Prologue

“A ng ganda, Ben!” bulalas ni Marina nang makita ang dalawang pares ng kuwintas. Sa tig-isang parihabang pendant ay nakaukit ang pangalan nilang dalawa.

  Isang masuyong ngiti ang kumawala sa mga labi ni Benito. "Nabawasan ko ang inipon ko para sa ating kasal, mahal ko. Ibinili ko ng may kalidad na uri ng ginto at ipinagawa ko tayo ng tig-isang kuwintas bilang sagisag ng pag-ibig natin sa isa't isa."

  Dinama ng daliri ni Marina ang mga letrang nakaukit sa tig-isang pendant. Ang isa ay 

“M” at ang isa ay “B.” Ang mga unang letra ng pangalan nila. Kapagkuwa’y bahagyang nagkaguhit ang noo nito at tumingala sa kanya.

  "Magandang klase ang gintong ginamit mo, Ben," anito. "Pero bakit kuwintas? Sana'y nakatipid ka kung singsing ang ipinagawa mo para sa atin at kaunti lang ang nabawas mo sa iyong ipon."

  Ngumiti siya. Dinampian ng halik ang ibabaw ng ilong nito. Tatlong buwan na silang magkasintahan at iniibig niya ito. Si Marina ay anak ng asawang kauli ng may-ari ng asyendang pinangangasiwaan niya. Nang una niya itong makita nang dalhin ni Don Hilarion ang bagong asawa sa malaking bahay upang ipakilala sa sariling anak ng don na si Carmen, ay natitiyak niyang ito ang babaeng ihaharap niya sa altar.

  Kababata niya si Carmen at ilang beses na rin itong nagpahiwatig ng pagkakagusto sa kanya. Subalit hindi iyon magkaroon ng katugon sa puso niya. Nang suyuin niya si Marina ay nakita niya ang poot sa mga mata ni Carmen na hindi niya binigyan ng halaga.

  "Totoo naman, mahal ko. Pero mas gusto kong malapit sa puso natin ang palatandaan ng ating pag-ibig. At huwag kang mag-alala, kahapon ay binanggit sa akin ni Don Hilarion na tinaasan niya ang aking sahod."

  Inihilig nito ang ulo sa dibdib niya. "Mahal kita, Ben. Wala akong ibang mamahalin kundi ikaw lamang."

  Puno ng pagmamahal ang dibdib niya. Isinuot niya rito ang kuwintas na ang pendant ay may nakaukit na 

B. At isinuot naman niya sa sarili ang kapares ng kuwintas na may nakaukit namang M.

  "Sa lalong madaling panahon ay itatakda ko ang ating kasal, mahal ko," aniya. "Kakausapin ko ang inay mo at si Don Hilarion."

  "Walang tutol si Inay, Ben. Kulang na nga lang ay itaboy ako sa malaking bahay," pabuntong-hiningang sabi nito. "Naipagtapat ko na sa kanya ang tungkol sa atin. Kaya lang..."

  "Kaya lang ay ano? Bakit biglang nag-ulap ang mga mata mo?"

  Gumuhit ang pag-aalala sa magandang mukha nito at tinanaw ang karagatan. Dapit-hapon na at nagsisimula nang kulayan ng araw ng kahel ang tahimik na dagat.

  "Hindi ko maunawaan, Ben. Pero nararamdaman ko sa dibdib kong parang hindi matutupad ang ating mga pangarap..."

  "Ano ba namang kalokohan iyan!" kontra niya sa sinasabi nito. Hindi iyon ang unang pagkakataong ipinahihiwatig ni Marina ang ganoong damdamin. "Nagpapadala ka sa mga ginagawa sa iyo ni Carmen. Huwag kang mag-alala, kakausapin ko siya."

  Hindi na ito kumibo at muli ay isinandal ang likod ng ulo sa dibdib niya.

  "You have a few minutes to talk to her," wika ng doktor kasabay ng banayad na pagtapik sa balikat niya. Bahagya pa siyang naguluhan. Kani-kanina lang ay kapiling niya sa alaala si Marina.

  Kumurap si Ben at tumingala sa doktor.

  "I am sorry," patuloy nito, puno ng simpatya ang mga mata. "She is dying. Her organs are shutting down."

  At bago pa man lang siya makatango ay tumalikod na ang doktor, nagmamadaling binaybay ang pasilyo palayo, sa wari ay tumatakas sa amoy ng kamatayan, o marahil ay sa kabiguan nitong madugtungan pa ang buhay ng pasyente.

  Nanatili siyang nakaupo kahit hindi na niya matanaw ang doktor. He was tired. Kahit siya ay unti-unting iginugupo ng sakit na walang lunas. At sa nakalipas na maraming araw ay anyo ni Marina ang laman ng isip niya... ng puso niya.

  Tama ito. Hindi nagkaroon ng katuparan ang mga pangarap nilang dalawa. Hindi niya kailanman inakala na gagawa ng buktot na bagay ang anak ng amo at kababata niyang si Carmen. At pinaniwalaan niya.

  Isang gabi, sa mismong mga mata niya ay nakita niya nang panhikin ng pinsan niyang si Simon sa kubo nito si Marina. Nakahilig pa si Marina sa balikat ng pinsan niya.

  Kinabukasan ay tinapos niya ang relasyon niya rito sa matinding galit at sama ng loob. Ilang beses na nagmakaawa si Marina sa kanya. Nagpapaliwanag na hindi nito alam ang nangyari. Na sadya itong nilasing ni Simon. Hindi niya ito nagawang patawarin. Isang buwan makalipas ay nagpakasal ang pinsan niya at ang kasintahan.

  

“Hindi mo kakamtin ang kaligayahang minimithi mo, Carmen, ano man ang gawin mo. Kayo ni Benito. Ang salapi mo’y walang magagawa sa iyo!” Kapagkuwa’y may lungkot na nilingon ni Marina ang ina sa itaas. Napakagat-labi ito. Ni hindi ito makuhang ipagtanggol ng ina laban kay Carmen o makisimpatya man lang sa sinapit nito. Kinatatakutan ng ina ni Marina ang muling masadlak sa kahirapan.

  Nasa kabila lamang siya ng isang divider at nakikinig. Hindi niya inaasahan nang lapitan siya nito. Magkahalo ang galit ang lungkot sa mga mata.

  "Hindi ako nakatitiyak kung sino ang ama ng aking dinadala, Ben. Pag-isipan mo," anito na ikinamangha niya. "Nagpakasal ako kay Simon dahil ayokong lumaking walang kagisnang ama ang magiging anak ko." Iyon lang at lumabas ito sa malaking bahay na nakataas ang noo.

  Hindi niya kailanman malilimutan ang huli nitong sinabi. Isang umaga ay nagising siyang nasa silid ni Carmen at nabungaran sila ni Don Hilarion. Ilang araw pa uli ang nakalipas ay umalis sa bayan ng Bangui sina Marina at Simon. Kahit nang mamatay ang ina ni Marina kasama ang ama ni Carmen makalipas ang ilang buwan ay hindi na nagbalik pa sa Bangui si Marina.

  Nagpakasal sila ni Carmen at mula noon ay sinikap niyang limutin ang kasintahan. Kahit sa pagtulog ay pangalan ni Marina ang inuusal niya. Sinisi niya ang sarili dahil hindi niya nagawang ipaglaban ang pag-ibig niya. Sa nakalipas na maraming taon ay ni hindi niya alam kung ano ang ibig sabihin ng salitang "kaligayahan." Hanggang sa dumating sa buhay niya si Nerissa. Ang sanggol na si Nerissa. Minahal niya ang bata tulad sa isang tunay na anak. Subalit maging ito man ay nawala sa kanya. At muli, hindi niya nagawang ipakipaglaban.

  Gamit ang baston ay tumayo siya at lumakad patungo sa ICU. Itinulak niya pabukas ang pinto niyon at tinungo ang higaan ng asawa. Inaasahan niyang may maramdaman siya nang makita ang anyo nito na sarisaring tubo ang nakakabit sa gupong katawan.

  Maaaring ang inaasahan niyang damdamin mula sa kanya ay awa. O panghihinayang kaya. Subalit wala siyang makapa kahit ano. His wife was sixty-five years old. Five years his junior. At walang nag-iisip na may dinaramdam ito noong una.

  Hindi si Carmen Andrade. She was strong. Hindi ang uri nito ang itutumba ng isang walang kakuwenta-kuwentang sakit tulad ng pagbabara ng isang ugat sa puso. Maingat ito sa pagkain at laging maliksi. Kung ehersisyo ang pag-uusapan, walang araw na hindi nangangabayo si Carmen.

  Then one day, she started complaining of chest pains. Hindi ito nag-aksaya ng panahon at nagpasuri sa mga doktor sa Laoag. At nang hindi masiyahan ay lumuwas sa Maynila. Sumailalim ito sa isang maselang operasyon sa isang kilalang ospital sa Makati. Subalit nagkaroon ng hindi inaasahang mga komplikasyon makalipas lamang ang dalawampu't apat na oras.

  Nakatayo siya sa tabi ng higaan nito at nakatunghay. "Carmen..." His voice sounded as if his throat had never been used for days. Ayaw pumasok ng ano mang salitang pampalubag sa lalamunan niya.

  Pilit na nagmulat ito ng mga mata. "B-Benito." Hindi siya makahagilap ng salita at nakatitig lang sa asawa. "H-hindi ba... isang kabalintunaan na... ma... mauuna akong... mamamatay kaysa sa iyo?" ani Carmen na hinahabol ang hininga.

  "Totoo. Isang malaking kabalintunaan, Carmen," sagot niya. Walang emosyon. "Binigyan ako ng mga doktor ng ilang minuto para makipag-usap sa iyo."

  Isang kalupitan iyon sa bahagi niya. Pero walang silbi kung pakikitaan niya si Carmen ng awa at simpatya. Hindi ito maniniwala na nararamdaman niya iyon dito. Isa pa, kahit kaunting awa ay wala pa rin siyang madama para dito sa kabila ng kahabag-habag nitong kalagayan.

  "Mamamatay na lang ako, Benito. Pero... sa... loob ng maraming taon ay hindi... hindi... mo ako natutuhang mahalin..." patuloy nito, may hinanakit sa tinig.

  "Sinikap kong mahalin ka, Carmen, dahil wala na akong magagawa pa kundi ang gawin iyon. Sinikap kong tanggapin ang mga pangyayaring ginawa mo sa buhay ko. Sa buhay namin ni Marina. Subalit mahirap kang mahalin. Mahirap kang pakisamahan. Lahat ay pinagdududahan mo."

  "Kina... susuklaman ko... ang pangalang iyan! Buong buhay ko'y isa siyang bangungot, Benito..." Her lifeless eyes gazed up at him.

  Isang buntong-hininga ang pinakawalan ni Benito. Tinitigan ang naghihirap na mukha ng asawa. "Nakakalungkot isipin na walang nagawa ang kayamanan mo para iligtas ang buhay mo, tulad ng sinabi ni Marina. At ngayon ay maiiwang lahat sa akin ang kayamanan mo."

  Isang ngiti ang sumilay sa maputlang mga labi nito. A triumphant smile. "Mauuwi... sa... kawanggawa ang lahat ng aking... kayamanan. H-hindi mo rin... mapapakinabangan," wika ng matandang babae na unti-unti nang kinakapos ng hininga.

  Nakikita ni Benito ang paiba-ibang guhit sa heart monitor. Ibinalik niya rito ang tingin. Malungkot siyang umiling. "Matalino man daw ang matsing ay napaglalalangan din, Carmen..."

  "A... ano ang... ibig mong sabihin?"

  "Wala kang iniwang habilin? Dahil inakala mong mauuna akong mamamatay sa iyo dahil sa sakit ko. Bilang asawa mo ay mauuwi sa akin ang buong kayamanan mo."

  Pagak itong tumawa na mas nagtunog-ubo kaysa sa tawa. "Magkaganoon man ay 'di... mo rin pakikinabangan, Benito. May... prostate cancer ka. May... taning... ang buhay mo. You're dying, too. Magkakasama pa rin... tayo. Hindi ka makakawala... sa akin..."

  "Marahil ay matatalian mo ako hanggang sa kamatayan, Carmen. Subalit tinitiyak ko sa iyo na sa natitira ko pang buhay ay maipagkakaloob ko ang kayamanan mo sa mga taong kinamumuhian mo. Kahit wala kang habilin ay mauuwi kay Nerissa ang kayamanan mo dahil legal natin siyang inampon. Pero titiyakin kong maihahati ko ang kayamanan mo sa kanila ni Marina o sa panganay na anak ni Marina..."

  Gumuhit ang poot sa mga mata nito. "Hib... hibang ka, Benito. Nag... asawa si... Marina, 'di ba? At nagpakalayo-layo..."

  "Nitong nakalipas na dalawang taon ay ipinahanap ko siya nang lingid sa iyong kaalaman. Sarili mong salapi ang ginamit ko para hanapin siya."

  Napasinghap si Carmen na tila nalulunod.

  "At may positibong balita mula sa mga private investigator na sa Laguna maaaring matunton si Marina..." May kakaibang kislap sa mga mata niya. Kislap ng pag-asam.

  At sa dying hour ni Carmen ay alam niyang nakita nito iyon. Isa na namang kalupitan sa bahagi niya ang binitiwan niyang mga salita. Pero gusto niyang kahit man lang sa ganoong paraan ay pagbayaran nito ang mga kasalanang ginawa nito sa kanila ni Marina at sa mga taong naging biktima ng kalupitan at kasakiman nito.

  Kahit ang paghugot ng hininga'y halos hindi na magawa ng matandang babae. Nanlisik ang mga mata nito sa matinding galit sa kabila ng halos hindi na nito kayang humugot ng hininga.

  "H-hindi... totoo ang sinasabi mo..." Paos na ang tinig na lumabas sa lalamunan nito.

  "Bago ako mamatay ay sisikapin kong matunton si Marina, Carmen. Tulad din ng pagpapahanap ko kay Nerissa at sa anak niya. At kahit patay na ako ay titiyakin kong may mga taong maghahanap sa kanila. Salapi mo ang gagamitin ko." May panghihinayang na gumuhit sa mga mata ng matandang lalaki. "Sana'y noon ko pa naisip ang bagay na iyan. Sana'y noon ko pa ipinahanap sina Marina at Nerissa..." he said almost to himself.

  Sunod-sunod ang paghugot ng nahihirapang paghinga ni Carmen. "At dahil sa akin maiiwan ang lahat ng kayamanan mo ay kakausapin ko ang abogado mo para maisalin iyon sa mga taong gusto kong pag-iwanan sa sandaling ako ay mamatay."

  Sadya siyang ngumiti. Hindi niya gusto ang ginagawa niya subalit hindi niya magawang hindi ipaalam sa asawa ang bagay na iyon. Kahit paano ay masarap sa pakiramdam na nakaganti siya. Bagaman wala nang silbi iyon at hindi na nararapat. Isa pa, may kasalanan din siya. Wala siyang buto. Hindi niya natutuhang ipakipaglaban ang lahat. Agad siyang naniwalang pinagtaksilan siya ni Marina. Hindi niya pinakinggan ang paliwanag nito. Matagal na niyang pinagbayaran nang mahal ang ginawa niya.

  At hindi pa naman huli ang lahat dahil magagawa pa niyang ituwid ang pagkakamali. He still had a few months to live.

  "G-get... me... my lawyer!"

  He ignored her. "Kahit man lang sa kayamanan mo ay magawang makapaghiganti ni Marina. Sa isang banda, ay may karapatan siya roon bilang anak ng asawa ng iyong ama. Pinamanahan siya ng iyong ama, hindi ba, Carmen?"

  "She... was trash! Her mother... was... a whore. Inakit si... Papa..."

  "Binigyan siya ng kaunting mana ng papa mo," patuloy niya na tila hindi ito nagsalita. "Subalit inangkin mo iyon." Tumiim ang mga bagang niya. "At tama ka. Lahat ay kabalintunaan. Dahil sa katapus-tapusan, mauuwing lahat kay Marina ang salapi mo. At kay Nerissa. Sa batang babaeng nagdulot sa akin ng ligaya na hindi ko kailanman naranasan sa piling mo. Subalit dahil sakim ka ay sadya mo siyang inilayo sa halip na patawarin."

  Isang malakas na pagsinghap ang ginawa ng matandang babae. Nanlaki ang mga mata. Kumuyom ang mga palad. Kapagkuwa'y nanatiling hindi na kumikilos at nakatitig na lang sa kawalan. Kahit sa kamatayan ay poot pa rin ang nakaguhit sa mukha.

  Isang malungkot na iling ang pinakawalan ni Benito. "Paalam, Carmen."

One

“Mavs, wow, naman!” pasipol na sabi ni Billy nang umahon siya mula sa swimming pool. “Ang sexy mo talaga!”

  She smiled demurely. At wala siyang pakialam kung sumimangot ang ilan niyang mayayamang classmate na babae na hindi nagawang magsuot ng bikini. Katunayan, mula nang lumusong siya sa tubig ay nakapaligid na sa kanya ang classmate niyang boys. Kaya naman dinusa niya ang nanlilisik na mga mata ng ilang classmates niyang girls.

  Hindi katulad ng karamihan sa fifteen-year-old na classmates na babae na wala pang maipagmamalaking dibdib, nagsisimula nang magkaroon ng dibdib si Mavis. Kung hindi nga lang baby pa ang tingin sa kanya ng mommy niya ay nunca na makapagsuot siya ng two-piece swimsuit sa school outing na iyon sa Laguna. Her mother was conservative when she was concerned.

  They'd been around Mt. Makiling. Ang paliligo sa resort ang last stop nila bago bumalik sa Maynila. Binili niya sa Rustan's ang neon green two-piece swimsuit na iyon para lang sa outing ng buong klase nila sa Mt. Makiling sa Laguna. At walang makaawat sa kanyang isuot iyon. Not even her mother. At ikinagagalak niyang napapayag niya ang mommy niya na huwag siyang i-chaperone sa outing na iyon. Lagi nang kumukuha ng atensiyon ang mommy niya mula sa mga classmate niyang boys.

  Hindi naman niya masisisi ang mommy niya dahil bata pa naman ito at maganda ang hubog ng katawan na tila dalaga. And she was glad she inherited some of her mother's physical attributes. Iyon ay sa kabila ng petite siya. Samantalang ang mommy niya ay five foot and six inches tall.

  Sabi ng mommy niya ay nagmana siya sa ama niya—ama na hindi siya nagkaroon ng pagkakataong makilala—sa height na hindi naman kataasan. Ganoon din ang kulay ng balat—na siya niyang naging kalamangan sa mommy niya. She was as fair as her mother was exotically dark.

  "Sana'y i-confirm mong ikaw ang partner ko sa birthday party ni Charlotte, Mavs," ani Billy na umahon mula sa pool at tinabihan siya sa silyang bakal habang pinapatuyo niya ng tuwalya ang katawan.

  "I am not thinking about it yet, Billy. That's still a week from today." Charlotte was Billy's younger sister and a schoolmate. Ang papa ng dalawa ay sa Malacañang nagtatrabaho at ang mommy naman ng mga ito ay executive sa bangko.

  Karaniwan na ay tinatanggihan niya ang ganoong uri ng pagtitipon kasama ng mga anak-mayayamang mga classmate niya. Hindi dahil hindi niya gusto. Kundi iniiwasan niya ang mga tanong na: 

“Do I know your parents?”, o di kaya ay, “Oh, saan nagtatrabaho ang mga magulang mo, hija?”

  Sa panlabas na kaanyuan ay hindi niya ikinahihiya ang mother niya. Nerissa had a touch of class. Iyon ay sa kabila ng hindi ito nakatuntong ng kolehiyo. Her mother was also very expensive from head to foot in a very subtle way. Walang mag-iisip na hindi sila galing sa mariwasang angkan lalo at mamahalin ang paaralang pinapasukan niya at hatid-sundo siya ng ina sa isang mamahaling SUV. Pero lahat ng iyon ay pawang mga pakunwari lamang. Lahat ng karangyaang tinatamasa nila ay galing sa mga naging boyfriend ng mommy niya.

  She bit her lip apprehensively. Sinulyapan si Billy na nakangiti at nakatitig sa kanya. She reminded him of her puppy at home. Of course at fifteen, she had crushes. Ang ilan doon ay crush din siya. Pero hindi niya magawang magpaligaw o imbitahin man lang sa kanila ang mga ito. Natatakot siyang matuklasan ng mga classmate niya ang totoo nilang buhay.

  And her bitchy classmates had started to suspect that she was hiding something. Napabuntong-hininga siya at tumayo. "Punta lang ako sa kiosk, bibili ako ng soft drink."

  "Sasamahan na kita, Mavs," masigasig na alok ng binatilyo at agad na tumayo mula sa upuang bakal.

  "Thanks but no thanks, Billy. Tutuloy na rin ako sa shower room pagkatapos. Mag-aalas-singko na naman yata at malapit na rin tayong umuwi, 'di ba?"

  Tiningnan nito ang water repellant nitong relo. "It's twenty minutes before five. Yeah. You're right. Mamaya lang ay magyayaya na si Ma'am Carolina."

  She snatched her towel from the chair and smiled at the boy. Iyong uri ng ngiting alam niyang mapapalunok ito. Pagkatapos ay lumakad na sadyang ginagaya ang mga napapanood na lakad ng mga modelo sa television. Billy scratched his head sheepishly, sinundan siya ng humahangang tingin. Ganoon din ang ilang boys na nasa pool pa.

  Binaybay niya ang daan patungo sa shower room. Still walking like a cat deliberately, wanting to impress, na hindi naman siya nahirapang kuhanin. Boys or men, napapasipol nang magdaan siya. Sa pag-ikot niya mula sa malalagong halamang palma ay siya namang paglitaw ng isang lalaki at sa wari ay hindi maiiwasang magkabungguan sila.

  "Oops!" anito na mahigpit siyang nahawakan sa mga balikat para hindi siya matumba. "Sorry, kid. 'Di kita nakita kaagad."

  Itinaas niya ang paningin sa lalaking nakabungguan niya, and stared into the darkest eyes she'd ever seen in her whole life, fringed with equally dark and thick lashes. "I-it's okay," she stammered. Hindi dahil muntik na siyang matumba kundi sa pagkakatitig niya rito. "I'm not hurt."

  "Hindi kita napansin."

  "H-hindi rin naman ako nakatingin sa dinadaanan ko."

  My god, the man was a hunk! He must be about twenty-one years old. Sa ganoong edad ay matipuno na ang dibdib at mga bisig. Tila laging nasa gym. At tinawag siya nitong "kid." She was dismayed. Sa mga sandaling iyon ay ganoon na lamang ang pagnanais niya na sana'y mas matanda siya nang ilang taon at hindi kinse. At sana'y mas matangkad nang kaunti.

  Ang mga mata niya'y unti-unting bumaba sa hubad nitong dibdib na mamasa-masa pa. It was sprinkled with soft-looking hair. At iyon ang kauna-unahang pagkakataong nakakita siya ng lalaking may balahibo sa dibdib sa totoong buhay!

  

Omigosh , he had the look of an overall romance hero. May maninipis na balahibong humahapay pababa. Hindi niya gustong ibaba pa ang mga mata niya sa swimming shorts nito na basang-basa at tiyak na humuhulma sa bahaging iyon ang anatomy nito tulad ng nakikita niya sa mga classmate niyang boys. And this wasn’t a boy but a man!

  Itinaas niya ang paningin sa mukha nito, and hoped he wouldn't notice her blush. His mouth slashed into a grin as he surveyed her casually.

  "Ain't that bikini too sexy for a girl like you?"

  Hindi niya matiyak kung insulto iyon o papuri. Umatras siya nang isang hakbang at bumagsak ang mga kamay nitong nakahawak sa mga balikat niya. Sa isang sandali'y pinagsisihan niya ang ginawang pag-atras. She wanted the warmth of his hands on her shoulders for a longer period of time.

  "H-hindi bagay sa akin?" ang lumabas sa bibig niya at huli na para mabawi ang sinabi.

  Nakaplaster na rito ang pagkakangisi. He had nice set of teeth. She loved boys... and of course young men with good teeth. Lalo na ang partikular na lalaking ito. He wasn't movie star handsome, but he had a determined square jaw.

  "Well, kid, the bikini suits you. You are adorable," he said, his eyes twinkled.

  Adorable. The adjective, she believed was for kids. For little girls. Muli ang dismayang nararamdaman niya. Nakita marahil nito ang disappointment sa mukha niya at bahagya itong tumawa.

  "A few more years and you'll knock 'em out," he managed to add.

  She would have smiled. May sumusungaw nang ngiti sa mga labi niya. Pero nang muli niyang ibalik sa mukha nito ang paningin ay nakita niya ang unti-unting paglalaho ng ngiti sa mga labi nito at nahalinhan iyon ng pagsasalubong ng mga kilay. Mula sa mukha niya ay bumaba ang mga mata nito sa dibdib niya.

  Napasinghap siya at umatras pa uli. Kapagkuwa'y tumaas ang isang kamay nito patungo sa dibdib niya. Reflexively, napahawak din siya sa dibdib niya sa paraang tila pinoprotektahan niya iyon mula sa kamay ng lalaki.

  Nanlalaki ang mga mata ni Mavis. Babastusin siya ng lalaki sa isang pampublikong lugar. She looked around her but there was no one. Natatakpan sila ng malalagong halamanan. Ilang hakbang paatras pa ang ginawa niya sanhi upang matapilok siya at matumba. Napatili siya nang bumagsak siya sa lupa.

  Ang lalaki ay mabilis na nakalapit at inangat siya, saka kinalong. "Are you all right?"

  She was trembling. Nanlalaki ang mga matang nakatitig sa lalaki. She felt like screaming but it seemed her voice abandoned her in shock. Nakita niyang titig na titig ang lalaki sa mukha niya. Then she saw him slowly bend his head towards her. Terror filled her that she was momentarily paralyzed. She would scream!

  But the scream or if ever there was one, was muffled by the man's mouth on hers. His lips, soft and firm sucked her lips softly. The kiss had ended as abruptly as it had began. The man stared at her shocked face. He looked as if, he, too, was shocked.

  Marahas na hinawi ni Mavis ang mga braso ng lalaki at nagmamadaling tumayo at sa nanginginig na mga tuhod ay tumakbo. She didn't know which direction to run but she ended in the women's shower room. Tinakbo niya ang isang bakanteng shower cubicle at pumasok at ini-lock iyon sa nanginginig na mga kamay.

  

The jerk! bulong niya sa sarili niya kasabay ng pagbubukas ng gripo sa shower. Itinapat niya ang sarili sa dutsa. Tears stung her eyes. From fear or what, hindi niya maunawaan. She gingerly touched her lips. They throbbed. She was kissed for the very first time.

  Sinisikap niyang analisahin ang damdamin. Did she feel revulsion? Hindi niya alam. She remembered the man didn't crush his lips to hers. His lips gently touched at hers first, then slowly, gently he suckled her lips, as if tasting an exotic fruit for the very first time.

  Tuluyan na siyang napaiyak. She was disgusted with herself more than the man.

Two

“KANINA pa kita hinahanap,” nakangiting sabi ni Bettina at sinalubong si Rolf, ikinawit ang braso sa hook ng braso niya. “Saan ka ba galing?”

  "Sa shower room."

  "Maliligo pa ba tayo?"

  Hindi agad siya makasagot at nilingon ang pinanggalingan. He was disgusted with himself big time. What a pervert he was! Hindi niya maunawaan kung ano ang nagtulak sa kanyang hagkan ang dalagita. But the urge to kiss her when he held her in his arms was too strong. It truly amazed him.

  Maraming babaeng kulang na lang ay halos ipagduldulan ang mga sarili sa kanya pero hindi niya minsan man nadama ang damdaming kani-kanina lang ay lumukob sa kanya. He didn't mean to kiss her, let alone scared her. Hindi niya maipaliwanag ang damdamin. Ang unang nasa isip niya nang itaas ang kamay rito ay dahil sa nakita niyang suot nitong kuwintas. He got curious.

  But when he picked her up from the ground and held her in his arms everything went haywire. Ang kuryosidad sa kuwintas ay tuluyang nawala. Something happened there he couldn't explain. It was as if he was possessed. And heavens! She had the softest lips ever.

  "Hey, honey... what's wrong?"

  Startled, niyuko ni Rolf ang kasintahan. Agad na natuon sa kuwintas nito ang mga mata niya. Muling nagbalik sa isip ang kuwintas ng dalagita. Gayunma'y hindi iyon makapangibabaw. The shocked pretty face and the soft lips were overriding his sensibility.

  "May... may nakita lang akong——"

  "Ano ang nakita mo?" agap nito sa sinasabi niya, kumislap ang mga mata at nanunukso ang tinig. "Babaeng mas maganda at sexy kaysa sa akin?"

  He was still dazed. Pero ang panunukso sa tinig ni Bettina ay nagpa-relax sa kanya. "In fairness, hon, yes. But she wasn't a woman. Yet. Just a kid pretending to be a grown-up and trying to look sexy in a neon-green bikini."

  "Oh, really?" Bettina laughed amusingly. "And that caught your attention?" patuloy nito nang humupa ang pagtawa. "The neon-green bikini on a pretty little girl?"

  Hindi na niya itinamang hindi munting bata ang nakatagpo niya kundi isang nagsisimulang magdadalaga, may magandang ngiti at katawang nagsisimulang magkahubog.

  "At pagseselosan mo ba ang batang iyon?" He grinned, flashing white teeth. He knew Bettina wasn't the jealous type. Hindi niya matiyak kung magugustuhan niya iyon o hindi. Masarap din naman sa pakiramdam iyong nagseselos ang kasintahan mo paminsan-minsan huwag lang umabot sa puntong nakakasakal na. Pero siguro ay sobra lang ang tiwala ni Bettina sa sarili dahil totoo namang maganda at sexy ito.

  "Give me a break, Rolf!" anito kasabay ng pagsiko sa kanya. "Bata, pagseselosan ko?"

  "But she's a pretty little one."

  Tumawa uli si Bettina, mas malakas. Thoroughly amused. Then she sobered after a while. "That's one of the ironies of human nature. Kapag bata pa ay pilit na nag-aayos dalaga. At kapag matanda na ay pilit namang nagpapabata."

  Then the brightness of her smile waned. Nahalinhan iyon ng ngiting may halong lungkot. "I remember when I was seven years old. Tuwang-tuwa akong isinusuot ang sapatos ni Nanay, kahit ang damit niya. Gusto kong maging dalaga na kaagad."

  

But the kid was far from seven-year-old, Rolf thought. She must be on her teens. Maputi at makinis at nagsisimulang magkahubog ang katawan, lalo na sa bahagi ng dibdib.

  "At nang tumuntong ako ng twenty, naisip kong sana'y sixteen ako," patuloy ni Bettina na walang kamalayang hindi rumerehistro sa isip niya ang sinasabi nito. Tumingala ito sa kanya at siniko siya. "Don't you find that very ironic?"

  "Yeah." Wala sa loob na tumango siya. Ni hindi niya alam kung ano ang sinasang-ayunan niya. Patuloy na inookupa ng dalagita ang isip niya.

  "Come, I'll race you to the pool," paghahamon ni Bettina.

  "Pahapon na, Betty. Madaling-araw na tiyak bago ako makarating sa Capistrano."

  "Kailangan bang umuwi ka ngayon?" She pouted.

  "Weekend. Alam mo namang kailangan kong kitain ang gagastusin ko sa susunod na linggo."

  She rolled her eyes. "Your parents own the farm, Rolf!"

  "And I am working for my parents. It is an agreement that I had with them. That I shoulder my daily allowances. I have to work during Saturdays and Sundays and holidays."

  "Yeah," she said drily. "Hindi ko pa rin naiintindihan ang bagay na iyan. Sa tingin ko ay parang pinahihirapan ka ng mga magulang mo na magtrabaho. And I am still wondering why you keep on driving that dilapidated owner-jeep..."

  "Betty, hindi kami mayaman at—"

  "All right. Hinuhubog at tinuturuan kang kitain ang bawat sentimo sa pamamagitan ng pagpapagal. At hindi ganoon katatag ang vegetable and tobacco farm ninyo." She rolled her eyes and laughed drily. Inulit lang nito ang mga sinasabi niya. "Anyway, I'll have a few more laps. Hintayin mo na lang ako sa sasakyan."

  She ran towards the pool. Laughing merrily. Very alluring in her two-piece black swimsuit. Nakikita niya ang mga humahangang mata ng kalalakihang nakasunod ng tingin sa kasintahan. May pagmamalaki siyang naramdaman. Kaya naman ipinagtataka niya ang nangyari kanina. May girlfriend siyang ninanasa ng ibang lalaki.

  Tumalikod siya at tinungo ang pinaglagyan nila ng gamit at pagkatapos ay nagtungo sa shower room. Hindi nagtagal ay nakabihis na siya at inilalagay na sa likuran ng owner-type jeep ang mga basang gamit.

  That was when he saw her.

  Naglalakad ang dalagita patungo sa isang malaking school bus na nakaparada sa di-kalayuan. Must be a school field trip. Nakaputing walking shorts at designer pink rubber shoes. Naka-round neck white T-shirt na may nakalagay na 

Hard Rock Cafe-Hong Kong.

  Nakasabit sa likod nito ang designer backpack. Ang buhok ay naka-ponytail. She looked exactly her age. Very young. Patamad itong naglalakad patungo sa pinagparadahan ng school bus na tila binibilang ang bawat hakbang. Lumakad siya pasalubong dito.

  "Hello, again." Nakita niya ang biglang pamimilog ng mga mata nito at ang paglinga sa paligid. Nakabadya rito na handa itong tumakbo palayo ano mang sandali mula sa kanya.

  He raised his hands in the air and tried to look repentant. "Don't be afraid. Hindi ako masamang tao. Hindi ko alam kung bakit nagawa ko iyon. I must be a complete jerk... or a pervert to you but I don't make a habit of kissing young girls. Please, forgive me." Nagmamadali ang paglabas ng mga salita mula sa kanya, kinakabahang muli itong tumakbo bago pa man siya makapagpaliwanag.

  Her eyes were wide. Then he saw her swallow. Pero unti-unti nang nabawasan ang apprehension doon.

  "A-apology accepted." Isang pino at pilit na ngiti ang pinakawalan nito. Ipinahihiwatig na hindi pa rin ito lubusang nagtitiwalang hindi nga siya gagawa ng masama.

  "Thank you." He smiled at her. His famous charismatic smile, na hindi kailanman pumalya sa alinmang babae, bata man o matanda. Then he offered his hand.

  "Ako nga pala si Rodolfo Montilla..." 

And I wish you were two… three years older, idinagdag niya sa isip. At muli ay ikinamangha niya iyon. For crying out loud, may kasintahan siya! At hindi naman niya maitatwang mahal niya si Bettina.

  Subalit nanatiling nakalahad ang kamay niya dahil pareho nang nakuha ang atensiyon nila ng tinig ng tumatawag na si Bettina na kasalukuyang inilalagay ang basang gamit sa likuran ng owner-type jeep.

  "Hey, honey! Let's go."

  At nang ibalik niya ang tingin sa dalagita ay nagmamadali na itong lumakad patungo sa bus. Sa ilang sandali ay nanatili siyang nakasunod ng tingin dito. Nakapagitan siya sa isang batang musmos at sa kasintahan. It took a tremendous effort of will on his part not to run after the young girl. It was so out of character. So unreasonable.

  Hesitantly, he turned to Bettina and slowly walked back to his owner-type jeep. May kakaibang panghihinayang siyang nararamdaman. And the feeling truly surprised him. Hindi basta panghihinayang lang ang nadama niya. It was akin to losing someone.

  What the hell did that mean?

  Nilingon niya ang bus, umaasang sa may bintana ito nakaupo. Subalit ni anino nito ay hindi niya nakita at nagsimula nang magpanhikan ang ilang estudyante.

Three

Three years later…

“I am about to give birth two weeks from now, Rolf,” ani Bettina pagkatapos ay sinulyapan ang rearview mirror sa bahagi nito. “Bakit kailangang magtungo pa tayo sa Laoag para patingnan ako sa OB ko?”

  "Dahil gusto mo ng caesarian," sagot niya at sinisikap alisin ang inis sa dibdib.

  Hindi niya gustong manganak si Bettina sa pamamagitan ng caesarian section. Ito lang ang nagpipilit. He wanted her to deliver her baby... his baby the natural way. Kung anak man nga niyang totoo ang nasa sinapupunan nito.

  Kumunot ang noo nito nang titigan siya na sa wari ba ay galing siya sa panahong kay tagal nang naglaho. "And so? Ano ang masama sa gusto kong paraan ng panganganak? Ano ka ba naman, Rolf. Tinalo mo pa ang tao sa una!" Kapagkuwa'y ibinalik ang mga mata sa sideview mirror.

  Hindi agad siya sumagot. Napuna niya na kanina pa ito pasulyap-sulyap sa sideview mirror. Napilitan siyang tumingin din sa sideview mirror sa kaliwa para malaman kung ano ang tinitingnan nito sa dinaanan nila. Subalit nakaliko na sila sa isang road bend at wala siyang matanaw kundi ang mabatong bundok at ang walang sasakyang kalsadang pinanggalingan nila.

  Ang daang iyon sa bahagi ng Norte mula Cagayan patungong Laoag ay magkabilang panig ang mga bundok at bangin patungo sa karagatan. Bibihirang sasakyan ang nagdaraan maliban sa mga pampasaherong bus na bumibiyahe mula at patungong Cagayan, Laoag, Vigan, o Maynila. From Capistrano to Laoag was more or less an hour drive.

  Ibinalik niya ang pansin sa asawa. Napuna niya ang pagtaas at pagbaba ng dibdib nito sanhi ng paghugot ng malalim na hininga. Napuna rin ni Rolf ang pag-aalala na nakabalatay sa mukha nito. Hindi niya nauunawaan ang anyong iyon ng asawa. Natitiyak niyang hindi sanhi ng pag-aalala nito ang ipinagdadalantao dahil ni ayaw nga nitong magtungo sila sa OB nito sa Laoag.

  Ilang araw nang hindi gustong lumabas ng bahay ni Bettina. Parang may kinatatakutan na hindi niya mawari. At kapag tinatanong naman niya ay walang maisagot kundi hindi rin daw nito naiintindihan ang sarili. At ngayong araw, tutungo rin lang siya sa bangko sa Laoag ay pinilit na niyang sumama sa kanya si Bettina at magpa-check up dahil mula nang magbalik ay hindi pa ito nagpapatingin. Sa una'y mahigpit itong tumanggi subalit sa bandang huli ay napilit niya, lalo at sinegundahan siya ng mamang niya. Na makabubuting magpatingin upang makatiyak na maayos ang lagay ng mag-ina.

  Hindi niya masisi ang mamang niya na nananabik sa apo. Lalo pang tumindi ang pananabik nitong magkaapo magmula nang mamatay ang papang niya may isang taon na ang nakaraan.

  "Sa maikling salita," he said, "manganganak ka nang isang linggong kaunahan sa talagang due date mo. Maiaalis mo ba sa akin ang mag-alala, Bettina?"

  "Rolf, please—"

  "Hindi ba dapat na ang ina ay dapat na manganak sa mismong araw na naka-due ang bata? You see, naniniwala akong hindi natin dapat pinakikialaman ang naturalesa ng tao."

  Bettina laughed. Isang tawang hindi naman talaga naaaliw. Then she was looking again at the sideview mirror. "Kapag C-section, makakapamili ka ng araw na malapit sa talagang due mo. Iyon ang kainaman ng caesarian. At sa totoo lang ay inip na inip na ako!" padabog nitong sabi. "Subukan mong ikaw nga ang magdala nitong nasa tiyan ko, tingnan ko lang kung hindi mo gugustuhing lumabas kaagad."

  Other times, he would have laughed at that. But he was not in the mood. Nahahati siya sa pananabik sa magiging anak nila at sa kaisipang baka hindi naman talagang siya ang ama ng nasa sinapupunan nito...

  Sila ni Bettina ay magkaklase sa isang subject sa UP Los Baños may tatlong taon na ang nakalilipas. He was majoring Agriculture, at si Bettina naman ay Public Affairs. Naging magkasintahan sila nang semestreng iyon bago sila nagtapos.

