. “Hindi biro ang trabaho roon. Baka isang araw pa lang, gusto mo nang umuwi.”

Napatawa ako nang mahina. “Sanay naman ako sa bukid.”

“Iba pa rin.” Napangiti siya. “Pero kung handa ka…” Iniunat niya ang kamay at marahang tinapik ang balikat ko. “…ako ang bahala sa’yo.”

Pagsapit ng gabi ay tuluyan nang bumuhos ang malakas na ulan.

Sunod-sunod ang kulog at kidlat na tila hinahati ang madilim na kalangitan. Ang malalakas na patak ng ulan ay walang tigil na tumatama sa bubong naming yero, na para bang may libo-libong maliliit na batong sabay-sabay na ibinabagsak mula sa langit. Paminsan-minsan ay umiihip ang malamig na hangin, dahilan upang bahagyang manginig ang mga bintana ng aming bahay.

Tahimik lamang akong nakaupo sa sala, nakatanaw sa bintana habang pinagmamasdan ang madilim na kapaligiran sa labas. Mula roon ay halos wala na akong makita kundi ang puting guhit ng ulan na nililiwanagan ng paminsan-minsang kidlat.

Sa gabing iyon, kami lamang ni Kuya Marcus ang nasa bahay.

Si Nanay ay nanatili muna kina Lola upang samahan at alagaan si Lolo na kasalukuyang nagpapagaling pa rin. Napagdesisyunan nilang sa susunod na araw na lamang siya uuwi upang makapagpahinga rin nang maayos si Lola. Samantala, si Tatay naman ay hindi pa nakakauwi mula sa kaniyang sideline sa kabilang bayan.

Napatingin ako sa orasan. Lampas alas-siyete na ng gabi.

Hindi ko maiwasang mag-alala. Sa ganitong kalakas na ulan, siguradong mahihirapan siyang bumiyahe pauwi. Ilang beses ko pang sinilip ang kalsada mula sa bintana, umaasang matatanaw ko ang ilaw ng motorsiklong gamit niya.

Hindi nagtagal ay isang malakas na kidlat ang sumilay sa kalangitan, kasunod ang nakabibinging kulog. Kasabay noon ay may narinig akong sunod-sunod na katok sa pintuan.

Tok! Tok! Tok!

Agad akong napatayo. Mabilis akong lumapit sa pinto at binuksan iyon. Pagkabukas ko pa lamang ay bumungad na sa akin si Tatay.

Basang-basa siya mula ulo hanggang paa. Halos tumutulo ang tubig mula sa kaniyang buhok, habang ang suot niyang damit ay dumikit na sa kaniyang katawan. May putik pa ang laylayan ng kaniyang pantalon at ang tsinelas niya ay halos hindi na makilala sa kapal ng putik na kumapit dito.

“Tay!” gulat kong sambit habang mabilis ko siyang pinapasok sa loong. “Ang lakas na ng ulan. Bakit hindi muna kayo sumilong?”

Napangiti lamang siya nang bahagya habang inaalis ang suot niyang sombrero. “Sumilong naman ako sandali,” sagot niya sa pagitan ng paghinga. “Pero mukhang hindi titigil ang ulan. Kung hinintay ko pang humina, baka hatinggabi na ako makauwi.”

Agad kong isinara ang pinto upang hindi na makapasok ang malamig na hangin.

“Saglit lang po.” Nagmadali akong pumunta sa banyo at kumuha ng isang malinis na tuwalya. Pagbalik ko ay iniabot ko iyon kay Tatay.

“Heto po. Magpatuyo muna kayo.”

“Salamat, anak.”

Tahimik niyang tinanggap ang tuwalya at pinunasan ang kaniyang buhok at mukha. Kita ko ang pagod sa kaniyang mga mata, ngunit mas nangingibabaw ang ginhawang ligtas na siyang nakauwi sa kabila ng sama ng panahon.

Habang tahimik na nagpapatuyo ng katawan si Tatay sa sala, nagtungo naman ako sa kusina upang magsalang ng tubig sa kalan. Mabilis kong sinindihan ang kalan at inilagay ang maliit na takure sa ibabaw nito. Sa ganitong kalamig ang panahon, alam kong malaking ginhawa ang isang tasa ng mainit na kape matapos ang maghapong trabaho sa construction at ang pagbibiyaheng inabot ng malakas na ulan.

Habang hinihintay kong kumulo ang tubig, sinilip ko si Tatay mula sa kusina. Nakaupo siya sa lumang sopa, pinupunasan pa rin ang kaniyang buhok gamit ang tuwalyang ibinigay ko. Paminsan-minsan ay napapailing siya habang pinipiga ang laylayan ng kaniyang damit. Halatang giniginaw pa rin siya, ngunit mababanaag sa kaniyang mukha ang ginhawang nakauwi na rin siya sa wakas.

Hindi pa man ako tuluyang nakababalik sa kusina ay bumukas ang pinto ng aking silid.

Dahan-dahang lumabas si Kuya Marcus habang hinihila ang laylayan ng kaniyang damit. Halatang kararating lang niya mula sa maikling pagkakatulog. Magulo pa ang buhok niya at bahagya pang namumungay ang mga mata.

“Hala…” mahina niyang sambit nang makita si Tatay. “Nandiyan na pala kayo.”

Napalingon si Tatay sa direksiyon ng boses.

Sa una ay tila hindi pa siya makapaniwala sa kaniyang nakita. Ilang segundo siyang napatitig kay Kuya Marcus bago tuluyang nanlaki ang kaniyang mga mata.

“Marcus?” gulat niyang tawag.

Napangiti si Kuya at nagkamot sa batok.

“Surprise.” Napailing si Tatay habang napapangiti rin.

“Ikaw talagang bata ka.” Tumayo siya mula sa sopa at lumapit kay Kuya. “Kailan ka pa dumating?”

“Kanina pa po Tay.”

“Bakit hindi ka man lang nagsabi?”

“Kay Nanay lang po ako nagsabi.”

Napakunot ang noo ni Tatay. “Kay Nanay lang?”

Tumango si Kuya.

“Bumisita po ako kina Lolo kanina bago ako umuwi dito. Binigay niya sa akin ang duplicate key ng bahay. Sabi niya baka mauna akong makarating kaysa sa inyo.”

Napailing na lamang si Tatay habang natatawa.

“Kaya pala.”

Lumapit si Kuya at magalang na kinuha ang kamay ni Tatay upang magmano. “Kumusta po ang trabaho?”

Napabuntong-hininga si Tatay bago marahang ngumiti.

“Eto… kinakaya pa naman.”

“Kita naman sa inyo.” Napatingin si Kuya sa basang damit ni Tatay. “Mukhang inabutan kayo ng malakas na ulan.”

“Hindi lang inabutan.” Natatawa niyang sagot. “Parang naligo na rin ako sa kalsada.”

Napatawa kaming tatlo.

Mula sa kusina ay sumingit ako sa usapan habang hawak ang tatlong tasa na inilapag ko sa mesa. “Buti nga po nakauwi pa kayo. Kanina pa ako nag-aalala.”

Ngumiti si Tatay sa akin.

“Sanay na ako sa ganiyang panahon.”

“Sanay nga kayo,” sabi ko habang nagsasalin ng kumukulong tubig sa mga tasa. “Pero hindi ibig sabihin no’n hindi na kayo mapapagod.”

Tahimik lamang siyang tumawa.

Inilapag ko sa mesa ang tatlong tasa ng mainit na kape. Agad naming naramdaman ang init ng singaw na unti-unting kumalat sa loob ng kusina. Sa labas ay patuloy pa ring humahampas ang ulan sa bubong, samantalang sa loob ng bahay ay tila panandaliang napalitan ng katahimikan at simpleng kasiyahan ang pagod na dala ng buong araw.

Habang humihigop kami ng kape ay nagsimula kaming magkuwentuhan.

Ikinuwento ni Kuya Marcus ang mga nangyari sa trabaho niya sa kabilang bayan—ang bagong gusaling ginagawa nila, ang mga kasamahan niyang puro biruan kahit nakababad sa ilalim ng araw, at ang foreman nilang laging galit sa umaga pero palabiro naman pagsapit ng hapon.

Paminsan-minsan ay sumisingit si Tatay, kinukumusta ang kalagayan ng trabaho at nagbibigay ng kung anu-anong payo na tila hindi nagsasawang ulit-ulitin sa aming magkakapatid.

Ako naman ay tahimik lamang na nakikinig.

Hindi ko namalayang napapangiti na pala ako habang pinagmamasdan silang dalawa. Matagal na ring hindi naging ganito ang bahay. Walang problema muna sa isip. Walang mabibigat na usapan.

Kaming tatlo lamang, magkakaharap sa iisang mesa, umiinom ng mainit na kape habang sinasabayan ng malakas na ulan ang aming kuwentuhan.

Ngunit tila ayaw hayaang magtagal ng gabing iyon ang ganoong katahimikan.

Isang napakalakas na kidlat ang biglang humawi sa madilim na kalangitan. Kasunod nito ang nakakabinging dagundong ng kulog na halos nagpayanig sa buong bahay. At sa isang iglap namatay ang lahat ng ilaw. Lumubog kami sa makapal na kadiliman. Tanging ang malakas na ulan sa labas at ang mahinang pagaspas ng hangin ang natira.

“Brownout…” mahinang sambit ni Kuya Marcus.

Ilang sandali kaming nanatiling tahimik. Parang kusa kaming nakinig sa paligid, sinisigurong wala namang kung anong natumba o nasira dahil sa biglaang pagkawala ng kuryente.

“Brownout nga,” mahinang sabi ni Tatay habang marahang ibinababa ang tasa ng kape sa mesa. “Mukhang tinamaan na naman ang linya.”

“Teka lang po,” sabi ni Kuya Marcus habang dahan-dahang tumatayo mula sa kinauupuan. “May flashlight yata sa bag ko.”

“Sige Kuya,” sagot ko. “Kuhanin ko lang din yung kandilang naitabi ni Nanay.”

Tumango siya.

Sa liwanag ng isa na namang kidlat ay bahagya kong nasilayan ang likod niya habang mabilis siyang naglakad papunta sa aking silid. Maya-maya lamang ay muli na siyang nilamon ng dilim.

Ako naman ay marahang tumayo at kinapa ang gilid ng mesa. Pero ang totoo, dahilan ko lang iyon. Hindi kandila ang hinahanap ko.

Sa kadiliman na iyon, habang patuloy ang malakas na ulan at ang paminsan-minsang kidlat, ang tanging iniisip ko ay ang batuta ni Tatay. Ang init, ang tigas, ang pakiramdam nito sa loob ko tatlong araw ang nakalipas. Parang may apoy na muling sumiklab sa dibdib ko sa tuwing naaalala ko ang hapdi, ang sarap, at ang paraan ng pagkantot niya sa akin sa kubo.

Dahan-dahan akong lumapit sa kinauupuan niya. Sa madilim na sala, ang tanging liwanag ay ang puting flash ng kidlat na paminsan-minsang nagpapakita ng silhouette ng kanyang katawan. Nakatingin siya sa bintana, tila nakikinig sa ulan, hindi alam na papalapit na ako.

Ang puso ko ay tumitibok nang mabilis. Ang mga kamay ko ay bahagyang nanginginig, ngunit hindi sa takot — sa pananabik.

Nang sapat na ang lapit ko, sa isang sandali ng kadiliman, marahang akong yumuko at hinawakan ang kanyang hita. Mainit. Matigas ang kalamnan sa ilalim ng basa pa ring pantalon. Dahan-dahan kong pinadaan ang aking mga daliri pataas, papalapit sa gitna, hanggang sa maramdaman ko ang malambot ngunit malaking hugis sa ilalim ng tela.

Si Tatay ay bahagyang napasulyap, ngunit hindi siya nagsalita. Marahil alam na niya. Marahil hinihintay na niya. Sa ilalim ng isa pang kidlat, nakita ko ang kanyang mga mata. May ngiti doon. Isang tahimik, mapanganib na ngiti.

Hindi ako tumigil. Hinaplos ko nang mas may diin ang kanyang batuta sa ilalim ng pantalon. Dahan-dahan, pataas-baba, sinasabi nang walang salita ang lahat ng gusto kong gawin sa kanya sa gabing ito.

Sa labas, patuloy ang ulan. Sa kabilang silid, si Kuya Marcus ay abala pa sa paghahanap ng flashlight. At dito, sa dilim ng sala, ang aking kamay ay unti-unting nagising sa isang bagay na matagal nang naghihintay na muling gisingin.

Ang kanyang kamay ay marahang humawak sa aking pulsuhan — hindi para pigilan, kundi para gabayan. Pinisil niya ito nang bahagya, parang sinasabing ‘sige, anak… pagpatuloy mo lang.’

Sa kadiliman, ang bawat galaw ay tila mas malakas ang dating. Ang ulan sa labas ay parang pumipigil sa anumang tunog, ngunit alam kong kailangan naming maging tahimik. Si Kuya Marcus ay nasa loob ng aking silid, marahang naghahanap ng flashlight sa bag niya. Anumang malakas na ungol o kalabog ay maaaring magdulot ng kalamidad.

Ngunit hindi iyon naging hadlang.

Dahan-dahan kong hinila pababa ang zipper ng pantalon ni Tatay. Ang tunog nito ay mahina, ngunit sa dilim ay para bang napakalakas. Inilabas ko ang kanyang batuta — mainit, mabigat, at unti-unting tumitigas sa ilalim ng aking palad. Kahit sa kadiliman, ramdam na ramdam ko ang laki nito, ang mga ugat na unti-unting umuusli, at ang init na parang nag-aapoy.

“Matthew…” bulong niya, ang boses ay napakahina, halos hindi marinig sa gitna ng ulan. Ang kanyang kamay ay nakahawak pa rin sa aking pulsuhan, ginagabayan ang galaw ko.

Pataas-baba ang aking kamay, dahan-dahan, pinipisil nang may diin. Nararamdaman ko ang paglaki nito sa bawat haplos. Sa isang sandali ng kidlat, nakita ko ang kanyang mukha — nakapikit, nakaawang ang bibig, at puno ng pagnanasa. Pagkatapos ay muling nilamon kami ng dilim.

Yumuko ako. Sa kadiliman, nahanap ko ang ulo ng kanyang burat gamit ang aking mga labi. Mainit. Basa na ng kaunting precum. Dahan-dahan kong isinubo ito, ang dila ko ay umikot sa ulo nito bago ko unti-unting tinanggap ang mas malaking bahagi.

Si Tatay ay napahugot ng hininga. Ang kanyang kamay ay napunta sa aking buhok, hindi pinipilit, kundi marahang humahaplos. Ang ungol niya ay napakahina, parang hininga lamang, ngunit sapat na para muling mag-init ang buong katawan ko.

Patuloy ko siyang sinipsip sa dilim. Labas-masok, dahan-dahan, sinusubukang huwag gumawa ng malakas na tunog. Ang laway ko ay dumadaloy sa kahabaan nito, ginagawa itong mas madulas. Sa bawat pagbaba ng aking ulo, ramdam ko ang pagtibok ng kanyang ugat sa aking dila.

Sa kabilang silid, may mahinang kaluskos. Si Kuya Marcus ay abala pa. “Matthew, wala yata rito yung flashlight…” mahina niyang tawag mula sa dilim.

Hindi ako sumagot. Hindi ako makasagot. Ang bibig ko ay puno.

Si Tatay ang sumagot sa akin. “Sandali lang… hinahanap din ni Matthew yung kandila…” ang boses niya ay medyo nanginginig, ngunit sinubukan niyang panatilihin ang normal.

Nagpatuloy ako. Mas malalim. Mas mabilis nang bahagya. Ang kanyang balakang ay unti-unting umuusog, sinasabay ang ritmo ng aking bibig. Ang kamay niya sa aking buhok ay humigpit nang kaunti.

Isa pang kidlat. Sa puting liwanag nito, nakita ko ang ekspresyon niya — ang mga mata ay nakapikit nang mahigpit, ang noo ay kulubot sa sobrang pigil, at ang bibig ay nakaawang sa tahimik na ungol.

Pagkatapos ay dilim muli.

Ang bawat tunog ay tila pinalakas ng ulan. Ang mahinang pagsubo ng aking bibig sa kahabaan ng tarugo ni Tatay ay para bang umaalingawngaw sa buong sala. Sinusubukan kong pababain ang ingay, ngunit hindi ko mapigilan. Ang lasa niyang maalat, mainit, at puro lalaki ay nakakabaliw.

slurp… slurp…

“Mmmhh… Tatay…” mahina kong ungol sa pagitan ng pagsipsip, ang boses ko ay halos hindi marinig.

Si Tatay ay napahigpit ang hawak sa aking buhok. “Shh… anak… tahimik…” bulong niya, ngunit ang ungol niya ay hindi niya mapigilan. “Ahh… putangina… ang init ng bibig mo…”

Ang init sa aking lalamunan habang tinatanggap ko ang mas malaking bahagi ay naging mas malakas. Laway na tumutulo sa gilid ng aking bibig, bumabagsak sa kanyang baywang. Ang kanyang balakang ay umuusog na nang bahagya, sinasabay ang ritmo ko.

gluck… gluck…

“Matthew… ang sarap… sige pa…” mahina niyang daing. “Kainin mo… kainin mo ang burat ni Tatay…”

Isang malakas na kidlat ang biglang sumilay. Sa puting liwanag nito, nakita ko ang kanyang mukha — nakaawang ang bibig, nakapikit ang mga mata, at puno ng pagnanasa. Kasabay nito ay ang nakabibinging kulog.