  Maraming manliligaw si Bettina. At itinuring niyang mapalad siya nang sagutin siya nito. She was tall, on the morena side, at maganda. Hindi lang ito maganda kundi matalino pa. Nakapag-aaral ito sa tulong ng scholarship. Aktibo rin sa lahat ng mga extracurricular activities sa unibersidad at cum laude nang magtapos silang pareho.

  Natitiyak niyang hindi ito mahihirapan na makahanap ng trabaho sa sandaling makapagtapos sila. Lalo at pangarap nitong maging isang kilalang public figure. She was smart. Maayos at magandang manamit. Hindi iisipin ng kahit sino na galing ito sa pamilyang mahirap. Ayon dito ay ulilang lubos na ito. Na ang ina nito ay namatay noong nasa high school si Bettina sa isang komplikasyon sa pagdadalang-tao. Kuwarenta nang mahigit ang nanay nito nang magdalang-tao sa bunsong kapatid ni Bettina. The child died with her mother.

  Ang ama nito, na walang ginawa kundi ang uminom pagkamatay ng ina nito ay hindi na nagising pa isang umaga. Tanging tiyahin na lamang nito ang kasama nito sa bahay—ang bunsong kapatid ng tatay ni Bettina. Ayon kay Bettina ay nagkataong lupa ng tatay nito ang kinatitirikan ng bahay ng mga ito at tatay rin nito ang nagpagawa ng bahay na iyon kaya hindi ito magawang paalisin ng mga tiyahin.

  Sa araw ng kanilang pagtatapos ay walang nakita si Rolf na kamag-anak ni Bettina na dumalo man lang sa pagtatapos nito. His heart went out to her. Habang ang parehong mga magulang niya ay naroon para makigalak sa pagtatapos niya. Kaya naman nang matapos ang programa ay isinama niya si Bettina sa blowout ng mga magulang niya sa kanya sa isang restaurant.

  Tila totoong kabilang na ito ng pamilya niya sa oras na iyon dahil mainit ang ginawang pagtanggap ng mga magulang niya rito nang ipakilala niyang kasintahan. Pagkatapos ay nagpaalam siya sa mga magulang na ihahatid si Bettina sa bahay nito. Ang totoo ay may plano na silang magkasintahan para sa gabing iyon. Sa isang resort sila nagtuloy. Ipinagdiwang nila ang pagtatapos sa sarili nilang paraan. Ipinagkaloob ni Bettina ang sarili sa kanya nang gabing iyon sa kauna-unahang pagkakataon.

  Iyon daw ang regalo nito sa kanya. He was grinning from ear to ear. Such a gift. At hindi niya magawang maghintay at magpatagal pa. She wasn't a virgin anymore. Ayon kay Bettina ay nagka-boyfriend na ito noong nasa ikalawang taon sa kolehiyo. Pero hindi iyon mahalaga kay Rolf. Siya man ay may mga babaeng nagdaan sa buhay niya. Katunayan ang huli niyang naging karelasyon ay higit ang katandaan sa kanya.

  "I love you, Rolf..." usal nito matapos ang maliligayang sandali.

  "I love you, too, Betty."

  Nagsisimula na siyang mag-isip at magplano ng para sa kinabukasan nila sa sandaling maging matatag ang negosyo ng kanyang mga magulang. Maaaring dalawa o tatlong taon pa bago niya mayayang pakasal sila ni Bettina. Tutal naman ay mga bata pa sila. Little did Rolf know that Bettina had other plans of her own.

  Kinabukasan, pagkatapos nilang magpalipas ng gabi sa resort ay inihatid na niya ito sa kanila. Iyon ang kauna-unahang pagkakataong nagpahatid sa bahay nito si Bettina.

  "Kailangang kausapin mo na si Tiyang Azon tungkol sa atin, Rolf," wika nito nang nasa tricycle na sila. "Na magpapakasal tayo."

  He was momentarily shocked. They were both twenty-two then. At katatanggap lang nila ng diploma nang sinundang gabi. Hindi aasahan ng sarili niyang mga magulang na mag-aasawa siya kaagad.

  "Mga bata pa tayo, Bettina, surely you want us to fulfill our dreams and—"

  "Mangyayari iyon kahit na mag-asawa na tayo, Rolf," she said determinedly. "Paano kung magbunga ang ginawa natin kagabi?" The worry on her face was genuine as she pleaded with him.

  "Paanong hindi mo naisip iyan sa una mong pinagkalooban ng sarili mo?"

  That was cruel and insensitive of him to hurl her that question. Subalit hindi niya napigil ang sarili. Pine-pressure siya ni Bettina. He made a promise to his parents to marry two or three years after he had established his own business.

  "Gumamit ng proteksiyon ang katalik ko, Rolf," she said sharply. "Kagabi ay hindi mo naisip iyon. My mother had gotten pregnant with me the first time she had sex with my father and she was forced to marry him!"

  "Ano ang kinalaman ng nanay at tatay mo sa atin? Iba na ang panahon ngayon..."

  "My... my mother said she was... raped by my father. Hindi iyong puwersadong paraan. Kundi nilansi at nilasing daw siya..."

  Lalong naguluhan si Rolf. Lumalim ang kunot ng noo.

  "She didn't love my father. Pero sadyang binayaran daw ang tatay ko para gawin iyon sa kanya. And my mother would die first before marrying a man she didn't love. But she had gotten pregnant with me. At ayaw niyang ipanganak akong bastarda..."

  Nag-angat ito ng mukha sa kanya. Namamanhik. "Ayokong magdalang-tao nang walang kikilalaning ama ang aking anak, Rolf!"

  "Hindi ka nakatitiyak na magbubunga ang nangyari sa atin kagabi, Bettina. And should that happen, pakakasal tayo sa lalong madaling panahon. Pansamantala, let's enjoy our youth. At pakinabangan ang natapos natin."

  Hindi na ito sumagot subalit nababasa niya sa mukha ng kasintahan ang rebelyon. Mula sa Los Baños town proper ay kulang kalahating oras na biyahe pa patungo sa isang baryo ang tinitirhan ni Bettina. Namangha siya sa kahirapang dinatnan niya. Looking at Bettina's personality, hindi niya kahit kailan inaasahan ang ganoong uri ng buhay mula sa pamilya nito.

  Ang tiyahin nito ay may binubuhay ring tatlong anak at may maliit na sari-sari store sa harap ng bahay na mas maraming estante ang bakante kaysa sa may laman. Ang asawa nito, ayon na rin kay Bettina, ay paekstra-ekstrang driver ng tricycle. Dinatnan nila ang tiyahin at tiyuhin ni Bettina na nagsusugal sa mismong harap ng tindahan nito kasama ang ilang kapitbahay.

  "Aba, mabuti naman ay nakakuha ka ng kasintahang mukhang matino," sabi nito nang ipakilala siya ni Bettina. Pagkatapos ay sunod-sunod na ang sinabi ng tiyahin nito. "Kung balak na ninyong mag-asawa ay sumige kayo. Nang mabawasan naman ang bibig na pinakakain ko."

  "Tiyang, naman. Kahit paano ay may trabaho naman ako," ani Bettina na nahihiyang tumingin sa kanya. "At kahit paano ay hindi na rin tayo umuupa ng bahay."

  "Ang magtinda ng Avon at kung ano-ano pa. Hay, naku, Bettina. Ang kinikita mo ay kulang pa sa pambili mo ng kaartehan mo para lang makabingwit ng mayaman."

  "Isinusumbat mo ba sa tiyahin mo ang pagtira namin dito, Bettina?" sabat ng tiyuhin nito.

  Nagyuko ng ulo si Bettina. Tumawa nang malakas ang isang babaeng kasugal ng tiyahin nito. Sinulyapan nito si Rolf. "Aba, at baka nakabingwit nga ng masalapi 'yang pamangkin mo, Azon."

  Tumaas ang mga mata ng tiyuhin nito kay Rolf. Nanunuri at may malisya. "Masalapi ba at hayan at mukhang may gatas pa rin sa labi." Sinulyapan nito ang owner-type jeep niyang nakaparada sa gilid ng daan. Umismid ito. "Tingnan mo nga at luma na ang gamit na sasakyan. Ang masalapi ay para din sa masalapi, Bebang. Hus, puro kaanuhan lang ang alam ng mga iyan."

  Rolf was stunned. Lumaki siyang buong buhay niya ay nagtatrabaho siya sa vegetable at tobacco farm ng kanyang mga magulang. Doon din nanggaling ang allowance niya sa unibersidad araw-araw. Subalit hindi ganoong uri ng kalagayan ang kinagisnan niya sa mga magulang na parehong masipag at hindi nag-aatubiling magbanat ng buto. Malimit niyang marinig sa mga magulang na may dignidad sa pagiging mahirap.

  Kung may agam-agam man siyang pakasalan si Bettina ay tuluyang naglaho. Noon mismong sandaling iyon ay pinag-empake niya ang kasintahan at isinama pauwi sa Capistrano, isang bayan sa Cagayan. Bagaman nabigla at totoong nadismaya ay hindi nagpakita ng pagtutol ang mga magulang niya nang malaman nitong itinanan niya si Bettina. Makalipas lamang ang isang linggo ay nagpakasal sila sa isang huwes sa Laoag.

  Kung namangha man siya sa kahirapan ng buhay ni Bettina sa piling ng tiyahin nito ay gayunding pagkamangha ang nakita niya sa mukha ni Bettina nang sabihin niyang sa Capistrano na sila mamimirmihan.

  "But why?" padabog nitong sabi. "Bakit hindi tayo sa Los Baños mamirmihan. O 'di kaya ay sa Laoag. Bakit dito sa lugar kung saan puro bundok at gubat ang makikita natin? Bakit pa tayo nagtapos ng pag-aaral kung dito rin lang tayo sa bundok?"

  "Pinakikinabangan ko ang natapos ko sa vegetable farm namin, Bettina," paliwanag niya nang dalhin niya ito sa burol na kanugnog ng lupain nila. Ipinakikita niya rito ang lugar kung saan balak niyang doon itayo ang bahay para sa kanila sa sandaling makaipon siya. Subalit lalo lang niyang nakita ang disgusto sa mukha nito.

  "Pero paano ako? Ang natapos ko? Saan ko ito pakikinabangan dito sa Capistrano?" paghihinagpis nito habang iniikot ng tingin ang paligid.

  Sa ibaba ng burol ay ang batis na dinadaluyan ng malinaw na tubig at ang naggagandahang mga ligaw na bulaklak sa magkabilang gilid ng pampang ay bale-wala kay Bettina. May pinilas sa dibdib niya sa nakikitang iyon sa asawa. He loved this place. The countryside. He had never dreamed of working in the city. O makulong sa apat na sulok ng isang opisina. O magkaroon ng boss na magdidikta ng gagawin niya.

  "Kung hindi mo gustong mamirmihan dito sa Capistrano, bakit nagyaya kang magpakasal tayo kaagad?" naguguluhan niyang tanong.

  She looked straight into his eyes. "Because I love you. At naniniwala akong maibibigay mo sa akin ang buhay na malayo sa kinagisnan ko. Hindi ko inaasahang dito tayo maninirahan sa bundok."

  Her voice was filled with misery, na sa isang sandali ay ninais ni Rolf na ipagkaloob dito ang nais nitong sa lungsod sila manirahan.

  "And besides, I want to work, too, Rolf. Gusto kong gamitin ang natapos ko. Gusto kong magtrabaho sa mga istasyon ng television o kahit sa radyo, kahit sa Laoag o sa Vigan man lang pansamantala."

  Nangako si Rolf na sa sandaling makaipon sila ay magpapagawa siya ng bahay sa Laoag. It was more than an hour drive from Capistrano. Subalit makalipas lamang ang isang taong mahigit ay nainip si Bettina. Hindi nito gusto ang trabahong mamahala sila ng sarili nilang negosyo. Hindi nito gusto ang buhay sa farm. Seven months ago Bettina left Capistrano. Nagpaalam itong tutungo sa Laoag para mamili subalit hindi na ito umuwi pa.

  May nakita siyang sulat sa ibabaw ng tokador sa silid nila na humihingi ito ng tawad. Na hindi nito kayang tagalan ang buhay sa Capistrano; na hindi nito pinangarap na maging isang farmer; na susubukan nitong hanapin ang sarili sa lungsod.

  Galit ang namayani sa dibdib ni Rolf nang mabasa niya ang sulat na iyon mula sa asawa. Inudyukan siya ng ina—na wala pang tatlong buwang biyuda—na hanapin niya ang asawa. Subalit hindi niya ginawa. At noong nakaraang dalawang buwan nga ay nagbalik si Bettina. She was obviously pregnant—na pinanindigan nitong siya ang ama. Kahit bilangin pa raw niya ang mga buwan. Na kung hindi dahil sa kalagayan nito ay hindi ito babalik sa Capistrano.

  "Nang umalis ako rito ay natanggap ako bilang receptionist sa isang hotel-resort sa Los Baños, Rolf. It was a start. Plano kong magpa-assign sa Manila..." She sighed. "Pero natuklasan kong nagdadalantao ako."

  "Hindi ko alam kung dapat pa kitang tanggapin, Bettina..."

  "Kailangang pangalagaan mo ang dinadala ko, Rolf, dahil anak mo ito. And in my own way, I love you. Huwag mong pagdudahan iyan. Pero hindi kayang dalhin ng pag-ibig kong iyan ang buhay na gusto mo para sa atin.

  "At ano man ang iniisip mo tungkol sa akin, dapat mong ipagpasalamat na hindi nakaya ng budhi kong ipalaglag ang bata. I could have easily done that. Pagkapanganak ko ay iiwan ko sa inyo ng mamang mo ang bata at aalis akong muli..." she said with pain in her eyes.

  "Iiwan mo ang sarili mong anak!" he shouted in disbelief.

  Umiwas ito ng tingin. "Rolf, you cannot imagine the poverty I suffered all my life. Kung paano ko iginapang ang sarili ko makapag-aral lang. Dahil naniniwala akong kapag nakapagtapos ako ay makakamtan ko ang buhay na malayo sa kahirapan..."

  "Kung pera lang ang—"

  She raised her hand stopping him. "Totoong sa pinansiyal na paraan ay hindi ako maghihirap dito sa farm. Subalit para saan ang pera kung wala ang karangyaang nais ko sa aking kapaligiran? At sino ang mag-a-appreciate sa magandang bahay at gamit ko rito sa bundok? Kanino ko ipagmamarali ang mamahalin kong damit, bag, at sapatos? Sa mga manananim natin? Sa mga mamamakyaw ng gulay?"

  He was stunned. Hindi niya nakilala nang husto ang babaeng pinakasalan. "Bakit kailangang magmarali? Hindi ko naiintindihan ang ganyang attitude, Bettina."

  Bettina groaned. "Ayoko ng buhay-probinsiya, Rolf. Mahirap bang maintindihan iyon?"

  The determination in his wife's voice shocked him even more. It was easy for him to promise that he'd build her a house in Laoag or in Vigan, o kung saan man nito gusto. And he knew he would make good of that promise. Subalit hindi niya isinatinig iyon.

  Maaaring totoong mahal siya ni Bettina pero tulad ng sinabi nito ay hindi kayang makapangibabaw ang pag-ibig nito sa uri ng buhay na kaya niyang ipagkaloob. Gayunman, tinanggap niya itong muli sa kabila ng pagtutol ng marami sa mga kaibigan niya.

Four

“Napapansin mo ba ang isang kotseng kanina pa nakasunod sa atin?” ani Bettina na nagpanumbalik ng isip ni Rolf sa kasalukuyan.

  Tumaas ang mga mata niya sa sideview mirror. Isang sasakyan ang nakikita niya sa likuran at may-kalayuan nang kaunti ang distansiya mula sa kanila. "What is it about the vehicle?"

  "Nakita ko na iyan kanina nang sumakay tayo rito sa pickup kanina. Parang nakaparada 'yan sa may di-kalayuan sa bahay ng Mamang. Doon sa kabilang bahagi ng daan sa tindahan ni Manang Rosa."

  "Malamang na may binili. Alam mo namang ang tindahan lang ni Manang Rosa ang makikita mong malapit sa amin. At wala ka nang tindahang makikita pa sa susunod na ilang minuto sa kalye."

  Huminga ito nang malalim. Nang lingunin niya ang asawa ay nakita niya ang ligalig sa mga mata nito. Hindi niya maunawaan kung bakit. At sinabayan pa nito iyon ng sunod-sunod na paghugot ng hininga.

  "Masama ba ang pakiramdam mo?" Kahit paano ay hindi niya maiwasang mag-alala. "Kanina ka pa ganyan. Sumasakit ba ang tiyan mo?"

  Umiling ito. "It's not the baby. Pero hindi ko maintindihan ang sarili ko, Rolf..." she said worriedly. Hindi marahil nasiyahan sa pagsilip sa rearview mirror ay lumingon pa ito. "Kanina pa ako kinakabahan. Tila mababasag ang dibdib ko..."

  "Sabi ni Mamang ay ganyan daw talaga ang malapit nang manganak. Aligaga."

  She turned and smiled at him. A poignant smile that tugged at Rolf's heart. Inabot niya ang kamay ng asawa at pinisil iyon. Umaasang makabawas sa ano mang nararamdaman nito. She gripped his hand back. Na para bang umaamot doon ng lakas.

  "Maybe your mother's right," sang-ayon nito na sinabayan ng tango. "Gusto ko uling magpasalamat sa iyo sa pagtanggap mong muli sa akin..."

  Hindi siya kumibo. Napilitan siyang bitiwan ang kamay ni Bettina upang kumambiyo at ipinagpatuloy ang pagmamaneho. Ano ang sasabihin niya? Pagkapanganak nito ay aalis din uli sa sandaling makabawi ng lakas. At kahit ang pagmamahal niya rito ay unti-unti na ring nagmamaliw dahil sa ginawa nitong pag-alis.

  "I love you, Rolf," anito pagkatapos ng sandaling katahimikan sa pagitan nila. "Hindi iyan nawala kahit nang umalis ako sa piling mo. Alam kong hindi ako karapat-dapat sa pagmamahal mo sa akin. But if I stay and pretend to love this place, hindi rin ako magiging maligaya. I would be miserable."

  Nagtagis ang mga bagang niya. Nakikita niya sa sulok ng mga mata na sinulyapan siya nito bago sinundan ng buntong-hininga.

  "Maybe my love wasn't that strong to survive this place. Gayunman, huwag mong pagdudahang mahal kita."

  "Yeah," he said sarcastically. More than ever, ngayon naniniwala si Rolf na hindi sapat ang pag-ibig para maging maligaya ang dalawang tao. Or maybe Bettina's love for him, tulad ng sinasabi nito, ay hindi ganoon katibay upang tanggapin ang maaari niyang ibigay rito.

  "All my life, nakatira ako doon sa munting kahon na iyon na puro kahirapan ang dinanas. Kung hindi ko pinagsumikapang makakuha ng scholarship ay hindi ako makakapasok sa unibersidad. You cannot imagine the hardship I've been through, Rolf. When my parents died, kasama ko araw-araw ang mapanlait kong tiyahin at tiyuhing hindi ako miminsan pinagtangkaan. At kung hindi ko itinatrangkang mabuti ang silid ko ay baka matagal na akong napahamak..."

  "Inalis kita mula sa kanila, hindi ba? Pinakasalan kita," he said furiously. "Sa panahong hindi ko pa binalak mag-asawa man lang. Ibinigay ko sa iyo ang buhay na malayo sa kinagisnan mo sa kabila nang tulad mo'y may pangarap din naman ako at napilitang isantabi. Pero mataas masyado ang pangarap mo, Bettina."

  "Mas malapit sa Maynila at moderno ang Laguna kaysa sa Laoag, Rolf. Pero taglay pa rin nito ang tatak na naging trauma sa akin. Ang mga bundok, ang ilog, ang gubat. And Capistrano is a wilderness, for crying out loud!" Nagtaas ito ng tinig. Pagkatapos ay nagbuntong-hininga. "Alam mong ayoko ng ganitong kapaligiran. Hindi ko itinago sa iyo ang damdamin kong iyan..."

  "You don't have to explain, Betty. Napag-usapan na natin ito noon pa man, 'di ba?" he said wearily. "At tinanggap kitang muli dahil diyan sa dinadala mo. Katunayan, dahil diyan sa dinadala mo kaya gusto kitang dalhin sa doktor sa Laoag ngayon para matiyak kung nasa mabuting kalagayan kayong pareho."

  "At ipinagpapasalamat ko naman lahat iyan, Rolf. No matter what you thought of me, I want to tell you that the child is yours."

  "I can easily find that out, you know..."

  "Totoo naman. Kaya anong dahilan para magsinungaling ako?" Inihilig nito ang ulo sa sandalan at ipinikit ang mga mata.

  Nilingon ni Rolf ang asawa. Kahit nakapikit ito ay aligaga pa rin. Hindi mapalagay. Hindi niya iyon nauunawaan. Kung may dinaramdam ito ay tiyak na malalaman niya dahil dadaing si Bettina. Hindi si Bettina ang uring itatago ang nararamdaman. Hindi rin naman pisikal na sakit ang nakikita niyang nakabalatay sa mukha nito.

  Still, he had to ask. "May dinaramdam ka ba?"

  Nagmulat ito ng mga mata at malungkot na ngumiti. "If you're thinking about the baby, he's all right, Rolf," paniniyak nito, hinaplos ang tiyan. "Hindi ko lang talaga maipaliwanag itong kabang nararamdaman ko. I've never felt like this before."

  "Must be hormones," he murmured, almost to himself. Binagalan pa niya ang pagpapatakbo bagaman nasa fifty kilometers per hour na lang. Baka nag-aalala itong maaksidente sila sa daan.

  Kapagkuwa'y tumaas ang kamay nito sa dibdib. Kinapa ni Bettina ang kuwintas nito at inilabas iyon mula sa maternity dress. "Alam mo bang ang kuwintas na ito ay may kakambal daw sabi ni Inay?" she said out of the blue, nakahawak sa pendant ng kuwintas at dinala sa mga labi.

  That got his attention and frowned. "Really?" May kumislap sa isip niya. Isang magandang dalagita na naka-bikini ng neon green may tatlong taon na ang nakalipas. Natatandaan niyang may suot itong kuwintas na hawig ng suot ngayon ni Bettina.

  Iyon mismo ang dahilan kung bakit tinangka niyang abutin iyon. Gusto niyang tingnan dahil sa tingin niya ay kahawig ng kuwintas ng kasintahan. But he ended up acting like a total jerk. Then he remembered there were one or two instances after what happened in the resort that when he kissed Bettina, the girl's image came to his mind.

  Bettina smiled poignantly. "Ipinagawa raw ang kuwintas na ito ng dating kasintahan ni Inay..." Biglang napakunot-noo ito at nilingon siya, may kaunting kislap sa mga mata. "Come to think of it, naalala kong sinabi ni Inay sa akin na originally ay taga-Norte sila. Somewhere in Ilocos. Hindi ko maalala kung nabanggit sa akin kung anong partikular na lugar. I was young. Siguro ay siyam na taon ako nang ibigay sa akin ito..."

  "It is of good quality." At iyon ang totoo.

  Noong una ay inisip ni Rolf na isa lamang iyong mumurahing kuwintas. Lalo at mahirap lamang ang pinagmulan ng asawa. Subalit nakita na niya at nahawakan iyon nang maraming ulit sa mga pagniniig nila. Hindi iyon naaalis sa leeg nito mula pa noong nag-aaral sila at napatunayan niyang purong ginto ang makitid na parihabang pendant niyon.

  Sa parihabang pendant ay may nakaukit na letrang B. At naisip pa mandin niyang binili ni Bettina iyon at sadyang pinaukitan ng unang letra ng pangalan nito.

  "Ang isa raw nito ay may nakaukit na 'M,' ang unang letra ng pangalan ng nanay ko at siya naman daw na nasa dating kasintahan. Sort of engagement ring. Lamang, sa halip na singsing ay kuwintas."

  "What does 'B' stand for then?"

  Nagkibit ito ng mga balikat. "Tinanong ko kay Nanay pero hustong dumating si Tatay mula sa trabaho at hindi na nasabi. Hindi ko na rin naalala pang itanong na muli. Could be the name of my mother's boyfriend."

  Sandali niyang inalis ang tingin sa daan at sinulyapan ang kuwintas nito. Pilit inaalala ang kuwintas ng dalagitang nakatagpo kung may nakasulat na letra sa parihabang pendant. He couldn't remember now. Marahil ay mayroon at hindi na lang niya naaalala. May kaugnayan kaya ang kuwintas na iyon sa kuwintas ni Bettina?

  He wouldn't know.

  Itinaas nito ang pendant sa eye-level nito. "Ilang beses na itong hiningi sa akin ni Tiyang Azon at nang mapakinabangan daw. Pinagmatigasan kong hindi ibigay na lalo lang nakakadagdag sa galit niya sa akin. Kahit ako ay hindi miminsang inisip na isangla ito. Pero ewan ko, hindi ko magawang isangla kahit na magkautang-utang ako sa manager ko sa Avon. Sa palagay ko lang ay mahalaga kay Inay ang kuwintas na ito. At ito lang ang alaala ko sa nanay ko kaya labis kong iningatan."

  Sa nakalipas na mga panahong mag-asawa sila ay hindi nagkukuwento si Bettina tungkol sa ano mang bagay sa mga magulang nito. Inisip niyang wala namang dapat ikuwento. Gusto niyang pagtakhan ang pagbubukas nito ng usapang iyon ngayon.

  "Hindi ako malapit sa itay ko, Rolf," patuloy nito, nakahilig pa rin ang ulo sa headrest ng sasakyan. "Lagi na lang siyang lasing at kapag ganoon ay lumalabas ang matinding selos niya sa dating boyfriend ni Nanay. May mga pagkakataong kapag lasing siya ay sinisinghalan ako at sinasabing hindi siya nakatitiyak kung anak nga ba niya ako." She sighed. "Minsan, naisip kong sana ay nagkatuluyan na lang talaga si Nanay at ang may-ari ng kuwintas na ito."

  "Bakit nga ba hindi nagkatuluyan ang nanay mo at ang dating kasintahan niya?" he asked out of politeness, hindi dahil interesado siya.

  "Si Inay ay anak ng asawang kauli ng isang masalaping lalaki na may anak din daw sa unang asawa nito. The stepsister hated her right from the start. Lalo na raw nang maging kasintahan ni Inay ang kababata ng stepsister niya..." Bettina paused. "Actually, kuwento ni Itay iyan sa tuwing lasing. Binayaran daw siya ng stepsister ni Nanay upang mapaglayo ito at ang kasintahan, which my father said was his second cousin."

  "What about your mother's mother? 'Sabi mo ay second wife ng father ng stepsister mo?"

  "Hindi na umabot doon ang mga pinagsasabi ni Tatay sa tuwing nalalasing siya. Ang mother ko naman ay ayaw magsalita. Before she died, sinabi niyang hanapin ko ang kakambal na kuwintas at ipakita ang kuwintas ko." She shrugged. "Pang-movie ang kuwento, 'di ba?"

  Hindi malaman ni Rolf kung ano ang iisipin. Kapagkuwa'y itinaas ni Bettina ang mga kamay sa leeg at inalis doon ang kuwintas. "Ngayon ko lang ito hinubad mula nang isuot sa akin ni Nanay."

  Sinulyapan ni Rolf ang kuwintas. Kumislap ang ginto mula sa sinag ng araw na pumapasok sa windshield. "Bakit mo hinubad?"

  Sa pagtataka niya ay isinuot nito sa kanya ang kuwintas. "Isuot mo pansamantala, Rolf. Pamana ko sa anak ko iyan. Sabihin mong galing sa akin... na galing pa sa lola niya... at na hanapin din niya ang kakambal na kuwintas." She laughed merrily. Ipinahihiwatig na biro lang ang huling sinabi. For a moment, nasilip ni Rolf ang Bettina na nakilala niya. Masayahin.

  Pinigil niya ang pagnanais na hablutin mula sa leeg niya ang kuwintas at ihagis dito. Subalit nakatuon ang konsentrasyon niya sa manibela dahil paliko ang daan. "Bakit hindi mo isuot sa leeg ng anak mo sa takdang panahong kaya na niyang itong isuot?"

  Kinaiinipan na ni Bettina na makaalis sa poder niya at nakadarama siya ng insulto. Kung tutuusin ay kaya niyang ipagkaloob ang luhong gusto nito. Pero bakit kailangang bilhin niya ang pag-ibig nito? Ambisyosa si Bettina at natitiyak niyang ano man ang gawin niya ay hindi niya kayang sabayan ang ambisyon nito. Maghahangad at maghahangad pa ito.

  "I-I don't know, Rolf. But..." She sighed again. "I have this feeling I wouldn't have the chance of giving that personally to my son."

  They knew it was a boy. Naipa-ultra sound na ni Bettina ang dinadala nito. "Bakit ka nagsasalita nang ganyan? You are healthy. Malusog din ang dinadala mo, ayon sa iyo. Unless there's something you failed to tell me." Nilingon niya ito na sa may sideview mirror pa rin nakatingin. Again, looking so agitated.

  Bigla siyang kinabahan. May inililihim ba si Bettina tungkol sa totoong kalagayan nito? Minana ba nito ang komplikasyon ng ina sa panganganak? Her mother died of eclampsia. At kung ganoong aligaga ito, she could also be distressing the baby.

  Binilisan niya ang pagpapatakbo na ang pumasok sa isip ay madala agad ito sa doktor nang makuha ang atensiyon niya ng isang papalapit na sasakyan na kasunod nila. Nakatutok na ito sa likuran nila. Nakikita niyang nagpipilit itong makasingit sa kanang bahagi.

  Totoong bundok at paliko-liko ang daan subalit kung gugustuhin ng driver na lampasan sila ay magagawa nito kung sa kaliwa ito mag-o-over take na siya namang tama. Nahihinuha niyang nag-iingat lang marahil ang driver ng sasakyang kasunod nila na baka may makasalubong sa isa sa mga blind curve kung basta na lang mag-o-overtake.

  Nakita niya ang takot sa mukha ng asawa. Gusto niyang isiping kilala nito ang sakay ng kasunod na kotse at ito ang sadyang sinusundan. Lalaki ang nakikita niyang nagmamaneho mula sa rearview mirror.

  "Kilala mo ang sakay?"

  "N-no." Bettina shook her head. Ang takot ay lumukob sa magandang mukha nito.

Five

“Bettina what’s wrong?” Pinagtakhan ni Rolf ang sindak na nakaguhit sa mukha nito.

  "I-I don't know, Rolf. The driver's trying to overtake us. Bilisan mo!"

  Lumalim nang husto ang kunot sa noo niya. At dahil road bend sa unahan ay hindi niya gustong magmabilis at lumipat sa kabilang lane. Sa halip ay nagbigay-daan siya at kinabig ang manibela pakaliwa at sinabayan iyon ng pagmemenor. Umangat ang katawan ni Bettina sa sandalan at sumungaw sa bintana ng pickup truck at tiningnan ang sakay ng sasakyang nagpipilit makaagapay.

  Hindi gaanong naaninag ni Rolf ang driver ng kotse dahil kailangan niyang ibalik ang atensiyon sa daan. Bukod pa roon ay bahagyang tinted ang kotse. Nang walang ano-ano ay narinig niyang napasinghap si Bettina. Bago pa niya makuhang lingunin ito ay narinig na niya ang biglang pag-alingawngaw ng isang putok ng baril. Kasabay niyon ay ang pagsabog ng salamin sa may bintana kung saan nakaharap mismo ang asawa.

  Halos mawalan ng kontrol si Rolf sa manibela sa nangyari. Ang berdeng Toyota Corolla ay humarurot at nilampasan sila. The pickup truck spun to the middle of the road, then it whipped back to the right side. His instinct took place immediately. Muscle memory from years of driving.

  Mahigpit niyang hinawakan ang manibela. Inapakan ang brake niyon at unti-unti ay iginilid niya ang sasakyan at pagkatapos ay inihinto. Nilingon niya ang asawa na ang mga mata'y nakatitig sa papalayong sasakyan at nakahilig pa rin ang ulo sa basag na bintanang salamin. Hinawakan niya ito sa magkabilang balikat at iniangat mula sa posisyon nito.

  "My god, Betty, are you all right?" Napahugot siya ng marahas na hininga nang ihilig niya ito sa sandalan. She was clutching at her left chest and blood was oozing from it.

  "Promise you'll take care of our son, Rolf... promise me!" she said frantically, banayad nitong hinahaplos ang tiyan.

  "I promise. Pero huwag kang magsasalita nang ganyan. Dadalhin kita sa ospital!"

  "I-I'll find them, Rolf," usal nito na bahagya nang naririnig ng nasisindak niyang kaisipan.

  "Betty! Oh, god!"

HALOS paliparin ni Rolf ang sasakyan patungo sa Northern Doctors Hospital sa Laoag, ang unang ospital na mararaanan niya. At sa wari ay iyon ang pinakamahabang sandaling tinakbo niya ang Laoag. Tila ba hindi niya iyon mararating sa oras.

  "Malapit na tayo sa ospital, Betty!" he told her.

  Nasisindak at nagpa-panic siya. And if he didn't get hold of himself he'd drive the car onto the cliff.

  Nasa bayan na sila at tinakbo lamang niya nang halos kalahating oras ang natitirang kuwarenta minuto na biyahe patungo roon. Gayunman ay tila iyon na ang pinakamahabang biyaheng ginawa niya sa buong buhay niya.

  Umungol si Bettina na umaagos ang sariwang dugo sa dibdib habang nakayupyop ang ulo sa inihilig niyang upuan. Nilingon siya nito at isang pilit na ngiti ang sumilay sa mga labing nagsisimula nang mawalan ng kulay.

  "Now... I am really leaving you, Rolf..."

  "Huwag kang magsasalita, please. 'Ayan na ang ospital."

  "Take care of our son," bilin nito, a sad smile on her bloodless lips.

  Hindi niya gustong pakinggan ang sinasabi nito na tila namamaalam. Muntik na niyang masuro ang poste ng gate ng ospital sa marahas niyang pagpasok doon. Mariin niyang inapakan ang preno at ipinarada ang sasakyan sa mismong tapat ng entrada sa ER. Pagkatapos niyang bumusina nang mahaba at malakas ay nagmamadali niyang inikot ang dako ni Bettina at binuksan ang pinto at binuhat ang asawa.

  "We're here, Bettina." Nanginginig ang tinig niya. "Malalapatan ka na ng lunas."

  He was terrified about the baby, too. Halos takbuhin niya ang maliit na emergency kasabay ng pagtawag ng tulong mula sa ospital. Ang hospital attendant na sumalubong ay may dala ng gurney at inilapag niya roon si Bettina. Ang sumalubong na nurse sa emergency room at ang residenteng doktor ay agad kumilos.

  "Ano ang nangyari?"

  "My wife was shot! Oh, god... oh, god! She's pregnant!" he stated the very obvious in his terror.

  Napakaraming dugong umaagos mula sa dibdib ni Bettina at kahit ang sarili niyang damit ay napuno niyon nang buhatin niya ito.

  "IV... oxygen..."

  Narinig niya ang nagmamadaling utos ng doktor habang mabilis naman ang mga nurse sa pagkuha at paglalagay niyon sa asawa niya. Nang ipagulong ang stretcher papasok sa isang double door ay sumunod si Rolf. Subalit inawat siya ng isa sa mga naroroong hospital attendant.

  "Ang mga doktor na po ang bahala sa asawa ninyo. Dadalhin siya sa OR, mister, para malapatan ng lunas. Maghintay na lang kayo rito o sa lobby."

  Iniwan na siya nito. Nakatayo siya sa gitna ng ER at sa wari ay nasa gitna ng isang time warp. Umiikot ang paligid. Hindi niya alam kung ano ang gagawin. Puno ng sindak ang dibdib niya. Para bang ang lahat ay isa lamang bangungot.

  Sa walang kamalayan niyang pag-atras ay tumama ang likod niya sa paanan ng isang stretcher. Ang babaeng nasa ibabaw niyon ay nagpipilit bumaba upang lapitan ang nasa kabilang stretcher. Umiiyak ito. Naghihisterya. Isinisigaw ang sa wari ay pangalan ng pasyente.

  Nasa tagilirang bahagi lang ito ni Rolf at hindi maiwasang maagaw ang atensiyon niya sa kabila ng takot at sindak na nasa dibdib niya. Mula sa siwang ng mga katawan ng nurse at doktor na nakapalibot dito ay nasilip niyang puno ng dugo ang kaliwang gilid ng ulo nito hanggang sa may tagiliran ng mukha.

  Tila may malaking kamay na pumiga nang husto sa dibdib niya at pinangyari niyon upang huwag siyang makahinga.

  

Oh, god, what happened to her?

  Nakadama siya ng panggigipuspos at panghihilakbot habang naririnig ang marahang iyak ng babaeng nakatayo na mula sa stretcher na nasandalan niya. He would have wanted himself to reach for the young girl's small and bloodless hand; na baka kapag hinawakan niya ang kamay ng duguang pasyente ay manulay rito ang buhay mula sa kanya.

  "Mavis, anak..." the woman cried. "Doktor, iligtas mo ang anak ko!"

  

Please, don’t die… please… he thought, almost begging. It was bizarre. He didn’t even know the patient.

  Kapagkuwa'y mabilis na inalis niya ang mga mata roon. Nadadala lamang siya ng sindak dahil sa nangyari sa asawa. Tuloy-tuloy ang damdamin niya at naihahatid iyon sa isa pang pasyenteng nanganganib din ang buhay. Humakbang siya patungo sa pinto kung saan idinaan si Bettina.

  His eyes stung from unshed tears. He was scared. Horrified.

  "It's going to be all right... It's going to be all right. Lakasan mo ang loob mo, Bettina," usal niya sa paraang tila naglilitanya. Na para bang nasa harap lang niya ang asawa.

  

Oh, god. He prayed. Incoherently. Umaasang walang masamang mangyayari sa mag-ina niya. He promised himself at that moment to build her a house in Laoag. Or in Vigan. O kahit saan nito gusto. Makaligtas lamang ang asawa sa kamatayan.

  Nang bigla ay makuha ang atensiyon niya sa pagsigaw ng babae sa kabilang bahagi ng ER. Nakayupyop na ito sa pasyenteng duguan.

  "Anak!" she screamed. "Hindi! Hindi!"

  Then Rolf saw the doctor shake her head. Hindi mahirap hulaang wala nang buhay ang pasyenteng puno ng dugo ang ulo at kabilang gilid ng mukha.

  Napaatras siya sa dingding. Nananayo ang mga balahibo niya sa sindak, panlulumo, pamimighati, at matinding sakit. Tila ba siya ang nawalan. Hindi niya naiintindihan ang nararamdaman. Ang atensiyon at damdamin niya'y hindi dapat nahahati sa ibang tao.

  Sa nanginginig na mga tuhod ay hindi niya namamalayang humakbang siya patungo sa kabilang stretcher. Niyuko niya ang duguang mukha ng pasyente at muli ay nakadama siya ng matinding sakit sa damdamin. Sa mga sandaling iyon ay gusto niya itong daluhungin. Yugyugin ang mga balikat nito at sabihing huwag itong sumuko; na lumaban pa upang mabuhay.

  Napaungol siya sa dinadaloy ng isip niya. Sindak na tinitigan ang nakatatandang babae. Gusto niya itong damayan. Gusto niyang hawakan ito sa mga balikat at aluin. Sabihin dito ang mga salitang makakapagpalubag ng loob. Subalit may akma bang salita para sa ganitong pagkakataon?

  Ang doktor ay tinalikuran na ang pasyente. Ang nurse ay hinawakan sa balikat ang babaeng nakayupyop sa pasyente at pilit inaalis doon. Tumaas ang kanang kamay niya patungo sa nakalaylay na kamay ng pasyente at walang pag-aatubiling hinawakan iyon. Gustong ihatid doon ang init at buhay mula sa kanya.