“Matthew! Wala talaga yung flashlight!” tawag ni Kuya Marcus mula sa silid, ang boses niya ay medyo malakas dahil sa ulan. “Baka nasa cabinet ni Nanay!”

Hindi ako tumigil. Sa halip, mas nilalim ko pa ang pagsipsip. Ang buong ulo ng kanyang burat ay nasa lalamunan ko na, ang ilong ko ay halos dumidikit sa kanyang baywang. Ang ungol ni Tatay ay naging mas mahaba.

“Ahhh… fuck… Matthew… malapit na ako…” bulong niya, ang boses ay nanginginig. “Lulunukin mo ba? Lulunukin mo ba ang katas ni Tatay?”

Tumango ako nang bahagya, hindi inaalis ang bibig ko sa kanya. Ang kamay ko ay mas mabilis na nagsalsal sa ibaba, habang ang dila ko ay patuloy na naglalaro sa butas ng ulo nito.

slurp… gluck… mmph…

Ang tunog ay naging mas malaswa — nahahalo sa malakas na ulan at sa paminsan-minsang kulog. Ang kanyang mga hita ay nanginginig na sa ilalim ng aking mga kamay.

“Tangina… ang galing mo… anak… ahhh…”

Ang init sa aking lalamunan habang tinatanggap ko ang mas malaking bahagi ay naging mas malakas. Laway na tumutulo sa gilid ng aking bibig, bumabagsak sa kanyang baywang. Ang kanyang balakang ay umuusog na nang bahagya, sinasabay ang ritmo ko.

gluck… gluck…

“Matthew… ang sarap… sige pa…” mahina niyang daing. “Kainin mo… kainin mo ang burat ni Tatay…”

Isang malakas na kidlat ang biglang sumilay. Sa puting liwanag nito, nakita ko ang kanyang mukha — nakaawang ang bibig, nakapikit ang mga mata, at puno ng pagnanasa. Kasabay nito ay ang nakabibinging kulog.

“Matthew! Wala talaga yung flashlight!” tawag ni Kuya Marcus mula sa silid, ang boses niya ay medyo malakas dahil sa ulan. “Baka nasa cabinet ni Nanay!”

Hindi ako tumigil. Sa halip, mas nilalim ko pa ang pagsipsip. Ang buong ulo ng kanyang burat ay nasa lalamunan ko na, ang ilong ko ay halos dumidikit sa kanyang baywang. Ang ungol ni Tatay ay naging mas mahaba.

“Ahhh… fuck… Matthew… malapit na ako…” bulong niya, ang boses ay nanginginig. “Lulunukin mo ba? Lulunukin mo ba ang katas ni Tatay?”

Tumango ako nang bahagya, hindi inaalis ang bibig ko sa kanya. Ang kamay ko ay mas mabilis na nagsalsal sa ibaba, habang ang dila ko ay patuloy na naglalaro sa butas ng ulo nito.

slurp… gluck… mmph…

Ang tunog ay naging mas malaswa — nahahalo sa malakas na ulan at sa paminsan-minsang kulog. Ang kanyang mga hita ay nanginginig na sa ilalim ng aking mga kamay.

“Tangina… ang galing mo… anak… ahhh…”

Sa kabilang silid, may kaluskos muli. “Matthew, nasaan ka na? Baka nandito sa drawer!”

Si Tatay ay napahigpit ang hawak sa aking ulo, ginagabayan ang galaw ko pataas-baba. “Bilisan mo… bago pa siya bumalik… ahhh… putangina…”

Mas bumilis ako. Ang bibig ko ay sipsip nang sipsip, ang dila ay umiikot, ang kamay ay salsal nang may diin. Ang kanyang burat ay tumitibok na nang malakas sa loob ng aking bibig.

“Malapit na… Matthew… lalabasan na si Tatay… ahhh… tanginaaa…”

Ang ungol niya ay naging mas mahaba, mas desperado. Hinigpitan niya ang hawak sa aking buhok at bilang huling pagtulak, itinulak niya ang kanyang balakang pataas. Ang mainit at malapot na katas ay sumabog sa aking bibig — paulit-ulit, malalakas na pulso na puno ng init.

Mmmph…! ang tanging nasambit ko habang sinisipsip at nilulunok ang lahat ng kaya ko. Ang lasa ay matindi, maalat, at puno ng kanya. Bahagi ay tumulo sa gilid ng aking labi, bumabagsak sa kanyang baywang.

Si Tatay ay nanginginig pa rin, ang hininga niya ay mabigat at mabilis. “Ang galing mo… anak…” mahina niyang bulong, ang kamay niya ay marahang humahaplos sa aking buhok.

Agad kong niluwa ang kanyang batuta at mabilis na pinunasan ang labi ko gamit ang likod ng kamay. Kasabay nito ay mabilis kong isinara ang zipper ng kanyang pantalon at inayos ang damit niya. Ako naman ay tumayo, hinaplos ang buhok, at sinubukang pakalmahin ang mabilis na tibok ng puso ko.

Sa eksaktong sandaling iyon, may yabag na papalapit mula sa silid.

“Wala talaga yung flashlight,” sabi ni Kuya Marcus habang papalabas sa dilim. “Baka nasa cabinet sa kusina.”

Isang kidlat ang biglang sumilay. Sa puting liwanag nito, nakita ko si Kuya na nakatayo sa may pintuan ng silid, hawak ang cellphone niya na may flashlight app. Si Tatay ay nakaupo pa rin sa sopa, ang mukha niya ay medyo mamula-mula, ngunit tahimik. Ako naman ay nakatayo sa tabi ng mesa, kunwaring naghahanap pa rin ng kandila.

“Ay, nandiyan ka na pala,” sabi ni Kuya. “Akala ko tumakas ka na.”

Napatawa ako nang pilit. “Hinahanap ko pa yung kandila. Wala sa drawer eh.”

“Sa kusina na lang tayo maghanap,” mungkahi niya. “May nakita akong ilang kandila kanina sa ibabaw ng ref.”

Tumango si Tatay. “Hanapin niyo nalang yung flashlight sa kwarto tapos ako na ang pupunta ng kusina para kumuha ng kandila para naman magkailaw tayo kahit papaano.”

Habang naglalakad kami papunta sa kwarto, napansin kong ang kamay ni Tatay ay bahagyang humaplos sa aking likod — mabilis, lihim, at puno ng pasasalamat. Sa dilim, napangiti ako nang tahimik.

Ang ulan ay patuloy pa rin sa labas. Ang brownout ay nananatili. Ngunit sa loob ng bahay, may bagong lihim na naiwan sa pagitan namin — mainit, basa, at kaka-tapos pa lang.

At alam kong hindi pa ito ang huling pagkakataon.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.

Kabanata VII

---

Content Warning: This chapter contains mature and explicit themes that may not be suitable for all readers. Please read at your own discretion.

---

Nang lumalim ang gabi, unti-unting humina ang ulan. Ang kulog ay naging malayo na, parang naglalakbay papalayo mula sa aming bayan, at ang brownout ay nanatili pa rin — isang kadiliman na tila ayaw nang umalis, pinipilit kaming manatili sa mundo ng mga lihim at bulong.

Si Kuya Marcus ang unang nagsalita.

“Matutulog na po ako,” aniya habang nagtatakip ng bunganga dahil sa hikab. Ang kanyang mga mata ay namumungay na sa pagod, ang katawan ay bahagyang nakasandal sa upuan. “Napagod na rin ako sa mahabang biyahe mula kanina. Goodnight po.”

“Goodnight, Kuya,” sagot ko, ang boses ko ay sinusubukang maging normal kahit na ang dugo ko ay mabilis pa ring dumadaloy mula sa ginawa namin ni Tatay kanina sa sala.

“Magpahinga ka na, anak,” dagdag ni Tatay, ang kanyang tinig ay may bahid ng pagod ngunit may kakaibang init pa rin.

Tumayo si Kuya mula sa kinauupuan niya, ang kanyang mga tuhod ay nagkukurut-kurutan. Dahan-dahang pumasok siya sa aking silid at isinara ang pinto.

Sandaling nanatili kaming dalawa ni Tatay sa sala. Ang tanging liwanag ay ang dalawang kandilang nakasindi sa mesa, ang ningas nito ay gumagalaw-galaw sa bawat ihip ng hangin mula sa bintana. Ang anino ng mga dahon ng halaman sa labas ay sumasayaw sa dingding, parang mga kamay na nag-aanyaya. Ang amoy ng basang lupa mula sa labas ay pumapasok pa rin, halo ng sariwang hangin at ng kakaibang amoy ng gabi pagkatapos ng ulan.