  He almost gasped. The hand was cold. Gayunman ay nanatili niya itong hawak nang ilang saglit. Binitiwan niya ang kamay ng pasyente nang bumukas ang double door at iluwa niyon ang isang doktor na kasama ng nurse at attendant na nagpasok kay Bettina sa DR. Saka pa lang siya bumitiw at nagmadaling nilapitan ang doktor.

  "Nasaan ang asawa ng babaeng nabaril?" tanong ng doktor. May dugo pa sa puting gown nito.

  "How... is my wife, Doc?"

  He saw the doctor swallow. Then slowly shook his head. "Ginawa namin ang aming makakaya. Pero maraming dugo ang nawala sa kanya, Mister..."

  Bago pa tuluyang marehistro ng isip niya ang sinasabi ng doktor ay narinig niya ang malakas na pagsinghap ng babaeng nakayakap sa katawan ng anak nito. Muli itong sumigaw.

  "Doktor... Doktor! Ang anak ko... ang anak ko!"

  Sa nanlalabong diwa niya ay parang may mga taong muling nagtungo sa dulong bahagi ng ER, sa babaeng humihiyaw na ngayon ay umaatras upang bigyan ng daan ang mga tao.

  Si Rolf ay dinamba ang pintong nilabasan ng doktor. Tinakbo niya ang pasilyo habang palinga-linga. Isang nakabukas na pinto ang nakita niya at namukhaan ang nurse na nasa loob na isa sa mga sumalubong sa kanila kanina.

  "Bettina!"

  There was another doctor taking off his gloves. Napalingon ito at ang nurse sa kanya. Puno ng simpatya ang nakabalatay sa mga mukha. "Ikinalulungkot namin, Mister..." wika ng doktor.

  He glanced at his wife's lifeless body. Her face looked so serene. Subalit ang katawan nito'y puno ng dugo. Impis na ang tiyan nito. At bago pa niya maisatinig ang nasa isip ay nagsalita ang doktor sa likuran niya.

  "Nagawa naming maisalba ang sanggol na dinadala ng inyong asawa, Mister. Kasalukuyang nasa intensive care unit ang sanggol..."

  He was numbly staring at no one in particular, uncomprehending. Nakita niya nang itaas ng nurse ang kumot upang itakip sa katawan ng asawa.

  

No.

  Gusto niyang sumigaw at pigilin ito. That she would suffocate Bettina. Subalit walang tinig ang lumabas sa bibig niya. Sa halip ay unti-unti ang ginawa niyang pag-atras palabas sa silid na iyon. He turned and ran outside.

  Kung paano siyang nakalabas ay hindi niya alam. Nilinga niya ang paligid subalit wala naman siyang nakikita dahil nahilam sa luha ang mga mata niya. Hindi na niya napuna ang pagkakagulo sa ER.

  Blindly, tinungo ni Rolf ang sasakyan niya at pumasok doon, saka yumupyop sa manibela at humagulhol ng iyak.

Six

Natanaw ni Mavis ang arko. Welcome to Laoag City. Napangiti siya sa sarili. May galak na nagsisikap makaalpas sa puso niya. She knew she had felt this way five years ago. She had been three days short of her eighteenth birthday when she and her parents traveled this way before. Natatandaan niya iyon. At gayunding kasiyahan ang nasa dibdib niya. Patungo siya sa propiedad na minana niya.

  Kind of déjà vu.

  Ilang sandali pa ay nasa Laoag town proper na siya at nilampasan na niya ang arko. Mabagal ang pagpapatakbo niya. Kailangan niyang baybayin ang mga establisimyento upang hanapin ang opisina ng abogado ng mga Andrade.

  Laoag was the same tourist city when they'd been here five years ago. Natatandaan niyang dumaan sila sa bayang iyon upang ipaalam sa abogado ng mga Andrade ang gagawin nilang pag-okupa sa malaking bahay. Her mother took the keys from the lawyer's secretary and then they proceeded to Fort Ilocandia to have lunch.

  Laoag City was a tourist place. Maraming magagandang tanawin at mga baybayin. Makasaysayan ang bahaging iyon ng Norte. Tulad ng Batac kung saan naroroon ang Marcos Museum & Mausoleum. One of these days, she'd visit the mausoleum.

  Dinampot ni Mavis ang calling card mula sa dashboard ng Wrangler Jeep na nirentahan niya sa Maynila. Ibinigay ng mommy niya ang calling card na iyon sa kanya may isang linggo na ang nakalipas. Maliwanag pa rin sa isip niya ang di-makapaniwalang anyo nito nang sabihin niya na balak niyang bumalik sa Pilipinas...

  "Hindi kita mapapayagang bumalik sa Pilipinas, Mavis!" mahigpit na tutol ni Nerissa.

  "Kailangan mong pumayag, Mommy," matatag niyang sabi. "Ilang araw ko nang pinag-iisipan ang bagay na iyan. Gusto kong malaman kung ano na ang nangyari sa kabuhayang minana ko."

  "You can sell it!" wika ng ina na sa halos limang taong paninirahan sa America ay natuto nang magsalita ng English. "Tawagan natin ang abogado at ipaasikaso ang pagbebenta sa mga ari-ariang minana mo. Wala namang babalikan doon, hindi ba?"

  "Sa kahati ko lang maaaring ibenta ang propiedad, Mommy."

  "O, eh, di ipabenta mo sa abogado sa kung sino man ang kahati mo sa mana!"

  Nakita niya na unti-unting nawawalan ng kulay ang mukha ng ina. Ang aksidenteng nangyari sa kanila ay isang matinding trauma para sa mommy niya. Tatlong araw pagkatapos ng nangyaring aksidente ay ipinalipat si Armando ng mga anak nito sa ospital sa Maynila. Si Armando na rin ang nagpaayos na si Mavis man ay mailipat din sa ospital na pinagdalhan dito.

  Sa ospital ay halos hindi gustong umalis ni Nerissa sa tabi ng anak. Umaalis lamang ito kapag kailangang puntahan si Armando na nasa kabilang silid naman. Naging overprotective si Nerissa sa kanya matapos ang aksidenteng nangyari sa kanilang tatlo.

  Two months later, nang ipasya ni Armando na umalis sila ng Pilipinas ay sa wari iyon lang ang hinihintay ni Nerissa. Gusto nitong iwan ang Pilipinas at mga bagay na nagdulot dito ng masasamang pangyayari.

  Sa ibang bansa na rin ipinagawa ni Armando ang prosthetics nito. Ang kaliwang binti nito ay naputol dahil sa nangyaring aksidente. Aksidenteng walang matandaan si Mavis kahit na ano pa man bago at maging pagkatapos. Lalo na ang bago mangyari ang aksidente. Ang huling pangyayaring taglay ng isip niya ay nang nagdaan sila sa Laoag at kumain sa Fort Ilocandia.

  At si Nerissa ay hindi na mahalagang hindi niya maalala ang mga iyon. Subalit para sa kanya ay tila bahagi iyon ng puzzle na sinisikap niyang buuhin. Sa nakalipas na limang taon ay hindi na nag-isip pa si Nerissa na bumalik sa Pilipinas. Though Armando had gone back to the Philippines a few times in the last five years to process some business papers. Kasali na roon ang pakikipagkita sa abogado ng mga Andrade bilang representative ni Mavis.

  Ang pera sa bangko ay matagal nang nagawan ng paraan ni Armando at ng abogado na mailipat sa account ni Mavis sa bangko sa Colorado. Noong nakaraang ilang linggo ay pinag-iisipan na niyang bumalik sa Pilipinas. Kailangan niyang bigyan ng kasagutan ang mga pangitaing patuloy na gumugulo sa isip niya.

  "Kung pinagmamatigasan mong umuwi ay sasama ako, Mavis!"

  Hindi malaman ni Mavis kung matatawa o maiirita sa ina sa sinabi nito. "Mom, I'm twenty-three years old, not three!"

  "Hayaan mo si Mavis, honey," wika ni Armando na sumungaw mula sa pinto ng silid at lumakad patungo sa kanilang mag-ina. Sa kaliwang kamay nito ay ang baston para sa kaliwang binti na yari sa prosthetics. "Hindi na bata iyang anak mo. Kung gusto niyang dalawin ang bayan mo ay bakit mo pipigilan?"

  She smiled thankfully at her stepfather. Her mother and Armando had been married for four years. Sa Colorado ikinasal ang dalawa matapos maayos ni Armando ang legal separation nito sa unang asawa na ilang taon na ring may pamilyang kauli.

  Ang panganay na anak ni Armando ay may asawa na at sa isang state naman dito sa Amerika naninirahan. Ang bunso ay dumadalaw paminsan-minsan sa kanila na sa mga magulang ni Armando nakatira sa farm hindi kalayuan.

  Wala siyang naging suliranin sa dating pamilya ng stepfather niya. Marahil dahil mas naunang nagkaroon ng karelasyon ang unang asawa nito. At bagaman hindi naman nagkaanak ang mommy niya at si Armando ay maligaya ang mga ito at mahal ang isa't isa.

  "Pinagkaisahan na naman ninyo ako," padabog na sabi ni Nerissa, pagkatapos ay muli siyang tinitigan. "Akala ko ba'y sumang-ayon ka sa akin nang sabihin kong hindi na tayo babalik sa Pilipinas?"

  "Noong una'y iyon ang pasya ko, Mommy. Pero napag-isip-isip ko na kailangang harapin ko ang nangyari sa akin. Hindi maaaring lagi na lang akong ganito."

  "Ano ba ang sinasabi mo? Hindi ka ba maligaya rito sa Colorado? Maganda ang trabaho mo sa bangko, 'di ba?"

  "Alam mong hindi iyon ang tinutukoy ko. Naiinis ako sa nakalipas na panahon na wala na kayong ginawa kundi patingnan ako sa mga shrinks na para bang nasisiraan ako ng bait, Mommy." Her voice broke but she tried to hide it from her mother. Walang dahilan para ungkatin pa na ang unang dalawa niyang relasyon ay pawang nauwi sa wala dahil sa nangyayari sa kanya.

  They had called him nutcase. Doon sa unang boyfriend ay hindi niya gaanong ininda. Pero ang huli, na wala pang apat na buwan mula nang mangyari ay nasaktan siya nang husto.

  "Nagka-trauma ka, Mavis! At hindi dahil dinadala ka sa psychiatrist ay baliw ka na. You are continuously having that damn visions and nightmares!"

  "Right, Mommy. Pero hindi ninyo kapareho ng pag-iisip ang ibang tao. Iyan ang dahilan kung bakit gusto kong bumalik sa Pilipinas. Baka naroroon ang kasagutan..."

  "Mavis, ayokong—"

  "Gusto kong paniwalaang ikaw ang nagka-trauma, Mommy."

  "Obviously," naaaliw na sagot ni Armando.

  Nerissa glared at her husband. "Huwag mo akong pagsalitaan nang ganyan, Mavis!" Nerissa said, using that mother tone. "Wala akong pinsalang tinamo sa aksidenteng iyon. At huwag mong maliitin ang sindak na naramdaman ko nang makita kitang nag-aagaw-buhay at..." Her voice trailed off. Nerissa's eyes turned misty.

  Mavis sighed. "Mom, I can understand what you felt. But you are so overprotective. Gusto kong masakal. Natatandaan kong ni hindi mo gustong umalis sa tabi ko sa ospital..." Sinulyapan niya si Armando na napapailing at sa wari ay sinasang-ayunan siya. "Na para bang 'pag lumabas ka ng silid ko at pagbabalik mo'y may nangyari na sa akin."

  Nanghihinang napaupo sa sofa si Nerissa. "You died in there, Mavis—"

  Napaungol siya. "There you are again. Babalik na naman ba tayo riyan?" she said impatiently.

  "Dahil—"

  "Babalik ako sa Pilipinas, Mommy," agap niya sa pagtutol ng ina sa determinadong tinig. "At kapag sa aking palagay ay kailangang ipagbili ang mga ari-ariang minana ko sa kahati ko ay gagawin ko. I can, at least, promise you that. At babalik agad ako rito."

  "Ganoon naman pala, honey," ani Armando, naupo sa tabi ng asawa at inakbayan ito.

  "Isa ka pa!" singhal ni Nerissa sa asawa.

  "Tama naman si Mavis, hon. Kailangan niyang asikasuhin ang mga ari-ariang minana niya. Ayon sa abogado ay natagpuan nang matagal ang kahati ni Mavis sa minana niya sa mga umampon sa iyo. At kung hindi aasikasuhin ng anak mo ang bahagi niya sa mana ay malamang na mauuwi lahat iyon sa kahati niya."

  "Walang kuwenta sa akin iyon, Armando. We have so much. Dalawampu't limang milyong piso ang minana ni Mavis mula sa Papa Benito. Hindi niya mauubos iyon."

  Yes. Mavis inherited twenty-five million pesos from a grandfather she hadn't even known. Muli niyang nginitian ang stepfather.

  "Thanks, Dad." Inihulma ng bibig niya iyon para sa ama-amahan. Kasama na ang ngiti ng pasasalamat dahil sa pag-ayon sa kanya. At kapag ganoon ay hindi na kailangan ng mahabang usapan sa pagitan nila ng mommy niya.

  Bagaman natitiyak ni Mavis na sa susunod na mga araw hanggang sa talagang pag-alis niya ay gagawin ng mommy niya ang lahat ng magagawa nito para hindi siya matuloy. Ayon sa mommy niya, na bukod tanging walang gaanong pinsala maliban sa ilang gasgas sa mukha at braso, si Armando ay unang nadala sa ospital dahil una itong naisakay sa isang nagdaang owner-type jeep na puno ng saging.

  And Nerissa had waited for her daughter to be pulled out from the car wrecked screaming hysterically. Kung hindi ito inawat ng isang pahinante ay dadaluhungin nito ang anak. Si Mavis ay hindi na makita ang mukha sa maraming dugong nakatakip doon. Walang tigil sa paghihisterya si Nerissa habang isinasakay siya sa nakabanggang truck because she wouldn't let go of her teddy bear, kahit wala siyang malay.

  And that her mother thought that her huge teddy bear must have sheltered her face from total damage. May pilat sa tagilirang ulo niya na umabot ang dulo sa may ibabaw ng kaliwang tainga niya. She refused to go under reconstructive surgery. Dalawang pulgada lang ang pilat na iyon sa gilid ng mukha niya. And she wasn't that vain. Hindi niya gustong i-repair ang mukha niya para itago ang pilat.

  Ayon pa kay Nerissa, makalipas lamang ang limang minuto pagdating nila sa ospital ay idineklara ng doktor na wala na siyang buhay. Malaki ang tinamo niyang sugat sa kaliwang bahagi ng ulo at maraming dugo ang nawala sa kanya. Na kahit nang akmang takpan ng nurse ang katawan niya ng kumot ay hindi pumapayag ang mommy niya na patuloy sa paghiyaw at pag-iyak at niyayakap siya.

  Nang walang ano-ano ay maramdaman nito ang paghugot ni Mavis ng marahas na hininga na sa wari ay sinagip siya mula sa pagkalunod. Kapag sinasabi ng mommy niya iyon ay nagkakatinginan na lamang sila ni Armando. Naniniwala silang bagaman walang pisikal na pinsalang tinamo si Nerissa sa nangyaring aksidente ay ito ang higit na tumanggap ng shock.

  It was understandable. May malay ito habang binubuhat ng isang pahinante si Armando pasakay sa truck at nang hugutin mula sa likuran si Mavis, puno ng dugo.

  Ayon pa rin sa mommy niya, tila siya nalunod at biglang nakalanghap ng hangin. Kahit ang doktor at nurse na tumingin sa kanya ay hindi makapaniwala. She was declared clinically dead. Bagaman ang sandaling natiyak ng doktor na wala na siyang buhay at ang sandaling muli siyang huminga ay wala pang isang minuto ang pagitan.

  Ang doktor at ang nurse ay nagsabing huminto sa pagtibok ang puso niya. Medically, ang nangyari sa kanya ay naipapaliwanag at hindi naman imposibleng mangyari. Lalo at wala namang naging brain damage sa kanya.

  Well, having nightmares and visions didn't classify as brain damage. Did it?

  Pinaniwalaan nila ni Armando na maaaring nagkamali ang nurse at doktor sa pagdeklarang binawian na siya ng buhay; pangalawa posibleng huminto sa pagtibok ang puso niya, nangyayari iyon, lalo at sa kaso niya ay napakasandali lang at agad siyang na-revive.

  Ang tanging naging epekto sa kanya ng aksidenteng hindi niya natatandaan ay ang mga paulit-ulit na flashes sa nakalipas na limang taon. Noong unang mga taon ay sa panaginip niya. Paminsan-minsan. Subalit habang lumilipas ang taon ay hindi na sa panaginip niya dinaranas iyon kundi kahit gising siya. Hindi lumilipas ang isang linggo na hindi niya nararanasan ang mga flashes na iyon sa isip niya.

  Kahit ang mga psychiatrist na binayaran ng mommy niya para mahinto iyon ay nawalan ng silbi. Hindi parehong tumagal ang relasyon niya sa mga naging boyfriend niya dahil doon. At kapag nag-uusap nang ganoon silang mag-anak, tulad ngayon, nagkakatinginan na lamang sila ng kanyang stepfather. Pareho nilang iniisip na ang reaksiyon ni Nerissa ay sanhi ng matinding shock dahil sa aksidente. Walang naniniwala sa kanilang dalawa ni Armando sa pilit na sinasabi ni Nerissa na namatay siya at muling nabuhay.

  Dahil totoong imposible ang sinasabi nito.

  Kaya noong nakaraang mga araw ay ipinasya ni Mavis na balikan ang nakaraan. Baka sakaling magkaroon ng kasagutan ang maraming katanungan sa isip niya lalo na sa mga biglang pagkislap ng mga alaalang hindi niya maunawaan. Alaala ng putok ng baril na tumama sa dibdib niya at sa wari ay nararamdaman niya ang sakit niyon; alaala ng isa pang lalaking binubuhat siya at itinatakbo; alaala ng isang malabong mukha sa salamin sa likod ng isang sasakyan.

  At naniniwala siyang ang pagbabalik sa lugar na pinangyarihan ng aksidente ang makapagbibigay ng lunas sa lahat ng nangyayari sa kanya.

Seven

IBINALIK ni Mavis ang isip sa kasalukuyan. Dahan-dahan ang pagmamaneho niya habang isa-isang sinuyod ng tingin ang main road para sa numero ng building na nasa calling card.

  Nang bigla siyang magmenor nang masulyapan ang isang pamilyar na building. Northern Doctors Hospital. She couldn't understand why it had to be familiar. Na para bang nakikita niyang palagi ang gusaling iyon. Alam niyang iyon ang pangalan ng ospital na pinagdalhan sa kanila ng stepfather niya noong maaksidente sila. Subalit wala siyang malay nang idating doon.

  Ang mga kamay niyang nakahawak sa manibela ay biglang nanginig at kailangan niyang ihinto ang sasakyan sa gilid ng pader malapit sa mismong gate ng ospital. At tulad sa isang sine ay nagsimulang gumitaw sa isip niya ang pamilyar na pangyayari.

  

Ang driver ng pickup truck ay halos suruin ang gate ng ospital. Naririnig niya ang ingit ng gulong nito. Pagkatapos ay marahas na nagpreno at sa kung paano na lang ipinarada ang sasakyan sa harap ng ER.

  Pagkatapos ay diniinan nito ang busina nang malakas at sunod-sunod. Sapat upang sumungaw ang isang nurse at hospital attendant mula sa ER.

  Nakita ni Mavis ang sindak sa mukha ng lalaki nang lumabas ito ng sasakyan at umikot sa passenger side. Halos matanggal ang pinto mula sa mga hinges nito sa marahas nitong pagbukas niyon. May kinuha itong babae mula roon.

  The woman's chest was bleeding.

  And she was very much pregnant!

  Itinakbo ng lalaki ang babae papasok sa ospital. Mavis saw something swing from the man's neck. It looked like a necklace. Yes. In her vision, the necklace looked very familiar.

  Sinalubong ito ng isang stretcher at tinulungan ng isang attendant na isakay roon ang babaeng duguan. "Ano ang nangyari?" asked one of the hospital personnel.

  "My wife was shot! Oh, god... oh, god..."

BUSINA ng nagdaang sasakyan ang nagpagitla kay Mavis. Napasinghap siya nang malakas. Ang mga kamay niyang sa wari’y tinakasan ng dugo ay mariing nakahawak sa steering wheel. Nanlalaki ang mga mata niyang nakatitig sa hospital building na nasa harap niya.

  Muli, pagkatapos ng pangitain ay nasa dibdib niya ang kamay at nakadaklot doon. Umaasang makakakita siya ng dugong umaagos mula sa dibdib na para bang siya mismo ang babaeng dinala sa ospital at sugatan.

  She was breathing hard. She placed her forehead against the steering wheel and sobbed softly. May ilang sandaling nanatili siya sa ganoong ayos hanggang sa muling makarinig ng malakas na busina ng sasakyan. Mabilis siyang nag-angat ng paningin. Isa iyong pampasaherong jeep na gumilid at pumara sa mismong unahan niya at nagbaba ng pasahero.

  Kumuha siya ng tissue mula sa kahon ng Kleenex na nasa katabing upuan at pinunasan ang mga mata. Sinulyapan niya ang ER at kinakabahang muling makakita ng mga pangitain. Subalit tahimik ang labas ng building. Ang bumaba mula sa jeep ay pumasok sa gate at lumakad patungo sa main building.

  Natanto ni Mavis na ang mga pangitain ay palinaw nang palinaw kung ihahambing sa nakalipas na mga taon. Kung noon ay nararamdaman niyang siya ang babaeng binubuhat ng lalaki, sa wari ay hindi ganoon kanina. It was as if she was only an spectator. Pinagmamasdan ang isang nakasisindak na pangyayari. Higit kailanman, ngayon siya nakatitiyak na sa pagbabalik niyang iyon ay malulutas niya ang hiwagang nangyayari sa kanya.

Eight

She wiped her tears with the back of her hands then put her car into gear. Ipinagpatuloy ang pagmamaneho sa mabagal na pagpapatakbo. She was still trembling from the recent flashes. Muling binasa ni Mavis ang address sa calling card. Sa Maynila pa lang ay tinawagan na niya ang opisina ng abogado para ipaalam na darating siya.

  Nagpreno siya nang makita ang landmark na sinabi ng sekretarya ng abogado na nakausap niya kahapon. Isang rural bank ang katabi ng opisina nito. Iniliko niya ang sasakyan sa may building at ipinarada iyon sa mismong harap ng pinto ng opisina. Sa sulok ng mga mata ay napuna niyang may lalaking nanggaling ng opisina ng abogado.

  Binuksan niya ang pinto ng Wrangler upang bumaba. Nang sa pagbukas niya ng pinto sa gilid niya ay nahagip niya ang paglabas ng isang lalaki mula sa law office. Tumama ang pinto ng sasakyan sa may tagiliran nito.

  Napaatras nang bahagya ang lalaki dulot ng puwersa ng pagbukas ni Mavis ng pinto ng Wrangler niya. Horrified, nagmadali siyang lumabas kaagad. "Oh, I'm sorry!" she exclaimed.

  Nagdikit ang mga kilay nito. Matalim ang tinging ipinukol sa kanya na kung bala iyon ng baril ay nagkabutas-butas na ang katawan niya.

  "Bulag ka ba?" he snapped at her.

  Hindi agad siya nakasagot. Nabigla sa ginawang pagsinghal na iyon ng lalaki. Gayunman ay hindi niya napigil ang paglandas ng mga mata niya rito. Dark eyes fringed with equally dark and thick eyelashes. Ilong na matangos kaysa sa karaniwan. Square jaw and lips blade thin in irritation.

  Naka-checkered polo shirt ito na mahaba ang mga manggas subalit nakarolyo hanggang sa may siko. She noticed the soft hairs on his arms and at the back of his knuckles. Napuna rin niya ang kislap ng pinong pawis sa mga braso nito. Even the side of his face glistened with sweat.

  The worn fabric of his jeans stretched taut over lean hips and muscular thighs. She was wearing dusty old jeans and working boots. Nang mag-angat siya ng paningin dito ay nakita niya ang lalo pang pagnipis ng mga labi nito at ang paggalaw ng mga muscle sa panga nito.

  It was his jaw that really caught Mavis' attention. She had never seen a more determined jaw in her life. And his very presence seemed to fill the whole parking area. Ang akmang muling pagsasalita nito ay inunahan niya.

  "Ipagpaumanhin mo. H-hindi ko nakita ang paglabas mo..."

  "Dahil kung makaparada ka'y hindi mo na gustong bigyan ng daan ang mga taong papasok at palabas sa opisinang iyan!" Pabarumbado nitong nilingon ang law office.

  Nakaramdam si Mavis ng inis sa magaspang na ugali ng lalaki. Nasa dila na niya ang pagtataray nang mapunang tama ito. Napasinghap siya dahil totoong halos naokupa na niya ang labasan ng law office.

  "I said I am sor—"

  Hindi na niya naituloy ang sasabihin. Nang ibalik niya ang paningin sa lalaki ay nakatalikod na ito at lumalakad patungo sa nakaparadang Toyota Hilux na ang kulay ay hindi niya matiyak kung puti o off-white sa kapal ng alikabok na nakakulapol doon. Sinundan niya ito ng tingin habang binubuksan ang pinto ng pickup truck nito at pumasok sa loob.

  The man must be twenty-nine... thirty. A hunk. Nearing six feet tall and dark. Napasinghap si Mavis na ang mga mata ay hindi humihiwalay rito. Napahawak siya sa dibdib. There was something about the man that was so familiar. It was as if she'd seen him before. Hindi lang kayang hagilapin ng isip niya kung saan.

  And the longing that she felt surprised her that she jolted from where she stood. The kind of longing that she wanted to weep. As if she hadn't seen him for a very long time and she had missed him so much.

  Silly. Pero iyon ang nararamdaman niya. Hindi niya nauunawaan. Sinundan niya ng tingin ang pagmaniobra ng sasakyan ng lalaki patungo sa kalsada. Mula sa salamin ng sasakyan nito sa harap ay natatanaw pa niya ang simangot nito at ang pagsasalubong ng mga kilay. Ni hindi ito lumingon sa bahagi niya at sa wari ay ang sasakyan ang pinagbubuntunan ng inis dahil sa uri ng pagmamaniobra nito.

  Ilang sandali pa'y nawala na ito sa paningin niya. Ulap ng alikabok ang iniwan nito sanhi ng malalaking gulong ng truck. Napilitan siyang magtakip ng mukha.

  Had she met the man before? Paanong napaka-pamilyar ng mukha nito sa kanya? Even his coffee-dark eyes seemed so familiar. Flashes flooded her mind. Bahagya siyang bumuway at napahawak sa gilid ng rental vehicle niya.

  

Isang sasakyan ang kasunod nila at nagsisikap makaagapay sa kanila. A man on the steering wheel. Nakasuot ito ng dark glasses at nakangiting nilingon siya.

  Then she saw the window at the back rolled down a few inches. Napasinghap siya nang mapunang may bagay na inilalabas sa kapirasong puwang sa bintanang salamin.

  Then a gunshot rang.

  Maririnig ang tunog ng nagkabasag-basag na salamin. She clutched at her chest painfully. She was shot.

  "My baby... oh, god! My baby..."

  Sa kabila ng lahat ay nanatili siyang nakahilig sa basag na salamin at sinundan ng tingin ang papalayong sasakyan. May mukha siyang nasisilip mula sa tinted glass niyon.

  It was a woman. Natitiyak niyang babae ang nasa likod ng sasakyan at lumingon sa kanya.

  The woman smiled. Triumphantly. Viciously.

  Tutop niya ang sugatang dibdib subalit ang mga mata ay bumaba sa likuran ng lumalayong sasakyan. Sa plate number niyon. TNV....

  Naramdaman niya ang mga kamay ng asawa sa mga balikat niya at inalis siya mula sa pagkakahilig sa basag na salamin.

  "Betty!"

“ MAUL-ULAW ka, balasang ?“

  Malakas na napasinghap si Mavis. She blinked. Sunod-sunod ang ginawa niyang paghugot ng hininga. Isang matandang babae ang nasa harap niya at nag-aalalang nakatingin sa kanya. May alampay na nakasabit sa mga balikat nito.

  "M-may sinasabi po ba kayo?"

  "

Maul-ulaw ka ?“

  She frowned. "H-hindi ko po kayo naiintindihan." Dinama niya ng daliri ang butil-butil ng pawis na gumiti sa noo niya.

  She shook the remnants of memories from her head. Parati na ay may sakit siyang nadarama sa tuwing bumabalik siya sa huwisyo. Ang sakit ay parehong sa physical at sa emosyonal.

  "Ang sabi ko ay kung nahihilo ka?"

  Napilitan siyang ngumiti. "H-hindi naman po. M-masyado lang mainit." She pretended to fan herself with her hand. "Papasok po ako diyan sa opisina ni Attorney Marquez."

  Bahagya nang tumango ang matandang babae at nagpatuloy sa paglakad. Isinara niya ang pinto ng Wrangler at pumasok sa loob ng opisina. Natambad sa kanya ang isang maliit na reception. May isang maliit na mesa na may isang upuang plastic sa harap. At ang nakaupo sa likod ng mesa ay isang babaeng marahil ay nasa beinte-seis ang edad.

  She was the new secretary. Ayon dito kahapon ay nag-resign ang dating sekretarya may anim na buwan na ang nakaraan. Mainit sa loob at bagaman may air-condition siyang natatanaw sa may bahagi ng dingding malapit sa bintana ay hindi iyon umaandar. Sa halip ay isang ceiling fan ang gumagana. Nararamdaman na niya ang muling paggiti ng pawis sa noo niya.

  "Good afternoon," bati niya. "Ako si Mavis Andrade. Kayo ho ba ang sekretarya ni Attorney Marquez?"

  Ang ngiti ay propesyonal at para sa lahat. "Ako nga. Ikaw ba ang kausap ko kahapon? Ang apo ng mga Andrade?"

  "Ako nga po. Kararating ko lang mula Maynila. Nariyan ba si Attorney?"

  "Naku, umalis ho kaninang umaga patungo sa anak niya sa Vigan. May mahalagang bagay ho kasing dapat asikasuhin. May naghahanap nga rin ho dito sa kanya... Nakasalubong mo siguro iyong guwapo at matangkad na lalaki?" she smiled sheepishly. "Si Mr. Montilla."

  Iyon tiyak ang lalaking nabunggo niya ng pinto ng Wrangler. Guwapo nga, masungit naman. Ibinalik niya ang atensiyon sa sekretarya. "Naipaalam ho ba ninyo kay Attorney ang tungkol sa sadya ko?"

  "Itinawag ko kahapon. Katunayan ay iniwan niya sa akin ang susi sa mansiyon ng mga Andrade at ipagpaumanhin mo raw na hindi kayo magkakatagpo ngayon." Binuksan nito ang drawer at may dinukot na susi.

  "Nagtataka lang ako," patuloy ng sekretarya. "Paanong pareho kayong doon nakatira—" Bumukas ang pinto ng law office at sumungaw ang isang dalagita na may dalang basket.

  "Order ka ba ng merienda? Ginatan at pansit."

  "Ginatan na lang," sagot ng sekretarya at ibinigay sa kanya ang bungkos ng mga susi.

  She murmured her thanks then went out of the law office.

Nine

ROLF drove his truck like mad. Pinipilit niyang kalmahin ang sarili. Dalawang araw na siyang pabalik-balik sa malaimpiyerno sa init na opisina na iyon ng abogado. Pero sa tuwina ay laging may appointment ang abogado. Humingi siya ng appointment pero sa wari ay sa next week pa available ang abogado.

  He had plans of selling his son's share of the property. Ang unang pagkakataon na iminungkahi niya iyon sa abogado ay sinabi nitong pag-aaralang mabuti ang habilin ni Benito Andrade kung kasama sa pagiging trustee niya ang pagbibili ng propiedad sa mismong kahati ni Benjo sa mana. At na kokontakin pa nito ang kabilang nagmana. And that had been two weeks ago.

  Ang kayamanang minana ng anak niya ay minana lang nito mula kay Bettina. Bettina inherited millions from grandparents she hadn't known. The ironies of life. That would have made Bettina deliriously happy. Only three weeks after Bettina's death, lawyers and private investigators had traced Bettina from Laguna to Capistrano. Naitukoy ng mga tiyahin at tiyuhin ni Bettina.

  At lalo nang nadiin si Rolf sa akusang siya mismo ang pumatay sa asawa niya dahil sa minana nito. Na ayon sa tiyahin ni Bettina ay natuklasan na niya iyong una hindi pa man nakakarating ang mga imbestigador sa Capistrano. At kung mawawala ang asawa sa landas niya ay siya ang makikinabang sa minana nito.

  At dahil hindi pa naman nababasa ni Rolf ang testamento, hindi niya malalaman na kung walang anak na magmamana si Bettina ay sa kahati nito mauuwi ang kayamanan. He had the motive, lalo at nalaman ng marami na hiniwalayan siya ni Bettina. Sa loob ng dalawang taon ay sinikap ng tiyahin ni Bettina na gumasta ng abogado para lamang mapatunayang may kinalaman siya sa pagkamatay ng pamangkin nito.

  Umaasang mapupunta sa mga ito ang pag-aaruga kay Benjo at malipat sa mga ito ang pagiging trustee ng kayamanan. His own lawyer fought tooth and nail, para lang mapatunayang wala siyang kinalaman sa pagkakapaslang sa asawa niya. Lalo at kung namatay ang batang nasa tiyan ni Bettina nang ito ay paslangin ay wala ring magiging silbi kay Rolf ang kayamanan.

  He could easily turn the tables on them. Lalo at mas naunang nalaman ng mga kamag-anak ni Bettina ang mana nito through the investigators. But it was a waste of time. Wala siyang mapapala. Isa pa'y binale-wala naman ng korte ang ang kasong isinampa ng tiyo at tiya ni Bettina sa kawalan ng katibayan.

  But it was a small town. Madaling kumalat ang balita at tsismis. Humahabi ang mga tao ng salita na nagpalipat-lipat. Na siya talaga ang pumatay sa asawa niya at ngayon ay nagkakamal ng salapi sa pamamagitan ng anak niya.

  Dahil buhay ang anak ni Bettina ay dito napunta lahat ang kalahati ng kayamanang minana ng asawa niya at walang nagawa ang tiyahin ni Bettina kundi ihinto ang kaso. Lately, Bettina's greedy aunt came to him for financial help. Binago ang taktika sa pagkakamal ng salapi.

  He offered jobs for their eldest son at the farm. Kahit ang tiyuhin ni Bettina ay inalok niya ng trabaho sa tabakuhan. Subalit tinanggihan ng mga ito ang alok niyang trabaho dahil malayo raw sa Laguna. Ibinili niya ang mga ito ng isang tricycle. Subalit hindi doon natatapos ang pangangailangan ng mga kamag-anak ni Bettina. At ipinasya niyang hintuan na ang pag-aabot ng tulong.

  Hindi siya maramot pero hindi ang tulad ng pamilyang kinalakhan ni Bettina ang masisiyahan sa anumang tulong na maibibigay niya. Nagwawala sa galit ang tiyahin ni Bettina nang sabihin niyang wala na siyang maitutulong pa sa mga ito. Sinabi nitong pagbabayaran niya ang ginawa niya sa pamangkin nito.

  Rolf sighed angrily. He tried to calm himself. Muling pumasok sa isip ang magandang babaeng nakatagpo niya sa labas ng opisina ng abogado. Pati ito ay napagbuntunan niya ng init ng ulo. There was something about the woman that was so familiar. Natitiyak niyang nagtagpo na sila ng babae subalit hindi niya maisip kung saan at kung kailan.

MARAHAN lamang ang takbo ni Mavis habang nagpapaikot-ikot sa zigzag. Ayon sa mommy niya ay sa Baruyen zigzag sila naaksidente. And this was the Baruyen zigzag. Muli niyang pinagana ang isip at baka may maalala siya subalit wala kahit na malabong alaala ng aksidente. In her mind, it was as if it never happened.

  Finally she reached the Bangui View Deck. Ipinarada niya ang sasakyan at bumaba ng kotse. Mula roon ay tinanaw niya ang nagtatayugang windmills na nakahilera sa baybayin ng Bangui. The windmills were spectacular. Sa sine lang niya nakikita ang ganoon. Tila iyon mga sundalong nakamasid sa karagatan at nag-aabang ng kalaban. Akalain ba niyang mayroong ganoon sa Pilipinas?

  Sa nakalipas na mga taon, sa tuwing anibersaryo ng kasal ng mommy niya at ni Armando ay bumibiyahe sila sa iba't ibang panig ng mundo. Subalit hindi niya kayang ihambing ang kaligayahang nadarama ngayon sa tanawing nakikita niya sa ibaba. It was not possible that her mother had told her about this place while they travelled north five years ago. Sa research niya sa hotel kahapon ay nalaman niyang dalawang taon pa lang na operational ang windmills.

  Kung malalaman ng mommy niya na naroon siya ngayon sa zigzag ay natitiyak niyang maghi-hysteria ito. She closed her eyes tightly, umaasang maaalala kahit kaunti ang nangyaring aksidente ngayong narito siya.

  Subalit wala siyang maalalang kahit na ano. Sa halip ay ang mukha ng ina ang gumitaw sa isip niya. Ang dahilan kung bakit bumiyahe sila nang araw na iyon patungong Bangui may limang taon na ang nakalipas....

MULA sa backseat ay tahimik na pinagmamasdan ni Mavis ang tanawin sa labas ng bintana ng sasakyan. Kaibang-kaiba sa tanawin sa Maynila. Katunayan ay hindi naman binuksan ng boyfriend ng mommy niya ang aircon ng sasakyan at nalalanghap niya ang mabango at sariwang hangin na nagmumula sa mga bundok.

  Hindi inalis ng nakakainip at mahabang biyahe ang excitement niya. Inihahatid sila ni Armando sa bayan ng mommy niya. Armando promised them that her mother's car and some few appliances and pieces of selected furniture would be shipped to their new house in a few days' time.

  Maliban sa nakikita niya sa daan patungong Baguio ay noon lang siya nakakita ng ganoong tanawing probinsiya. She always loved the countryside. Malayo sa lahat. Sa polusyon ng mga pabrika; sa nagkakaingay na mga busina ng sasakyan na gumigising sa kanya madilim pa lang. Higit sa lahat, hindi niya kailangang sumama sa mommy niya sa paglipat-lipat ng lugar dahil kanya ang bahay. Ipinamana sa kanya ng isang lolo na hindi niya nakilala o kadugo man lang.

  At marahil ay hindi na rin siya lilipat ng paaralan. Tamang-tamang sa pasukan ay nasa unang semester siya sa ikalawang taon sa kolehiyo. She felt the excitement run through her vein. At kung permanente na silang maninirahan sa bayan ng mommy niya ay magkakaroon na siya ng mga permanenteng kaibigan.

  Hindi pa rin maunawaan ni Mavis kung bakit sa kanya ipinamana ng mga umampon sa mommy niya ang kayamanan ng mga ito. Subalit hindi na mahalagang isipin pa iyon. Ang mahalaga ay mayaman na siya. A millionaire for that matter. Umalis sila ng Maynila wala pang alas-singko ng umaga at malapit nang humapon ay nasa daan pa rin sila. Kung may konsolasyon man ay sa Fort Ilocandia sila nananghalian. Kahit paano ay nag-enjoy siya roon.

  Napag-alaman niya na ginawa ang Fort Ilocandia ng mga Marcoses para sa kasal ni Irene Marcos. She could imagine the grand wedding and a smile curved her lips. It must have been like a fairy tale. At kung siya ang masusunod ay gusto pa niyang galugarin ang maraming magagandang lugar sa bahaging iyon ng norte. At kanina pagkapananghali, pinayagan lang siya ng mommy niya na ikutin ang Fort Ilocandia at pagkatapos ay muli na naman silang bumiyahe patungo sa bayan ng mommy niya.

  And they'd been driving again.

  "Mom, malayo pa ba?"