Ang katahimikan ay mabigat, puno ng mga salitang hindi masabi. Pagkatapos ng ilang segundo, tumayo si Tatay.

Walang salita. Inabot niya ang aking kamay — mainit, magaspang, at dahan-dahang hinila ako. Ang kanyang hawak ay may diin, parang takot na bitawan. Sumunod ako nang tahimik, ang aking mga tuhod ay bahagyang nanginginig. Ang aming mga yapak ay mahina sa sahig habang papunta sa banyo, parang mga magnanakaw sa sariling bahay.

Pagkapasok namin, isinara niya ang pinto at ikinandado. Ang tunog ng lock ay malakas sa katahimikan. Ang banyo ay maliit, masikip, ang tanging liwanag ay ang mahinang ningas ng kandilang dala niya. Inilagay niya ito sa ibabaw ng lababo. Ang anino namin ay gumagalaw sa dingding, malaki at baluktot, parang ibang nilalang.

Humarap siya sa akin. Ang mga mata niya ay makintab sa liwanag ng kandila, parang may apoy sa loob. Walang ngiti puro pagnanasa, gutom, at isang uri ng desperasyon.

“Kanina pa ako nagtitiis,” bulong niya, ang boses ay mababa at garalgal. “Ang init ng bibig mo kanina… hindi pa ako busog.”

Hinila niya ako palapit at hinalikan nang malalim. Ang lasa ng kape at natuyong tubig ulan ay nasa kanyang labi, ngayon ay halo na rin ng laway ko. Ang kanyang dila ay pumasok sa akin, agresibo, gutom, parang gustong kainin ang lahat ng natitira. Ang kanyang mga kamay ay agad na humawak sa aking pwet, pinipisil nang may diin, ang mga daliri ay bahagyang nakabaon sa laman.

“Hubad,” utos niya nang mahina, halos pabulong.

Sinunod ko. Hinubad ko ang t-shirt ko, ang tela ay dumikit sa balat ko dahil sa pawis. Pagkatapos ang shorts at brief, dahan-dahan, habang ang mga mata niya ay nakasunod sa bawat galaw. Siya naman ay mabilis ding naghubad. Ang lumang t-shirt na may bahid ng putik, ang pantalon na basa pa rin, at ang brief na may hugis ng kanyang pagkalalaki. Sa liwanag ng kandila, ang kanyang katawan ay puno ng anino at liwanag — ang matingkad na dibdib na may manipis na buhok, ang tiyan na may bahid ng edad, at ang tarugo na muling tumigas at handang magamit muli, tumitibok na parang may sariling buhay.

Hinawakan niya ang aking baywang at iniharap ako sa salamin sa ibabaw ng lababo. Mula sa likod, dahan-dahan niyang hinaplos ang aking pwet, pagkatapos ay ang aking butas na bahagyang masakit pa mula sa huling pagkakataon sa kubo.

“Gusto mo ba ulit?” tanong niya sa aking tainga, ang mainit niyang hininga ay gumagapang sa leeg ko, nagdudulot ng balahibo sa balat.

Tumango ako, ang aking reflection sa salamin ay namumula. “Opo, Tay… gusto ko po.”

Ngumiti siya sa salamin, isang ngiti na mapanganib at puno ng pag-aangkin. “Mabuti.”

Dahan-dahan niyang ipinasok ang dalawang daliri, basa na ng laway. Pagkatapos ay tatlo. Ang sakit ay mabilis na naging sarap, isang kakaibang init na kumakalat sa aking tiyan. Nang sapat na ang paghahanda, naramdaman ko ang mainit na ulo ng kanyang burat na tumutumbok sa aking butas, naghahanap ng daan.

Isang malakas na pagtulak. “Ahhh…” napadaing ako, ang mga kamay ko ay nakakapit sa gilid ng lababo, ang mga kuko ay bahagyang nakabaon sa ceramic.

Si Tatay ay unti-unting pumasok nang buo, hanggang sa maramdaman ko ang kanyang baywang na dumikit sa aking pwet. Nanatili siya roon sandali, hinahayaan akong masanay sa laki niya, bago siya nagsimulang gumalaw.

Mabagal muna. Malalim. Puno ng diin.

Ang bawat pagtulak ni Tatay mula sa likod ay malalim at may diin, parang gustong abutin ang pinakalooban ko. Ang kanyang malaking burat ay paulit-ulit na pumapasok sa akin, pinupuno ang loob ko nang todo. Ang sakit mula sa hapdi kanina ay unti-unting napalitan ng matinding sarap na nagpapahina sa aking mga tuhod, pababa sa aking mga binti.

“Ahh… Tay… ang lalim…” daing ko habang nakakapit nang mahigpit sa gilid ng lababo. Ang mukha ko ay nakataas, nakatingin sa salamin. Sa liwanag ng kandila, nakikita ko ang ekspresyon niya — seryoso, at puno ng libog. Ang kanyang mga labi ay nakaawang, ang hininga ay mabigat.

Hinawakan niya ang aking balikat at pinabilis ang galaw. Ang tunog ng balat na nagdidikit ay naging mas malakas — malutong, basa, at puno ng init.

slap… slap… slap…

“Ang sikip mo pa rin, anak…” ungol niya sa aking tainga, ang boses ay garalgal. “Parang hindi pa sapat yung kanina… gusto mo pa ba?”

“Opo… gusto ko pa po…” sagot ko nang nanginginig ang boses. “Kantutin niyo po ako nang mas malakas…”

Tumawa siya nang mahina, isang malalim at mapanganib na tawa. “Sige.”

Hinila niya ang aking baywang palapit at mas binilisan ang bayo. Ang bawat ulos ay tumatama sa prostate ko, nagdudulot ng kidlat ng sarap sa buong katawan ko. Ang aking sariling burat ay tumitibok sa harap, tumutulo na ng precum sa sahig ng banyo, nag-iiwan ng maliit na pool ng basa.

Isa sa kanyang kamay ay lumipat sa aking dibdib, hinahaplos at pinipisil ang utong ko, habang ang kabila ay nakahawak pa rin sa aking baywang. Ang kanyang labi ay nasa leeg ko, sinisipsip at kinakagat nang banayad, nag-iiwan ng marka na maaaring makita bukas.

“Tay… ahhh… ang sarap…” ungol ko nang mas malakas. Hindi ko na mapigilan. “Mas malalim pa po… pakiusap…”

Sinunod niya. Ang kanyang balakang ay umuusog nang mabilis at malakas, ang buong kahabaan ng kanyang burat ay paulit-ulit na bumabayo sa loob ko. Ang banyo ay napuno ng tunog ng sex — ang basa at malutong na ungol namin, at ang mabilis na paghinga na nahahalo sa mahinang tunog ng ulan sa labas.

plap… plap… plap…

Hinawakan niya ang aking buhok at bahagyang hinila pataas, pinipilit akong tumingin sa salamin. “Tingnan mo…” utos niya, ang boses ay may diin. “Tingnan mo kung paano kita kinakantot.”

Nakita ko ang aming repleksyon. Ako, nakaawang ang bibig, namumula ang mukha, ang mga mata ay nanluluha sa sobrang sarap. At siya sa likod ko, ang katawan niya ay gumagalaw nang agresibo, ang mga kalamnan niya ay nakaumbok sa bawat thrust, ang pawis ay tumutulo pababa sa kanyang tiyan.

Ang tanawin ay sobrang libog. Lalong tumigas ang aking burat, tumutulo na nang tuluy-tuloy.

“Malapit na ako, Tay…” daing ko. “Lalabasan na po ako…”

“Sabay tayo,” utos niya, ang boses ay nanginginig sa pagpigil. “Gusto kong maramdaman mong sumasabog ka habang puno ang loob mo ng burat ko.”

Mas bumilis pa ang galaw niya. Ang bawat bayo ay parang huling pag-angkin. Ang sakit at sarap ay naging isa. Ang katawan ko ay nanginginig na nang todo.

At sa wakas. “Tay… ahhh… lalabasan na akooo!”

Ang aking katas ay sumabog sa harap, tumalsik sa sahig at sa gilid ng lababo, ang unang putok ay tumama sa salamin. Kasabay nito, si Tatay ay nagsimulang umungol nang malakas, ang kanyang mga kamay ay humigpit sa aking baywang.

“Tangina… Matthew… lalabasan na rin si Tatay… ahhh… putanginaaa!”

Mainit na katas ang sumabog sa loob ko — paulit-ulit, malalakas na putok na pumupuno sa akin hanggang sa aawas na muli. Ang katawan niya ay nanginginig sa likod ko habang patuloy ang pagtibok ng kanyang burat sa loob, parang nagmamakaawa para sa huling pagkakataon.

Pagkatapos, pareho kaming nanatiling nakadikit, ang hininga ay mabigat, ang katawan ay basa ng pawis. Ang kanyang noo ay nakasandal sa aking balikat, ang kanyang labi ay malapit sa leeg ko.