Ten

“Malupit ang nakagisnan kong ina-inahan,” sagot ni Nerissa. “Ipinamumukha sa akin na utang-na-loob ko ang pagkakaampon nila sa akin. At dapat ay suklian ko ng katapatan at kasipagan. Kahit baon ko sa paaralan ay tipid na tipid. Bagaman si Papa Benito ay palihim na nag-aabot sa akin ng pera. Malimit kong itanong sa sarili kung bakit pa nila ako inampon.

  "Naisip ko ring hindi naman talaga ako gustong ampunin ni Mama Carmen. Katunayan ay si Papa lang daw ang may gustong ampunin ako. Nagkataon lang na hindi raw magawang tanggihan ako ni Mama dahil sa bahay nila ako ipinanganak at doon din namatay ang aking ina.

  "O marahil nagsimula ang kalupitan nang mapuna ni Mama Carmen nang makitang mas malapit ako kay Papa Benito." Sinulyapan siya nito sandali. "Ang sabi ng mga katulong sa malaking bahay ay hindi dating ganoon si Mama Carmen. Magmula na lang daw nang maging malapit kami ni Papa Benito sa isa't isa. Gusto kong isiping nagseselos siya sa atensiyon ni Papa Benito sa akin."

  "Well, I don't want to meet a grandmother like that!" she said stomping her foot. "Ano ang nangyari?"

  "Kahit paano ay mahal ko sila sa kabila ng lahat. Lalo na si Papa. Nang malaman nilang nagdalang-tao ako sa iyo ay pinalayas ako ni Mama. Hindi ko alam kung ano ang gagawin ko at kung saan ako patungo. Masama rin ang loob ko sa kinikilala kong ama dahil wala siyang magawa kahit sukal sa loob niya ang pagpapalayas sa akin ni Mama Carmen."

  Tinitigan si Mavis ng ina. Kapagkuwa'y tumayo ito at ipinagpatuloy ang paglalagay ng mga gamit sa tokador sa isang bag. Iniisip niyang tinapos na nito ang pagsasalita subalit nagpatuloy si Nerissa.

  "Ano man ang ibinabato mo sa aking kasalanan ko ay hindi ako naging masamang ina, Mavis. Kahit minsan ay hindi pumasok sa isip ko na ipalaglag ka. Sa puso at isip ko ay ikaw lang ang matatawag kong akin. Dugo ng aking dugo at laman ng aking laman." Her mother's voice was filled with passion. "Kung may ipinag-aalala man ako nang panahong iyon ay ang kawalan ng pera at nagdadalang-tao pa at walang patutunguhan."

  "You had nothing? Not even money?"

  Tumango si Nerissa. "Hindi ko man gustong gawin ay nagnakaw ako ng pera kay Mama. Tinangay ko rin ang ilang alahas niya. Natuklasan ko kung saan niya itinatago ang mga kahon ng alahas niya nang minsang nanubok ako. Nakita ko siyang hinahawakan ang kuwintas na iyan na puno ng pagkasuklam ang mga mata." Inginuso nito ang kuwintas na nasa leeg niya.

  Unconsciously, her hand went to her chest and touched the pendant of her necklace through the fabric of her T-shirt.

  "Nang itago niya uli ang jewelry box ay doon ko nakita ang taguan niya ng mga alahas. Nasa ilalim iyon ng drawer ng tokador niya. Kailangang alisin muna ang drawer at sa ilalim ay may isa pang lagayan doon."

  Itinaas ni Mavis ang kuwintas. May isang maliit na parihabang pendant iyon na may nakaukit na "M" sa gitna.

  "Ang kuwintas na iyan lang ang hindi ko nagawang ipagbili noong panahong iyon kahit nang maranasan kong magipit."

  "And I thought you bought this for me."

  "Benito ang pangalan ni Papa at Carmen naman si Mama. Hindi ko alam kung bakit M ang nakaukit diyan sa kuwintas. Ipinasya kong ang pangalan mo ay dapat angkop sa letrang nakaukit diyan sa pendant."

  "Saan ka nagtungo, Mommy, nang lumayas ka?" Ibinalik niya ang usapan noong panahong umalis ito sa poder ng mga umampon.

  "Nang una ay sa Pagudpud. Hindi kalayuan ang biyahe mula sa amin patungo roon. Sa isang resort ako naglagi at kunwa ay isang turista roon." A thoughtful smile hovered her mother's lips. "May nakilala akong pamilya na nagmamay-ari ng isang restaurant sa Maynila. Hindi ko sinabing naglayas ako kundi tagaroon lang at naghahanap ng trabaho sa resort.

  "Inalok nila akong magtrabaho sa kanila. Kunwari ay nag-aatubili ako dahil estranghero sila. Hindi ako nakapagkolehiyo pero hindi naman ako tanga, Mavis. Iniwanan ako ng maybahay ng address sa restaurant niya kung sakaling magbago ang isip ko. Nagpalipas ako ng tatlong araw bago ako bumiyahe patungo sa Maynila. Napatunayan kong totoong may restaurant sila sa Avenida. Pumasok akong stay-in waitress sa kanila hanggang sa hindi ko na maitago ang tiyan ko..."

  May ilang sandaling nanahimik ang mommy niya. Sige ito sa paglalagay ng gamit sa karton.

  "Pagkatapos?" she urged.

  "Tinanggap nila akong muli nang makapanganak ako. Tatlong buwan ka na nang paalagaan kita sa kapitbahay na binabayaran ko. Ang restaurant ay may singing lounge sa itaas at doon ko nakilala ang unang lalaking ibinahay ako... ang sumunod na pangyayari ay halos alam mo na."

  "What about the lawyer? Ano ang kailangan niya sa atin?"

  "Iyan ang dahilan kung bakit lilipat na naman tayo," sagot ng mommy niya. "At marahil ay ikatutuwa mong malamang permanente na natin ang tirahang iyon. Babalik ako sa bayan ng mga magulang ko at sa bahay kung saan ako ipinanganak..."

  "Bakit, Mommy? Tinanggap ka bang muli ng mga umampon sa iyo?"

  Umiling ito. "Ang sabi ng abogado ay namatay si Mama isang taon na ang nakakaraan. Sa isang kilalang ospital sa Makati. Nagkakomplikasyon ang pagpapaopera niya sa puso."

  "Ang... papa mo?"

  "Namatay siya may tatlong buwan na ang nakalipas," Nerissa said matter-of-factly.

  "Paanong nalaman ng abogado ang kinaroroonan natin? Palipat-lipat tayo ng lugar..."

  "Sa pagkakarinig ko sa sinabi ng abogado ay nagbayad ng private investigator si Papa Benito para hanapin tayo noon pa man. Nagsimula ang abogado sa huling address na nalaman nila mula sa akin."

  Ang tangkang pagtatanong ni Mavis ay naawat nang dugtungan nito ang sinabi na tila nahuhulaan ang itatanong niya.

  "Anim na buwan na ako rito sa Maynila nang sulatan ko si Papa, Mavis. Humihingi ng tawad, lalo na sa ginawa kong pagnakaw sa ilang alahas ni Mama Carmen. Ang sagot na tinanggap ko ay nagmula kay Papa, kasama na ang isang money order na nagkakahalaga ng dalawampung libo.

  "Iyon daw ang kabuuan ng naipon niya at malamang iyon na ang huling tulong. Gusto raw niya akong tulungan pero wala siyang magagawa. Ang pakiusap niya ay huwag ipagbili ang kuwintas at ingatan ko dahil napakahalaga sa kanya niyan.

  "Hindi na ako muling nakatanggap ng sulat mula sa kanya sa kabila ng hindi ako humihinto ng pagpapadala ng sulat saan man tayo naroroon. Hindi dahil gusto kong magbalik sa kanila kundi bilang pagtanaw ng utang-na-loob. Pinadalhan ko rin sila ng larawan mo at binibigyan ng detalye tungkol sa iyo..."

  Isang mahina at matabang na tawa ang pinakawalan ng mommy niya. "Ipinakita ko sa mga larawan na suot mo ang kuwintas at na pinangalanan kitang Mavis. Hindi ako nagsawang padalhan siya ng sulat at mga larawan natin. At dahil hindi naman bumabalik ang mga sulat ko ay natitiyak kong nababasa at natatanggap nila ni Papa. Kaya sige pa rin ako sa pagsulat. Halos dalawang taon na nang huminto ako sa pagsulat sa kanila..."

  "Well, your adoptive mother must have burned all your letters and photographs," she said, smirking. "Siya marahil ang nakatanggap ng mga sulat mo. At sabi mo ay doon tayo patungo? Bakit?"

  "Sinabi ng abogado na ipinamana sa iyo ni Papa ang mga ari-arian niya. Isa ka nang milyonarya, Mavis, anak!"

  Nanlalaki ang mga matang napahakbang palapit sa ina si Mavis. "Sa... sa akin?" Itinuro niya ang sariling dibdib. "Sa akin, Mommy?"

  Tumango ito. Maluwang ang pagkakangiti. "Kasabay ng debut mo ay isa ka na ring milyonarya, anak. Kalahati ng Hacienda Andrade ay mapupunta sa iyo!"

  "Pero... hindi ka nila tunay na anak at galit sila sa iyo? Ni hindi ka nila pinatawad sa ginawa mo!"

  "Si Mama Carmen lang ang galit sa akin. Siguro ay mahal ako ni Papa Benito sa sarili niyang paraan at hindi lang kayang sumuway sa asawa. Isa pa ay walang anak ang nakagisnan kong mga magulang..."

  "Wala rin bang mga kamag-anak?"

  Kunot ang noong umiling si Nerissa. "Wala akong alam na may kamag-anak pang iba ang mga taong umampon sa akin. Mula nang magkaisip ako hanggang sa panahong umalis ako sa poder nila ay wala kahit sinong kamag-anak ang dumadalaw sa bahay. Pero sabi ng abogado ay may stepsister si Mama Carmen. Si Marina. Anak daw ng asawang-kauli ng ama ni Mama Carmen sa una ring asawa nito."

  Sandaling nag-isip si Nerissa, bago, "Wala akong natatandaang nababanggit man lang ni Mama Carmen ang pangalan ng stepsister niya. Isa pa'y hindi ko na gaanong naitanong ang detalye sa abogado dahil labis akong nabigla at natuwa sa ibinalita niya. Akalain ko ba namang mayaman na tayo. Mayaman na tayo, Mavis!"

  Unti-unti ang pagguhit ng ngiti sa mga labi ni Mavis. Talaga nga bang pinamanahan siya? Hindi kapani-paniwala. Sa mga palabas lang sa telebisyon at sine nangyayari ang ganoon.

  "Ibig sabihin ay hindi naman talaga blood relation ng adoptive mother mo ang Marina na ito..." usal niya na sa wari ay ang sarili ang kinakausap. Kapagkuwa'y lumuwang ang ngiti niya. Hindi hinintay ang sagot ng ina. "So I am an heiress..."

  Heiress. It had a nice ring to it. Parang royalty.

  Kapagkuwa'y nag-angat siya ng paningin sa ina nang may sumagi sa isip. "Wait, Mom. 'Sabi ng abogado ay 'Marina' ang pangalan ng stepsister ng adoptive mother mo? Hindi kaya pag-aari ng stepsister ng mama ninyo ang kuwintas na ito, Mommy?"

  "Posible," sagot ni Nerissa na sinabayan ng kibit ng mga balikat sa paraang hindi ito interesado kung sino ang nagmamay-ari ng kuwintas.

  Dinama niya ang pendant sa dibdib na noon lang niya nalamang hindi pala binili ng mommy niya at sadyang pinaukitan ng unang letra ng pangalan niya.

  She took a deep breath. Ang simpleng kuwintas, na bagaman mamahalin dahil purong ginto ay tila nagmistulang misteryoso at may kuwentong nakapaloob. Mavis shook her head. So much for reading R.L. Steine novels.

  "Hindi na importante kung kanino ang kuwintas na iyan. At kung may gustong bumawi diyan, eh, di ibigay natin at bumili tayo ng higit na mahal, anak." Nerissa grinned. "Kayang-kaya na nating bumili ng mamahaling alahas sa sandaling mapasakamay mo ang mana."

  "That's the only logical explanation," she said, inignora ang sinasabi ng ina. Because in her heart of hearts, she didn't want to part with her necklace. "Baka naiwanan ng stepsister ng adoptive mother mo." Mula sa kuwintas ay tinitigan niya ang ina. "Saan nga pala itong lugar na itong pupuntahan natin, Mommy?"

  "Sa isang bayan sa norte, Mavis." Her mother's voice held excitement and nostalgia. "Sa Bangui. Labing-isang oras, humigit-kumulang ang biyahe mula rito sa Maynila."

A WEEK later ay bumiyahe ang tatlo patungong norte. Mavis drew a deep sigh. Hindi niya naitanong sa mommy niya kung magkano ang perang namana niya mula sa mga Andrade.

  Gusto man niyang itanong ngayon iyon ay nag-aalangan siya dahil sa presensiya ni Armando. He wasn't a family yet. Kung sa bagay ay hindi naman mahirap ang pamilya ni Armando. Sa pagkakaalam niya ang mga magulang nito ay nasa ibang bansa na namimirmihan. Somewhere in Colorado.

  Itinago niya ang ngiti sa yakap niyang teddy bear. Akalain mo iyon. Buong buhay nila ng mommy niya ay sa sustento ng mga boyfriend nito sila umaasa. Now she was a rich young girl. May mansiyon at lupain.

  Ayon sa mommy niya ay wala na ang rancho ng mga kabayo noon pa mang nagdadalaga ito. Hindi raw yata naging matagumpay ang negosyong iyon ng adoptive parents nito kaya nag-concentrate sa niyugan at cattle raising. Iyon ang pinaka-source of income ng mag-asawang Benito at Carmen Andrade.

  Napaangat ang likod niya sa sandalan nang mapunang paahon ang daang tinatahak nila. Paikot din iyon sa mga bundok at natatanaw niya ang dagat sa ibaba. Excitedly, nanungaw siya sa bintana ng sasakyan.

  "Wow, Mommy. Tingnan mo ang karagatan!"

  Napangiti si Nerissa. "Malapit lang sa dagat ang bahay ng mga lolo at lola mo. At iyan ang Baruyen zigzag, Mavis."

  "Maganda ang bayan ko, hija." May pagmamalaki sa tinig nito. "Maraming magagandang tana—" Nahinto ito sa pagsasalita at nilingon si Armando. "Honey, magdahan-dahan ka pa at matatalim ang kurbada dito. Accident prone ang zigzag dito..."

  Hustong nagmenor si Armando nang isang malakas na busina mula sa itaas ng daan at sa likod ng mga bundok ang narinig nila. Parang ang busina ay nagmumula sa isang malaking truck.

  Nagitlang kinapa ni Mavis ang malaking teddy bear at kinabahang niyakap iyon. Nakita niya ang pagsungaw ng unahan ng truck at nasa gitna sila ng lane.

  "Armando!" sigaw ni Nerissa nang matanaw ang malaking truck na makakasalubong.

  Sandaling nalito si Armando. Hindi malaman kung kakabigin pakanan o pakaliwa ang sasakyan. At dahil nasa gitna mismo ng lane at blind curve ang nasa unahan nila ay huli na para maiwasan ni Armando ang paparating na malaking truck.

  Gayunma'y nagawa pa rin nitong ikabig patungo sa dingding ng bundok sa kanan ang manibela. Isang malakas na tili ang kumawala kay Mavis. Ang kaliwang bahagi ng kotse ay nasalpok ng unahan ng truck nang lumiko iyon.

Eleven

NAPAKURAP si Mavis sa bahaging iyon ng alaala na ang bahagi mismo ng aktuwal na aksidente ay ikinuwento na lamang ng ina sa kanya. Wala siyang totoong alaala sa mismong aksidente. Iniyakap niya ang mga braso sa sarili. Alas-singko pasado na. Malamig ang hangin mula sa karagatan ng Bangui at nanunuot na iyon sa kalamnan niya.

  Umalis siya sa pagkakatayo sa may barandilya at bumalik sa sasakyan niya. Pinaandar niya palayo ang sasakyan. Ilang sandali pa ay pababa na uli siya at patungo sa bayan ng Bangui. She'd ask her way around. Maliit lang ang bayang iyon at natitiyak niyang maituturo ng lahat kung nasaan ang Hacienda Andrade.

  Makalipas lamang ang ilang minuto ay nasa harap na siya ng malaking bahay ng mga Andrade. Malaki ang dalawang palapag na nakatayo sa isang malawak na lupain. Totoong namangha siya sa nakita. Inaasahan niyang dilapidated iyon sa nakalipas na limang taong mahigit mula nang mamatay ang mag-asawang Andrade.

  The house was old but huge and well-maintained. Kahit ang pintura sa labas ng bahay na bagaman hindi naman bago ay wala siyang makitang nagka-crack. Ang wrought-iron gate ay napipinturahan ng itim. Ang hindi kataasang pader na nakapalibot sa napakalawak na solar ay kakulay ng lupa ang pintura.

  Nagpapaligsahan sa ganda at pagkasarisari ng kulay ng mga bulaklak. May fountain at malinis ang tubig na dumadaloy mula sa inukit na batong bata na may dalang banga sa balikat. Ang ikalawang palapag ng bahay ay may wraparound veranda. Natatanaw iyon mula sa ibaba. May dalawang entrance and exit ang ikalawang palapag, mula sa loob ng isang silid na hindi mabuksan ni Mavis, at ang isa ay sa silid na pinili niya. Sa dulo ng veranda ay naroroon ang makitid at paikot na hagdanang bakal pababa sa ground.

  Ang ikalawang palapag ay may anim na malalaking silid. Tatlo sa left wing at tatlo rin sa right wing. Nakalulungkot isiping ipinagawa ang bahay ng mga magulang pa ng mga Andrade para sa isang malaking pamilya subalit hindi nagkaroon ng katuparan iyon.

  Inisa-isa niya ang mga silid mula sa kabilang bahagi ng pasilyo hanggang sa kabila. Ang isa ay hindi niya mabuksan dahil parang hindi kasama sa bungkos ng mga susi ang para sa silid na iyon.

  Ang tatlong kuwarto sa kabilang bahagi ay common ang malaking toilet and bath na nasa dulo ng pasilyo malapit din sa tatlong silid. Iyon marahil ang orihinal at kasama sa pagkakayari ng bahay dahil may kalumaan na rin ang mga tiles. Sa ibaba ay may isang guest room. Malaki ang sala. Ang mga muwebles ay pawang antigo bagaman hindi ganoon karami. Very spartan. And she liked it. She didn't want a cluttered house.

  Ganoon din ang dining room na ang antigong dining table ay panlabindalawahan. Ang kusina, bagaman malaki rin ay luma na ang mga kasangkapan at may pang-apatang breakfast table na dalawang pulgadang kapal ng solidong narra. There was an old white refrigerator and an Aga. The kitchen was huge and old but immaculately clean. Nilapitan niya ang ref nang marinig ang banayad na ingay ng motor niyon. Ibig sabihin ay naka-on. Binuksan niya iyon at natambad ang loob nito na puno ng pagkain. Some were leftovers at nakatakip pa ng clinging plastics.

  May taong naninirahan sa bahay na ito?

  Lumakad siya patungo sa cupboard at binuksan iyon. There were a few canned foods and some groceries. Iyong mga kailangan lang. Sinikap niyang alalahanin ang iba pang sinabi ng sekretarya noong kausap niya ito nang nasa hotel siya sa Maynila. Ayon dito ay may nagmamantini ng bahay sa nakalipas na limang taon.

  Ipinapaliwanag niyon kung bakit may laman ang ref. Binuksan niya ang pinto sa kusina palabas gamit ang susi mula sa bungkos. It was an open area, at may dirty kitchen.

  Iyon tiyak ang ginagamit ng kung sino man ang nagmamantini ng buong bahay. Maaaring mag-asawa. Nagpatuloy siya sa paglabas hanggang sa likod-bahay. That was when she saw the stable. Fascinated, lumakad siya patungo roon. Inside were two horses. Ang isa ay isang malaking itim na stallion at ang nasa kabila ay isa pa uling kabayo. Hazelnut naman ang kulay. Gayunman, mas matikas ang itim na kabayo.

  At sa wari niya ay may nag-aalaga sa mga ito. Bagaman wala siyang nakikitang tao o groom boy.

Twelve

Muling bumalik si Mavis sa sala patungo sa hagdan na tila pamaypay. Sa dingding papanhik ay ang larawan ng mga magulang ng mommy niya at ang dalawa pang kasunod ay marahil ang mga great grands. She grimaced at the austere faces on the wall.

  Sa itaas, ang isang silid na may sariling toilet and bath ang pinili niya. Katabi lang niyon ang saradong silid. Bukas na niya aalamin sa sekretarya kung nasaan ang susi ng silid na iyon. Hindi na muna siya nagtanggal ng mga damit sa maleta. Bukas na rin niya gagawin iyon. Kumuha lang siya ng tuwalya at pantulog at pumasok sa banyo.

  Nang makapagbihis ay nanungaw siya. Puro kadiliman ang nakikita niya sa paligid maliban sa nag-iisang malamlam na ilaw sa poste na nasa main road. Ang kasunod ng posteng iyon ay doon na sa bahaging may mga bahay. Pinuno niya ang dibdib ng panggabing hangin. Ninanamnam niya ang katahimikan ng gabi. Kakalahati ang buwan na tumatanglaw sa buong paligid. At may mga bituin sa kalangitan. Akalain ba niyang makakakita siya ng bituin?

  Ang samyo ng rosas at ng kung ano-ano pang bulaklak mula sa hardin ay pumuno sa paligid. Naririnig niya ang mahinang ingay ng mga palaka na paminsan-minsan ay napapatungan ng ingay ng kung ano-anong insekto. Umaabot sa pandinig niya ang kahol ng aso na tiyak na nagmumula sa mga kabahayang nadaanan niya kanina. She was amused. Kaunting ingay mula sa napakalayong bahay at naririnig iyon dahil sa katahimikan ng gabi.

  It was almost like their place in Colorado. Ikinasisiya niya ang katahimikan. Noon niya natanto na hindi na niya gustong umalis pa sa bahay na iyon; na wala na siyang pagnanais pang bumalik sa Amerika. This was her home. Unang pagkakita pa lamang niya sa bahay ay alam na niyang doon niya gugugulin ang susunod pang mga taon ng buhay niya. Bukas ay dadalawin niya ang buong lupain. Gusto niyang alamin kung patuloy na may nagkokopra tulad ng sinasabi ng abogado sa Daddy Armando niya.

INGAY ng sasakyan ang nagpabalikwas ng bangon kay Mavis. Kinapa niya ang cell phone sa ibabaw ng side table. Alas-otso y medya ng gabi. May dalawang oras halos siyang nakatulog.

  She must be very tired from the eleven hours or so drive from Manila. She stared at the darkness. Hindi kaagad siya kumilos. Baka naman may nagdaan lang na sasakyan at dahil napakatahimik ng kapaligiran ay hindi normal ang ingay sa lugar na iyon ay agad siyang napukaw. Kahit na nga ba ang malaking bahay ay may limampung metro ang layo mula sa main road.

  

Malamang na may nagdaan lang na sasakyan , she thought. Inabot niya ang isang unan at niyakap at handa na uling bumalik sa pagtulog nang makarinig siya ng ingay sa ibaba. Parang malakas na hampas ng pagbukas ng pinto. Agad siyang napabangon. Kinabahan.

  She strained her ear. Nakakaulinig siya ng tila may nagsasalita na parang may mga nag-uusap. Lalong tumindi ang kabang naramdaman niya. May magnanakaw bang nakapasok sa bahay? Why of all times ay sa unang gabi mismo ng pagdating niya?

  Subalit kung magnanakaw ay hindi tiyak na gagawa ng ingay. Lalo at nakaparada ang rental vehicle niya sa garahe. Tumayo siya mula sa kama at nangapa sa dilim patungo sa pinto ng kuwarto niya. Wala siyang balak na buksan ang ilaw.

  She heard footsteps downstairs. Nauulinigan niyang pumapanhik ang kung sino man ang nagmamay-ari ng mga tinig. Pagkatapos ay ang pagbukas-sara ng mga pinto ng mga silid sa unahan. May isang tinig na nangingibabaw sa mga tinig ng lalaki at babae.

  Parang mula sa isang... bata?

  Napuna ni Mavis ang liwanag na lumusot sa ibaba ng pinto ng silid niya. May nagbukas ng ilaw sa pasilyo. Ipinasya niyang buksan sa sandaling iyon ang ilaw pagkatapos ay inalis ang barrel bolt sa pinto at pinihit pabukas ang doorknob. Napasigaw siya nang mapagbuksan ang isang malaking lalaki na akmang pipihitin ang doorknob ng pinto niya.

  Napaatras ng isang hakbang ang lalaki sa ginawa niyang pagsigaw. "Hey," wika nito sa iritableng tinig. "Kung makasigaw ka'y parang ikaw pa ang nabigla."

  "Daddy, you scared her," wika ng batang lalaki na sinabayan ng hikab at upo sa sahig at sumandal sa dingding. Sa tantiya niya ay apat o limang taong gulang ang bata. Halos natatakpan ng mahabang bangs ang mga mata.

  Tinakpan ni Mavis ang bibig. Agad niyang ikinalma ang sarili nang mapuna ang batang lalaki. Umangat ang paningin niya sa isang babaeng marahil ay matanda lang nang ilang taon sa lalaki. Sa likuran nito ay isang matandang lalaki. Must be in his late mid-fifties, big and looked menacing.

  Nakakunot ang noo at nanlalaki ang mga mata sa pagkakatitig sa kanya ang babae. Isang pamilya. Ang mga ito marahil ang nagmamantini ng bahay ng mga Andrade.

  "Sino siya, Rolf? Paano siya nakapasok dito?" tanong ng babae sa lalaki. Ang matandang lalaki ay sandali siyang sinulyapan bago muling tinungo ang hagdan at walang kibong bumaba.

  "Sino ka at ano ang ginagawa mo rito?" tanong ng tinawag na "Rolf."

  Bago pa siya makasagot ay nagsalita nang pahikab ang batang lalaki. "Tita, I wanna sleep..."

  Tinapunan muna siya ng namamanghang tingin ng babae bago nito hinawakan sa kamay ang bata at inakay patungo sa isang silid. She noticed that the woman walked with a slight limp.

  Nilingon ng lalaking tinawag na Rolf ang dalawa. "Don't forget to brush your teeth, Benjo."

  "'Night, Dad."

  The boy smiled at her sleepily. Ang gulat sa pagkakita sa kanya ay natabunan ng matinding pagod at antok sa mga mata nito. Sinundan niya ito ng tingin na inakay ng babae patungo sa huling silid at halos katapat ng silid na hindi niya mabuksan.

  Nang makapasok sa silid nito ang bata at ang babae ay hinarap siya ng lalaki. Naniningkit ang mga mata nito. "Sino ka?" muling tanong nito. "Paano ka nakapasok sa bahay na ito?"

  She sighed. Kapagkuwa'y gumapang ang init sa mukha nang mapunang humagod ng tingin sa kabuuan niya ang lalaki. It stopped on her chest. She gasped softly. Nakasuot siya ng isang oversized T-shirt na lumampas lamang nang ilang pulgada sa panties niya. She had no bra. Natitiyak niyang nakahantad sa mga mata nito ang hulma ng dibdib niya.

  Mabilis na isinara ni Mavis ang pinto at ini-lock iyon. Pagkatapos ay hinanap sa maleta ang roba niya sa kung papaano na lang at nang makita ay nagmamadaling isinuot. Naririnig na niya ang galit na katok sa pinto.

  Now that she was decent, mas malakas ang loob niyang makipagkomprontasyon dito. Marahas ang ginawa niyang pagbukas sa pinto.

  "Now, Mister..." she said, "who are you?"

  Bahagya lang tiningnan ng lalaki ang kasalukuyan niyang pagtatali ng sash. "Ako ang nagtatanong sa iyo niyan mula pa kanina," sagot nito, naniningkit pa rin ang mga mata at inuuri siya ng tingin. "Paano ka nakapasok dito?" Kapagkuwa'y lumalim ang kunot ng noo at sinipat siya nang husto. "Teka... namumukhaan kita. Ikaw... ikaw 'yong babae kanina sa parking—"

  "Ikaw 'yong tinamaan ko ng pinto ng Wrangler!" bulalas niya nang makilala rin ang lalaki. Suot pa rin nito ang suot kanina at sa wari sa likod ng pagkamangha sa presensiya niya ay nakabakas sa mukha ang pagkahapo at labis na pagod.

  The man sighed deeply as understanding dawned on him. "Natitiyak kong ibinigay sa iyo sa opisina ng abogado ang susi sa bahay na ito," he said it with certainty. "Ang pamilya lamang ng kahati ng nagmana ang pagbibigyan niyon. Ano ang relasyon mo sa nagngangalang Mavis?"

  She almost smiled. "I am Mavis."

  The man stared at her itently. "I was made to believe that the Andrades' adoptive daughter was definitely older."

  "That's my mother. I inherited half of the Andrade's wealth and not my mother."

  Nakita niya ang pagkamangha sa mukha nito. Nang hindi pa rin tumitinag ang lalaki at titig na titig lang sa kanya ay, "Do you want some identifications?"

  He shook his head wearily. Ang kamay ay dumako sa batok nito at minasahe iyon. "Don't bother. Natitiyak kong hiningi na sa iyo iyon sa opisina ni Attorney Marquez."

  Gusto niyang pasubalian iyon. Ang basehan lang ng sekretarya ay ang long-distance call niya rito mula Maynila nang sinundang araw. "Anyway, sinabi ng mommy ko na may kahati ako sa mana. An old woman named Marina. Carmen Andrade's stepsister. Your mother?"

  Muli itong nagbuntong-hininga. "You must be referring to my mother-in-law. She'd been dead for years. I never got to meet her."

  Mother-in-law. Iyon at ang batang lalaki kaninang tinawag itong "daddy" ay isang matibay na katibayan na may asawa na ang lalaking ito. Disappointment filled her chest. Why, for goodness' sake, she had no idea.

  "Ngayong pareho nating alam na hindi tayo estranghero sa bahay na ito ay ipinapayo kong magpahinga na tayo at sa kinabukasan ipagpatuloy ang pag-uusap na ito."

  Mavis opened her mouth to say something but he raised his hand to stop any argument or question from her. "I'm beat. And looking at you, natitiyak kong nagising lang kita. Matulog ka na uli." Pagkasabi niyon ay humakbang ito patungo sa katabing silid.

  "Oh, it's a pleasure meeting you," aniya sa malakas at sarkastikong tono. "My name's Mavis Andrade."

  He raised a brow. Hindi niya alam kung sasagot ito dahil isinara na niya ang pinto. Pabagsak. Diniinan niya ang lock at isinara ang barrel bolt. Pagkatapos ay humakbang siya patungo sa kama at naupo roon. Bahagya pa siyang nagitla nang may kumatok.

  "My name's Rolf Montilla," wika nito mula sa kabilang panig ng pinto. "Goodnight, Ms. Andrade."

  She sighed. Inilatag ang sarili sa kama. Inabot ang isang unan at niyakap. Hindi niya matiyak kung ano ang dapat isipin. Gumuhit sa isip niya ang anyo nito at napangiti siya. He was pleasant on the eye. Bagaman may kasungitan pa rin.

  She closed her eyes. Natanto niyang mas panatag ang damdamin niya. Hindi siya matatakutin. But it was a huge house with many vacant rooms. Kanina nang mahiga siya ay may agam-agam siyang nadama. At nag-iisa lang siya. Kahit paano ay may bahagyang takot na namahay sa dibdib niya. Kung mula saan ang takot ay hindi niya matiyak. Dala lang ng pagod sa mahabang biyahe kaya siya nakatulog kaagad.

  Pero ngayon ay panatag ang damdamin niyang nahiga. She closed her eyes and slowly drifted to sleep.

SINISIKAP ni Mavis na makakawala sa panaginip niyang iyon at magising. Hindi niya gustong muling dalhin siya ng panaginip tungkol sa mga pangyayaring hindi niya alam. Subalit ang mga pangyayari ay nagiging pamilyar na sa nakalipas na limang taon.

  They were the same dreams. Same images. Paulit-ulit. Sa isang hindi pamilyar na lugar; kasama ng isang lalaking may malabong mukha; sa isang nakasisindak na pangyayari na tuwing magigising siya ay hindi maiwasang damhin niya at hawakan ang dibdib.

  Sinisikap niyang magising. She wrestled with her sheets. But it was like as if she was being pulled down into a vortex. Umiikot siya, mabilis na bumubulusok. At wala siyang kontrol kundi ang magpatangay...

  "Napapansin mo ba ang isang kotseng kanina pa nakasunod sa atin?" kinakabahang tanong niya.

  

In Mavis’ conscious level knew she was asking that same question at the man behind the driving wheel. A man without a face. She knew they both had a name. Inuusal pa mandin niya ang pangalan sa kanyang mga pangitain at panaginip. And yet when she awoke, she couldn’t remember what those names were…

  Everything was a blur. Ang tanging malinaw lamang ay ang sarili niya. Nararamdaman niyang may masamang balak sa kanya ang sakay ng kasunod na sasakyan. Hindi niya alam kung bakit natitiyak niya ang bagay na iyon. Ilang araw nang ganoon ang pakiramdam niya mula nang magbalik siya sa piling ni Rolf. Natatakot siyang hindi mawari.

  Natatakot siya. Hindi niya masabi kay Rolf ang nararamdaman niyang iyon. Dahil wala namang dapat katakutan kung tutuusin. Wala naman siyang kaaway. Natitiyak niyang ganoon din si Rolf. At kapag sinabi niya rito ang damdamin niya ay natitiyak niyang hindi siya paniniwalaan.

  Not after she had left him because she couldn't stand the damn life in the farm. Hindi niya gusto ang magsuperbisyo sa pataniman ng sarisaring gulay. Hindi niya gusto ang mag-account ng mga pananalapi na ang paligid ay bundok at karagatan. She would die in the end because she hated the place.

  "Masama ba ang pakiramdam mo?"

  "Hindi ko maintindihan...kung bakit kanina pa ako kinakabahan..."

  "'Sabi ni Mamang ay ganyan daw talaga ang malapit nang manganak. Aligaga."

  She turned and smiled at him. A poignant smile. "Maybe your mother's right. Gusto ko lang magpasalamat sa iyo sa pagtanggap mong muli sa akin..."

  Mavis moaned in her sleep. Butil-butil ng pawis ang gumigiti sa paligid ng noo niya.

  There was someone at the back of the car,

she thought. Naaaninag niya iyon mula sa tint ng sasakyan. Pagkatapos ay nakita niyang unti-unting bumukas ang bahagyang naka-tint na bintana ng kotse sa likuran. May nakita siyang isinuot sa bintanang ilang pulgada lang ang nakababa.

  It was a barrel of a gun! Sunod-sunod ang kabog ng dibdib niya na napahawak siya sa tiyan niya.

  She worried about her baby... her baby...

  Then a gunshot rang out.

  Nabasag ang salamin sa bintana ng kotse sa bahagi niya. Pagkatapos ay hindi siya makahinga. Yet she saw the car speed up. Lumampas sa sasakyan nila. Nakita niya ang taong nasa likod ng sasakyan. Naaaninag niya itong muli. It was as if she was smiling.

  A vicious smile.

  "Betty!"

Thirteen

MALAKAS ang musikang naririnig ni Mavis di-kalayuan. Napabalikwas siya ng bangon. Hinahabol niya ang hininga. May nararamdaman siyang kirot sa dibdib at sa wari ay hindi siya makahinga.

  Ang mga kamay niya, na paulit-ulit na lang niyang ginagawa sa tuwing nagigising siya mula sa masamang panaginip na iyon ay dumadama nang marahas sa dibdib niya. As if expecting to find a hole in her chest and blood oozing from it.

  Napaungol siya. Kapagkuwa'y natuon ang pansin niya sa ingay na naririnig. She realized it was her cell phone's alarm. 

I Will Survive, iyon ang pinili niya para sa alarm at sa ringing tone niya. At iyon ang gumising sa kanya.

  Butil-butil na pawis ang gumigiti sa paligid ng noo niya. Para siyang galing sa isang mahabang pagtakbo at pagod na pagod. Inabot niya ang cell phone sa ibabaw ng side table at ini-off ang alarm. Pagkatapos ay nanghihinang nagbalik muli sa pagkakahiga. Her hands were still clutching her chest painfully. Patuloy pa rin ang marahang pagbaba-taas ng dibdib niya hanggang sa ilang sandali pa'y bumabalik na sa normal ang paghinga niya.

  She had set her cell phone alarm last night at exactly nine in the morning. Gusto niyang matulog nang mahaba dahil pagod siya. Besides wala namang dahilan para magising nang maaga. Nilingon niya ang mga bintana. Maliwanag ang sikat ng pang-umagang araw na pumapasok. Tumayo siya at binuksan ang mga bintana. Sa kabila ng alas-nueve na ay malamig pa rin ang ihip ng hanging pumapasok mula roon at nalalanghap niya ang sariwang amoy ng kapaligiran.

  She took a deep breath, revelling at the sweet scent of the air in the morning. Then she stared at the ceiling. Pilit niyang binabalikan sa isip ang mga pangalang binanggit sa panaginip niya. Ang mga pangalang alam niyang inusal niya sa panaginip. Pero tulad ng dati, mailap iyon na tila siya naghahagilap ng hangin.

  Nag-init ang sulok ng mga mata niya. Nang nasa Amerika siya ay minsan lamang sa isang linggo kung dalawin siya ng ganoong mga panaginip at pangitain. Subalit mula nang tumuntong siya sa norte ay tatlong beses na siyang sinalakay ng mga panaginip at pangitain sa loob lamang ng wala pang beinte-kuwatro oras.

  Ano ang ibig sabihin ng mga panaginip na paulit-ulit? Ng mga gayunding pangitain? Would she ever be free of it? Matutuklasan ba niya ang kahulugan ng mga iyon dito mismo sa bayan ng mommy niya? She blinked her tears away. Ano man ang mangyari ay hindi siya titigil hangga't hindi niya natutuklasan ang kahulugan ng mga panaginip at pangitaing iyon.

  Kailangang bigyan niya ng normalcy ang buhay niya. She couldn't live like this for the rest of her life. Kailangang malaman niya kung sino ang babae sa pangitain niya. Gayundin ang lalaki. At kung ano ang nangyari rito. Sukdulang magsaliksik siya.

  Maybe the right place to start with was at the hospital.

Fourteen

Nakapaligo na si Mavis nang lumabas siya ng silid niya. Sa oras na nakabadya sa cell phone niya ay kinse minutos bago mag-alas-diyes. She looked around the house. Sa liwanag ng araw na tumatagos sa salamin ng malalaking bintana ay ipinahihiwatig ang karangyaan ng bahay na may sinaunang disenyo. Luma subalit naroroon pa rin ang pagiging grandioso. Yari sa mahuhusay na kahoy. Kumikislap iyon hindi dahil sa barnis kundi dahil iyon ang naturalesa ng kahoy kapag matanda na.

  Ang magkabilang bahagi ng pasilyo kung saan nahati ang malalaking silid ay nagtagpo sa isang malaking sitting room. Nakapalibot ang barandilya sa sitting room at natatanaw ang sala sa ibaba.

  Nilingon niya muna ang katabing silid at iniisip kung naroroon pa ang lalaki. Pero kusang itinanggi ng isip niya iyon. Ang mga tagaprobinsiya ay maagang nagsisipaggising. Nagpatuloy siya sa pagtungo sa dako ng hagdan at dahan-dahang bumaba.

  Nasa gitna na siya ng hagdan nang mula sa kung saan ay lumitaw ang batang lalaki na tiningala siya. May hawak itong tutang puting-puti ang balahibo.

  "So you're awake!" anito at nginitian siya. "'Morning."

  Quite a handsome boy. His shiny and straight bangs almost covered his eyes. Tinawag nitong "daddy" ang lalaki kagabi. Kung gayon ay may asawa na ang lalaki bagaman hindi niya nakita kagabi. Natitiyak niyang ang babae kagabi ay hindi ina nito dahil narinig niya nang tawagin ito ng bata ng "Tita."

  May kurot ng panghihinayang siyang naramdaman na may pagkamangha niyang agad itinaboy mula sa isip. Wala siyang natatandaang nagkaroon siya ng ganoong damdamin sa isang lalaki. Lalo at estranghero at may-asawa.

  She had two failed relationships before. At iisa lang ang dahilan ng hindi matagumpay niyang relasyon sa mga naging boyfriend niya. Ito'y ang flashes niya na kahit sa mga dinner date ay sumusumpong. She was a "nutcase." Iyon ang taguri ng mga ex-boyfriend niya sa kanya.

  Ibinalik niya ang pansin sa bata. Nakangiti ito sa kanya. The smile made her feel welcome, easing the strangeness that she felt.

  "Good morning," ganting-bati ni Mavis at naupo sa may baitang malapit na sa ibaba. "Ang ganda ng tuta mo. Ano ang pangalan niya?"

  The boy smiled at her. "Whitie. And it's a boy."

  "Ah, okay." She chuckled. Inabot niya ang ulo ng tuta at hinaplos. Kumawala ang aso mula sa mga kamay ng bata at dinilaan ang paa niya.

  "He likes you!" he exclaimed. "Pero si Tita Anna at si Lolo Fermin ay 'di gusto si Whitie."

  Lolo Fermin must be the old man she saw last night. "Mahilig din ako sa tuta. Back home, we have retrievers."

  "Bigay siya ng doctor ko kasi 'di ako umiyak nang magpa-shots ako. At Whitie na talaga pangalan niya."

  "Whitie's okay. Bagay sa kanya."

  Nagkibit ng mga balikat ang bata. "Nag-breakfast na kami," wika nito at ngumiti sa kanya. "Daddy said that we shouldn't wake you up because you're tired. Pero sabi ni Daddy, tirhan ka ng food. Champorado saka tuyo. And there's pakbet and rice." The boy grimaced. She suppressed her own. "I don't like tuyo and pakbet," idinagdag nito at naupo sa tabi niya. "Ikaw?"

  She smiled back and whispered conspiratorily. "Oh, don't tell, pero pareho tayo."

  The boy giggled. "Ano ang pangalan mo?"

  "Mavis. And you are Benjo."

  "Yes, that's my name," sagot nito.

  "And I bet it came from Benjamin."

  Namilog ang mga mata ng bata. "How do you know?"

  She shrugged innocently. "Oh, I just know." Tumayo siya at hinawakan ang kamay nito. "Come. Show me the kitchen. Gusto ko ng kape."

  Masiglang sumunod ang bata. "Friend ka ba ni Daddy?"

  She sighed. "Well, not really. But from now on, makikita mo na ako lagi dito. This is my house, too. I happened to own part of this..." She looked around her. The sun rays seeping through the glass windows, "house."

  Namilog ang mga mata ng batang lalaki, napahinto sa paglakad. "Really? 'Heard my dad said I own this house, too. What does it mean?"

  "That we are partners!" Itinaas niya ang kamay para sa high five. Mabilis nitong tinanggap iyon na sinamahan ng talon. "Hurry. Let's get that coffee." Inakay na niya ito, kasunod nila si Whitie. They passed through the huge dining room to the kitchen.

  "Tita Anna, gising na si Tita Mavis!" anunsiyo ni Benjo.

  Mula sa paghihiwa ng kung anong tuyong dahon na hindi kilala ni Mavis ay lumingon ang babaeng nakita niya kagabi. "Tita?"

  The boy grinned. "Tita ko na rin siya."

  Puno ng disgusto ang sulyap na ibinigay sa kanya ni Anna. In the light of day, though on the plump side, the woman was somewhat attractive. Had a beauty of her own. Maayusan lang ito ay natitiyak niyang magandang babae. Nakatali sa likod ang mahabang buhok. Matangos ang ilong kaysa sa karaniwan at makinis ang morenang balat.

  Kung hindi nabanggit ni Benjo ang "Tita Anna" ay mag-iisip siyang ito ang asawa ng daddy ng bata. Kahit pa nga ba sa tingin niya ay may tatlo o apat na taon yata ang katandaan nito sa daddy ni Benjo.

  "Magandang umaga."

  "Kung gusto mong mag-almusal ay hayan sa mesa ang pagkain," pabagsak ang tono nito.

  Sinulyapan ni Mavis ang mga pagkaing nakatakip sa ibabaw ng mesa at lihim na napangiwi kung pakbet at kanin nga ang mga iyon. Tinungo niya ang percolator at nagsalin ng kape sa mug at tinimplahan iyon.

  "Salamat. Pero gusto kong magkape na lang."

  "Mabuti naman at nakatulog ka nang mahimbing," patuloy ni Anna. "'Sabi ni Rolf ay tiyak na napagod ka sa biyahe mula Maynila."

  "Ganoon nga. Ako nga pala si Mavis," aniya sa palakaibigang tono kahit na nga ba ang anyo nito at kilos ay malayo sa pakikipagkaibigan.

  "'Sabi ni Rolf ay ikaw ang kahati ni Benjo na nagmana sa bahay at lupain ng mga Andrade?"

  So it was true that Benjo owned half of the property. When she turned to the boy, he was smiling smugly. Na para bang nagsasabi ng 

I told you so.

  Paanong nangyaring bata ang kahati niya? Gusto niyang itanong iyon kay Anna pero naisip niyang pag-uusapan din naman nila iyon ng mga magulang ni Benjo.

  "Nasaan nga pala ang... daddy ni Benjo?"

  She glanced at her sharply. "Umuwi sandali sa Capistrano. Susunduin si Tiya Asuncion at papatingnan daw sa doktor."

  She took a sip of her coffee. Pagkatapos ay humakbang palabas. Dinampot ni Benjo ang tuta at sumunod. Umusal ng pasasalamat si Mavis kay Anna na hindi man lang lumingon.

  "What's wrong with your lola?" tanong niya nang nasa sala na sila uli.

  Nagkibit ng mga balikat ang bata. "'Sabi ni Daddy, ayaw daw po magpahinga kaya daw na-b-brr... burr..."

  "Burnout," she supplied and smiled at the kid. "Kuwentuhan mo ako ng tungkol sa iyo. Nag-aaral ka ba? Do you live here, in this house?" Inikot niya ng tingin ang mataas na ceiling ng bahay.

  "Yes. Dito kami nakatira ni Daddy at ni Tita Anna at ni Lolo Fermin ngayong bakasyon. Pero kapag Sunday, we visit Lola in Capistrano."

  Muling humigop ng kape si Mavis at tumingin sa labas ng malaking bintana. Natatanaw niya ang birds of paradise na nakahilera sa kahabaan ng pader. She sighed. Napakalaki ng bahay. It could house two families. Pero parang nakakailang pa ring isipin na may kasama siya sa bahay na iyon na isang pamilya.

  Alin na lang sa dalawa, ipagbili niya ang share niya o bilhin ang share ng kahati niya? She shook her head. She wouldn't sell her share in this house. Doon ipinanganak ang mommy niya.

  Nilingon niya ang bata na sa pagkagulat niya ay nakatitig sa kanya. "May... dumi ba ako sa mukha?"

  He smiled sheepishly. Napakamot ng ulo. "'Ala lang. Sana dito ka na tumira."

  Humigop muna siya ng kape bago sumagot. "Depende." Niyuko niya ito. "What about your mother? Magkasama ba sila ng daddy mo?"

  Hinaplos-haplos nito ang ulo ng tuta. Then matter-of-factly he said, "Wala na si Mommy. She died a long time ago..."

  "W-wala na ang mommy mo?"

  Small shoulders lifted in a shrug. "'Sabi ni Daddy at Lola ay 'wag akong malungkot dahil 'di ko naman kasalanang may bumaril kay mommy."

  "B-bumaril?" she said in a whisper then swayed a little. Nagsisimulang gumiti ang pawis sa noo niya. Pagkatapos ay unti-unting umikot ang buong paningin niya.

  

“Promise you’ll take care of my… our son, Rolf. Promise me!” she said frantically, touching her stomach.

  "I promise. Pero huwag kang magsasalita nang ganyan. Dadalhin kita sa ospital!"

  "I-I'll find them, Rolf," usal nito na bahagya nang naririnig ng nasisindak niyang kaisipan.

  "Oh, god, Betty!"

  "Natatapon ang coffee mo!" wika ni Benjo habang hinahatak ang laylayan ng blouse niya. "What's wrong with you?"

  Mavis blinked. The flashes were gone as instantly as it came. Niyuko niya ang bata. "M-may sinasabi ka?"

  "Your hands are trembling. 'Saka natatapon na kape mo."

  Nanginginig ang mga kamay niya at tama ang sinasabi nito. Natapon sa sahig na marmol ang kape dahil sa panginginig ng kamay niya. Yet her fingers were curling on her mug so tightly. Mabilis siyang humakbang patungo sa kusina upang kumuha ng basahan. Subalit si Anna na ang may dala niyon at ito na rin ang nagpunas sa sahig.

  "Ano ba ang nangyari? Nagharot ka na naman ba, Benjo?"

  "K-kasalanan ko, Anna," aniya.

  "Talaga po, Tita Anna. Her hands trembled, kaya natapon ang coffee ni Tita Mavis."

  "Hmp. Kabubunot ko lang ng sahig, ah!" Tumayo na ito nang matapos ang ginagawa. "Magtimpla ka ng panibagong kape."

  "S-salamat." Ni hindi na siya nito tinapunan ng tingin. "Umaabot dito ang amoy ng niluluto mo. Napakabango."

  "Laing lang iyon. Mamaya lang ay nandito na sina Tiya Asuncion at Rolf. Dito manananghalian ang mga iyon." Tumalikod na ito at bumalik sa kusina sa paraang sinisikap itago ang bahagyang pag-ika.

  Hindi pa ito nakakapasok nang husto sa kusina nang marinig nila ang tunog ng makina ng sasakyan. Mayamaya lang ay pumarada iyon sa harap ng malaking bahay.

  "Sina Daddy na iyan!" Tumakbo ang bata patungo sa pinto. "Sina Daddy nga."

  Nang sumungaw sa pinto si Rolf kasama ang ina ay saka pa lamang natanto ni Mavis na nagpipigil siya ng hininga. Unti-unti ang ginawa niyang pagpapakawala roon. Bahagya na niyang nasulyapan ang matandang babae. Ang mga mata niya ay tumuon kay Rolf. Her chest pounding so hard she couldn't explain. At sa ilang sandali ay naghinang ang mga mata nila.

  The searing touch of his coffee-dark eyes was probing hers. Tila iyon magnet na humihigop sa kanya. Ni hindi niya makuhang umiwas ng tingin mangahulugan man iyon ng kaligtasan ng buhay niya. Mavis felt weak. Tila ba nais niyang saluhin siya ng mga matipunong bisig nito at malugmok doon. Then burrowed her face on that massive chest and made it her home.

  "Siya ba ang kahati ni Benjo sa mga mana, Rolf?"

  The spell was broken. Hinawakan nito ang ina at inakay papasok. "Siya nga, Mamang."

  Disimulado niyang sinuri ng tingin ang matandang babae. A handsome woman in her mid-fifties. Maiksing-maiksi ang buhok. Nakapantalon ng khaki at printed blouse. Sa wari ay mukha namang walang sakit dahil malusog at matatag ang tayo. Pero ano ang malay niya kung mukha lang itong malakas. Sa ama siguro ni Rolf ito kumuha ng kulay at anyo dahil kahit saan niya titigan ang matandang babae ay walang nakuha si Rolf sa ina.

  Humakbang ang matandang babae palapit sa kinaroroonan niya. Inilahad nito ang kamay sa kanya. "Ako si Asuncion Montilla, naning."

  Tinanggap niya ang mainit nitong pakikipagkamay. The old woman had strong grip. "Ako naman po si Mavis, Ma'am. Mavis Andrade."

  "Andrade? Ikaw ang ampon ng mag-asawang Andrade?"

  Sandali niyang pinaglipat-lipat ang paningin sa mag-ina. Rolf's dark eyes were on hers. Hindi nito sinabi sa ina na sa kanya ipinamana ni Benito Andrade ang kalahati ng kayamanan at hindi sa mommy niya.

  "Ang... mommy ko po ang ampong legal ng mag-asawang Andrade."

  "Ganoon ba?" Humakbang ito patungo sa sofa malapit sa kinatatayuan niya at naupo. "Pero sa iyo ipinamana ng matandang Andrade ang kalahati ng yaman nila sa halip na sa mommy mo." Mas na pahayag iyon kaysa sa tanong.

  Itinuro nito ang upuang katapat at naupo si Mavis. "Walang bale kung hindi mo gustong sagutin ang tanong, naning. Lamang ay mas mabuti iyong malinaw sa atin ang mga pangyayari kung paanong kayo ni Bettina... ang aking namayapang manugang ay nagmana ng malaking kayamanan mula sa mga taong hindi man lang ninyo parehong nakatagpo."

  Isang munting ngiti ang pinakawalan ni Mavis. The woman was straightforward. "Nagtataka rin po ako. Lalo at hindi sila nagkaroon ng pagkakataong magtagpo kami. Pinalayas ng mga Andrade si Mommy mula sa bahay na ito nang magdalang-tao sa akin. Maliban sa ilang sulat na minsan lang daw sinagot ni Benito Andrade ay wala nang komunikasyon mula sa kanila hanggang nitong nakalipas na limang taon kung saan nakipagkita ang abogado ng mga Andrade kay Mommy. At sa aking palagay ay iyon ang paraan nila ng pagbabayad sa ginawa nilang pagpapalayas sa mommy ko, na sa akin ipamana ang... kalahati ng yaman nila."

  "Bakit hinayaan mong lumipas ang limang taon bago ka nagtungo rito?" came the masculine voice that to Mavis's ears vibrated the whole living room area.

  She looked at him. Indolently, nakahilig ito sa barandilya ng hagdan, ang isang kamay ay nasa loob ng bulsa ng kupas na pantalong maong. She avoided his eyes and turned to his mother.

  "Hindi ba sinabi ng abogado ng mga Andrade sa inyo kung bakit?"

  Tumingala si Asuncion sa anak na parang dito hinihingi ang sagot. Umiling si Rolf. "Maliban sa importanteng detalye ay sarado na ang bibig ng abogado."

  "Wala ring ibinigay na impormasyon ang abogado kung sino ang kahati ko sa mana maliban sa isang babaeng nagngangalang Marina na stepsister ni Carmen Andrade. Five years ago, habang patungo kami ni Mommy rito ay naaksidente kami—"

  "Naaksidente?" bulalas ni Rolf na nagpahinto sa sinasabi niya. Mula sa pagkakahilig sa barandilya ay napatuwid ito ng tayo. "Where? How did it happen?"

  "Ayon sa mommy ko ay sa may Baruyen zigzag. Nahagip ng isang truck ang aming sasakyan..."

  "Santa Maria!" marahang bulalas ni Asuncion. "May bahagi talaga sa zigzag na mapanganib, naning. Kaya kailangan ng pag-iingat. Marahil ay hindi sanay ang nagmamaneho sa daan."

  Tumango siya. "Ang stepfather ko ang nagmamaneho at iyon din ang unang pagbiyahe niya sa lugar na ito."

  "Ano ang nangyari?" Rolf asked. May bahagyang intensidad sa tinig nito at sa tingin ni Mavis ay inihahatid nito sa kanya ang tensiyong nararamdaman. Kung bakit, hindi niya maunawaan.

  "We... we were brought to a hospital in Laoag. Sa Northern Doctors. My stepfather had lost his left leg..."

  "Oh!" bulalas ng matandang babae. "Eh, ikaw, naning? Mabuti naman at wala kang naging pinsala."

  Hinawi niya ang buhok patalikod at ipinakita sa mag-ina ang manipis na pilat sa may gilid ng sentido pababa sa may tainga niya. "I-I was in comatose for almost a month. Maliban doon, ito ang naging resulta ng aksidenteng iyon sa akin..." 

and visions and nightmares, idinagdag niya sa isip niya.

  And to her surprise, sa iilang hakbang ay nakalapit na sa kanya si Rolf. Niyuko siya at walang pasintabing hinawi ang buhok niya.

  "Mahaba ang pilat na ito," Rolf said grimly. Gustong mapaso ni Mavis sa init na nagmumula sa kamay nito habang banayad na pinaglandas ang mga daliri sa kahabaan ng pilat niya. "Sa ulo mismo. Hindi nakapagtatakang na-comatose ka. Anymore physical damage?"

  She shook her head, nagtataka sa pag-aalalang nahihimigan niya sa tinig nito. Ang pag-iling niya ay nagpangyari upang bumaba ang kamay ni Rolf. Mavis swayed a little. Another flash. A hand touching a hole on her chest.

  She fought it hard. Tila siya nasa ilalim ng tubig at nagsisikap lumangoy paitaas... patungo sa liwanang.

  

Not now, please… she prayed hard.

  "Namumutla ka, naning," ani Asuncion sa nag-aalalang tinig. "May dinaramdam ka ba?"

  Muli siyang hinawakan ni Rolf sa balikat. "Ginigitian ka ng pawis sa noo. Are you all right?"

  "Kumuha ka ng tubig, Anna," utos ng matandang babae.

  Isang sulyap ang ibinigay sa kanya ni Anna bago ito tumalikod patungo sa kusina. At bago pa may usapan muling mamagitan ay bumalik ito na may dalang isang baso ng tubig at inabot iyon ni Rolf at ang lalaki mismo ang nagbigay sa kanya.

  Si Benjo ay naupo sa tabi niya. "Are you sick again?"

  Niyuko ni Rolf ang anak. "What do you mean?"

Fifteen

Hinawakan ni Benjo ang kamay ni Mavis. “Ganyan din si Tita Mavis kanina, Daddy. Her hands trembled, natapon niya ang coffee sa sahig.”

  "May sakit ka ba, naning?" tanong uli ng matandang babae.

  "Wala po akong sakit, Ma'am..." Ang mga mata ni Mavis ay hindi sinasadyang natuon kay Anna. Nakatitig ito sa kanya sa paraang tila gawa-gawa lang niya ang sandaling pagkahilo.

  Pagkatapos ay umusal ito na ihahanda na ang mesa para sa maagang tanghalian at tumalikod.

  "Iyan ba ang dahilan kung bakit inabot nang limang taon bago mo naisipang magtungo rito?" tanong ni Rolf. "And coming to this place must have reminded you of that accident." It was more of a statement than a question.

  She wiped her perspiration with her hands and shook her head. "No. It's my mother's choice not to come back. At doon sa huling tanong mo ay natitiyak kong hindi. I wasn't traumatized by the accident. Dahil wala akong natatandaan sa aksidenteng nangyari sa amin. Nothing before and nothing after."

  Lumalim ang kunot sa noo nito. "And why is that? May amnesia ka ba?" Kinuha nito ang basong napangalahati niya ang laman.

  Muli siyang umiling. "Naaalala ko ang lahat maliban sa mismong aksidente. Para sa siyensiya ay isa pa ring kamangha-mangha ang utak ng tao. Marahil ay hindi gustong tandaan ng isip ko ang mga bagay na nagdulot ng matinding pinsala sa akin. Iyon ang paliwanag ng mga doktor."

  "At hindi na kayo nagbalik na mag-ina rito," patuloy ni Asuncion. "Hindi ko kayo masisisi. Sa Amerika na kayo nanirahan mula noon? Kailan nga ba nangyari ang aksidente mong iyon?"

  "Buwan ng Mayo. Five years ago."

  Isang malakas na pagsinghap ang narinig niya mula sa matandang babae. Pagkatapos ay nagkatinginan ang mag-ina.

  Muling lumabas sa sala si Anna at inanunsiyo na nakahanda na ang mesa. Akma siyang hahawakan ni Rolf sa braso upang alalayan sa pagtayo. Disimulado niyang iniwasan ang kamay nito at tumayong mag-isa. Then she reached for Benjo's hand instead.

  Nang lingunin ni Mavis si Rolf ay nakita niya ang anino ng ngiting nakasungaw sa mga labi nito. It almost buckled Mavis's knees. Mahigpit niyang hinawakan ang kamay ni Benjo at hinila na patungo sa dining room.

  Sa hapag-kainan ay napuna niya na wala ang matandang lalaking nakita niya ng sinundang gabi. "W-wala po yata ang matandang lalaki..."

  "Kung si Tiyong Fermin ang tinutukoy mo ay huwag mo siyang intindihin," ani Rolf. "He keeps to himself. Nasa likod ang bunkhouse malapit sa kuwadra at doon niya piniling maglagi. Pumapasok lang iyon dito kapag kumukuha ng pagkain."

  "Ano ngayon ang plano mo, naning?" tanong naman ni Asuncion.

  "Balak ko pong bumalik ngayon sa opisina ng abogado. May kailangan lang ho akong linawin."

  "Sumabay ka na sa amin nang sa ganoon ay hindi mo kailangang magmaneho. I'll drop you at the lawyer's office then I'll bring my mother to her doctor. Kapag tapos ka na ay tawagan mo ako at susunduin kita. Here's my—" He stopped in midsentence then muttered something under his breath.

  "Bakit hindi ka na lang bumili ng bagong cell phone, Rolf," ani Asuncion. "Tiyak na tuluyan nang nawala ang cell phone mo."

  "Hindi ko mapagkaabalahan, Mamang. Isa pa'y nandiyan lang marahil iyan sa kung saan." Tumaas ang mga mata nito sa kanya. "So, what is it?"

  Pabor sa kanya iyon dahil nararamdaman pa rin niya ang pagod mula sa mahabang oras na pagmamaneho mula Maynila kahapon. "Kung hindi ako makakaabala."

  "Sama ako, Daddy..."

  "Walang magbabantay sa iyo, Benjo," ani Anna sa mariing tono. "Papagurin mo si Tiyang."

  "'Andiyan naman si Daddy 'tsaka si Tita Mavis. Sige na, Daddy, please..."

  "Hayaan mo nang sumama ang bata, Anna," pahinuhod ni Asuncion. "Naiinip na parating narito."

  "Yeheyy!" tuwang-tuwang sigaw ni Benjo.

  Hindi na kumibo si Anna pero tumiim ang mga bagang. Itinago nito iyon sa pagyuko sa pagkain.

“NAINIP ka ba?” tanong ni Rolf nang sunduin si Mavis sa opisina ng abogado makalipas ang isang oras at kalahati.

  "Wala pang kinse minutos mula nang matapos kaming mag-usap ni Attorney Marquez. Nagmamadali nga dahil may appointment sa munisipyo."

  "Hello, Tita Mavis!" kaway ni Benjo mula sa likurang sasakyan. Gumanti siya ng kaway subalit nagsalubong ang mga kilay niya nang makitang naroon din sa likuran ang mamang ni Rolf.

  Binuksan ni Rolf ang passenger door sa mismong harap. "B-bakit dito?"

  "No big deal, Mavis. Get inside."

  She hated the condescending tone. Pero kinontrol niya ang sarili at pumasok. Agad na yumakap sa leeg niya si Benjo at hinagkan siya sa pisngi. Nang lingunin niya si Rolf ay nakita niya ang pagtaas ng sulok ng bibig nito sa isang pigil na ngiti.

  "Nakapagtatakang kasundo mo na kaagad ang anak ko. He's not very keen on new acquiantance."

  "Daddy, I like Tita Mavis." Idinikit ni Benjo ang pisngi sa pisngi niya. "We both own the house. She said we're partners. 'Di ba, Tita Mavis?"

  She cleared her throat. "Well, yes." She forced a smile. Pagkatapos ay nilingon niya ang matandang babae. "Kumusta ho ang pagpapatingin ninyo?" Umaasa siyang mawala na sa kanya ang atensiyon ni Benjo.

  "Overfatigue lang daw at kailangan ng pahinga," sagot nito na sinabayan ng buntong-hininga. "Kumusta ang pakikipag-usap mo sa abogado?"

  Ang pag-uusap nila ay nauwi na sa nilalaman ng testamento ni Benito Andrade at ang mga provision niyon. Nang mapuna ni Mavis na iba na ang tinatahak nilang daan.

  "May... dadaanan pa ba tayo?" she asked Rolf.

  "Ihahatid na muna natin si Mamang sa Capistrano."

  Just that. Ni hindi man lang hiningi ang opinyon niya kung gusto niyang sumama. The man was overbearing.

  "Para naman, naning, makarating ka sa Capistrano," ani Asuncion.

  "Capistrano's an outback!" Rolf said in a defensive tone. "There's really nothing to see. Kung maliit na bayan ang Bangui, ang Capistrano ay isang baryo na may limang barangay. Gubat at parang ang makikita mo."

  Mavis was surprised at the defensive tone. Gayundin sa galit na ipinahihiwatig nito. Hindi niya nauunawaan iyon. Gayunma'y hindi makuhang magsalita ni Mavis dahil sa matandang babae. Pabuntong-hiningang isinandal niya ang sarili sa sandalan at inabala ang sarili sa pagsagot sa walang katapusang mga tanong ni Benjo. Si Rolf ay hindi na nagsalita at nakatuon ang konsentrasyon sa pagmamaneho.

  Nang lumingon siya sa likod makaraan ang ilang sandali ay napuna niyang nakahilig at nakapikit ang matandang babae. She looked tired. Nakatulog marahil ito. Nang biglang mapaangat ang likod niya sa sandalan.

  "I... I've been here before!" usal niya habang napalingon sa bintana at tiningnan ang paligid. "There's a sharp road bend ahead..."

  "What?" nagtatakang tanong ni Rolf. "Akala ko ba'y hindi kayo nakarating sa norte maliban noong abisuhan kayo ng abogado tungkol sa mana?"

  Sa ilang sandali'y napatitig sila sa isa't isa bago ibinalik ni Rolf ang mga mata sa daan. Mavis blinked. She could feel the vision coming. Nagpa-panic siya.

  

“Napapansin mo ba ang kotseng kanina pa nakasunod sa atin?”

  Isang malakas na pagsinghap ang kumawala mula sa kanya nang marahas na hawakan ni Rolf ang braso niya. "Hey, are you all right?"

  She blinked and stared at him. Sunod-sunod ang malalim na hiningang pinakawalan niya. "I... I hate road bends..."

  His eyes softened in understanding. "Of course. Don't worry, I'll slow down..."

  She would have said "no!" because a car would be catching up on them. But that was silly. That was only in her visions. Nadulas na siya sa pagsasabing may road bend sa unahan. Ngayon niya lubusang natanto na sa lugar na dinaanan lang nila nangyari ang pagbaril sa babaeng nasa pangitain niya. Of that she was now certain.

  Ilang sandali pa'y nakarating na sila sa farm ng mga Montilla. Isa iyong malaki at antigong bahay na yari sa bato at kahoy. Isang matangkad na babae ang sumalubong sa kanila sa porch.

  "Teacher Solita!" bati ni Benjo nang makababa ng sasakyan.

  "Oh, hello, Benjo," anito, yumuko at hinagkan sa pisngi ang bata. Tumawa ito at tumingin kay Rolf. "Iyang anak mo'y hindi na ako natutuhang tawaging 'tita.'"

  Rolf chuckled. "Iyon ang naririnig niyang tawag sa iyo ng mga pupils mo rito sa Capistrano. Para sa kanya'y teacher ka na rin niya. Magiging teacher."

  "May bisita tayo?" anito na tinapunan ng tingin si Mavis.

  "Narito ka pala, Solita," bati ni Asuncion.

  "Naghatid ako ng relyenong bangus, Tiyang, at pinakbet. Para hindi na magluto si Lagring. Kasya sa lahat." Muli nitong sinulyapan si Mavis.

  "Salamat naman dahil may bisita tayo. Siyanga pala, Solita, siya si Mavis, ang kahati ni Benjo sa mana. Mavis, si Solita de Gracia, kaibigan ng pamilya at ang magiging tutor slash teacher ni Benjo. Isa si Solita sa mga guro sa elementarya dito sa amin."

  Mavis smiled. Up close, Mavis realized the woman was probably older than Rolf. She must be around thirty-five. At bata lang marahil si Anna nang tatlong taon dito.

  Inilahad niya ang kamay rito na mainit naman nitong tinanggap. "Pleased to meet you, Ms. de Gracia."

  "Same here. Pero Solita na lang, Mavis. Baka tumanda ako nang husto." Masuyo nitong sinulyapan si Rolf. "Finally nakatagpo mo rin ang isa pang tagapagmana, Rolf. And we both thought it was an older woman."

  "I was surprised myself, Solita. Pero si Mavis ay anak ng ampon ng mga Andrade. Sa kanya ipinamana ni Benito Andrade ang kalahati ng kayamanan."

  "Siyanga..." Tumango-tango si Solita.

  "Bakit hindi mo ipakita kay Mavis ang tabakuhan at gulayan, Rolf?" suhestiyon ni Asuncion. "Pagbalik ninyo ay tamang-tamang nakahain na si Lagring. Maghapunan na kayo bago bumalik sa Bangui."

  "Hindi interesado sa tabakuhan at gulayan si Mavis, Mamang!" anito sa mabalasik na tinig na ikinabigla ni Mavis. Nang sulyapan niya si Solita ay nahuli niya ang buntong-hininga nito bago tumalikod upang tulungan si Lagring na mag-ayos ng mesa. "Natitiyak kong nakakita na siya ng tabakuhan sa daan habang bumibiyahe siya patungo rito."

  "Oh, well... yes. Sa bandang La Union..." naiilang niyang sagot. "Hayaan n'yo na po at papadilim na rin naman."

  "Kung ganoon ay maghapunan na tayo nang maaga at nang hindi kayo gabihin masyado sa daan."

  Kung hindi dahil sa palitan ng kuwentuhan nina Asuncion at Solita at isinasama siya ay isa na namang nakakailang na sandali ang mangyayari. Si Rolf ay nanatiling tahimik at sa pagkain ibinuhos ang atensiyon.

  Pagkakain ay agad nang nagyayang bumiyahe si Rolf. Hindi na naman din sila pinigilan ng mamang nito. Ilang sandali pa'y nasa daan na uli sila. Si Benjo sa likod ay nakatulog makalipas lamang ang ilang minuto.

  Alas-seis pasado na pero maliwanag pa rin at nakikita ni Mavis ang daan. Nagsisimula siyang gitian ng pawis sa noo gayong malamig ang loob ng sasakyan.

  "Talk to me," she said.

  "What?"

  "Kausapin mo ako! Kahit na ano na lang. Or better yet, turn your car stereo on."

  "What's wrong with you?" he asked her, puzzlement on his handsome face.

  "I hate this place!"

  A muscle in his jaw flexed. "Well, what else is new. I've heard that before."

  Hindi niya ito pinansin at sa halip ay inabot ang stereo at binuhay iyon. Isang rock music ang pumailanlang sa ere. Sinabayan niya iyon ng kanta, malakas. Kasabay niyon ay lihim niyang pinipisil ang mga braso sa puntong talagang nasasaktan siya.

  She saw the anger in Rolf's eyes. Wala siyang pakialam kung nagagalit ito dahil nilakasan pa niya ang volume ng stereo. Hindi niya gustong muli siyang mapasailalim ng mga pangitain. Natitiyak niyang nasa lugar sila kung saan nangyari ang krimen sa visions niya. Mas lihim siyang nagpasalamat nang sa galit ni Rolf ay binilisan pa nito ang pagpapatakbo.

  Through the music and by hurting her arm, nalampasan ni Mavis ang mapasailalim ng mga pangitain. Nagmenor si Rolf nang nasa ibaba na sila ng mga bundok. Inabot nito ang pihitan ng stereo at hininaan iyon. Mavis sighed. Isinandal niya ang sarili at nagbuntong-hininga.

  Wala nang usapang namagitan pa sa kanila hanggang sa makarating sila sa Hacienda Andrade. Binuhat ni Rolf ang natutulog na anak papasok sa kabahayan samantalang si Mavis ay nauna nang pumanhik sa itaas.

Sixteen

ALAS-SINGKO y media ay gising na si Mavis kinabukasan. Plano na niyang mag-jog sa baybayin. She used to jog twice a week. At halos tatlong linggo na rin siyang hindi nakakatakbo. Itinali niya ang buhok sa likod at nagsuot ng headband. Sa may hagdan sa veranda siya nagdaan pababa. Ilang sandali pa’y binabaybay na niya ang daan sa ilalim ng niyugan patungo sa baybayin. Isinabit niya ang tuwalya sa katig ng isang luma at hindi na ginagamit na bangka at sinimulan ang pagtakbo.

  Tahimik ang dagat at natatanaw na niya ang unti-unting pagsikat ng araw sa likod ng mga bundok. Sa karagatan ay natatanaw niya ang ilang bangka na marahil ay mga mangingisda at padaong na. The place was a paradise and she owned it. May kasiyahan niyang naiisip. Sa ayaw at sa gusto ng mommy niya ay mananatili siya sa lugar na iyon.

  Isang daang metro na ang natatakbo niya at sinimulan niyang takbuhin pabalik ang pinanggalingan. Pansamantala ay tama na muna ang two hundred-meter run. Sa susunod ay apat na daang metro naman ang tatakbuhin niya. Malapit na siya sa pinanggalingan nang matanaw niya si Rolf na nakatayo at nakasandal sa isang puno ng niyog.

  He smiled at her appreciatively. "Good morning."

  "'Morning yourself." She smiled back. Humihingal na inabot niya ang tuwalyang isinabit sa katig at pinunasan ang pawis. Naupo siya sa katig. "Akala ko'y una akong nagising."

  "Alas-singko nang mangabayo ako. Natanaw na kita nang pabalik na ako. Inihatid ko na muna sa bahay ang kabayo."

  Napuna ni Mavis na basa ng pawis ang buong polo shirt nito at may ilang butones na nakatanggal. Nasilip niya ang pinong balahibo sa dibdib nito. Fleetingly, may sumagi sa isip niya na ganoon ding dibdib. Pero hindi nakapangibabaw ang alaala. Instead, she looked around her.

  "Ilang ektarya ang lupaing paghahatian natin?" tanong niya.

  "Humigit-kumulang sa limampung ektarya. At kahit sa silangang bahagi man o sa kanluran mo piliin ang sa iyo ay pareho pa ring may dagat. Ikaw ang papipiliin ko kung aling bahagi ang gusto mong mapasaiyo. May kausap na akong surveyor at darating siya ano mang araw mula ngayon. Talagang plano ko nang ipasukat ang mga lupain."

  "That's lovely. Pero hindi ako nagmamadali." Inalis niya ang band mula sa ulo niya, basa na iyon ng pawis. "Paanong si Benjo ang kahati ko sa mana? We thought it was an old woman named Marina. You said your mother-in-law."

  "I never got to meet her. Matagal na siyang namayapa nang magkakilala kami ni Bettina... my wife." Inihayon nito ang mga mata sa baybayin. "At dahil patay na pareho ang mag-ina ay natural na si Benjo ang magmamana bilang direct descendant."

  "Of course." Napag-alaman ni Mavis sa abogado na hindi niya maaaring gawing beneficiary ang mommy niya kung may kinalaman sa mana. Tanging ang magiging anak lamang niya at ang anak ng magiging anak niya.

  Again, she looked around her with fascination in her eyes. "Bago pa man ako makarating sa lugar na ito ay nakaguhit na ang buong lugar na ito sa aking isipan. Ang malawak na lupain, ang niyugan, at ang karagatan."

  "How so?"

  "Pagkatapos ng aksidente, habang nagpapagaling ako ay halos gabi-gabing ikinukuwento sa akin ni Mommy ang lugar na ito na hindi ko nagawang makita. My mother's from this place. Her parents worked for the Andrades. Ipinanganak si Mommy sa mismong malaking bahay."

  "Yes." Tumango ito. "Pahapyaw na nabanggit ng abogado ang bagay na iyan. Had she told you about your father?"

  She shrugged. "Baka mga ilang kamag-anak na lang ang natitira. Sa bayan daw ng Burgos. Ang ama ko raw at ang mga magulang niya ay namatay sa isang aksidente nang tangkaing iwan ang bayan nila upang makaiwas sa pananagutan sa mommy ko."

  "I'm glad you don't sound bitter."

  "Ang sabi ni Mommy ay magkasing-edad lang sila ng ama ko. I can't blame him and his family. Hindi rin ako nanghihinayang at nakadarama ng kapaitan sa mga bagay na hindi ko kayang gawan ng paraan at lumipas na," she said philosophically.

  He grinned. "You're a wise woman. And you're a genuine Ilocano through and through."

  She was staring at him. A tingling sensation had slowly spread through her body. She had never felt like this. A smile from him made her feel ridiculously dizzy. She was consumed by a strong and overwhelming sensation.

  She was crazy. She recognized the signs already. Kahit noong unang sandaling magtagpo sila sa labas ng opisina ng abogado. She was attracted to him. Crystal clear. At kung tatangkain niyang ipagpatuloy ang damdamin dito ay binubuksan lang niya ang sarili sa panibagong sakit.

  Kapag nalaman ni Rolf ang tungkol sa mga pangitain at panaginip niya ay pagtatawanan siya nito. At kung totoo man ang hinala niyang may chemistry sa pagitan nilang dalawa ay agad iyong mawawala. Iisipin ni Rolf na baliw siya. Tulad din ng mga naunang boyfriend niya. The last one had been a fiancé.

  The smile on Rolf's face faded. Nahalinhan iyon ng kunot ng noo at humakbang patungo sa kanya. "What's wrong? Bakit tinititigan mo ako nang ganyan?"

  Mavis blinked. Then she smiled brightly. "H-hindi ako sa iyo nakatingin... may naalala lang akong bigla."

  "I can believe that. Naiwang boyfriend?" pormal nitong tanong.

  Her brows lifted. Then a smile broke her lips. "Wala akong boyfriend. O naiwan mang boyfriend."

  May ilang sandaling tinitigan siya nito. Then, "Well, I am glad to hear that." His voice was soft. Kapagkuwa'y hinawakan siya nito sa kamay. "Tara nang bumalik sa bahay. Nalalanghap ko kaninang may pinipiritong tinapang bangus si Anna."

  She rolled her eyes. But she was smiling like crazy. Gusto niya sanang bawiin ang kamay mula rito. Subalit nagpaubaya siya. It felt so good. Him holding her hand.

Seventeen

Natanaw ni Mavis ang pagpasok ng sasakyan ni Rolf sa gate. Agad ang pagsikdo ng dibdib niya. Pagkatapos nilang mag-almusal kaninang umaga ay umalis ito. Maghapong nawala at pinanabikan na niya ang muli nitong pagbabalik. She didn’t normally fall for strangers. At nahihiya siya sa sarili sa pagkakaroon ng ganoong uri ng damdamin sa isang lalaking noong isang gabi lang niya nakilala.

  Sana man lang ay kasing-edad na ito ng Daddy Armando niya at hindi ganoon kalakas ang atraksiyon; if only he hadn't turned those dark eyes at her that made her feel that puzzling sensation come over her.

  Nang muli niyang titigan ang papasok na sasakyan ay sa wari nag-iba ang modelo niyon sa mismong paningin niya. Nahalinhan ang magarang titanium pickup truck ng isang lumang modelong kotse. Hindi ito papasok sa driveway kundi tumatakbo sa isang aspaltadong kalsada sa pagitan ng mga bundok. Ang daan patungong Capistrano. She knew that now.

  Nagsimula siyang gitian ng pawis. Her breathings were uneven. Sinisikap niyang huwag pumaimbulog sa pangitain. Humigpit ang pagkakahawak niya sa pasimano ng barandilya.

IPINASOK ni Rolf ang sasakyan sa garahe. He had to see his mother in Capistrano. Para makatiyak na iniinom nito ang mga bitaminang inireseta ng doktor at na hindi ito magtutungo sa farm at nagtatrabaho. Siya na rin ang nag-asikaso at humarap sa ilang namamakyaw.

  Namatay ang Papang Amador niya anim na buwan pagkatapos silang magpakasal ni Bettina. Natagpuan itong nakahandusay sa loob ng banyo. Nabagok ang ulo nito sa baldosa. Ayon sa mga doktor ay maaaring inatake sa puso ang papang niya at nahilo. Magmula noon ay naging malulungkutin na ang mamang niya. Kaya naman hanggang maaari ay naaasikaso niya ang ina.