“Ang sarap mo talaga, anak…” mahina niyang bulong, ang boses ay puno ng pagod at kasiyahan.

Hinalikan niya ang leeg ko nang banayad, ang kanyang mga labi ay mainit at basa. Ang kandila ay patuloy na kumikislap, ang anino namin ay naghahalikan sa dingding. Sa labas, ang ulan ay humihina na, parang tapos na ang bagyo.

Pagkatapos namin, tahimik kaming nagsimulang maglinis.

Ang tubig mula sa gripo ay malamig, ngunit nakakapagpahinga. Si Tatay ang unang nagbuhos ng tubig sa aking katawan, ang kanyang mga kamay ay banayad habang hinuhugasan ang pawis, ang katas, at ang bakas ng aming ginawa. Ang kanyang mga daliri ay dumaan sa aking likod, sa aking pwet, at sa aking hita — parang sinasamba ang bawat bahagi ng katawan ko.

Ako naman ay ganoon din sa kanya — hinugasan ang kanyang dibdib, ang kanyang baywang, at ang kanyang malambot nang sandata na ngayo’y tahimik na. Walang salita. Mayroon lamang ang tunog ng tubig at ang mahinang paghinga namin.

Nang matapos, pinunasan niya ang aking katawan gamit ang tuwalya, pagkatapos ay ang kanyang sarili. Sa liwanag ng kandila, nagkatinginan kami sandali. May ngiti sa kanyang labi — maliit, mapayapa, at puno ng lihim na pasasalamat.

“Matulog ka na,” bulong niya, ang kanyang kamay ay marahang humaplos sa aking pisngi. “Bukas ay bubusugin ka ulit ni tatay ng gatas.”

Tumango ako.

Ako ang nauna. Dahan-dahan kong binuksan ang pinto ng banyo at lumabas nang tahimik. Ang sala ay madilim pa rin, ang dalawang kandila ay nananatiling nakasindi, ang ningas ay mahina na. Diretso akong nagtungo sa aking silid.

Pagbukas ko ng pinto, nakita ko si Kuya Marcus na mahimbing nang natutulog sa kama. Nakatalikod siya sa akin, ang hininga niya ay mabagal at malalim, parang bata. Ang cellphone niya ay nasa gilid ng unan, ang flashlight app ay naka-off na. Ang kanyang braso ay nakalagay sa unan, parang yakap.

Dahan-dahan akong pumasok. Hinubad ko ang basang tuwalya at mabilis na nagbihis ng malinis na damit — isang sando at shorts. Pagkatapos ay humiga sa tabi niya, maingat na huwag siyang gisingin. Ang kama ay maliit para sa dalawa, kaya bahagyang nagtatabi ang aming mga katawan. Ang balat niya ay mainit, ang amoy niya ay pamilyar at nakakapanghina.

Nakahiga ako, nakatingin sa kisame. Ang katawan ko ay pagod, ang pwetan ko ay may hapdi pa rin, ngunit may kakaibang katahimikan sa loob ko. Ang amoy ni Tatay ay nananatili pa rin sa balat ko kahit kakaligo lang, parang marka na hindi maaalis. Ang lasa ng kanyang katas ay bahagyang nananatili sa dila ko, paalala ng ginawa namin.

Sa labas, ang ulan ay humina na. Ang tanging maririnig ay ang mahinang patak ng tubig mula sa bubong at ang malalim na paghinga ni Kuya.

Isinara ko ang mga mata. Hinintay ko ang antok.

Sa tabi ko, si Kuya ay napalingon nang bahagya sa kanyang pagtulog, ang braso niya ay humaplos sa aking braso. Mainit. Mapayapa. At sa kadiliman ng silid, sa wakas, dahan-dahang yumakap sa akin ang antok dala ang lasa, ang amoy, at ang lihim ng gabing iyon — isang gabi na hindi ko malilimutan.

Isang malakas na kulog ang nagpagising sa akin na tila humahampas sa bubong ng bahay, nagpapayanig sa buong silid.

Minulat ko ang aking mga mata at dahan-dahang tumingin sa bintana. Patuloy pa rin ang pag-ulan, ngunit unti-unti nang lumiliwanag ang labas. Ang kulay abo ng madaling-araw ay nagsisimula nang maging mas maliwanag, at ang patak ng ulan sa bubong ay naging mas banayad, parang huling hininga ng bagyo.

Lumingon ako sa aking gilid.

Si Kuya Marcus ay nakatihaya, mahimbing pa ring natutulog. Ang kumot ay nakatalukbong mula sa kanyang ulo hanggang sa tiyan, ngunit ang kalahati ng katawan niya ay nakalantad. Nakasuot siya ng manipis na pantalon — ang karaniwang pantulog na tela na halos transparent sa liwanag ng umaga, nagpapakita ng anino ng kanyang mga hita.

At doon, sa pagitan ng kanyang mga hita, bakas na bakas ang namumuong bukol. Malaki. Matigas. Malinaw ang hugis nito sa ilalim ng manipis na tela — parang naghihintay, parang nagmamakaawa. Ang ulo nito ay umuusli, naglalaro sa ilalim sa bawat malalim na paghinga niya. Parang may sariling buhay ang pagtibok nito, dumadagundong sa ritmo ng kanyang puso.

Napatitig ako.

Ang puso ko ay biglang bumilis, tumitibok nang malakas sa aking dibdib. Ang mga alaala ng gabing nakaraan — ang lasa ni Tatay, ang init sa banyo, ang katas na pumuno sa akin, ang hapdi at sarap ay biglang nagbalik nang sabay-sabay. At ngayon, sa harap ko, ang kuya ko na matagal kong hinangaan ay may ganitong tanawin.

Hindi ko maalis ang tingin. Ang kamay ko ay bahagyang kumuyom sa gilid ng kumot, ang mga daliri ay nanginginig. May bahagi sa akin na gustong humawak, gustong haplusin, gustong alamin kung kasing laki ba ito ng kay Tatay o mas malaki pa. May bahagi sa akin na takot, na alam na mali, ngunit mas malakas ang tawag ng katawan.

Si Kuya ay napalingon nang bahagya sa kanyang pagtulog, ang braso niya ay umangat at nahulog sa ibabaw ng kanyang tiyan. Ang galaw na iyon ay nagtulak nang kaunti sa kumot, at mas lalong naging malinaw ang hugis ng kanyang pagkalalaki. Ang ulo nito ay halos sumisilip na sa laylayan ng pantalon, parang naglalaro sa hangin.

Lumunok ako. Ang lalamunan ko ay tuyo.

Ang katawan ko ay biglang naging mainit. Ang hapdi sa pwetan ko mula kagabi kay Tatay ay parang may kasamang panibagong kuryente, isang alon ng libog na nagmumula sa tiyan at pababa. Alam kong mali ito. Alam kong ito si Kuya — ang kuya kong matagal ko nang hinangaan, ang kuya kong nag-aalaga sa amin, ang kuya kong inaasam-asam noon pa. Ngunit ang katawan ko ay hindi nakikinig sa isip. Mas malakas ang tawag ng laman.

Dahan-dahan, maingat, inilapit ko ang kamay ko. Hindi ko siya hinawakan agad. Una ay hinaplos ko lamang ang hangin sa ibabaw ng kanyang hita, sinusubok kung magigising ba siya. Ang balat niya ay mainit kahit sa distansya. Hindi. Ang hininga niya ay nanatiling malalim, parang bata, walang malay.

Mas lumapit pa ako.

Ang mga daliri ko ay dahan-dahang dumampi sa ibabaw ng manipis na tela direkta sa namumuong bukol. Ang init ay biglang sumiklab sa aking palad, parang may kuryenteng dumaan. Dahan-dahan kong hinaplos ito, pataas-baba, sinusukat ang haba at tigas nito. Kahit sa pamamagitan ng tela, ramdam ko ang laki — tila kasing kapal, kung hindi man mas malaki pa, kaysa kay Tatay. Ang ulo nito ay malinaw na umuusli, at sa bawat mahinang haplos ko, bahagyang tumitibok ito, parang nagpupumilit.

Si Kuya ay nanatiling mahimbing. Ang kanyang hininga ay malalim, minsan ay may mahinang ungol na parang panaginip. Ang braso niya ay nanatiling nakapatong sa tiyan, hindi gumagalaw. Ang mukha niya ay mapayapa, ang mga labi ay bahagyang nakabuka.

Hmm…

Mas lumakas nang kaunti ang loob ko. Hinaplos ko nang may diin, pinipisil ang hugis nito sa ilalim ng tela. Ang init ay dumadaloy sa aking mga daliri, pataas sa braso, hanggang sa dibdib ko. Ang aking sariling pagkalalaki ay unti-unting tumitigas sa loob ng shorts ko, naninigas nang todo, halos sumisilip na rin sa laylayan.