  Alas-otso na ng gabi nang umalis siya sa Capistrano kanina. He was tired. Bukas ay ang mga tauhan naman sa asyenda ang kakausapin niya. Hindi niya matiyak kung hanggang saan niya kakayaning mangasiwa ng dalawang negosyong parehong nangangailangan ng kanyang lakas at isip at halos isang oras ang biyahe ang layo sa bawat lugar.

  He wasn't complaining. Ang mga negosyo ay nagdadala sa kanila ng pananalaping ilang dobleng higit sa kanilang pangangailangan. Ang hindi niya gusto ay ang pakaunti nang pakaunting panahong nagugugol niya sa anak. Benjo had aired his complaints already. Kay Anna at sa mamang niya. Wala na nga raw itong mommy ay hindi pa laging kasama ang daddy.

  Ilang beses na siya nitong niyayang magtungo naman daw sila sa Maynila. Na ipasyal naman daw niya ito sa Enchanted Kingdom. Nangangahulugan iyon ng pananatili sa Maynila nang dalawa hanggang tatlong araw. A smile tugged at his lips as he thought of his son. Benjo nearly survived that fatal day. Ayon sa mga doktor, kung nahuli lang siya nang ilang minuto sa pagdating sa ospital ay malamang na namatay ang bata kasama ng ina nito.

  Ang kawalan ng panahon ay ang isa sa mga dahilan kung bakit napagpasyahan ni Rolf na ipagbili na lang sa kahati ang minana ni Benjo. Totoong may mga manggagawa siya at nangangasiwa pero mahirap magmantini ng dalawang tahanan. Matanda na ang mamang niya at hindi niya gustong patuloy pa rin itong magtrabaho sa tabakuhan at vegetable farm.

  Subalit noong Sabado ng tanghali ay hindi niya maintindihan ang sarili kung bakit bigla siyang nag-atubiling ipaalam kay Mavis na nais niyang ipagbili rito ang parte ni Benjo. Dapat ay iyon ang ginawa niya lalo at isinatinig na nito ang pagkasuklam sa lugar nila nang pauwi na sila mula sa Capistrano. At ang Bangui ay nakalamang lamang nang bahagya. She wouldn't want to stay in Bangui either.

  Hindi niya maunawaan kung bakit sa kabila ng lahat ay hindi niya gustong maputol ang pagkikilala nila ng dalaga. At kung ipagbibili niya rito ang kalahati ng mana ni Benjo ay wala nang dahilan para magkita sila. Or she could go back to the States before he knew it. Or maybe Mavis wanted him to buy her share of the inheritance.

  Mavis Andrade didn't have a beauty that could win her a beauty title. But a beauty nonetheless. The serene kind. Hindi kataasan. Around five feet and three inches. But her body was definitely well-endowed. She was a vision of feminine perfection. She had a shoulder-length dark shaggy hair; eyes that were deep, direct, and thoughtful. Yet sometimes they were shadowed as if those depth held secrets.

  Nang lapitan niya ito upang tingnan ang naging pinsala mula sa aksidente ay nalanghap niya rito ang kakaibang samyo. Gusto niyang isiping kaya niyang pangalanan kung ano ang pabango nito. His mother's only luxury were perfumes. His mother had a complete collection of expensive perfumes. At kahit nga nasa farm ito ay nagpapabango ang mamang niya.

  Nakalakhan na ni Rolf iyon. But he still couldn't name her scent. Hindi niya napigilan ang sarili at itinanong dito iyon nang pauwi na sila mula sa dagat...

  

“You smell so good,” he said, smiling sheepishly. He felt so “baduy.” Parang binatilyo sa isang bagong kakilala. At pagdating kay Mavis ay nangangapa siya. “Pakawalan mo ako sa paghihirap na mahulaan ang pabangong suot mo. Tell me what it is.”

  Napahinto ito sa paglalakad at tiningala siya. Her eyes searching his in puzzlement. At nang marahil ay nabasa sa mga mata niya na hindi siya nagbibiro, she said, "Pinagpapawisan ako mula sa pagtakbo," she said giggling like a girl. "Baka iyon ang naamoy mo mula sa akin?"

  He let out a bark of laughter, feeling so happy for the first time in many years. "Aren't we corny?"

  It was her turn to laugh. She had a nice laugh. Vibrant. Nakatawa pa ring lumakad na ito. Hinabol niya at muling inabot ang kamay. It felt so natural. Parang matagal na silang magkakilala. At bagaman wala nang namutawing usapan sa pagitan nila, he'd never felt so happier.

  Upang matanto lamang makaraan na ang kaligayahan ay karaniwan nang sumasabay sa takot at alinlangan. Tulad ni Bettina, hindi rin gugustuhin ni Mavis na manatili sa norte. Lalo na si Mavis na lumaki sa siyudad...

  Hindi siya santo. Sa nakalipas na ilang taon mula nang mamatay si Bettina ay may mga babae na rin namang nagdaan sa buhay niya. Wala siyang sineryosong relasyon. At tiniyak niyang alam ng mga babaeng iyon kung ano ang score.

  Three years ago, ang huli niyang karelasyon, si Donna, ay tumagal nang halos isang taon. Galing ito sa kilala at isa sa may sinasabing pamilya sa Laoag. Everything about them had been perfect. Nagplano na silang magpakasal. Subalit bigla ay nagbago ito. Iniwasan siya. At nakatitiyak siyang iyon ay dahil sa kasong isinampa sa kanya ng tiyahin ni Bettina.

  The next thing he knew, she married a former boyfriend. Ni hindi ito nagkaroon ng decency na makipag-break. Nakaabot sa kanya ang balitang ang mga magulang ni Donna ang may kagagawan ng madaliang pagpapakasal nito sa iba. Na ayon sa mga nakakarating na balita sa kanya ay walang balak ang pamilya nitong masabit sa isang murderer.

  Ang pagkamatay ni Bettina ay nagsilbing stigma sa kanya. Marami sa mga kaibigan at mga kakilala ang naniniwalang may kinalaman siya sa pagkamatay ng asawa dahil umano sa kayamanang minana ni Bettina na una na niyang nalaman. Sa unang buwan matapos ang pakikipagtalusira ni Donna ay isinubsob niya ang sarili sa trabaho. Umuuwi lamang siya kapag matutulog na. Ang ilang kaibigan ay tuluyang lumayo. Wala na rin siyang social life. Mula noon ay iniwasan niyang magkaroon ng kaugnayan sa kanino pa mang babae.

  Kaya natitiyak ni Rolf na hindi pangkaraniwan ang nararamdaman niya para kay Mavis. Katunayan, higit pang magagandang babae ang nakilala niya sa nakalipas na halos dalawang taong paninikis niya sa sarili. But there was something about this woman he couldn't give a name.

  Para bang naiwala na niyang minsan ang babaeng ito at labis na pinanghinayangan. Natitiyak niyang hindi si Bettina ang pinag-ukulan niya ng kakaibang damdaming iyon.

  Nang magpakasal sila ni Bettina, walang araw na hindi inungkat nito sa kanya ang pagnanais na mangibang-lugar. At karaniwan ay nauuwi iyon sa pagtatampo nito at galit. Naging laging maigting ang bawat araw sa kanilang dalawa. Natanto niyang isang pagkakamaling pinakasalan niya ito.

  It was true that he had loved her. Pero hindi nagawang linangin ni Bettina ang pag-ibig na iyon. At nang iwan siya nito upang kamtin ang sinasabing pangarap ay doon tuluyang gumuho ang pag-ibig.

  His feelings for his wife actually disturbed him. Dahil pagkatapos ng shock sa pagkamatay nito, he hadn't felt any lonelier when she was gone. Sa halip, he felt that strange darkness, the frustration and anger, dahil sa nangyari dito ay sa kanya natuon ang hinala. He would have wanted to think it was Bettina's lover who had murdered her when Bettina decided to come back to him because she had gotten pregnant.

  Subalit natuklasan ni Rolf sa pamamagitan ng DNA na kanya ang batang isinilang nito. At lalo pa siyang nadiin dahil sa mga pag-iimbestiga ay walang napatunayang nag-entertain ng mgangingibig o manliligaw man lang si Bettina.

  At ngayon ay may pinukaw na damdamin sa kanya si Mavis. Higit na malalim. Paano niya pipigilin ang pag-alpas ng damdamin? Paano niya mailalayo ang sarili sa matinding sakit sa sandaling umalis na ito? Na siyang mangyayari, once her business with her inheritance was done with.

  Bumaba siya ng pickup, isinara iyon at pagkatapos ay sinulyapan ang rental vehicle nito. Nilapitan niya iyon at hinipo ang hood. Malamig. Ibig sabihin ay hindi ito umalis. O baka naman kaninang umaga ito umalis at nakabalik din kaagad.

  Papasok na sa bahay nang isang mahinang ungol ang umabot sa pandinig ni Rolf. Tumingala siya sa may veranda sa itaas. Alas-nuwebe na ng gabi at halos hindi niya maaninag ang taong nakatayo sa may barandilya na parang gustong tumalon mula roon. Lalo na at naliliman ito nang husto ng mga sanga ng punong sampaloc. Napakunot-noo siya. Si Mavis ba ang nasa itaas? Katapat mismo niyon ang silid ni Mavis. Balak ba nitong tumalon?

  Mabilis ang ginawa niyang pagtakbo patungo sa hagdanang bakal sa may gilid ng bahay. Ibinalya niya pabukas ang bakal na gate at dinalawang hakbang ang pagpanhik.

  "Mavis!"

  He ran towards the shadowed figure. Halos kalahati na ng katawan nito ang nakayuko sa kabila ng barandilya nang mahawakan niya ito sa magkabilang balikat mula sa likod.

  "Ano ang ginagawa mo? Nagpapakamatay ka ba?" Marahas ang ginawa niyang paghila rito palayo sa barandilya.

  He saw her blink. Kapagkuwa'y tinitigan siya na para bang nagulat pa itong makita siyang naroroon.

  "R-Rolf?"

  Butil-butil na pawis ang nakikita niya sa paligid ng mukha nito. Her chest was heaving as if she'd been running. "Hey. Ano ang ginagawa mo sa may barandilya at mukha kang tatalon?"

  "W-what are you talking about?" She looked around her, disoriented.

  "You are about to jump over the railings, Mavis."

  "Bakit ko—" She stopped in midsentence. She must have realized something and looked at him. "N-nakita ko nang ipasok mo ang sasakyan mo sa gate..." anito. Pagkatapos ay banayad na iwinaksi ang mga braso niyang nakahawak dito.

  Muntik pa itong matumba kung hindi niya ito muling nahawakan sa braso. Inakay niya ito patungo sa sofa na yari sa bakal na nasa gitna ng veranda at iniupo.

  "Sit down, Mavis. Hindi mo kayang tumayo. Muntik ka nang mahulog sa barandilya. So, nakita mo akong dumarating. Ano ang kinalaman niyon sa nangyari sa iyo ngayon lang?"

  It took her a while before she shook her head and raised her eyes to him as if searching... for what, he had no idea.

  "Walang nangyari, Rolf..." she whispered huskily. From his probing eyes, slowly, her gaze moved down to his lips.

  Mavis stared at him with a mixture of confusion and something akin to desire. It was as if she wanted him to kiss her. He had his fair share of women and he knew that look.

  And damn him but he really wanted to kiss her. But there was also something in her eyes other than desire. They were shadowed. Hiding secrets. Disturbing secrets. Na kaya lang nasa mga mata nito ang pagnanasang sana'y hagkan niya ito ay upang maitagong tuluyan ang ano mang sekretong nakatago roon.

  Isinandal niya ito sa upuan. "Wait here. Huwag kang aalis diyan!" She pointed at her chest. Kapagkuwa'y nagmadaling tinungo niya ang pinto ng sariling silid na katabi lang ng silid ni Mavis.

  Ilang sandali pa'y muling lumabas si Rolf at may dala nang isang baso ng malamig na tubig. Subalit wala na si Mavis doon. Nahagip pa niya ng tingin ang pagpasok nito sa sariling silid.

  "Damn!"

  Sa malalaking hakbang ay nasa pinto na siya at inawat ang akma nitong pagkandado sa pinto.

  "Please. Gusto ko nang magpahinga," anito nang walang magawa at mabuksan niya ang pinto.

  "Drink this!" he commanded as he stared into her eyes. Wala na roon ang nabasa niya kanina. Ang humalili ay pagkahapo.

  Sapilitang tinanggap ni Mavis ang baso ng tubig at ininom. Ni hindi niya inaasahang mauubos nito ang tubig pero wala nang laman ang baso nang ilapag nito iyon sa gilid ng side table. Pagkatapos ay naupo na sa gilid ng kama nito.

  Hinagod niya ito ng tingin. May ilang hibla ng buhok nito na kumawala mula sa pagkakatali sa likod at nakasabog sa mukha nito. She looked so vulnerable and very young in her ankle-length flowery cotton nightgown. She looked so lost like Alice in Wonderland.

  He avoided staring at her breasts. Sa kabila ng disenteng pantulog ay hindi niya maiwasang paganahin ang imahinasyon habang nakatitig sa dibdib nito. They were full and firm. He wondered how would it feel if he cupped those twin valleys in his hands? Muntik na siyang mapaungol nang malakas nang maramdaman ang pagtugon ng katawan niya sa naisip.

  "Thanks. Now, please leave, Rolf."

  Umangat ang mga kilay niya. "Kanina lang sa labas ay ipinahihiwatig mong hagkan kita. Ngayon ay itinataboy mo ako?"

  "I-I did not!" she denied indignantly and color started to creep on her cheeks.

  "I hate playing games right now, Mavis. I am beat. Palalampasin ko iyan. Ang gusto kong malaman ay kung ano ang nangyari sa iyo kanina? I want an explanation," he said firmly.

  "There is nothing to explain. You assumed a lot. Mula sa kung saan ay basta ka na lang naroon sa veranda." Her expression haughty.

  Rolf frowned, his expression dark. "Kung hindi dahil diyan sa sinasabi mong mula ako sa kung saan ay basta na lang ako naroon sa veranda ay baka nahulog ka na! Kung hindi ka mamamatay ay mababalian ka sa sandaling bumagsak ka sa lupa. Or worse could happen. Hindi ba kailangan ng paliwanag iyon?"

  "I... I never meant to jump—"

  "Then what? Kalahati ng katawan mo halos ay nasa ere."

  Umiwas ito ng tingin. "Maybe I just had another of those spells. It is so strange that it occurred more often since I arrived here."

  "What spell?"

  She shrugged. "Tulad ng sinabi sa iyo ng anak mo kahapon. Bigla na lang akong nahihilo. Basta na lang sumusumpong. I don't know why." She looked up at him. "Please. Gusto ko nang magpahinga. At... at hindi magandang tingnan kung may makakakita sa iyo dito sa kuwarto ko."

  He raised his brows. Ang iritasyon ay nahalinhan ng amusement. Hindi inaasahan ni Rolf ang ganoon mula sa isang babaeng maraming taon ang inilagi sa ibang bansa. But again, he heaved a sigh. Ngayong nawala na ang kaba sa dibdib kanina nang inakala niyang tatalon ito sa veranda, muli niyang naramdaman ang pagod mula sa trabaho at mahabang biyahe.

  "This spell you are telling me, you said it occurred more often since you arrived. How often?"

  Nagbuntong-hininga ito. "Napuna kong mas malimit ang sumpong ngayon. The other day, ilang oras lang ang pagitan."

  "Which could be dangerous. Tulad kanina..."

  "Magiging maingat na ako sa susunod. Ikinalulungkot ko kung napag-aalala kita."

  "Hindi mo ako pinag-alala. Tinakot mo ako. Now what's the spell all about? It is as if you have no control of yourself when it happens, kung ang pagbabasehan ko ay ang nakita ko kahapon ng umaga at ngayon. At paano ka mag-iingat kung hindi mo alam kung kailan umaatake ang sakit mo?"

  "I don't want to talk about it. Besides, it's none of your business. And it's... it's late, Rolf. You look like as if you're ready to drop."

  He stared at her for a long time. Marami siyang gustong itanong at sabihin. But she was right, he was tired. "Gusto kong malaman mong nandito lang ako kung kailangan mo ng tulong."

  "Thank you. Maybe tomorrow we can start discussing business."

  He gave her an intent look, then, "Goodnight, Mavis."

  She smiled softly. "'Night... and thank you."

  "Anytime."

  Wala sa loob na lumakad si Rolf patungo sa main door at doon nagdaan palabas. Hindi pa niya halos naisasara ang pinto nang makitang lumabas sa silid ni Benjo si Anna. Natigilan ito at nakita niya ang pagbalatay ng pagkabigla sa mukha nito.

  Rolf rolled her eyes. Iwinasiwas ang kamay at pinihit ang doorknob ng pinto ng silid niya.

  "Noong isang araw lang kayo nagkakilala!" bulalas ni Anna.

  He sighed tiredly. "Marumi ang isip mo, Anna." He raised his hand when she was about to speak. "Hindi ko gustong magpaliwanag. Napapagod ako at gusto ko nang magpahinga."

  "Mapapagod ka nga," sarkastikong sabi nito.

  He turned to her angrily. "Ano ba ang problema mo, Anna?"

  "Nagmamalasakit lang ako. Kung magkakarelasyon ka uli ay pumili ka naman ng babaeng hindi ka sasaktan... at may pagpapahalaga sa sarili. Hindi iyong Biyernes lang ng gabi kayo nagkakilala ay—"

  "Ay ano?" His voice held warning.

  "Nalimutan mo na ba ang ginawa sa iyo ni Donna? Kung paanong halos patayin mo ang sarili mo sa pagtatrabaho hanggang sa puntong nawalan ka na ng panahon sa anak mo?"

  "Pinasasalamatan ko ang pagmamalasakit mo, Anna. Kung ano man ang relasyon natin ay—"

  "Iyon mismo ang dahilan kung bakit nakikialam ako, Rolf. Dahil sa sinabi mong iyan! Mahal kita..." Bumaba ang tinig nito sa huling sinabi.

  He opened his mouth to say something then closed it again. He shook his head wearily. Itinulak niya pabukas ang pinto ng silid niya at tuluyang pumasok.

  Si Anna ay naniningkit ang mga matang itinuon sa pinto ng silid ni Mavis. Nahuli pa nito ang paglapat ng pinto pasara.

  Naguguluhang nahiga si Mavis. So, the two had a relationship. Hindi niya kayang ipaliwanag ang nararamdaman sa narinig. But one thing for sure, it was pain that she felt right now somewhere in the region of heart.

Eighteen

Malayo pa si Mavis ay natanaw na niya si Rolf habang nire-repair nito ang mga sirang bakod sa bahaging iyon ng lupain ng mga Andrade. She hadn’t intended to chance upon him. Sinundan lang niya ang madamo at tuyong lupang landas pabalik sa malaking bahay.

  Ang malaking kabayo nito ay nakatali sa kabilang gilid ng bakod. Hindi marahil nito naririnig ang pagdating niya dahil abala ito sa pagpupukpok ng poste pabaon sa lupa. Inihinto niya sandali ang marahang pagpapatakbo sa kabayo. Then she watched him with fascination. He was half-naked. Kahit sa distansiya niya ay natatanaw niya ang pawis nito na kumikislap mula sa sikat ng papahapong araw.

  She admired the play of rippling muscles and straining tendons of his shoulders and back as he hammered the post. Kumikislap ang buhok nito na basa na ng pawis. The worn fabric of his jeans stretched taut over lean hips and muscular thighs.

  He was never particular about a man's behind. Para sa kanya ay sa babae lang malaking bagay iyon. Until that moment. She never thought that a butt could look so sexy in a man. Humuhulma iyon sa suot nitong masikip na pantalong maong.

  Mayamaya pa ay huminto sa pagpukpok si Rolf at sinipat kung naibaon na nang husto ang poste. At nang masiyahan ay lumingon upang kuhanin ang rolyo ng barbed wire nang matigilan ito. Luminga ito sa may bahagi niya, squinted his eyes from the afternoon sun. Natitiyak niyang sa pagkakayuko ay una nitong nakita ang mga paa ng kabayo. Tuluyan na itong nagtuwid ng katawan at humarap sa kanya, arms akimbo.

  "Hi," bati niya.

  "Hi, yourself. Ibinigay sa iyo ni Tiyo Fermin si Juno?"

  "He wasn't around. Pinangahasan kong kuhanin." Hinaplos niya ang ulo ng kabayo. "So her name's Juno. Ano naman ang pangalan ng stallion mo?"

  "Beast."

  She chuckled. "How original."

  "Sinadya mo ba akong puntahan dito?"

  "Don't flatter yourself," she said pouting. May anino ng ngiting nakasungaw sa mga labi niya. "Inikot ko ang buong lupain at nakita ko ang mga nanginginaing baka. Pagkatapos ay sinundan ko ang landas. Pauwi na ako."

  "Ah. So, inaalam mo na kung hanggang saan ang lalagyan mo ng boundaries, kung sakali."

  She shrugged carelessly. Hindi maiwasang pagtuunan ni Mavis ng tingin ang hubad nitong dibdib. Nakalatag doon ang maninipis na balahibo. His belly was flat and the six-abs were... she blinked and reigned her naughty thoughts.

  "Tama ba ako?" ani Rolf na may himig ng kaaliwan ang tinig, knowing full well that she was staring. "Inaalam mo na ang boundaries ng lupain mo?"

  May init na gumapang sa mga pisngi niya. She cleared her throat and bravely met his eyes. "In a way, yes. If you don't mind, mas gusto ko ang bahagi sa silangan."

  Kumunot ang noo ni Rolf. "Bakit doon? Mas magubat sa bahaging iyon at madalang na ang mga puno ng niyog?"

  "Gusto ko iyong tanawing nagtatagpo ang dagat at ilog. Besides bulubundukin ang lugar doon."

  "At iyon ang gusto mo? Why?" Lumalim ang kunot ng noo nito.

  "Mas angkop iyon sa negosyong gusto ko, kung sakali."

  "And that is?"

  "A first-class beach resort."

  Tumango-tango si Rolf sa paraang sinasang-ayunan ang sinabi niya. She looked around her and sigh. "I like this place. If ever na gusto kong magtayo ng resort, ang bahaging pinili ko ay akmang-akma..." she said softly.

  "You do?"

  "I do what?"

  "Like this place, I mean. Except for the amazing wind turbines, Bangui is a sleepy town."

  She frowned at him. "Why does that surprise you? Did you expect me to sell and leave at once the moment the transaction was completed?"

  She saw in his eyes a mixture of disbelief and confusion. "Hindi ko alam kung ano ang dapat kong asahan. But it's true that you surprised me. Halos buong buhay mo'y sa siyudad mo ginugol. Sa Maynila at pagkatapos ay sa America. Paano mo nasabing gusto mo ang lugar na ito? Nabanggit mong kinasusuklaman mo ang lugar na ito noong bumibiyahe tayo. But then perhaps you meant Capistrano..." Nagtagis ang mga bagang nito.

  Nahimigan ni Mavis ang galit sa tinig ni Rolf sa huling sinabi sa pagtataka niya. At bago pa siya makapagsalita ay nauna na ito. "Are you trying to impress me?" he snapped.

  She blinked and glared at him. "Why would I do that? I love the countryside, Rolf. At wala akong pakialam kung maniwala ka man o hindi. What I said the other night was not meant for the place per se. And don't ask me to explain because I will not. Now, if you expect me to sell, then wrong expectation. I intend to stay in this place and take root. We can start putting up boundaries on the property. About the house..." She paused.

  "I really wish you'd sell Benjo's share to me. Today's rate. At kung ayaw mo naman..." She shrugged. "Maybe we can start renovating the house to suit us. Siguro naman ay walang provision sa testamento ng matandang Andrade na nagbabawal galawin ang bahay."

  He was still gaping at her like fish out of water. She almost smiled at the expression on his face. Pero naunahan siya nito. Slowly, a grin slashed his mouth. It was sexy and seductive. It was as if a few years were taken off his age. At least, kahit papaano, nagagawa niyang huwag titigan ang dibdib nito at nanatiling sa mukha ni Rolf nakatuon ang mga mata niya.

  "Hindi ko iisiping marunong ka palang mangabayo," wika nito, changing topic smoothly to her surprise.

  "Sa Colorado ko ginugol ang nakalipas na halos limang taon. May horse ranch ang mga magulang ng stepfather ko roon at naturuan akong mangabayo. I want us to talk about the house, Rolf." Ibinalik niya ang usapan sa propiedad na pag-aari nilang pareho.

  Inilapit niya ang kabayo rito at pagkatapos ay nag-akmang bumaba subalit agad na naroon si Rolf at hinawakan siya sa baywang at ibinaba.

  Ang dibdib niya'y hindi maiwasang dumikit sa hubad nitong katawan at ang mga kamay niya'y nakahawak sa mga balikat nito. Nararamdaman ni Mavis ang init mula sa katawan ng lalaki. Kahit ang mga palad niya'y nadama ang pawis mula sa mga balikat ni Rolf. Ang hininga nito ay dumadapyo sa noo niya. At hindi niya napigilan ang masarap na init na naglandas sa katawan niya pababa sa tiyan niya.

  She almost groaned.

  Nang lumapat ang mga paa niya sa lupa ay agad siyang umatras palayo rito. If she wasn't careful, Rolf would read the desire in her eyes. Or had he already?

  Hindi pa siya nakadarama ng ganoon sa isang lalaki kung saan wala siyang kontrol sa sariling damdamin. It was definitely sexual. And she'd never felt this sexual with her fiancé. She wasn't a prude but neither was she promiscuous.

  "Let's talk business some other time, Mavis. Huwag kang magpadalos-dalos sa pagpapasya. Pagkatapos ng novelty ng lugar na ito, you might want to go back to Colorado."

  Isang nakatitiyak na ngiti ang pinakawalan ni Mavis. "Almost eighteen years of my life was spent moving from one place to another. Other times, hindi ko pa man lang natatapos ang isang taon sa bagong escuelahan ay lilipat na naman kami..."

  She paused and thought of the years where they kept on moving as her mother kept changing boyfriends. "Kung hindi nangyari ang aksidenteng iyon ay malamang na narito na kami noon pa man. When we traveled north five years ago, I already loved the thought of living here. Of taking root. Of wanting to have permanent friends; of wanting to spend my next remaining college years in one school..."

  Rolf ignored the longing in her voice though there was something about it that tugged at his heart. "Limang taon ka sa ibang bansa. Naroroon ang mga magulang mo. Hindi pa ba nagsisimulang magkaroon ng ugat? Colorado, as far as I know, ay may lugar na tulad din dito."

  "Yes," nakangiting sang-ayon niya. Ngiting naghahamon at nanunuya dahil kung banayad nitong itinataboy siya paalis sa Bangui ay mag-isip-isip ito nang mabuti. "Pero wala akong pag-aari sa Colorado. Dito ay mayroon. At ito ang bayan ng aking mga ninuno. And I intend to stay. We can either discuss boundaries or you sell."

  Muli ay may nakiraan sa mga mata nito na hindi kayang basahin ni Mavis. She opted to change topics. Marahil ay kailangan pang pag-isipang mabuti ang mga bagay-bagay na may kinalaman sa propiedad.

  "Bakit ikaw lang mag-isa ang gumagawa ng bakod? Nabanggit ni Attorney Marquez sa mga magulang ko na may mga tauhan kang nagtatrabaho sa lupaing ito."

  "Hindi pa panahon ng pagbabagsak ng mga niyog kaya walang mga tao. Si Tiyo Fermin ang nag-aasikaso sa ilang baka at kalabaw. At hindi naman malaking trabaho iyang ginagawa ko kaya inako ko na."

  "Nabanggit minsan sa akin ni Mommy na ang lugar na ito ay dating horse ranch. Ang lolo ko raw ay namatay dahil nahulog sa bagong dating na stallion." There was no sadness in her voice, just stating a fact.

  "Ayon sa mga tauhang nakausap ko ay hindi naging matagumpay ang horse ranch dahil hindi nakakuha ng mahusay na mga tagapangasiwa ang mag-asawa. Minabuti nilang ipagpatuloy na lang ang cattle raising at pagkokopra."

  "Ang mga kabayong ito'y ang natira na lamang?"

  "Tama ka. Ang stallion na ito, sa pagkakaalam ko'y personal na kabayo ni Carmen Andrade, magandang klase at bagong dating galing sa ibang bansa bago nagkasakit at matandang babae." Inginuso ni Rolf ang kabayo niya na itinali na nito sa may alambre sa bakod. "This mare was hers, too. Ang gamit niya bago dumating ang stallion. I believe she refused to sell these two horses."

  She smiled drily. "Kahit sa kabayo ay tig-isa tayo. Only, 'di ako makakapamili."

  "I got it first," he said grinning. "Unless, gusto mong kontestahin."

  She shrugged. Muli ay nilinga ni Mavis ang buong paligid. Nakadarama ng pagmamalaki sa dibdib. Bahagi ng lupaing ito ay kanya. Nang ibalik niya ang paningin niya kay Rolf ay nahuli niya itong nakatitig nang husto sa kanya.

  She was suddenly discomfited. Ni hindi niya makuhang salubungin ang mga mata nito.

  "Mavis, have we met?" he asked out of the blue.

Nineteen

MAVIS hadn’t expected the question. Subalit hindi rin naman siya nabigla. She had the same feeling that they had met before. Pero natitiyak niyang hindi pa sila nagkita.

  Umiling siya. "I doubt it. Sa nakalipas na limang taon ay ngayon lang ako muling nagbalik sa Pilipinas, Rolf. At ito rin lang ang unang pagtuntong ko sa lugar na ito."

  "Nang patungo tayo sa Capistrano ay sinabi mong nanggaling ka na sa lugar na iyon. Natukoy mo pati ang matalim na road bend sa unahan..."

  Hindi niya malaman kung paano pangangatwiranan iyon. "M-marahil ay iyon ang natatandaan kong pangyayari sa nangyaring aksidente sa akin. 'Sabi ni Mommy ay sa isang sharp road bend nangyari ang aksidente.

  "Baka hindi sinasadyang nagkita tayo sa Laoag?"

  "Ang huling hinintuan namin ay sa Fort Ilocandia nang mananghalian kami roon. And yet..." Her voice trailed off.

  "And yet what?"

  She shrugged. "Noong patungo ako rito at napadaan ako sa ospital na pinagdalhan sa amin ni Daddy Armando..." She glanced at him "... that's my stepfather, parang nakita ko na ang ospital. Napakapamilyar ng lugar na para bang nakikita ko iyon parati. Gayong kung tutuusin ay wala raw akong malay nang idating doon at wala ring malay nang dalhin patungo sa Maynila.

  "At kahit pa siguro may kaunting kamalayan ako, hindi ko makikita ang kabuuan ng ospital sa paraang ito ay pamilyar. May mga pangyayari namang ganoon, 'di ba? Parang nakita mo na ang lugar o 'di kaya, tulad nga ng sinabi mo, parang nagkita na tayo. Things like that happen. Sort of déjà vu."

  "Natatandaan mo ba ang hustong petsa nang maaksidente kayo ng pamilya mo? You said you were brought to Northern Doctors in Laoag..."

  Hindi nakaila sa kanya ang pag-iral ng tensiyon mula rito.

  "Madaling tandaan ang petsa dahil nang bumiyahe kami patungo rito ay dalawang linggo na lang at pasukan na uli. I was even so excited which college should I enroll. Maliban pa diyan, my mom would have postponed the travel since two days later would be my debut. I persisted that I want to celebrate my eighteenth birthday at the house I inherited."

  "Your birthday happens to be May thirty-one?" he asked in a tight throat. "Naaksidente kayo ng May twenty-nine. Humigit-kumulang ay alas-kuwatro ng hapon."

  Biglang naglaho ang ngiti niya at nahalinhan iyon ng pagkunot ng noo. Lalo at sa tingin niya ay tila nawalan ng kulay ang mukha ni Rolf. "Paano mo nalaman?"

  Humakbang ito patungo sa posteng ginawa at humawak doon na tila ba hindi ito kakayanin ng mga binti. May ilang segundo ang lumipas bago ito sumagot.

  "My wife died that afternoon. Pareho kayong dinala sa iisang ospital, Mavis. Natitiyak ko na ngayon iyan. At marahil ay minuto lang ang pagitan ng pagdating ng bawat isa sa inyo."

  "Natitiyak kong hindi iyon ang basehan mo na nagkita na tayo," naiilang niyang sabi, may kung anong maliit na kabang bumundol sa dibdib niya sa pagkakataong sinabi nito.

  "Natatandaan kong may isa pang pasyente sa loob ng ER." Lumingon ito sa kanya at mataman siyang tinitigan. "That could have been you. Pero halos hindi ko makita ang mukha mo sa dami ng dugong nakatabon sa mukha mo..."

  She was staring at him, as if in trance. Her eyes widened. Then in a very small voice said, "Your wife was shot."

  Tumango si Rolf, nagpatuloy. "You must be that young woman. Umiiyak ang mommy mo. Puno ng dugo ang damit niya pero marahil ay nagmula sa iyo. I even held y—" He stopped in midsentence. Hindi makapaniwalang napailing ito. "Kung ang pagbabasehan ko ay ang reaksiyon ng mommy mo matapos kang iwan ng doktor at nurses, sa wari ay huminto ka na sa paghinga..."

  She sucked in her breath. Iyon mismo ang sinabi ng mommy niya. Pero hindi naman nakapagtatakang na-revive siya mula sa sandaling pagkapugto ng hininga.

  A lopsided smile tugged at his lips. "Pero hindi ko man lang nakita ang mukha mo nang araw na iyon kaya, tama ka, hindi ko matutukoy na dahil doon kaya ko nasabing parang nagkita na tayo."

  She wanted to say something but couldn't find the right words.

  Muli itong nagsalita. "You said my wife was shot. Paano mo nalaman?" At bago siya makasagot ay itinaas nito ang kamay, isang matabang na tawa ang ginawa. "No, don't tell me. You heard it from my son."

  "Yes." 

And no. I saw it in my dreams… in my visions… Itinaboy ni Mavis ang kaisipan mula sa utak niya. Hindi niya gustong magkaroon ng pangitain ngayon lalo at unti-unti ay nabibigyan niya ng linaw ang mga iyon.

  "H-hindi ninyo itinago kay Benjo ang paraan ng pagkamatay ng mommy niya?"

  "We wouldn't have thought of telling him. Lalo na sa edad ng anak ko," he said grimly. "Pero ang tiyahin ng asawa ko'y tiniyak na malalaman ng anak ko ang lahat hindi pa man tumuntong sa apat na taong gulang si Benjo."

  "But that's cruel!"

  He sneered. "Tell it to my wife's aunt. At wala kaming magawa kundi sabihin ang totoo sa aking anak sa murang edad. Ipinaliliwanag na hindi niya kasalanan na namatay ang mommy niya... that it wasn't because he was born that his mother died."

  "Ang... ang bumaril sa asawa mo, nahuli ba?"

  "No." The muscle in his jaw flexed. "Kahit ang motibo kung bakit binaril si Bettina ay hindi namin alam hanggang ngayon. Kung sino man ang kriminal ay kasalukuyan pa rin siyang nakakalaya..."

  Alam niyang nagsasalita pa rin si Rolf subalit tuluyan na siyang muling napapasailalim ng mga pangitain. At wala siyang kontrol upang pigilan ang pagkislap niyon sa isip niya...

  

Bumaba ang salamin sa likuran ng sasakyan, wala pang tatlong pulgada. Nakita niyang may kung anong inilusot doon.

  A barrel of a gun!

  Then a shot rang out.

  She clutched her chest. Bumilis ang takbo ng sasakyan at nilampasan sila. Nakita niya ang imbing ngiti ng pasaherong nakaupo sa likuran. Nilingon pa siya.

  Her eyes moved down to the plate number. Pilit hinahabol ng paningin niya ang plaka ng berdeng kotse. TNV 5...

Twenty

“Mavis, what’s wrong? Mavis!” He was shaking her shoulders.

  Isang malakas na pagsinghap ang ginawa ni Mavis. Tila siya inilubog sa tubig nang matagal at ngayon ay iniaahon. She greedily sucked in air. At tulad ng dati ay dinaklot niya ang dibdib.

  "Mavis, what's wrong with you?"

  "R-Rolf..."

  Inakay siya ni Rolf patungo sa lilim ng punong-akasya at iniupo sa damuhan. Kinuha nito ang kamisetang nakasampay sa alambre at banayad na pinunasan ang pawis niya sa noo.

  "It... was an old car..." she muttered hurriedly. "May... may pasahero sa likuran ng sasakyan..."

  "What are you talking about?"

  Her eyes wide as she stared at him. Nabigla lang siya. Hindi niya gustong isiwalat ang bagay na iyon. Hindi siya paniniwalaan nito. O kahit na sinong tao.

  

“My god, Mavis, you’re nuts!” Iyon ang sinabi ng ex-fiancé niya sa kanya. Hindi niya malilimutan ang disgust sa mga mata nito habang tinititigan siya matapos nitong masaksihan nang dalawang beses ang nangyayari sa kanya sa tuwing dumarating ang mga pangitain. She had no choice but told her fiancé about the visions. Two days later, kinansela nito ang kasal nila.

  Dinusa niya ang sakit at kahihiyan. At nasa iisang estado sila nakatira ng ex-fiancé niya at pareho silang may common friends. Nakikita niya sa mga mata ng mga ito ang habag sa tuwing nakakatagpo niya ang mga ito.

  Hindi niya gustong makita ang ganoong anyo mula kay Rolf. Pero paano niya nakita ang lahat ng iyon? Paano ipaliliwanag na ang pagkamatay ng asawa nito ay nakita niya? Iyon ba ang dahilan kung bakit wala siyang maalala sa nangyaring aksidente sa kanila ng mommy at stepfather niya? Dahil ang buong alaala niya sa bahaging iyon ay okupado ng nangyari sa asawa ni Rolf?

  

Anong misteryo ang nangyayaring ito?

  "Ipinipilit kong sabihin mo sa akin kung ano ang nangyari sa iyo, Mavis," patuloy ni Rolf. "When I saw you, you were shaking like a leaf. Nawawalan ng kulay ang mukha mo. Kailangang magpatingin ka sa doktor."

  "N-nalimutan mong galing ako sa Amerika, Rolf. I'm sick and tired of doctors... of psychiatrists..."

  "You need medical help. Something is wrong with you." Puno ng pag-aalala ang tinig nito.

  "Oh, boy. Didn't I know that?" she said sarcastically.

  Rolf ignored it. "Hindi maaaring manatili kang ganyan. Maaari mong ikapahamak ang nangyayaring ito sa iyo, Mavis."

  "Rolf, this is my—"

  "Listen to me, Mavis. You were saying things like old car at pasahero sa likuran. Ano ang ibig mong sabihin? You said you don't remember what happened to you?"

  "It is another of my spell. No big deal. Now, let go of me."

  "Hindi ordinaryong spell ang nararanasan mo. Gusto kong sabihin mo sa akin kung ano ang nangyayari sa tuwing sinusumpong ka!" The hard set of his jaw indicated that he needed answer; that she couldn't get away with it this time.

  And Mavis had only one thing in mind to avoid the question. "Kiss me, Rolf," she said softly, without blinking.

  He sucked in his breath and stared into her eyes. "Kung pakana mo lang ito para hagkan kita ay hindi mo kailangang pahirapan pa ang sarili mo. One word and—"

  "Sshh." Inilagay niya sa leeg nito ang kamay niya, hinila patungo sa kanya at siya na mismo ang humalik dito.

MAVIS was surprised to feel that his lips were soft but firm. There was a quick rush of air on her cheek as Rolf breathed. Nararamdaman niya ang tensiyon mula sa katawan nito. It was as if he suddenly turned to stone. She had never been this brazen and wanton before.

  She heard the sound from his throat. Then the tensing of his mouth. Then she felt him parting his lips and the pressure they gave her as he started to kiss her back.

  Rolf groaned and took over. A little roughly. His tongue slid inside her—sweet, hot, and wet. He pulled her tight against him. He parted her lips and swept her mouth with his tongue. He was returning her initiative with passionate insinuation of what could come.

  Napaungol si Mavis. It felt so good. She had never felt this good. Ipinulupot niya ang mga kamay niya sa likod ng ulo nito at banayad pa niyang inilapit ang sarili rito. Ang kamay ni Rolf ay pumaloob sa likod ng blusa niya sa likod. Humaplos sa balat niya. Fingers spread wide, they curled around her waist and gripped her with constrained desire.

  She moaned and trembled in his arms. Kung mula sa malamig na hanging humahampas sa kanila o dahil may aftermath pa sa nangyari lang sa kanya ay walang pakialam si Mavis. She wanted his lips on hers... sa lahat ng bahagi ng katawan niya. Gusto niya ang ginagawa ng kamay nito sa likod niya. Tila dinadama ang bawat himaymay ng kanyang laman, massaging and caressing at the same time.

  She moaned when his mouth moved down to her throat and felt the sharp stubble of his unshaven cheek burn into her flesh. Inihiga siya nito sa damuhan. Then he crushed her breasts to him. Ang mga kamay nito ay hindi malaman kung ano ang unang dadamhin. He was touching her everywhere. As if wanting a total feel of her at once.

  Kapagkuwa'y itinaas ni Rolf ang blusa niya almost to her breasts. Bumaba ang ulo nito sa nahantad niyang tiyan at hinagkan iyon, suckling a little as if wanting to brand her. She moaned. Kung sa pagtanggi o sa pagpaparaya ay hindi rin niya alam. Mavis's head fell back, her face turned up toward the hot circle of the afternoon sun overhead.

  Then he roughly released her breasts from the confinement of her bra. He cupped them one after the other until they grew full and ripe, aching for his mouth to touch them. He molded one breast with his fingers; his tongue on the other, pulling gently with his teeth and suckling like a hungry babe.

  Mavis felt a strange delight rippled through her, bringing a warm hot liquid down to her loins. She moaned deliciously. Then she felt Rolf's hand trekking down to the flatness of her belly; the curve of her hip; the length of her legs; then back to her abdomen.

  He was trying to touch the apex of her thighs through her pants and groaned when she raised her buttocks. He was eager for her lips again and moved up.

MAVIS was arousing him to the point of pain. Her scent was pure sin. Her lips were wicked; her tongue a seduction personified. Ang bawat mapusok na pagtugon nito sa mga halik ni Rolf ay nagpapahiwatig ng higit pang langit mula roon. He had never thought that a kiss could bring him heaven and hell.

  Hindi niya natatandaan kung kailan niya huling nararamdaman ang ganoon na tila siya teenager sa likod ng lumang pickup truck ng papang niya. Iyon malamang ang resulta ng pagtikis niya sa sarili sa nakalipas na halos dalawang taon.

  Ang kamay niya ay nagsisikap na gumawa ng daan patungo sa loob ng pantalon nito. He unsnapped and unzipped her jeans. His right hand slipped easily inside her panties.

  "Oh, god, I want you... I want you so!" he said in a ragged breathing when his fingers touched the most private of her parts. She was moist and hot.

  And maybe that had been enough for Mavis to snap her out of the spell she had fallen under. She grabbed his hand. "Rolf... wait!" Itinulak siya nito at itinaas ang zipper ng pantalon at hindi magkandatuto sa pagsasara. "I-I can't."

  He stared at her, unable to comprehend what she was talking about. Ang pagnanasang tumutupok sa pagkatao niya ay matindi at hindi niya agad maapula.

  "I am sorry. But I just can't..."

  Idinikit ni Rolf ang noo sa noo nito at ilang beses na humugot ng hininga sa pagsisikap na tupukin ang pagnanasang nararamdaman.

  "I-it's my fault," she said and Rolf could hear the guilt in her voice. "I... I initiated—"

  "Sshh." He hugged her and ran his fingers through her hair. "We'll take it slow."

  "I-I've never felt so... so wanton in my life," she admitted.

  He chuckled. "If that is meant to console me then, baby, it did." Itinayo niya ito nang mula sa malayo ay pareho nilang narinig ang ugong ng papalapit na makina ng sasakyan.

  Nilingon ni Rolf ang pinagmulan niyon at natatanaw niya ang pickup truck niya na patungo sa kanila. Kapagkuwa'y inilayo niya ang sarili mula kay Mavis at niyuko ito. Her lips were still swollen from his kisses; sa kabila ng lahat, nababasa niya sa mga mata nito na hindi pa tuluyang napugnaw ang ningas ng apoy na parehong lumukob sa kanila. Gusto niyang papurihan ang kontrol nito dahil baka kahit siya ay hindi alam kung ano ang gagawin.

  Dinampot niya mula sa damuhan ang kamiseta at isinuot. Si Anna ang nagmamaneho ng pickup niya. Nagliliyab ang mga mata nito sa itinatagong galit habang pinaglipat-lipat ang tingin sa kanila ni Mavis. Nakikita ni Anna sa anyo nila ni Mavis kung ano ang naganap bago ito dumating.

  "Nasa bahay si Solita," pag-iimporma ni Anna nang ibaling kay Rolf ang paningin. "Gusto ka raw niyang makausap."

  Nilingon niya si Mavis na nanatiling nasa ilalim ng puno. "Ako na ang hihila sa kabayo mo. Sumabay ka na kay Anna pauwi. Mas pareho tayong makakarating sa bahay nang madali."

  She hesitantly walked towards the truck. Binuksan niya iyon at sumakay ito sa passenger side halos kasabay rin ng pagsakay ni Anna sa driver's area. Paarangkadang nagmaniobra si Anna. Gumawa iyon ng ulap ng alikabok sa lupa.

Twenty - one

“MAY NAWALA ka yatang butones diyan sa blusa mo?” wika ni Anna.

  Ilang sandali bago narehistro sa isip ni Mavis ang sinabi nito. She was still half intoxicated by those moments she had with Rolf. Niyuko niya ang sarili at napasinghap. Totoo ang sinasabi nito! Pinamumulahan siya ng mukha. Ni hindi niya naramdamang may butones na nawala sa blouse niya kanina. Malisyosang nagtawa si Anna.

  "Kung sa bagay ay sa ibang bansa ka na halos nagdalaga," anito makaraan. "Hindi kataka-takang kay dali mong ipinagduldulan ang sarili mo kay Rolf sa loob lamang ng ilang araw."

  May ilang beses siyang humugot ng hininga bago sa pigil na galit at pagkapahiya ay nilingon ito. "Ano ang problema mo, Anna? Nagseselos ka ba? May relasyon ba kayo ni Rolf?"

  Isang matalim na sulyap ang ipinukol nito sa kanya at sa pagmamaneho na itinuon ang buong konsentrasyon.

  Tahimik na nagbuntong-hininga si Mavis. Napapahiya siya sa sarili dahil sa nangyari sa kanila ni Rolf kanina. Muntik na siyang makalimot at ipinagpapasalamat niya lang na ang tinig at kontrol na sandali niyang naiwala ay muli niyang nahagip. She had never been so brazen before. Not even with her ex-fiancé.

  But she also wanted to know the truth. Sa kabila ng hindi maipaliwanag na damdamin para kay Rolf ay hindi rin naman niya gustong mapagitna sa pagitan ng dalawa—kung may ugnayan man nga ang mga ito.

  "Hindi ka na sumagot, Anna. Nagseselos ka ba kaya ganyan na lang ang galit mo sa akin?"

  "Wala kaming relasyon at hindi ako nagseselos sa iyo!" mariing sabi nito, ang mga mata ay nakatuon sa bako-bako at maalikabok na daan pauwi sa malaking bahay, iniiwasan ang malalaking lubak at baka mabalaho sila.

  She sighed. Hindi niya matiyak kung nagsasabi ito ng totoo. Nakita niya ang pag-ilap ng mga mata nito. It was obvious that Anna didn't like her. At karaniwan na ay paninibugho lamang ang maaaring dahilan ng disgusto nito sa kanya. Itinuon na rin niya ang mga mata sa unahan. Si Rolf ay nilampasan na sila at nauuna na.

  "Ano ang plano mo?" anito makaraan ang ilang sandali. "Mananatili ka ba rito sa Bangui?"

  "Sa palagay ko ay hindi ikaw ang dapat kong kausapin sa bagay na iyan," she said, sinisikap maging neutral ang tono.

  "Plano ni Rolf na ipagbili ang bahagi ng mana ni Benjo sa iyo," anito makaraan ang ilang sandali. "Matagal na niyang binalak iyon dahil nahihirapan siyang magparoo't parito sa Capistrano. Siguro'y makabubuting bilhin mo ang bahagi ng bata."

  Lumalim ang kunot ng noo niya. Paanong hindi nasabi ni Rolf sa kanya kanina iyon? "Hindi ko gustong ipakipag-usap ang mga bagay na iyan sa iyo, Anna. Business man o personal. Gayunman, kung iyon mismo ang gusto ni Rolf ay nakahanda akong bilhin ang bahagi ng mana ni Benjo." Itinuon ni Mavis ang paningin sa tanawin sa labas, ipinahihiwatig na pinuputol na niya ang usapan sa kanilang dalawa.

  Subalit tila manhid ito at muling nagsalita. "Kailangan ni Rolf ng asawang pagyayamanin siya at may pagpapahalaga sa trabaho niya at kay Benjo. Matanda na si Tiya Asuncion, hindi niya kayang gampanan ang pangangalaga kay Benjo. Kailangan ni Rolf ng matinong babae..."

  "I don't understand you!"

  "Naaakit sa iyo si Rolf at pinagbibigyan mo!" Anna snapped back. "Pinaglalaruan mo siya. Pampaalis ng inip mo habang naririto ka. Bukas-makalawa ay babalik ka sa pinanggalingan mo..."

  She wanted to give the malicious woman a tongue-lashing of her own. Pero para ano? May karapatan ito sa sariling opinyon sa kanya. Wala nang salita pang namagitan sa kanila hanggang sa makarating sila ng bahay.

  Hustong pagpasok ni Mavis sa malaking sala ay siya ring pagbaba ni Rolf mula sa malaking hagdan. Sa maikling sandali ay agad itong nakapaligo at nakapagbihis. Basa pa ang buhok nito nang bumababa. Sa sala ay naroon si Benjo kasama si Solita de Gracia. Well, ang ayos ng babae ay akmang-akma sa propesyon nito. Hindi tulad noong una niya itong nakatagpo, napuna niyang naka-makeup ito at maayos ang suot sa navy pants at cream-colored blouse.

  She was smiling affectionately at Benjo. At nang makita nito ang pagbaba ni Rolf ay ganoon ding uri ng ngiti ang ibinigay nito.

  Rolf smiled. "Nagsimula na ba kayong dalawa?" tanong nito nang masulyapan siya sa may entrada ng dining room at sala. "Hey..." he said.

  Huli na para umiwas. Sana'y hindi mapuna ni Solita na kulang ng isang butones ang blusa niya. Kung sa bagay ay ang panghuling butones naman iyon. Rolf stared at her as if he was going to devour her. Embers of desire still flickered in his eyes. Agad siyang umiwas ng tingin.

  "Tita Mavis!" exclaimed Benjo. Agad tumayo mula sa pang-isahang sofa ang bata at sinalubong siya, saka niyakap sa mga binti. "'Lika, samahan mo kami ni Teacher Solita."

  "Ikaw talaga, Benjo. Hindi ka na nasanay tawagin akong 'tita.'" Ginulo nito ang buhok ng bata. "Ipinakita mo ba kay Mavis ang hangganan ng mana niya, Rolf?"

  "Tama ka, Solita," sagot nito pero sa kanya nakatingin.

  "Siguro naman ngayon ay maipakikipag-usap mo na ang pagbebenta ng mana ni Benjo. And by next school year ay settled na kung saan papasok si Benjo. Sa Capistrano na, 'di ba?"

  Walang malisya sa tinig ni Solita kundi ang naroroon ay paghahayag ng totoo. Ngayong ikalawang beses na niyang narinig ang bagay na iyon ay naniniwala siyang pinagplanuhang ipagbili ni Rolf ang share ni Benjo.

  Iyon talaga ang inaasam ni Mavis nang patungo siya sa Bangui mula sa Maynila. Subalit paanong naging iba ang pangmalas niya ngayon sa mga bagay-bagay? It was as if she didn't want for the father and son to leave this place.

  "Baka sa ibang araw ay mapag-usapan namin ni Mavis, Solita. Pero sa ngayon ay hindi pa gaanong natatagalan si Mavis mula nang dumating. At plano niyang manatili rito kaya walang dapat ipagmadali."

  "Really?" Solita said as she turned to Mavis, a little bit surprised. "Gusto mong manatili sa maliit na bayang ito?" She looked embarrassed. "Hindi kasi tayo nagkaroon ng pagkakataong mag-usap noong nakaraang gabi."

  She smiled warmly at the older woman. "Ang kalahati ng bahay na ito at ang lupain lamang ang masasabi kong pag-aari ko, Solita. And they happened to be here in this town."

  "Ipagpaumanhin mo at huwag isiping nanghihimasok ako pero hindi sumagi sa isip ko na ang isang tulad mo'y mananatili sa bayang ito. In fact, 'yong posibilidad na ipagbili mo ang bahagi mo ang maaaring isipin ng isa."

  "It has never part of my plan to sell the property I inherited. Five years ago, my mother and I decided to settle here. We never made it." She shrugged. "Until now."

  Solita opened her mouth then closed it again. Sa wari'y tila nawalan ito ng sasabihin. Pagkatapos ay nagkibit ng mga balikat. "That's a bit surprising, you know. People who grew up in the city wouldn't want to settle down in a town like Bangui."

  "Oh, I love this town. Sa bahay na ito ipinanganak ang mommy ko. Baka sa servant's quarter..." She laughed softly. Walang hinanakit at pait sa tinig. "Dito rin siya lumaki hanggang sa edad disisais."

  "Totoo ba ang sinasabi mo?" She turned to Rolf for confirmation.

  "Iyon ang katotohanan, Solita. Tagarito ang mga ninuno ni Mavis. On both sides. Her father's family were from Burgos. Maybe she could start searching her roots one of these days."

  "I'm speechless," Solita said smiling. "Ganoon pa man, welcome to this town, Mavis."

  "Thank you," she said softly, sinulyapan saglit si Rolf na sa wari niya ay nag-aapoy ang mga titig sa kanya. Titig lang nito pero nag-iinit na ang pakiramdam niya. "Maiiwan ko na muna kayo." Lumakad na siya patungo sa hagdan papanhik sa silid niya.

Twenty - two

Ilang sandali pa ay nakapaligo at nakapagpalit na si Mavis ng damit. Lumabas siya ng silid at napahinto nang marinig ang mahinang tawanan. Hindi niya gustong manubok pero hindi rin naman siya makapagpakita dahil walang dahilan para bumaba siya.

  Nang sandali siyang sumilip ay parehong nasa sala sina Rolf, Solita, at Anna. And she even caught Rolf laughing at a certain joke from Solita. At may isang bagay siyang napuna—parehong nakatitig ang dalawang babae kay Rolf na puno ng pag-ibig ang mga mata. She should know. She was a woman. At natitiyak niyang kung kasama siya ng mga ito ay baka iyon din ang makita sa kanya ng sino mang nagmamasid.

  Now she was certain Anna had feelings for Rolf. Tumalikod siya at muling nagbalik sa silid at sandaling nahiga.

  Nagitla pa si Mavis nang marinig ang tunog ng papaalis na sasakyan. Nagmadali siyang sumilip sa veranda. Nahuli pa niya ang ilaw sa likurang sasakyan bago iyon nakalabas ng gate. Matagal din siyang naidlip dahil madilim na ang buong paligid.

  Bumalik siya sa silid niya at binuksan ang ilaw. Dinampot niya ang kanyang relo sa ibabaw ng side table. Ilang minuto na lang at alas-siyete na ng gabi. Lumabas siya at bumaba. Inabutan niya si Anna na nagliligpit ng mga tasang pinagkapehan at mga gamit na platitong may mga tinidor.

  "Si Solita ba ang umalis? Si Benjo?"

  "Inihatid ni Rolf si Solita sa Capistrano. Si Benjo ay katutulog lang." Tumalikod na ito patungong kusina bitbit ang tray ng mga tasa at mug.

  "May... maitutulong ba ako sa paghahanda ng hapunan?"

  "Gabi na para sa paghahanda ng hapunan. Si Rolf ay sa bahay ng mamang niya at malamang doon na rin magpapalipas ng gabi lalo at doon din naman ang trabaho niya bukas."

  "Ikaw, hindi ka na ba maghahapunan?"

  "Mabigat sa tiyan ang bikong pasalubong ni Solita kaya malamang ay ikaw na lang ang kakain. May mga natira pa naman sa ulam kanina, initin mo na lang."

  Sumunod siya sa kusina. Sa mesa ay naroon ang bilao ng biko at kalahati pa ang natira. "Siguro'y biko na rin lang ang kakainin ko at kape." Binuksan niya ang cupboard at kumuha ng platito at tasa.

  "Sana'y kumbinsihin mo si Rolf na ipagbili ang bahagi ng lupain ni Benjo," pag-ulit ni Anna sa topic na sinabi nito sa kanya nang hapong iyon.

  She sighed patiently. "Anna, bakit kailangan kong kumbinsihin si Rolf gayong may sarili naman siyang pagpapasya? If and when he decided to sell, rest assured I am willing to buy out."

  Ibinagsak ni Anna ang basahan sa sink counter. "Iyon ang plano niya bago ka pa dumating! Kung nagkataong hindi abala si Attorney Marquez ay baka naipahanda na niya ang Deed of Sale. Hindi ko naiintindihan ang biglang pag-aantala niya. At natitiyak kong may kinalaman ka roon. He's enjoying you."

  Itinuon ni Mavis ang pansin sa paghihiwa ng biko at inilagay sa platito. Sinisikap niyang pairalin ang hinahon at huwag patulan ang pagkamalisyosa nito. "Bakit ikaw ang ganoon na lang ang pagnanais na ipagbili ni Rolf ang kalahati ng mana?"

  Hindi itinago ni Anna ang galit nang sumagot. "Una, nahahati ang panahon at atensiyon ni Rolf dito at sa Capistrano; pangalawa, kailangang madesisyunan kung saan mag-aaral si Benjo; pangatlo, habang nakikita ng marami si Rolf na naririto sa Bangui ay lalo lamang hindi mamamatay ang usap-usapang pinatay niya ang asawa niya!"

  Nabitin sa ere ang tinidor na hawak niya. "W-what?"

  Biglang umilap ang mga mata ni Anna. Hindi marahil nito balak ibulalas ang sinabi. Tumalikod at muling dinampot ang basahan at wala sa loob na nagpunas ng tiled counter.

  Ibinaba niya ang tinidor sa platito. "Ano ang sinasabi mo?"

  "Anna!"

  Napalingon si Mavis sa may pinto ng kusina palabas sa dirty kitchen. Nakatayo roon si Mang Fermin na nagbababala ang mga mata sa pagkakatitig kay Anna. Marahas na lumingon si Anna at matapang na sinalubong ang tingin ng matandang lalaki.

  "Nasabi ko na," anito. "Hindi ko sinasadya pero nasabi ko na."

  Tumiim ang mga bagang ni Fermin. At kung paanong bigla itong lumitaw ay ganoon din nawala ang matandang lalaki. Ibinalik ni Anna ang atensiyon sa kanya.

  "Tulad ng narinig mo," she started. "Lahat kami ay umaasang manatili na lang sa Capistrano si Rolf. Kahit paano ay matagal na niyang mga kaibigan ang mga tao roon. Ilang taon na ang lumipas at unti-unti nang nakakalimot ang mga tao roon. Pero dito... habang nakikita nila si Rolf sa bahay at asyendang ito ay hindi tumitigil sa usap-usapan ang mga tao. Talikurang hinuhusgahan si Rolf. Hindi magiging maganda iyon para kay Benjo. Pinaniwala na siya ng makamandag na dila na ang daddy niya ang pumatay sa mommy niya! Hindi niya kailangang marinig pa uli iyon sa ibang tao!"

  "Bakit siya ang napagbintangang pumatay sa asawa niya gayong hindi naman totoo iyon?"

  Umangat ang mga kilay nito. May malisya ang ngiting sumungaw sa mga labi. "Natutuwa akong naniniwala kang hindi si Rolf ang pumatay sa asawa niya. Ang nagagawa nga naman ng sex sa kaisipan ng tao."

  "I know for a fact that he didn't kill his wife!" she said indignantly. May init na gumapang sa pisngi niya sa ibig nitong tukuyin.

  "Sabihin mo iyan sa mga tagaritong hinuhusgahan siya; sa tiyahin ni Bettina na siya mismong unang umakusa kay Rolf; sa babaeng sana'y pakakasalan niyang muli pero tumalikod dahil sa bintang na mamamatay-tao si Rolf!"

  Kung ganoon ay may ibang babaeng binalak na pakasalan si Rolf. "Ano ang ebidensiya ng lahat para pagbintangan si Rolf?" Naguguluhang tanong niya.

  Matalim ang tinging ipinukol ni Anna sa kanya, hindi sumagot. Iniisip na ni Mavis na hindi ito magsasalita, pero humugot ito ng malalim na hininga at nagkibit ng mga balikat na para bang sinasabing walang dahilan para ilihim pa nito ang ilang detalye.

  "Nang panahong iyon ay nalulugi ang vegetable at tobacco farm ng mga Montilla. Dalawang magkasunod na bagyo ang sumalanta sa mga pananim. Nauwi sa wala ang hindi birong halaga. Patungo sa bangko si Rolf nang araw na mabaril si Bettina para asikasuhin ang loan niya. At naghihinala ang lahat na nauna nang nalaman ni Rolf ang tungkol sa mamanahin ni Bettina—"

  "Mag-asawa sila. Malaking salapi ang mana, Bettina could offer financial help..."

  Isang ismid ang pinakawalan ni Anna. "Ang mana na sana'y mapapasakamay ni Bettina kung hindi siya namatay ay katuparan ng mga pangarap niyang makaalis sa norte. Natitiyak ng lahat na hindi mag-aangat ng daliri si Bettina para gastusin ang bahagi ng salaping minana nito sa muling pagbangon ng farm na kinasusuklaman niya. Alam ng lahat na iniwan ni Bettina si Rolf dahil hindi nito gusto ang buhay sa bukid..."

  "I-I can't believe it..." she muttered as if to herself. In her visions she could feel Bettina's love for her husband. Pero hindi ipagsisinungaling ni Anna ang ginawang pag-iwan ni Bettina kay Rolf dahil tiyak na alam iyon ng marami.

  "Hindi ako interesado sa paniniwala mo, Mavis," patuloy nito. "Mahalaga para sa akin ang damdamin ni Rolf at Benjo. And Rolf had suffered so much already. Mula sa pagkamatay ng asawa, sa mga akusasyon, sa iskandalo at kahihiyan."

  Tumalikod si Anna at naiwan siyang nakasunod ng tingin dito. Ang nararamdaman niyang kalam sa sikmura ay biglang naglaho. Marahil ay gugustuhin na lang niyang magkape bago matulog. Bukas ay tutungo siya sa Laoag para mamili ng kakailanganin niya, tulad ng karton ng gatas.

DISORIENTED, she looked around her. It was so dark. Hindi matiyak ni Mavis kung bakit siya nagising. Dahil nga nakatulog siya kaninang hapon nang mahabang oras ay halos hatinggabi na rin siyang naidlip. Upang magising ding muli. She knew something had awakened her.

  She strained her ear to listen. Sa loob ng ilang gabi mula nang dumating siya ay kabisado na niya ang buong paligid. Unti-unti na siyang nasasanay na ingay lamang panggabing insekto at pagaspas ng hangin ang naririnig niya. Natitiyak niyang hindi ingay ng mga insekto ang narinig niya.

  Kinapa niya ang cell phone sa may tabi ng higaan niya. Doon na niya nailapag iyon dahil nag-overseas ang mommy niya kagabi. Mula sa ilaw na nakabadya sa cell phone niya ay ala-una kinse ng madaling-araw.

  Then she heard that clicking sound again. Banayad siyang napahugot ng hininga. Galing iyon sa may pinto palabas ng veranda. Napabangon siya at napaupo sa gilid ng kama niya nang walang ingay. Pilit niyang inaaninag ang kinaroroonan ng pinto. Doon nanggagaling ang ingay na naririnig niya. It was as if someone was trying to unlock the veranda door.

  She frowned. Si Rolf ba ang gustong buksan ang pinto niya? Agad din niya inalis sa isip iyon. Tiniyak ni Anna na hindi babalik mula sa Capistrano si Rolf ngayong gabi. At kung si Rolf ang nasa kabilang pinto, bakit hindi na lang ito kumatok?

  Lumalakas ang pag-ikot sa pinto pero sa paraang disimulado at nag-iingat na huwag makagawa ng ingay. Tumayo si Mavis at maingat na lumakad patungo sa pinto. Nangangapa at nag-iingat na huwag makagawa ng ingay. Ginamit niya ang kaunting liwanag mula sa cell phone niya. Nasa harap na siya ng pinto at nakatuon na roon ang liwanag mula sa cell phone.

  Napatakip siya ng bibig upang hindi marinig ang singhap niya. Umiikot na nang maluwag ang doorknob. Ibig sabihin ay bukas iyon. O nabuksan dahil natitiyak niyang ini-lock niya iyon kagabi. Lamang nananatiling nakakandado iyon dahil sa dalawang barrel bolt. Nakita niyang huminto sa pag-ikot ang doorknob. Napasandal siya sa dingding. Hindi niya alam kung dapat niyang tanungin kung sino ang nasa labas.

  Her eyes went to the windows. Lahat ng magkabilang bintana ng silid niya ay nakatunghay rin sa veranda subalit pareho niyang ini-lock ang mga iyon kagabi dahil umulan at nagsisimulang pumasok ang ambon. Mula sa liwanag sa mga poste sa labas ay natanaw niya ang anino sa labas ng salamin. Agad niyang pinatay ang ilaw sa cell phone. Ang anino ay sa isang lalaki. Of that she was certain.

  At naaaninag ni Mavis na sinisikap ng anino na alamin kung may bukas na bintana. Para saan at naghahanap ito ng bukas na panel ng bintana kung hindi rin naman ito makakapasok mula roon dahil may mga wrought iron iyon? Mavis stood motionless in the dark. Ni hindi siya kumukurap habang nakatitig sa anino sa labas ng bintana. Her heart started to pound violently. Kung gaano siya katagal na nakatayo roon at nagpipigil ng hininga ay hindi niya alam. Kapagkuwa'y nawala ang anino.

  She didn't dare moved back to her bed. Ang likuran ng headboard niya ay ang kabilang bintana. At ang bahagyang liwanag na nagmumula sa labas ay sa kama niya nakatuon mismo dahil sa mga salamin. Kahit pa madilim sa loob ay hindi niya gustong magbaka-sakali. Dumausdos siya paupo sa sahig at nanatili sa ganoong ayos nang matagal.

  Hindi niya marahil namalayan na nakatulog siya habang nakasandal sa dingding dahil nang magmulat siya ng mga mata ay pumapasok na ang sinag ng araw sa silid. She stretched her arms. Nangawit ang mga braso at binti niya. Natuon ang mga mata niya sa pinto nang makarinig ng mahinang katok na sinundan ng munting tinig.

  "Tita Mavis, are you awake?"

  Paungol siyang tumayo. Nanakit ang katawan niya sa pagkakasiksik sa dingding. Lumakad siya patungo sa pinto at binuksan iyon. Naroon si Anna na may hawak na tasa ng umuusok na kape.

  "Sabi ko na sa iyo, gising na si Tita Mavis, eh," nakangiting sabi ni Benjo.

  "G-good morning..." bati niya sa dalawa. Ang amoy ng mainit na kape ay nalalanghap niya. It felt heavenly.

  Anna rolled her eyes. "Hindi ako ang may gustong magdala ng kape rito kundi iyang batang iyan. Dahil mahihirapan akong magsunod magpunas ng matatapon niya sa pagpanhik ay minabuti ko nang ako na ang magdala."

  She smiled at Anna, inabot ang umuusok na kape. Itinuloy niya ang ngiti kay Benjo, then sipped her coffee greedily. Ang init ng nilagang kape ay masarap na naglandas sa lalamunan niya.

  "Salamat, Anna. Napakasarap ng timpla."

  Si Anna ay hindi sumagot at agad nang tumalikod. "Kung gusto mong mag-almusal ay bumaba ka na," anito na hindi lumilingon.

  "'Tagal mo gumising," ani Benjo na sumunod sa kanya sa pagpasok sa silid niya. "Nauna na akong nag-breakfast." Sumampa ito sa kama niya at tumalon-talon.

  "You haven't given me a kiss yet," aniya at muling humigop ng kape. Lumapit siya sa gilid ng kama at yumuko. Ikinawit ni Benjo ang mga kamay sa leeg niya at mariin siyang hinagkan sa pisngi.

  "Sana mommy na lang kita, Tita Mavis," anito, puno ng pag-asam ang mga matang nakatitig sa kanya.

  Nahinto si Mavis sa tangkang paghigop ng kape. Wala siyang maisasagot doon at hindi niya inaasahang marinig iyon mula sa bata. Instead, she ruffled Benjo's hair.

  "Talaga, Tita Mavis. Gusto kong mommy kita," sabi nito bago bumalik sa gitna ng kama at muling nagtatatalon habang nagba-bounce naman ang kutson ng kama.

  Tumalikod siya at tinungo ang pinto patungo sa veranda. Inalis ang pagkakatrangka sa dalawang barrel bolt na pumapagitna sa doorknob. Pinihit niya ang doorknob at binuksan ang pinto. Malamig na pang-umagang hangin ang humaplos sa mukha niya. Basa pa ang baldosa sa veranda dahil sa ulan kagabi.

  Lumabas siya ng veranda habang unti-unti ang ginawang paghigop sa kape. Hindi niya alam kung ano ang aasahan. Kung nananaginip lang siya kaninang madaling-araw. But she dismissed that from her mind. There was someone last night who tried to open her door. Dumeretso siya sa barandilya.

  Yumuko si Mavis at nakitang bakante ang espasyo para sa sasakyan ni Rolf sa garahe. He hadn't been home yet. Umalis siya mula roon at nilinga ang paligid ng veranda. Pagkatapos ay lumakad patungo sa may bahagi ng bintana sa gilid. Unsure what to look for. O kung may hinahanap man siya na katibayan na may tao roon kaninang madaling-araw.

  Nang may matuunan siya ng tingin sa may ibaba ng rehas ng barandilya. Nakaipit. Marahil ay inihagis palabas subalit nasabit sa pagitan ng bakal at baldosa. Sigarilyo. Hindi pa halos napangalahati. Bahagyang natapon ang kape nang yumuko siya upang tingnan ang upos. Basang-basa na iyon at ang filter na lang ang buo.

  "Ano ang tinitingnan mo, Tita Mavis?"

  Napatayo siyang bigla. Nginitian ang bata at humakbang palapit dito. "Oh, nothing. Halika, samahan mo akong mag-breakfast."

Twenty - three

“SANA’Y ingatan mo iyang bata. Sobrang likot niyang si Benjo,” pahabol ni Anna na talaga naman sanang hindi ipapasama kay Mavis ang bata subalit nag-iiyak ito.

  "Huwag kang mag-alala, Anna. Sa grocery lang naman kami pupunta."

  "At saka sa McDo," giit ni Benjo.

  She smiled at him. "At sa McDo." Isinakay na niya si Benjo sa likod at kinabitan ng seat belt.

  "Bakit dito ako sa likod?" nakasimangot nitong tanong. "'Pag si Daddy, doon ako sa harap."

  She pinched the boy's nose. "Si Daddy iyon. Behave, sweetheart."

  Pasakay na siya sa driver's seat nang maulinigan pa niya ang pag-ring ng telepono sa loob ng bahay. Alanganing bumalik sa loob ng bahay si Anna. Pinaandar na niya ang four-wheel drive palabas ng garahe.

  Una silang nagtungo sa McDonald's pagkarating nila sa Laoag. Agad tinungo ni Benjo ang palaruan at sabik na nakipaglaro sa mga naroroong kabataan. Hinayaan niyang maglaro nang mahigit sa kalahating oras ang bata bago niya niyayang kumain na.

  "Sana talaga mommy kita," patuloy ni Benjo habang isinasawsaw sa gravy ang chicken nito.

  "Dahil dinala kita rito sa fast food?" She was amused. She was hungry. Pero hindi niya makuhang mapangalahati man lang ang breaded chicken na in-order niya. She didn't like fast foods. And she wondered why children always did.

  "'Di lang iyon. Wala akong mommy, eh."

  "Para mo na rin namang mommy si Tita Anna, ah." She hated to say that. She was fishing. At gusto niyang mainis sa sarili. Pero aminin man niya o hindi ay may bahagi ng dibdib niya ang nakadarama ng pagseselos kay Anna.

  Ngumuso ang bata. Kinuha ni Mavis ang paper napkin at pinahiran ang gravy sa bibig nito.

  "Tita Anna's not always around." He attacked his chocolate flavored sundae with gusto. At bago pa niya matanong kung ano ang ibig nitong sabihin ay nagsalita na uli ito. "Sana, Tita Mavis, lagi tayo rito sa McDo."

  "Oh, well, if it's okay with your dad. Maybe once a week."

  "Promise?"

  "Promise. Ubusin mo na ang pagkain mo at pupunta pa tayo sa grocery."

  "Ubos—" Hindi nito natapos ang sasabihin. Kumislap ang ang mga mata ni Benjo na napatingin sa likuran niya. "It's Teacher Solita and Tito Val."

  Napalingon si Mavis. Hustong natuon din sa dako nila ang mga mata ni Solita. Napangiti ito. Sa tabi nito ay isang lalaking marahil ay setenta na ang edad at may gamit na aluminum walker.

  "Benjo... Mavis!" Kumaway sa dako nila si Solita. Lumakad ito patungo sa kanila kasunod ang kasama na halos hindi maiangat ang aluminum walker. "Glad to find you here."

  "Hi, Solita." Sinulyapan niya ang matandang lalaki.

  "Ang aking asawa nga pala, si Val. Dear, si Mavis. Siya ang kahati ni Benjo sa propiedad ng mga Andrade. Naaalala mo ba?"

  Noon lang napansin ni Mavis na medyo tabingi ang mukha ng asawa nito. Must have suffered from stroke. "How are you, Sir?"

  Isang ngiti na nahirapan pang gumuhit sa bibig nito ang itinugon ng lalaki. Nang bumaba sa silya niya si Benjo ay tumayo na rin si Mavis.

  "We really have to go, Solita... Mr. de Gracia. Dadaan pa kami sa grocery ni Benjo."

  "Of course. Natutuwa ako at naipasyal mo ang bata." She tsked. A frown on her forehead. "Hindi nagagawa ni Anna ang bagay na iyan. Kailangan ng bata na paminsan-minsang ipinapasyal."

  "Bye, Teacher Solita. Bye, Tito Val."

  "Bye, Benjo. I'll see you the day after tomorrow."

Twenty - four

Wala pa silang isang oras sa groserya dahil kabisado na naman ni Mavis ang bibilhin. Mula roon ay dumeretso na sila pauwi sa Bangui. Tatlumpung minuto na siyang nagmamaneho. Nang lingunin niya sa likod si Benjo ay nakatulog ito matapos niyang sagutin ang walang katapusang mga tanong nito.

  Alas-tres na ng hapon. Hindi siya nakatitiyak kung nasa Bangui si Rolf. They didn't get to the point of exchanging cell phone numbers. Hindi rin naman niya naitanong kay Anna ang numero ng telepono sa malaking bahay. Medyo kinakabahan siyang baka masamain nitong magkasama sila ni Benjo.

  Nanatili si Rolf sa isip niya. Ilang beses na naglaro sa isip niya ang namagitan sa kanila sa parang. Hindi niya maiwasang makadama ng masarap na kilabot. Pero nalilito pa rin siya sa kung ano ang relasyon sa pagitan nina Rolf at Anna.

  Nasa ganoong pag-iisip si Mavis nang hindi sinasadyang mapasulyap siya sa sideview mirror. Isang nagmamadaling sasakyan ang nasa likuran niya. She frowned. They were already at the zigzag. Kung gusto nitong mag-overtake ay ngayon na niya pagbibigyan. Nagmenor siya at bahagyang gumilid sa kanan. Maluwang ang kaliwa para maka-overtake ito kung iyon man ang nais nitong gawin.

  Subalit sa pagtataka niya ay hindi kumabig pakaliwa ang nagmamaneho ng sasakyan. Nasa likuran niya ito at bumibilis ang takbo. May kung anong kabang bumundol sa dibdib niya nang mapuna ang sasakyan sa rearview mirror. Lumang modelo na ang sasakyan at may mga patse sa hood na tulad niyong nayupi at inayos at nakalaan para pinturahan.

  Nakadama siya ng panlalamig. Gustong umikot ang paningin niya. "No. Not now, please." Ilang beses siyang humugot ng hininga. Inabot niya ang braso at mariing kinurot ang sarili upang mabaling sa sakit ang buong atensiyon niya at hindi magpadala sa muling pagbangon ng pangitain.

  Muntik na siyang mapatili sa biglang pagbundol ng lumang sasakyan sa likuran ng bumper niya. At bagaman hindi naman gaanong kalakasan ang bundol dahil sumabay iyon sa pag-apak niya sa silinyador para bilisan ang pagpapatakbo, muntik na siyang mawalan ng kontrol. Her body moved forward but inertia-reel seat belt made her bounce back to her seat.

  Her hands gripped the driving wheel to the point that she must have cut the flow of her blood. She swerved forward and to the left. Muntik na siyang mapasigaw dahil bangin ang tutunguhin niya. Subalit agad niyang nakabig ang manibela sa kanan at sinikap na huwag mag-panic sa kabila ng matinding takot na nararamdaman.

  "I cannot have that accident the second time around!" she murmured to herself angrily. Sinulyapan sa rearview mirror si Benjo na umungol pero hindi tuluyang nagising sa kabila ng pagkakabundol sa bumper sa likuran.

  Hindi mapapayagan ni Mavis na madamay ang bata sa kung sino mang walang magawang driver. Pinatulin niya ang takbo at muntik pa siyang madagil ng isang pasalubong na sasakyan mula sa kabilang lane kung hindi niya kaagad nakabig pakanan ang Wrangler.

  "Oh, god! I'm sorry... I'm sorry..." natatarantang sabi niya nang marinig ang malakas na blast ng busina nang muntik na niyang madagil na sasakyan.

  Muli siyang sumulyap sa sideview mirror. Hindi na niya kasunod ang lumang sasakyan. Sa halip ay magkasunod na dalawang magkaibang sasakyan ang nakita niya. Isang pampasaherong jeep at isang puting kotse.

  Relief made her weak. Humihingal na nagmenor si Mavis. Malapit na siya sa deck at natitiyak niyang may mga tao roon na tumutunghay sa windmills. She uttered a silent prayer. Nag-overtake ang pampasaherong jeep sa kanya. Ang kasunod na isa pang kotse ay iyon din ang balak. Kinakabahan siyang kapag nawala ang kasunod niyang sasakyan ay baka ang lumang kotse ang makita niya.

  Nang sumulyap siya sa rearview mirror ay napuna niya ang flashing ng headlight ng isang sasakyan. Muli siyang kinabahan. Subalit nakikita niyang hindi iyon ang sasakyang bumundol sa kanya. But headlights flashing could mean for her to stop. A police car? No. Or else she would have heard the siren. She ignored the signal. Ipinagpatuloy ang pagmamaneho.

  Nagulat pa si Mavis sa malakas na busina. Nang muli niyang tingnan ang salamin sa gilid ng sasakyan ay nakilala niya ang pickup ni Rolf. Isinesenyas ng kamay nito na huminto siya sa deck. Tuluyan na siyang napanatag at sumunod. Ilang sandali pa ay naiparada na niya ang sasakyan doon.

  Nilingon niya si Benjo na tulog pa rin at umusal ng pasasalamat. Pinatay niya ang makina at lumabas ng sasakyan at hinintay ang pagparada ni Rolf. Natanaw na niya ang nagsasalubong nitong mga kilay habang ipinaparada ang pickup truck sa tabi ng Wrangler. Nagagalit ba ito? Dahil ba nalaman nitong kasama niya si Benjo?