Maingat kong hinila nang kaunti ang laylayan ng kanyang pantalon pababa. Hindi sobra kundi sapat lang para masilayan ang bahagi ng kanyang balat at ang base ng kanyang pagkalalaki. May manipis na buhok doon — dark, curly, at ang balat ay maputi kaunti kaysa sa kanyang katawan. Ang amoy ay kakaiba — halo ng sabon, pawis, at pure lalaki, mas malinis kaysa kay Tatay ngunit mas malakas ang dating.

Lumunok ako. Ang lalamunan ko ay mas tuyo na ngayon.

Ang kamay ko ay muling dumampi, ngayon ay direkta sa balat. Mainit. Makinis. May bahid ng pawis. Dahan-dahan kong hinaplos ang base, pataas, hanggang sa maramdaman ko ang buong haba sa ilalim ng tela. Si Kuya ay napahugot muli ng hininga, ang dibdib niya ay umangat, ang balakang niya ay bahagyang umusog pataas, parang sinasagot ang haplos ko kahit tulog.

“Mmm…” mahina niyang ungol sa panaginip, ang boses ay garalgal at puno ng kalungkutan o kaligayahan — hindi ko matukoy.

Napatigil ako sandali, ang puso ko ay tumitibok nang mabilis na parang gusto nang lumabas. Pero hindi siya nagising. Ang ungol niya ay nanatiling malalim, parang nasa magandang panaginip, parang may kinakausap sa kanyang isip.

Mas lumapit pa ako. Yumuko, ang mukha ko ay malapit na sa kanyang baywang. Ang mainit niyang hininga ay hindi ko nararamdaman, ngunit ang amoy niya ay mas malakas na ngayon — pure lalaki, init ng umaga, at something else na hindi ko maipaliwanag. Dahan-dahan, hinila ko nang kaunti pa ang pantalon… sapat para lumabas ang ulo ng kanyang burat.

Ang ulo ay makinis, rose-pink, at may bahid ng precum sa dulo — makintab, malagkit. Ang ugat sa ilalim ay umuusli na, naglalaro sa bawat tibok.

Inilapit ko ang mga labi ko at dahan-dahang dinampian ito ng halik. Ang balat ng ulo ng kanyang burat ay mainit at makinis sa ilalim ng aking labi, parang silken. May bahid na ng precum — maalat, bahagyang matamis, kakaiba. Dahan-dahan kong inulit ang halik, mas matagal ngayon, hinahayaan ang dila ko na bahagyang lumabas at dumampi sa butas nito, sa maliit na slit na naglalabas ng katas.

Si Kuya ay muling napahugot ng hininga… mas mahaba ngayon. Ang kanyang balakang ay umusog nang kaunti pataas, parang sinasagot ang dampi ng aking dila kahit tulog. Ang mahinang ungol niya ay naging mas malinaw, mas malapit sa panaginip.

“Mmmhh… ang sarap…” bulong niya sa panaginip.

Hindi ako tumigil. Mas lumapit pa ako, ang mukha ko ay ngayon ay ganap nang nakaharap sa kanyang baywang. Hinila ko nang kaunti pa ang pantalon pababa, sapat para lumabas ang kalahati ng kanyang kahabaan. Ang ugat ay bakas na bakas, tumitibok sa bawat tibok ng kanyang puso. Ang amoy ay mas malakas — pure lalaki, halo ng pawis at umaga at libog.

Dahan-dahan kong binuksan ang bibig at isinubo ang ulo nito.

Mainit. Malambot sa labis, ngunit matigas sa loob. Ang dila ko ay umikot sa paligid ng ulo, nilalaro ang butas, sinisipsip ang precum na unti-unting dumadaloy. Ang lasa ay kakaiba kumpara kay Tatay — mas malinis, mas banayad, mas bata, ngunit kapareho ang init na nagpapabaliw. Mas matamis ang katas niya.

Si Kuya ay napalingon nang bahagya sa kanyang pagtulog, ang mukha niya ay nakaawang. Ang braso niya ay gumalaw, ang kamay ay napunta sa aking ulo ngunit hindi niya ako itinulak. Sa halip, ang mga daliri niya ay bahagyang kumuyom sa aking buhok, parang hinihila ako palapit kahit tulog, parang gustong-gusto niya ang nangyayari sa panaginip niya.

Mas lumalim ang loob ko.

Dahan-dahan kong binaba ang ulo, tinanggap ang mas malaking bahagi. Ang kalahati ay nasa bibig ko na. Ang dila ko ay humahaplos sa ugat sa ilalim, habang ang kamay ko ay salsal sa base na nasa labas pa. Ang tunog ay mahina sapat lang para marinig sa katahimikan ng silid, ngunit hindi sapat para gisingin siya nang buo.

slurp… mmph…

Ang ulan sa labas ay patuloy. Ang kulog ay malayo na. Ang liwanag ng umaga ay unti-unting pumapasok sa bintana, nagbibigay ng malabong liwanag sa aming katawan — dalawang anino na naghahalikan sa madilim.

Patuloy ako. Labas-masok, dahan-dahan, sinusubukang huwag gumawa ng malakas na galaw. Sa bawat pagbaba ng aking ulo, ramdam ko ang pagtibok ng kanyang burat sa aking dila. Sa bawat pag-angat, may bagong tulo ng precum ang aking sinisipsip. Ang laway ko ay dumadaloy sa kanyang kahabaan, ginagawang mas madulas.

Si Kuya ay nagsimulang umungol nang mas madalas.

“Ahh… mmm… ang sarap…” mahina niyang bulong sa panaginip, ang boses ay mas malakas na ngayon. Ang balakang niya ay umuusog na nang bahagya, sinasabay ang ritmo ng aking bibig. “Sige pa… ganyan…”

Mas ginalingan ko. Nilalaro ko ang ulo gamit ang dila, sinisipsip nang may diin, at hinahagod ang base nang mas mabilis. Ang kamay ko ay lumipat sa kanyang baywang, pinipigilan siyang gumalaw nang sobra. Ang init sa katawan ko ay lalong sumisiklab. Ang aking sariling burat ay naninigas na nang todo sa loob ng shorts, halos masakit na, tumutulo na rin ng precum. Gustong-gusto kong hawakan ang sarili ko, ngunit mas gusto kong tuunan ng pansin ang nasa harap ko.

Isang malakas na kulog ang muling kumidlat sa labas. Kasabay nito, ang mga mata ni Kuya ay bahagyang nagmulat nagkalat ang kanyang paningin at dahan-dahang tumingin sa akin.

Nanlaki ang kanyang mga mata.

Sandali kaming nagkatitigan — ako, na may kalahati ng kanyang burat sa bibig ko, at siya, na bagong gising at hindi makapaniwala sa nakikita.

“Matthew…?” mahina niyang tawag, ang boses ay puno ng pagtataka at ibang emosyon na hindi ko agad mabasa.

Hindi ako umalis. Sa halip, dahan-dahan kong inalis ang bibig ko mula sa kanya, ang laway ay tumutulo sa kanyang kahabaan, nag-iiwan ng maliit na landas ng basa. Tinitigan ko siya, ang hininga ko ay mabigat, ang puso ko ay tumitibok nang mabilis.

“Kuya…” ang tanging nasambit ko, ang boses ko ay mahina at nanginginig.

Hindi siya agad nagsalita. Tiningnan niya ang kanyang burat na basa ng aking laway, pagkatapos ay ako. May kakaibang liwanag sa kanyang mga mata — hindi galit, hindi takot, kundi isang bagay na mas malalim.

“Ano ang ginagawa mo…?” tanong niya, ngunit hindi niya ako itinulak. Hindi niya inalis ang kanyang kamay na nakahawak sa aking buhok.

Hindi ako nakasagot. Sa halip, dahan-dahan kong hinaplos muli ang kanyang burat, pataas-baba, ang mga mata ko ay nakatingin sa kanya, naghihintay ng kanyang reaksyon.

Si Kuya ay napahigpit ang hawak sa aking buhok. Hindi para pigilan, kundi para hilaing mas malapit.

“Matthew…” bulong niya, ang boses ay naging mas mababa, mas garalgal. “Alam mo ba… matagal ko nang…”

Hindi niya natapos. Sa halip, dahan-dahan niyang itinaas ang kanyang balakang, inilapit ang kanyang burat sa aking mukha. Isang imbitasyon. Isang pahintulot.

Hindi na ako nagdalawang-isip. Muli kong isinubo siya ngayon ay mas malalim, mas walang takot. Ang ulo ay dumampi sa aking lalamunan, ang dila ko ay gumagalaw nang mas malaya.

“Ahhh… Matthew…” ungol niya, ang kanyang mga mata ay muling nakapikit, ngunit ngayon ay gising na gising. “Ang init ng bibig mo… ang sarap…”

Ang kanyang kamay ay mas humigpit sa aking buhok, ginagabayan ang galaw ko. Pataas-baba, dahan-dahan muna, pagkatapos ay mas mabilis. Ang tunog ay naging mas malakas ngunit wala nang pakialam. Si Kuya ay gising na, at gusto niya.

slurp… mmph…

“Ganito… mas mabilis…” utos niya, ang boses ay puno ng libog. “Sige… kainin mo… kainin mo ang burat ng kuya mo…”

Mas ginalingan ko. Ang aking ulo ay pataas-baba nang mabilis, ang dila ay umiikot, ang kamay ay salsal sa base. Ang kanyang balakang ay umuusog, sumasabay sa ritmo, parang gustong ilubog ang buo niya sa aking bibig.

“Ahh… shit… malapit na ako…” ungol niya, ang kanyang katawan ay nanginginig. “Lulunukin mo ba? Lulunukin mo ba ang katas ng kuya mo?”

Tumango ako nang bahagya, hindi inaalis ang bibig ko.

Mas bumilis siya. Ang kanyang pagtulak ay naging mas malalim, mas desperado. Ang kanyang burat ay tumitibok nang malakas sa loob ng aking bibig, parang sasabog na.

“Ahhh… Matthew… lalabasan na ako… lalabasan na ang kuya mo…”

At sa wakas, sumabog siya. Mainit na katas ang bumulwak sa aking bibig — paulit-ulit, malalakas na pulso na puno ng init at lasa. Hindi ko naubos lahat; ang ilang bahagi ay tumulo sa gilid ng aking labi, pababa sa kanyang baywang, nahalo sa pawis niya.

“Ahhh… fuck… Matthew…” daing niya habang patuloy ang pagtibok.

Nilunok ko ang kaya ko, ang lasa ay matamis at maalat, mas malinis kaysa kay Tatay ngunit kaparehong nakaka-adik. Ang kanyang katawan ay nanginginig pa rin, ang hininga ay mabigat.

Pagkatapos, tahimik kaming nagkatitigan.

“Matthew…” mahina niyang tawag, ang kanyang kamay ay marahang humaplos sa aking pisngi. “Matagal ko nang gustong mangyari iyon…”

Hindi ako nakasagot. Sa halip, yumuko ako at dahan-dahang nilinis ang natitirang katas sa kanyang baywang gamit ang dila ko.

At sa tahimik na silid na iyon, sa pagitan ng ulan at liwanag ng umaga, may bagong lihim na nabuo.

Paglabas ko ng kwarto, ang katawan ko ay mayroon pang init mula kay Kuya. Ang lasa ng kanyang katas ay nananatili sa dila ko — matamis, maalat, mainit at ang aking burat ay naninigas pa rin sa loob ng shorts, bahagyang basa ng precum. Dahan-dahan akong naglakad papunta sa kusina.

Naabutan kong nagluluto si Tatay. Nakatalikod siya sa lababo, ang malapad niyang balikat ay gumagalaw habang hinihiwa ang mga gulay. Nakasuot siya ng manipis na puting sando na basang-basa na sa pawis, at ang short niya ay mababa nang kaunti, nagpapakita ng linya ng kanyang baywang. Ang amoy ng sinigang ang pumuno sa kusina, halo ng sampalok at luya, ngunit sa ilalim nito ay ang kakaibang init na hindi mapaliwanag.

Umupo ako sa hapag. Pinagmasdan ko siya. Ang mga braso niya ay makapal, ang mga ugat ay bakas habang gumagalaw. Naalala ko ang mga kamay na iyon na kagabi ay humawak sa akin, ang mga daliri na pumasok sa loob ko, ang init ng kanyang katawan na pumuno sa akin. Ang hapdi sa pwetan ko ay muling sumikip, parang may kuryenteng dumaan.

Lumingon siya.

Nagulat siya sandali sa aking presensya. Nanlaki ang mga mata niya, pagkatapos ay agad na ngumiti — ang ngiting iyon na may bahid ng lihim, ang ngiting alam kung ano ang nangyari kagabi. Bumalik siya sa pagkakaluto, ngunit mas mabagal na ngayon, para bang alam niyang pinagmamasdan ko siya.

Ilang sandali pa.

“Gising kana pala Matt,” sabi niya, ang boses ay mababa at pamilyar. “Tumawag ang nanay mo kanina sinabi niyang hindi siya makakauwi dahil sa lakas ng ulan. Maputik din kasi ang daan at parang hindi pa magaling ang lolo mo kaya nagpasiya siyang doon muna ng isa pang araw.”

Tumango lang ako. Hindi ako nagsalita. Ang isip ko ay nasa kanyang katawan pa rin sa linya ng kanyang short, sa paraan ng paggalaw ng kanyang balakang habang nagsasalita, sa alaala ng kanyang burat na kagabi ay pumuno sa akin hanggang sa lalamunan.

Nang mag ring ang cellphone ko ay agad na akong tumayo para kunin ito.

“Hello?”

Boses ni Nanay. “Matthew? Anak, kumusta kayo diyan? Sobrang ulan dito, hindi pa ako maka biyahe pauwi. Yung Lolo mo kasi inatake nanaman kaya bukas nalang ako uuwi diyan.”

“Sige po, Nay. Ikamusta niyo nalang po kami kina Lolo at Lola,” sagot ko, sinusubukang gawing normal ang boses. “Ingat po kayo.”

“Ikaw din. Alagaan niyo ang isa’t isa, ha?.”

“Opo.”

Nang isinara ko ang tawag, nakatayo na si Tatay sa may pintuan ng kusina, nakasandal sa frame. Ang sando niya ay mas basang-basa na, ang short ay mas mababa nang kaunti. Tinitigan niya ako, ang mga mata ay mabagal na dumaan mula sa mukha ko pababa sa shorts kong may bakas pa ng tigas.

“Ano sabi ng Nanay mo, Matt?,” mahina niyang sabi.

Lumapit siya. Dahan-dahan. Ang amoy niya ay mas malakas na ngayon — pawis, sabon, at ang pamilyar na init na kagabi ay pumasok sa akin. Huminto siya sa harap ko, sapat ang layo para marinig ko ang kanyang hininga.

“Alam mo ba…” bulong niya, ang isang kamay ay dahan-dahang humawak sa baywang ko. “Kanina pa ako umiinom ng kape pero hindi ko mahanap yung init na katulad sayo Bunso.”

Hindi ako nagsalita. Ang kamay niya ay dumaan sa ilalim ng shirt ko, mainit ang balat sa aking katawan.

“Pwede mo ba akong pagbigyan, Matt?” tanong niya, ang mga labi ay malapit na sa tenga ko. “Alam kong kanina ka pa rin uhaw sa gatas ni tatay.”

Ang daliri niya ay dumulas sa gilid ng shorts ko, hinaplos ang tigas ko sa ilalim ng tela. Ramdam niya ang basa. Napangiti siya.

“Mmm… Mukhang handa kana nga.”

Hinila niya ako pabalik sa kusina, pinalapit sa counter. Inihiga niya ang dibdib ko sa mesa, ang kamay niya ay mabilis na hinubad ang shorts ko pababa hanggang sa tuhod. Ang malamig na hangin ng umaga ay sumalubong sa aking nakaumbok na burat, ngunit agad itong napalitan ng mainit niyang palad.

“Hinaan mo lang…” bulong niya habang dinudulas ang dalawang daliri sa butas ko — basa pa rin mula kagabi, madaling pumasok. “Baka magising ang Kuya Marcus mo. Sa akin ka lang muna ngayon.”

Naramdaman ko ang ulo ng kanyang burat na nakadikit sa pwetan ko, mainit, mabigat, handa. Hinaplos niya ang likod ko, pababa, pagkatapos ay dahan-dahang itinulak papasok.

“Ahh—”

“Shhh.” Isang kamay niya ang tumakip sa bibig ko. “Huwag kang maingay, Bunso. Ayokong maka istorbo tayo ng ibang tao.”

Mabagal siyang pumasok hanggang sa dulo, hanggang sa ramdam ko ang kanyang baywang na dumikit sa akin. Nanatili siya doon sandali, pinababayaang masanay ako muli sa laki niya. Pagkatapos ay nagsimulang gumalaw — malalim, mabagal, ang bawat pagtulak ay tumama sa lalim na kagabi pa ay nananatiling sensitibo.

Patuloy siyang gumagalaw sa loob ko malalim, mabagal, ang bawat pagtulak ay puno ng bigat. Ang mesa ay bahagyang umaalingawngaw sa bawat hampas ng kanyang baywang sa akin. Ang kamay niya ay nananatiling nakatakip sa bibig ko, pinipigilan ang mga ungol na gustong lumabas.

“Masikip ka pa rin,” bulong niya sa tenga ko, ang hininga ay mainit. “Kahit ang malaki kong burat ay hindi kayang paluwagin ang butas mo Matt”

Hinaplos niya ang dibdib ko sa ilalim ng shirt, pinisil ang utong hanggang sa kumuyom ang katawan ko sa kanya. Mas bumilis ang galaw niya. Ang tunog ng balat sa balat ay naging mas malakas halo sa tunog ng ulan sa bubong.

slap… slap… slap  

Naramdaman ko ang kanyang burat na tumitibok sa loob ko, lumalaki pa nang kaunti. Alam ko na ang senyales na ’yon.

“Lalabasan na ako,” mahina niyang ungol. “Bubuntisin kita Matt… Fuck… Ahhh…”

Mas humigpit ang hawak niya sa baywang ko. Ilang malalim na pagtulak pa, pagkatapos ay naramdaman ko ang init — mainit, makapal, paulit-ulit na bumulwak sa lalim ng butas ko. Napakuyom ang mga daliri ko sa mesa habang pinupuno niya ako, ang bawat pulso ay ramdam na ramdam.

Nanatili siya sa loob sandali, ang dibdib niya ay nakadikit sa likod ko, ang hininga ay mabigat. Dahan-dahan siyang humugot. Naramdaman ko ang katas niya na tumulo pababa sa hita ko, mainit at makapal.

“Huwag mong hugasan,” sabi niya habang hinahatak pataas ang shorts ko. “Hayaan mo lang diyan sa butas mo. Gusto kong maramdaman mo na higit pa ang pagmamahal ko sayo.”

Binaliktad niya ako, hinawakan ang baba ko, at hinalikan nang malalim ang dila niya ay agresibo, parang inaangkin ang bibig ko tulad ng katawan ko. Nang humiwalay siya, may kakaibang ngiti sa labi niya.

Sa gitna ng aming kaligayahan ay nakarinig ako ng mahinang yabag mula sa aking likuran. Ng tingnan ko ito ay bigla nalang nanigas ang aking buong katawan. Para akong pinako sa mesa ng hapag kainan.

Si Kuya.

Nakatayo siya sa may pintuan ng kusina, ang buhok ay gusot pa, ang manipis na pantulog ay nakababa nang kaunti sa baywang. Ang mga mata niya ay unang tumama sa akin — shorts kong nakababa, katawan kong nakadikit pa kay Tatay, at ang katas na bahagyang tumutulo pa sa hita ko.

Pagkatapos ay tumingin siya kay Tatay. Nanigas ang mukha niya. Sandaling katahimikan. Tanging ang ulan at ang mahinang hininga namin ang naririnig.

“Ano… ’to?” mahina niyang tanong, ang boses ay pilit na kontrolado pero may nanginginig na galit sa ilalim.

Si Tatay ay hindi agad umatras. Nanatili ang kamay niya sa baywang ko, pero dahan-dahan itong naging mas mahigpit, parang proteksyon.

“Marcus—”

“Huwag.” Pinutol siya ni Kuya. Lumapit siya ng ilang hakbang, ang mga mata ay nanlilisik. “Anong ginagawa niyong dalawa?”

Hindi sumagot si Tatay agad. Ako ang unang nagsalita, ang boses ko ay nanginginig.

“Kuya… hindi…”

“Hindi?” Tumingin siya sa akin, at may masakit na halo ng galit at sakit sa mga mata niya. “Paanong hindi Matt eh kitang kita ng dalawa kong mata ang potanginang ginagawa niyo ni Tatay. At sa sarili pa talaga nating ama?”

Naramdaman kong nanlamig ang dugo ko.

Si Tatay ay bahagyang umatras, hinubad ang kamay sa akin, pero hindi umalis sa likod ko.

“Marcus, huwag kang magdala ng drama,” mababa ang boses ni Tatay, pero may tensyon. “Hindi mo naiintindihan.”

“Hindi ko naiintindihan?” Napatawa si Kuya nang mapait. “Hindi ako bulag Tay… at talagang sa kapatid ko pa talaga? Dito pa sa sarili nating pamamahay?”

Lumapit pa siya. Ang dibdib niya ay mabilis na tumataas-baba.

“Kailan pa? Ngayon lang o baka matagal na”

Hindi sumagot si Tatay. Ako ang nagsalita ulit, mahina. “Kuya…”

Tumingin siya sa akin nang matalim. “Imposible namang bago lang sa saya ninyong dalawa baka matagal na, habang wala kami, habang wala si Nanay kayo dito nagpapakasarap.” Hindi niya natapos. Napalunok siya. “Sabihin mo nga Matt sino ba ang nauna sa amin ni Tatay?”

“Hindi ganun—”

“Ano ’yon?” Putol ni Tatay, biglang tumingin sa akin. Ang boses niya ay naging mas mababa, mas mapanganib. “Ano ang sinabi mo? May nangyari rin sa inyo?”

Natahimik ang buong kusina.

Si Kuya at si Tatay ay sabay na tumingin sa akin.

Dalawang pares ng mata. Dalawang lalaking kakaiba ang reaksyon — isa ay galit na galit, ang isa ay biglang nanlamig ang mukha.

“Matthew,” sabi ni Tatay, dahan-dahan. “Anong ibig sabihin ng Kuya mo? Hindi lang ako ang inaasawa mo pati rin ang kapatid mo?”

Hindi ako makasagot. Ang katawan ko ay nanginginig pa rin, ang shorts ay nasa tuhod pa, ang katas ni Tatay ay tumutulo pa sa hita ko, at ngayon ay nakaharap ako sa dalawang lalaking kapwa may lihim sa akin… at kapwa ngayon lang nalaman ang isa’t isa.

Si Kuya ang unang nagsalita, ang boses ay pilit na mahinahon pero puno ng tensyon.

“Oo Tay. Hindi lang ikaw ang pinapaligaya ng Matthew kundi pati ako. Siguro nga hindi lang tayo kundi may iba pa, tama ba ako Matt?.”

Si Tatay ay napalingon sa akin nang mabagal. Ang panga niya ay nanigas.

“Matt… sabihin mong mali ang iniisip ko? Na wala lang ang sinasabi ng Kuya mo.”

“Aminin mo na Matt,” sagot ni Kuya, tumingin kay Tatay, “na hindi lang siya ang tumikim sayo.”

Walang nagsalita. Ang ulan ay lalong tumindi sa labas, parang sinasabayan ang bigat ng hangin sa loob ng kusina.

Si Tatay ang unang kumilos. Hinawakan niya ang braso ko, hinila ako papalapit sa kanya nang bahagya, parang inaangkin.

“Nauna siyang maging akin,” mababa niyang sabi.

Si Kuya ay napangiwi. “Pero hindi lang ikaw ang umangkin sa kaniya.”

Lumapit silang dalawa, hanggang sa ako ang nasa gitna — ang likod ko ay nakadikit kay Tatay, ang harapan ay kay Kuya. Dalawang mainit na katawan. Dalawang galit. Dalawang libog na hindi pa rin nawawala kahit may sagutan.

“Matthew,” sabi ni Kuya, hinawakan ang baba ko, pinilit akong tumingin sa kanya. “Sino sa aming dalawa ang mas nangingibabaw. Ako, o si Tatay?”

Hindi ko alam kung paano sasagot. Si Tatay ang sumagot para sa akin, ang boses ay mababa at mapanganib.

“Sabihin mong ako Matthew. Dahil hindi ba’t ako ang mahal mo?.”

Si Kuya ay napatingin sa kanya nang matagal. May kislap sa mga mata niya — galit, selos, at may iba pang emosyon na mas madilim.

“Sagot,” mahina niyang sabi, “Sabihin mong ako. Ako lang. At ako lang.”

Si Tatay ay hindi umatras. Sa halip, ang kamay niya ay dahan-dahang dumaan muli sa baywang ko, pababa, hinawakan ang tigas ko na hindi pa rin nawawala.

“Hindi ko siya ibibigay,” ulit niya.

Si Kuya ay tumingin sa akin, pagkatapos ay sa kamay ni Tatay na nakahawak sa akin. Ang panga niya ay nanigas. Pero hindi siya umalis. Sa halat, mas lumapit pa siya, hanggang sa ramdam ko ang init ng kanyang katawan sa harapan ko.

“Edi huwag mong ibigay,” bulong niya. “Pero naangkin ko na siya. At aangkinin ko mula sayo, Tay.”

Ang dalawa nilang mga kamay isa mula kay Tatay sa likod, isa mula kay Kuya sa harap ay sabay na humawak sa akin.

End of Chapter.

---

Thank you for reading! If you enjoyed this chapter, don’t forget to

vote, like, comment, and share

your thoughts. Your support means a lot and inspires me to keep writing.

See you in the next chapter! Stay tuned.