  Kung ang pagbabasehan ay ang nangyari kanina ay may karapatan itong magalit. But Rolf hadn't known that yet. Napapitlag pa siya sa malakas na pagsara nito ng pinto ng truck. Sa iilang hakbang ay kaharap na niya ito.

  "What made you drive like that?" galit nitong sita. "Nasa zigzag ka. Nalimutan mo na bang naaksidente ka sa zigzag? Hindi mo man lang naisip na kasama mo ang anak ko!"

  She opened her mouth to say something to defend herself but nothing came out of her throat. She was still scared to death. Her chest was heaving. Para sa kanya at higit para kay Benjo. And she knew she was trembling.

  "Muntik mo na akong mabangga kanina pasalubong!" patuloy nito. Sinulyapan ang likuran at nakitang naroon ang natutulog na anak at bahagyang bumaba ang tinig nang muling magsalita. "Nagmaniobra lang ako nang mapuna kong sasakyan mo ang muntik nang bumangga sa akin."

  His frowned deepened and stared at her intently. "You are trembling!" Rolf groaned as he must have noticed her hands. Humakbang palapit sa kanya at kinabig siya patungo sa dibdib nito. "I'm sorry, honey. I didn't mean to bark at you like that. But you scared me. Mapanganib ang zigzag sa ganoon katuling pagpapatakbo."

  Feeling his warmth and the safety of his arms around her, Mavis burst into tears. Muling napaungol si Rolf, hinagkan ang ibabaw ng ulo niya at hinaplos-haplos ang likod niya.

  "I was so scared, Rolf!"

  "Hey, it's all right. Nothing happened. Be careful next time."

  "May... may bumundol sa bumber ko sa likuran," she said. Hindi niya mapigil ang paghikbi.

  Rolf went still. Kapagkuwa'y hinawakan siya sa magkabilang balikat at tinitigan. "Ano ang ibig mong sabihin?"

  Wide eyes stared up at him. Nakaguhit pa rin sa mga mata ni Mavis ang takot. "May... may kasunod akong sasakyan. Halos kaunti na lang ang distansiyang nakapagitan sa amin. Akala ko'y gusto niyang mag-overtake kaya gumilid ako sa kanan. Pero hindi siya kumabig sa kaliwa at sa halip ay binundol niya ang likurang bumper ko..."

  Binitiwan siya nito at sa tatlong hakbang ay nasa likuran na ito ng Wrangler niya. Siya man ay sumunod upang tingnan ang likurang bumper. Nayupi ang gitna niyon. Yumuko si Rolf at hinawakan ang yupi. May bahagyang pinturang nahawa roon na marahil ay mula sa kabilang sasakyan. He muttered a series of expletives.

  Nang mag-angat ito ng katawan at muling natuon sa kanya ang mga mata ay nakita roon ni Mavis ang takot. Things could have been worse. They could have been hurt. All of a sudden, Rolf took her in his arms and crushed his lips against hers. Marahil ay late reaction ng takot na bumundol sa dibdib nito.

  Kung gaano kabilis siya nitong naikulong sa mga bisig niya at nahagkan at ganoon din kabilis siyang inilayo. She stared into his eyes. Ang takot ay nabantuan ng kakaibang damdamin. Ng pagnanasang iglap nila parehong napukaw sa kabila ng lahat.

  "Are you all right?" he asked, pagkatapos ay agad sinilip si Benjo sa likod ng sasakyan. "Are you both all right?"

  Tumango siya. "Ipinagpapasalamat kong hindi nagising si Benjo. Nagpa-panic ako kanina. Baka hindi ko kinaya kung makikita kong umiiyak at natatakot si Benjo." She controlled her sob and said in a small voice. "I-I'm sorry. Muntik nang mapahamak si Benjo. Hindi ko siya dapat isinama."

  "I am worried about my son, Mavis," said softly. "He nearly died along with his mother. Pero hindi lang ako sa anak ko nag-aalala. Kundi pati rin sa iyo. At sinabi ni Anna na si Benjo ang nagpilit na sumama."

  Akmang dudukutin ni Rolf ang cell phone sa pantalong maong nang maalalang hindi pa rin nito nakikita ang cell phone. "Pahiram ng cell phone mo. Tatawag ako sa presinto ng Bangui. It's the nearest."

  "No!" awat niya rito. "Wala namang nangyari."

  "But you have to report what—"

  "Please, Rolf. I just want to go home."

  His face was grim. "Get inside the truck. Bubuhatin ko si Benjo. Pababalikan ko na lang ang Wrangler mo kay Fermin."

  "I can drive, Rolf," she said. "Ilipat mo na lang si Benjo."

  Puno ng alinlangan ang tingin nito sa kanya. "Are you sure?"

  Tumango siya. "Pababa na tayo..."

  Si Rolf na ang nagbukas ng pinto ng Wrangler niya at pumasok siya. Hustong nagising si Benjo. Nagulat pa ito nang makita ang ama. A smile broke his sleepy face.

  "Daddy..."

  "Hello, son," Rolf said warmly. Inabot nito ang buhok ng anak at ginulo.

  "We went to McDo."

  He smiled. "I know. Huwag mong tatanggalin ang seat belt mo," paalala nito. "Kasunod ninyo ako."

        Isinara ni Rolf ang pinto sa driver's seat at niyuko siya. His thumb touched her lips. "Drive slowly. It won't matter if it will take us hours to reach home."

Twenty - five

PAGDATING nila sa bahay ay tuloy-tuloy sa itaas si Mavis. Dumeretso siya palabas sa veranda. Sa lugar kung saan kinakitaan niya ng upos ng sigarilyo. It wasn’t there anymore. Alin na lang sa natangay na ng hangin o nalinis na ni Fermin o ni Anna. Nakita niyang nagalaw at naayos ang mga upuan.

  Iniyakap niya ang mga braso sa dibdib. Nagkakataon lang ba ang mga nangyayari sa kanya? Sinadya ba ng kasunod na sasakyang bungguin siya? At kagabi, sino ba talaga ang nagtangkang pumasok sa silid niya? Hindi kaya ang nasa veranda kagabi ay si Mang Fermin at maaaring kaya pilit nitong binubuksan ang silid niya ay hindi naman nito alam na siya ang gumagamit sa silid na iyon.

  At ang nangyari sa kanya sa daan kanina ay isolated case. Maaaring mga kabataan ang sakay ng kotseng kasunod niya at nakatuwaan siya. O hindi kaya naman ay nawalan ng preno.

  "Hey," ani Rolf sa may pinto ng silid nito. "You okay?"

  "Natakot lang ako," she said.

  "Kahit sino ay matatakot. May mga bahagi ng zigzag na delikado," anito. "Namukhaan mo ba ang sasakyan?"

  Umiling siya. "Baka nawalan lang talaga ng preno ang driver," she said convincing herself. "Iyon marahil ang dahilan kung bakit hindi siya kumabig sa kaliwa. Maaaring natatakot na may makasalubong at walang preno."

  "Gusto kong paniwalaan ang sinasabi mo, Mavis. Pero pataas ang daan. Kung walang preno ang driver ay babagal lang ito pero sa nakita kong pagkakayupi sa bumper mo ay malakas ang impact. Sinadya kang bundulin."

  Napahugot si Mavis ng hininga.

  "Mga kabataang walang magawa ang gumawa niyon sa iyo," patuloy nito, isinatinig ang hinala niya. "You should have allowed me to report the incident to the police."

  "Iyan din ang una kong naisip. Some trigger-happy teenagers. Hindi ko na kailangang i-report sa pulisya ang nangyari. Nakalayo na ang mga iyon, Rolf. I can't even describe the car except that it was a very old model. Katunayan ay hindi na makilala ang pintura dahil sa maraming patches. Surely, iyon ang unang itatanong ng mga pulis."

  "You're right," he said grimly.

  May ilang sandaling katahimikan ang namagitan sa kanilang dalawa. Nang mag-angat siya ng paningin ay nakatitig sa kanya si Rolf. He was looking at her hotly. This time she refused to meet his eyes; refused to be burned. Agad siyang tumayo.

  "G-gusto kong magpahinga. I'm still rattled by what happened..." Humakbang si Mavis patungo sa pinto ng silid niya subalit bago siya makapasok ay naroon na si Rolf, hinawakan siya sa braso at iniharap.

  Hindi niya inaasahan ang biglang pagkabig nito sa kanya at ang paghawak sa likod ng ulo niya pagkatapos ay ang mariing pagsiil nito ng halik sa mga labi niya.

  Hesitantly, itinulak niya ang lalaki at pinakawalan nito ang mga labi niya. "Rolf, please."

  "You scared me, Mavis. I need to reassure myself through that kiss," he said huskily, his breath warmth on her cheek. "Alam kong hindi ito ang tamang pagkakataon. Hindi ko kailanman naramdaman ang ganito kasidhing paghahangad sa buong buhay ko. You were on my mind yesterday and I spent sleepless nights thinking of you. Wanting you."

  "Huwag mong bigyan ng timbang ang nangyari sa atin sa parang," she said with a sigh. "Hindi ko alam kung ano ang nangyari sa akin. But I don't jump to bed with any man just because—"

  "I am not just any man," agap ni Rolf sa sinasabi niya. Humigpit ang pagkakahawak nito sa mga balikat niya at sadya siyang inilalapit dito. "Sa palagay mo ba ay hindi ko nakikitang pareho tayo ng nararamdaman? That there's spark between us?"

  "Rolf, please—"

  Inangkin ng mga labi nito ang mga labi niya at nilunod ang ano mang protestang nais niyang ipahatid. Nahahati si Mavis sa pagitan ng pagtugon at pag-ayaw. She wanted the kiss very much. Totoo ang sinabi nito, pagkatapos ng nangyari sa kanya kanina, idagdag pa ang takot kagabi ay nais niyang limutin iyon sa pamamagitan ng halik nito.

  Pero hindi niya alam kung ano ba ang namamagitan sa kanila. Kung tutuusin ay estranghero sila sa isa't isa. She had made a fool of herself already. Kahapon sa parang. And then there was Anna. Hindi niya alam kung ano ang namamagitan sa dalawa.

  Hindi maaaring sa tuwing may pagkakataon silang ganoon ay ihahain niya ang sarili kay Rolf. The thought of pushing him firmly came fleetingly, because the rough, soft slide of his tongue worked its magic. Instead she opened her lips, inviting him in. She lifted her hands around his neck and melted against him.

  His scent was intoxicating. It was a mixture of his woodsy cologne, sweat, and something male and dangerous. She gasped in his mouth as she felt his growing erection against her.

  "Mavis... Mavis..." he murmured in her throat. Sa isang kisapmata'y sunod-sunod nitong natanggal ang butones ng blusa niya. Pagkatapos ay pumakabila sa likod niya ang kamay nito at tinanggal ang snap ng bra niya. He bent and caught her nipple with his mouth and teased it with his teeth. Then his mouth trailed to another peak and sucked it hungrily.

  Kung wala ang hamba ng pinto na kinasasandalan ay natitiyak ni Mavis na dadausdos siya sa sahig. Halos wala nang lakas ang mga binti niya. Ngayon lang niya naranasan ang ganoong uri ng pagtugon ng katawan niya. Her ex-fiancé had never made her lose her resolve. Rolf was stealing her senses... her soundness of mind.

  She felt his mouth kiss the valley of her breasts before it moved upward and trailed kisses on her chest. Nang ang mga labi nito'y may nadaanang bagay. Rolf groaned.

  "Let's make it to the bed, sweetheart," he said, raising his head, "and wear nothing but this..." Hinawakan niya ang kuwintas at itinaas iyon upang matigilan lamang.

  Nagulat si Mavis nang bigla siyang bitiwan ni Rolf at pinaglipat-lipat ang mga mata sa kanya at sa kuwintas na nasa dibdib niya.

  "W-what?" nalilitong tanong niya. Sa pagkamanghang nakita niyang nakabalatay sa mukha nito ay natitiyak niyang unti-unting natabunan niyon ang kani-kanina lang ay lagablab ng apoy.

  "Now I know where we've met..." he said in a stunned voice.

Twenty - six

“W-what are you talking about?”

  "Sa isang resort sa Laguna, seven... eight years ago..." Rolf raised his hands in the air, na para bang sa pamamagitan niyon ay mahuhukay nito ang alaala mula kay Mavis. "You were on a school field trip. Nagkabanggaan tayo habang palabas ako sa shower room and... and I kissed you..."

  Nanlaki ang mga mata ni Mavis. Matagal bago niya nalimutan ang pangyayaring iyon. Paminsan-minsan, sa paglipas ng mga taon ay sumasagi iyon sa alaala niya.

  "You're the pervert!" she exclaimed with a laugh. She couldn't tell him that she had thought of him all the way back to Manila and that the insensible side of her dreamed of him that night and for the next few nights.

  Rolf chuckled, too. But it lacked humor. "Ang... kuwintas mo, Mavis..."

  Napahawak si Mavis sa dibdib nang wala sa oras. Natatandaan niyang bago ang ginawa nitong paghalik sa kanya ay doon ito nakatingin muna, na inisip niyang sa dibdib niya. Muli ay hinawakan ni Rolf ang kuwintas, tinitigan. He was staring at it as if he had never seen anything like it in all his life. Nakita niya ang hali-haliling ekspresyon na nakiraan sa mukha nito. From amazement to confusion to disbelief.

  "Wait here," he said. "I'll show you something." Mabilis itong tumalikod patungo sa pinto ng sariling silid.

  Nalilitong nanatili siyang nakatayo roon. Pagkatapos ay nagmamadali niyang isinara ang mga butones ng blusa niya. Lumakad siyang muli patungo sa upuang bakal at naupo roon. Ilang sandali pa'y muling lumabas sa silid nito si Rolf. Naupo ito sa silyang nasa tabi niya at inilatag sa bilog na mesang bakal ang kuwintas.

  "Tingnan mo ito..."

  Napasinghap nang malakas si Mavis habang nakatitig sa kuwintas. Iisa ang disenyo ng kuwintas maliban sa magkaiba ang letrang nakaukit sa pendant. Sa kanya ay "M" at ang isa pa ay "B." Inalis niya mula sa leeg niya ang sariling kuwintas at itinabi iyon sa isa pa. Then she gingerly touched the other pendant. Hinaplos ng daliri ang naroroong letra.

  "Noong makita kong suot mo iyan ay binalak kong hawakan. You mistook me for trying to—"

  "You were, in fact," she said drily, but her eyes were smiling. "What does 'B' stand for?"

  "That belonged to my wife Bettina. According to her she'd worn that since she was a young girl. Ang pangalan niya ay iniayon sa letra ng kuwintas na ayon sa nanay niya ay mula sa dati nitong kasintahan. Hindi na naitanong pa ni Bettina kung ano ang pangalan ng dating kasintahan ng nanay niya. Inalis lang niya sa leeg niya ang kuwintas na iyan nang araw na mabaril siya. Isinuot niya sa leeg ko at nagbiling ibigay ko sa magiging anak namin bilang pamana mula sa kanya." He smiled drily.

  "Ibinilin niyang sabihin ko kay Benjo na hanapin ang kakambal na kuwintas. Hindi ko matiyak kung nagbibiro lang siya nang mga sandaling iyon."

  Mula sa mga pangitain ni Mavis ay nakita niya ang kuwintas na suot ng lalaking buhat-buhat ang isang sugatan at nagdadalang-taong babae. "Ang... kuwintas ko'y galing sa mga Andrade..." she whispered, still staring at the identical necklaces. "My mother stole this necklace from Carmen Andrade's jewelry box when she left here. Iniayon din lang ni Mommy sa letra ng kuwintas ang pangalan ko." She looked up and stared at him. "My adoptive grandmother's name was Carmen. At Benito naman ang sa grandfather ko..."

  "Marina naman ang pangalan ng nanay ni Bettina. Nabanggit ng abogado na si Marina ay stepsister ni Carmen Andrade." Suddenly Rolf grinned. "Mahirap bang maghabi ng kuwento kung ano ang kasaysayan ng mga kuwintas?"

  Hindi niya makuhang makibahagi sa amusement nito. "I... remember my mother told me that she caught Carmen Andrade staring at the necklace with so much hatred in her eyes. And I am certain B stands for my adoptive grandfather's name."

  "Hindi ko masasabing pagkakataon ang nangyari, Mavis," Rolf said. "Dahil sa inyo pareho ipinamana ng mga Andrade ang kayamanan nila. Hindi nakapagtatakang magtatagpo ang dalawang kuwintas."

  Muli siyang tumango at tumitig sa malagong sanga ng punong-sampalok na nakatunghay sa veranda. Pero wala roon ang isip niya. Kundi sa kababalaghang nangyayari sa kanya. Ginagap ni Rolf ang palad niya at ikinulong sa mga palad nito. Niyuko niya ang mga iyon. Big hands. Powerful hands. Nakapagtatakang may kapanatagan siyang nararamdamang sa paghawak lang nito sa kamay niya.

  Gayunman, pinakawalan niya ang kamay mula rito. "Masakit ang ulo ko, Rolf. Gusto kong magpahinga sandali." Dinampot niya ang kuwintas mula sa mesa at mabilis na tumayo at nagmadaling lumakad patungo sa silid niya at dali-daling isinara ang pinto.

  Naguguluhang nahiga si Mavis sa ibabaw ng kama sa pahalang na paraan. May kinalaman ba ang kuwintas na suot niya sa nangyayari sa kanya. Nag-init ang sulok ng mga mata niya. Hindi niya gusto ang nangyayaring iyon sa kanya. Kailan hihinto ang mga pangitain?

Twenty - seven

ALAS-OTSO pasado na nang magising si Mavis kinabukasan. Hindi siya sanay magising nang tanghali na. Pero ang katahimikan ng gabi at ang klima ay nagpapangyari upang makatulog siya nang mahimbing. Isa pang dahilan ay hindi siya dinadalaw ng kanyang panaginip.

  Lumabas siya sa veranda at malakas na hangin ang sumalubong sa kanya. Makulimlim ang kalangitan at sa wari ay may namumuong ulan. At may manaka-nakang kulog siyang naririnig. Nagbalik siya sa loob ng silid at pumasok sa banyo. Pagkaligo at pagkabihis ay bumaba siya. Tahimik ang buong kabahayan. Hindi niya naririnig ang pamilyar na tinig ni Benjo na nakikipaglaro sa tuta nito.

  Dumeretso si Mavis sa kusina at inaasahang naroroon si Anna. Subalit wala ito roon. Tinungo niya ang percolator at dinama iyon ng daliri. Mainit pa. She made herself a cup of coffee. Naupo siya sa breakfast table at unti-unting hinigop ang kape niya nang maramdamang may nagmamasid sa kanya.

  Nang mag-angat siya ng paningin sa may pinto sa dakong palabas sa dirty kitchen ay muntik na siyang mapasigaw nang makitang mataman siyang tinititigan ni Mang Fermin. Naibaba niya nang wala sa oras ang tasa sa platito. Kung hindi niya nabawasan ang kape ay malamang na natapon iyon.

  "G-ginulat ho ninyo ako. Akala ko'y nag-iisa lang ako."

  Hindi kumibo si Mang Fermin at tuloy-tuloy na pumasok sa kusina. Kumuha ito ng mug sa cupboard at tulad niya ay nagsalin ng kape mula sa percolator at tinimplahan. May-edad na ang lalaki subalit malaki ang pangangatawan at kung tutuusin ay nakakailang ang mabalasik na anyo.

  "Ako nga po pala si Mavis, Mang Fermin..." mahinang sabi niya sa palakaibigang tono. "Halos isang linggo na ho ako rito pero hindi ho tayo nagkaroon ng pagkakataong ipakilala ang isa't isa."

  "Pareho nating alam ang ating mga pangalan," anito sa walang emosyong tinig. "Tama na iyon." Lumakad ito pabalik sa pinanggalingan nang magtanong siya.

  "Wala po yata ang mag-ama at si Anna?"

  Huminto ito sa bungad ng pinto at bahagya lang lumingon. "Sina Anna at Benjo ay nagtungo sa bayan para patingnan ang aso na nananamlay. Si Rolf naman ay kaalis-alis lang kasama ng isang surveyor." Tuluyan na itong lumabas.

  Napabuntong-hininga si Mavis. Kung ganoon ay ngayong umaga dumating ang kausap nitong surveyor. Sana ay ginising man lang siya nito. Inubos niya ang kape at dinala sa lababo, saka hinugasan iyon pagkatapos ay pinunasan at ibinalik sa cupboard. Pagkatapos ay sinundan niya sa paglabas si Mang Fermin at tinungo ang kuwadra.

  Naroon ang matanda at nakaupo sa bangkito at hinihigop ang kape. Nag-angat ito ng paningin nang pumasok siya. Sa kuwadra ay ang mare. Bakante ang kulungan ng stallion. Malamang na gamit ni Rolf kung saang bahagi man ng lupain ito naroroon.

  "Maaari ko po bang sakyan si Juno?"

  Nagkibit ito ng mga balikat. Ipinagpatuloy ang paghigop sa kape.

  Kinuha ni Mavis ang saddle na nakasabit sa haligi at ikinabit sa likod ng kabayo. Hinila niya iyon palabas ng kuwadra at doon na sumakay.

  "Nagbabanta ang ulan," babala ni Mang Fermin.

  "Uuwi ho kami kaagad sa sandaling umulan," sagot niya.

  Hindi niya maiwasang lumingon nang malayo-layo na siya. Nakatayo si Mang Fermin sa bukana ng kuwadra at matamang nakasunod ng tingin sa kanya.

  

Strange man, she thought. Then shrugged him off her mind. Pinatakbo niya ang kabayo patungo sa bahagi ng lupain na pinili niya. Kung may kausap nang surveyor si Rolf ay malamang na mapapabilis na ang paghahati ng mga lupain.

  Tuwang-tuwa siya sa ginawang pag-survey sa lupain. Natitiyak niyang malayo-layo na siya dahil dumadalang na ang mga puno ng niyog at kumakapal naman ang mga puno, dawag, at siit. Nilampasan na rin niya ang ugpungan ng tubig-alat at tabang.

  Tinatawid na ni Mavis ang ilog nang magsimulang umambon. Gayunman, hindi napigil niyon ang paggana ng isip niya sa kung paano niya magagawang resort ang bahaging iyon ng lupain. Maaari siyang magtayo ng mga cottages sa malapit sa pampang ng ilog. Naisip niyang malaking atraksiyon kung gagawa siya ng tulay sa pagitan ng pagtatagpo ng tubig-alat at tabang.

  She didn't care much for the copra and tobacco planting business. Wala siyang ideya roon. Pero madaling gawin at pamahalaan ang resort. She wanted it to be first class. Tumaas ang paningin niya sa mataas na bahagi ng lupain na natatakpan ng makapal na puno. Hindi niya matiyak kung kasama pa iyon sa lupain ng mga Andrade. Pero kung kasama pa ay isa pang added attraction iyon. Her resort could offer a forest trek. Kailangang makita niya ang mapa ng lupain na minana.

  She felt so exhilarated. She would start doing the legalities next week. She could even invite her parents to join her to help the architectural designs of her would-be resort. Armando was an architect.

  Dahil sa makapal na mga sanga at puno ay hindi gaanong bumabasa sa kanya ang ulan na sinasamahan ng mahinang kulog at kidlat. Ipinasya niyang bumalik na sa malaking bahay. Hinila niya ang renda pabalik nang umalingawngaw ang isang putok ng baril na sinundan ng malakas na kulog. 

  Biglang umalma ang kabayo kasabay ng pagkahulog niya sa damuhan. Hindi pa siya halos nakakabawi sa pagkabigla nang isa pa uling putok ang narinig niya malapit sa mismong kinabagsakan niya. Umalimbukay ang mga dahon at lupa sa mismong harap niya.

  Somebody was shooting at her? O may nangangaso at naligaw lang ang mga bala? Pero bakit sa lupa tumama ang ikalawang bala? Hindi ininda ni Mavis ang pagkakabagsak. Mabilis siyang gumapang patungo sa isang malaking puno. Saan nanggaling ang mga putok? Siya ba ang binabaril? Nilinga niya ang paligid at hinanap ang kabayo subalit wala na ito. Natakot sa putok. Nang bigla siyang mapahugot ng hininga nang makita ang puno ng niyog na nasa kanang bahagi niya kaninang nasa ibabaw siya ng kabayo.

  May tapyas ang puno na nangangahulugang tinamaan iyon ng bala. At kung hindi niya naisip na hilahin ang renda pabalik ay sa kanya mismo tatama ang bala!

  Somebody was deliberately shooting at her!

  May takot na gumapang sa dibdib ni Mavis. Tatlong pangyayari ay hindi na pagkakataon. Kung sino man ang nagtatangkang barilin siya ay malamang na nasa paligid lang at maaari siyang makita roon. Nagmamadali at maingat siyang gumapang palayo sa lugar na iyon at tinungo ang kasukalan. Lumalakas na rin ang ulan.

  Nilingon niya ang pinanggalingan at mula sa pagitan ng mga siit at dawag ay isang pares na mga binti ang nakita niya. She almost gasped alound in fear. Ipinagpapasalamat niya ang tuluyang pagbuhos ng ulan. Kahit paano ay hindi siya maririnig nito sa muli niyang paggapang palayo at papasok sa mas makapal at matataas na mga damo. Hindi niya alintana ang panganib na nagmumula sa mga ahas.

  Ngayon natitiyak ni Mavis na may nagtatangka sa buhay niya. She was crawling and crying at the same time. Hindi niya ininda ang talim at tulis ng mga siit at dawag na gumuguhit sa mukha at braso niya. Nang sa tingin niya ay malayo-layo na ang nagagapang niya at hindi siya matatanaw sa makapal na mga damo ay tumayo siya at mabilis na tumakbo. Wala siyang patutunguhan. Ang mahalaga ay makalayo siya sa lugar na iyon. She felt she'd been running forever. Humalo na sa ulan ang mga luha niya. But she didn't want to stop running.

  Nang sumabit ang paa niya sa isang ugat ng puno at bumagsak siya sa lupa. Napatili siya. Agad siyang bumangon at akmang tatayo kaagad nang makitang wala na siya sa proteksiyon ng makapal na gubat. At bagaman nakapaligid ang malalaking puno ay walang maaaring pagtaguan at ihahantad niya ang sarili sa kaaway. Hindi rin siya maitatago ng ulan na ang buhos ay naaawat pa ng malalaking sanga at dahon.

  Akma niyang itatayo ang sarili mula sa pagkakadapa sa lupa nang maramdaman ang mga yabag at halinghing. Si Juno?

  Nabuhayan si Mavis ng pag-asa. Kung makakasakay siya sa kabayo ay makalalayo sa lugar na iyon. Agad siyang tumayo at nagpalinga-linga nang makita ang itim na stallion sakay si Rolf.

  Mabilis siyang tumayo at patakbong sumalubong. "Rolf!"

  Nagulat pa ito nang makita siya. Mabilis nitong pinigil ang renda. "Hoo... hooo." Nang huminto ang kabayo ay agad itong bumaba. "Mavis!"

  She sagged in relief. Napaluhod siya sa damuhan. Naramdaman niya ang mga kamay nito sa balikat niya at itinatayo siya.

  "What happened? Bakit narito ka? At paano ka nakarating dito?"

  Bago siya nakasagot ay muli itong nagsalita. "Wait. Tara sa tree house. Basa na tayong pareho."

  Tree house? Wala sa loob na lumingon si Mavis sa hinayon ng mga mata nito. Isang matanda at malaking puno ang nababakuran ng mga tulos ng kawayan. May paikot pang upuang kawayan sa malaking puno. Pagtingala niya sa napakataas na puno ay naroon ang tree house sa gitna ng mga higanteng sanga, twelve feet or more from the ground.

  "You... you have a tree house in the middle of the forest?" di-makapaniwalang tanong niya habang inaakay siya nito patungo sa isang crude stairs na nakapako sa mismong puno.

  He gently prodded her to climb the crude stairs. Kinakabahan siyang ano mang sandali ay mabaklas ang mga pakong nakabaon sa mga baitang. "Natuklasan ko ang kubo nang una kong suyurin ang lupain. Baka ipinagawa ng isa sa mga tauhan bilang pahingahan. Watch your step."

  Nanginginig pa rin siya nang makapanhik sa itaas. Sa pagkakataong iyon ay mas sa ginaw mula sa malakas na hangin at sa basang kasuotan kaysa sa takot sa nagtangkang bumaril sa kanya. Gayunman, nasa dibdib pa rin niya ang kaba. Paano kung malaman ng bumaril sa kanya na naroon sila? Maaawat ba ito ng presensiya ni Rolf? Besides, sino ang nagtatangkang saktan siya?

  Tiningnan niya ang paligid ng kubo. May ilang gamit na naroroon. May jacket na maong na nakasabit sa isang bahagi at isang kamiseta na ang sukat ay malamang na kay Rolf at isang T-shirt din ng bata na nasa sahig. May laruang bow and arrow pa siyang napuna sa dulo. Gayundin ang isang nakakalat na watercolor at coloring books.

  Napakunot ang noo ni Mavis nang makitang may isang cell phone sa sahig katabi ng coloring books. Iyon tiyak ang nawawalang cell phone ni Rolf. Doon sa kubo nito naiwan.

  The tree house was actually very old. Tastas na ang ibang dingding na yari sa sawali. May mga puwang na sa sahig na kawayan.

  "Mavis, what are you doing here? Bakit ganyan ang ayos mo? Nasaan si Juno? Natitiyak kong hindi ka makakarating dito kung hindi mo siya sinakyan?" tanong nito habang hinuhubad ang basang kamiseta.

  Mavis tried not to look at his naked chest. Ipinagsalikop niya ang mga braso sa katawan. Hindi niya mapigilan ang panginginig sa ginaw. She heard Rolf mutter something. Pagkatapos ay lumakad ito patungo sa jacket na nakasabit sa dingding ng kubo.

  "Here..." Iniabot nito iyon sa kanya. "Palitan mo iyang damit mo."

  "Did you expect me to—"

  "Tatalikod ako," agap nito sa sinasabi niya, "kaysa mapulmonya ka. Tingnan mo at nanginginig ka na sa ginaw."

  Napilitan si Mavis na kuhanin ang jacket at lumakad patungo sa bandang sulok ng kubo nang matuon ang paningin niya sa may bintana. Sa ibaba sa kagubatan na hindi niya gaanong maaninag dahil sa malakas na ulan. Naroon pa kaya ang lalaking nakita niya? Alam ba nito na nasa kubo siya? Sila?

  Lalo nang nadagdagan ang panginginig niya. Nag-aalangang hinubad niya ang suot na blusa at ang basang bra at ibinaba iyon sa sahig at isinuot ang jacket na maong. Bagaman malamig din ang kayo niyon ay tuyo naman. She zipped it almost to her throat. Ang mga manggas ay inirolyo niya.

  "Nasaan si Juno?" tanong uli ni Rolf at dumungaw sa isang bintana. "Ano ang nangyari at nag-iisa ka?"

Twenty - eight

“M-may… kinatakutan ang kabayo. B-biglang umalma… at nahulog ako…” Mavis closed her eyes tightly. Ano ang sasabihin ni Rolf kapag sinabi niya ritong may nagtangkang bumaril sa kanya? Maniniwala ba ito?

  Napuno ng kalituhan ang isip niya. Why would someone want to kill her? Wala siyang maraming taong kakilala at kahalubilo magmula nang dumating siya sa asyenda.

  Napahakbang si Rolf palapit sa kanya. "Are you hurt? Aling bahagi ng katawan mo ang nasaktan?" Iniupo siya nito sa gilid ng pang-isahang katreng kawayan na nakadikit sa mismong dingding ng kubo.

  Umiling siya. "H-hindi ako nasaktan, Rolf. Sa... makapal na damo ako bumagsak. Pauwi na kami nang... nang biglang umalma ang kabayo na... parang may kinatakutan."

  He let out a sigh of relief. Hinawi nito mula sa mukha niya ang basang buhok at pinagsalikop sa likod ng ulo niya. Nagsasalubong ang mga kilay nito nang makita ang dalawang gasgas niya sa baba. "May gasgas ka sa mukha!" Pagkatapos ay hinawakan ang mga braso niya na may mga gasgas din. "You said you weren't hurt?"

  "Not from the fall. H-hinabol ko si Juno. Hindi ko nakita kung saan siya tumakbo. Sa talahiban ako napasuot. Doon marahil galing ang mga iyan."

  "Lagyan natin kaagad ng antiseptic iyan pagdating sa bahay." Binitiwan nito ang mga braso niya. "Ipinagpapasalamat kong sa bahaging ito ng gubat ka nakalabas. Kung nagkataon ay mahihirapan kang hanapin ang daan pauwi kung sumuong ka sa kakahuyan."

  "H-how far is this place from the house?"

  "Halos isang kilometro. Malayo rin ito sa dagat. Pero sa kabila nitong mga malalaking puno ay ang ilog. Kung susundan mo ang agos ng ilog ay sa dagat ang tuloy mo. Lamang, paano kung hindi ka rito lumabas. Baka mahirapan kang hanapin ang daan at abutin ng gabi bago mo matunton ang ilog. At malakas ang ulan! Iniisip ko pa lang na naliligaw ka rito sa gubat ay nag-aalala na ako."

  "Nagulat ako nang makita kita..."

  "Nasa southeast area kami ng surveyor nang magsimulang lumakas ang ulan. Ipinasya kong bukas na ituloy ang gagawin. Nasa malapit na rin lang ako rito ay minabuti ko nang dito magtungo at magpatila dahil naisip kong baka naiwan ko rito ang..." Humakbang ito patungo sa kinakitaan ni Mavis ng cell phone, "cell phone ko. Tama ako. Naiwan ko nga ito rito noong isang linggong narito kami ni Benjo. Pinaglaruan ito ng anak ko at nawala na sa isip ko nang umuwi kami."

  Wala sa loob siyang napatango. Hindi nito narinig ang dalawang putok ng baril dahil maaaring sumabay iyon sa kulog at kidlat.

  "Isa pa, gusto kong suriin ang kubo kung matibay pa. At balak kong itanong na rin sa iyo kung gugustuhin mong manatili ang kubo rito sa bahagi ng propiedad mo..." He paused. Then he looked down at her. "Ano ang ikinatakot ni Juno?"

  Hindi makaapuhap ng isasagot si Mavis. Paano niya sasabihin dito na may bumaril sa kanya? Paniniwalaan ba siya gayong kahit siya ay hindi makapaniwala? Wala siyang kaaway. Bakit siya pagtatangkaan?

  "H-hindi ko alam. Basta na lang umalma..."

  He sighed. "Malamang na bumalik na sa malaking bahay si Juno."

  "Bakit hindi ka magsuot ng T-shirt?" aniya makalipas ng ilang sandaling katahimikan. Sinulyapan niya ang extra T-shirt na nakasabit sa bahagi ng dingding.

  "Hindi ka ba komportableng nakahubad ako?" he asked softly.

  Hindi siya sumagot. Tumayo siya at tinungo ang bintana. Hindi niya gustong salubungin ang ibinabadya ng mga mata nito. They were hot and suggestive. At nag-iisa sila sa kubong iyon sa gitna ng gubat.

  Malakas pa rin ang ulan at may anggi na pumapasok at tumatama sa mukha niya. Pero hindi iyon gaanong malakas dahil nahaharang ng mga sanga at dahon. Halos hindi niya maaninag ang kagubatan. Gusto niyang isiping hindi nangyari ang pagtatangka sa kanya.

  She felt him move. Nang lumapat sa mga balikat niya ang mga kamay ni Rolf ay napapikit siya at isinandal ang ulo sa dibdib nito. She wanted to feel the warmth of his chest and the safety it brought to her senses.

  "Sa palagay mo, may sagabal pa ba sa atin dito?" he whispered in her ear. Ang mga kamay nito ay pumailalim sa jacket at dinamang pareho ang hubad niyang dibdib.

  Iglap ang pagsiklab ng apoy sa kalamnan ni Mavis at marahang napaungol. At nang paglaruin ni Rolf ang mga kamay sa dibdib niya ay tila siya pusa. She purred in delight. Then he found both her nipples and squeezed them.

  Kapagdaka, ang isang kamay nito ay dumako sa zipper ng jacket at ibinaba iyon at tuloy na hinubad mula sa mga balikat niya. She sucked in her breath softly and stared at the pouring rain. Sinamahan iyon ng malakas at malamig na hangin at ang anggi ay pumuno sa mukha at katawan niya.

  Pero hindi lamig ang nararamdaman ni Mavis, sa halip ay tila may apoy na unti-unting tumutupok sa buong pagkatao niya. She felt his lips move to her nape, to her shoulders, and down to her back. Naglalandas ng mga labi nito sa likod niya, kissing, tounging, and nipping the soft flesh. Napahawak sa pasimano ng bintana si Mavis. Her knees were like jelly. Hindi siya kakayanin ng panginginig niyon kung hindi siya hahawak.

  Habang hinahagkan ang likod niya ay sinimulan ni Rolf na tanggalin sa pagkakabuhol ang string ng capri pants niya. Niluwagan iyon at tuluyan nang hinila pababa at bumagsak sa paanan niya.

  Tumaas ito at hinila siya palapit sa katawan nito. Ipinadadama sa kanya ang kaigtingan ng pagkalalaki. She gasped as she felt the pressure as he poked his rock-hard sex against her back. Yet it excited her.

  In a heartbeat, she found herself lying on the hard surface of the bed. Nararamdaman niya sa likod niya ang matigas na papag subalit iglap niyang nalimutan ang discomfort nang maisip na nakahantad dito ang kahubdan niya. Shock took place as she realized she was now splayed out before him. Tila siya smorgasbord na nakahanda para dito.

  Suddenly she felt shy. Itinukod ni Mavis ang mga siko sa papag at tinangkang tumayo subalit inawat siya ni Rolf at mariing hinagkan. Then he broke the kiss and trailed his lips over her throat, linger a little, then he continued his trek and made it to the mound of her breast and took one nipple in his mouth, teasing and suckling it until Mavis made those little sounds.

  Kasabay ng pag-ungol ay itinuwid nito ang katawan. He was unsnapping his jeans while his eyes never left her face. Ipinagkrus niya ang mga braso upang kahit paano'y matakpan ang kahubdan. A maddening sexy spark crossed his eyes. Despite the shyness Mavis felt, she couldn't take her eyes off him. Sinundan niya ng tingin ang maninipis na balahibo mula sa puson nito pababa. She saw his six-pack tightened under her scrutiny. When he unzipped his jeans, Mavis swallowed. Then she looked up to see his eyes had turned searingly hot.

  She closed her eyes. Both from anticipation and guilt. Alam niyang mali ang ginagawa niya. Pero bakit hinayaan niyang liparin ng hangin ang lahat ng matitinong kaisipan niya sa simula pa lang nang unang maghinang ang mga mata nila ni Rolf?

ROLF took a full minute to stare at the beauty of the woman’s body. Mavis was beautiful and unexcelled by any other. Her breasts were high and full. Tila naghihintay na damhin at hagkan niya. The desire that he felt for this woman was too strong that it shook him.

  He pulled down his pants and freed himself and joined her. "No turning back?" he asked in a voice rough with arousal.

  She opened her eyes and without a word, she placed her hands on his shoulders and kissed his well-muscled chest.

  Napaungol si Rolf. He cupped the back of her head and kissed her mouth with force. Hindi niya makuhang mag-isip. He wanted her so badly. He had no idea he could want anyone so much. Bumaba ang isang kamay niya sa panties nito at hinila iyon pahubad dito. His fingers trailed hotly up the outside of her thigh, over her smooth hips. From her lips he lifted his mouth and kissed the hollow of her throat down to the valley of her breasts.

  He took her nipple in his mouth, his tongue fondled, his teeth nipped. His mouth continued its descent down to her stomach. She jerked and grabbed her shoulders, afraid of what might follow.

  "Rolf..."

  "You are so beautiful, Mavis," he whispered as he stared into her eyes. "I want to make love to you in everyway possible."

  "I... please, Rolf... n-no."

  He smiled tenderly at her. "All right, if it makes you uncomfortable then that can wait another time..." Then slowly, agonizingly, he pulled up toward her and embraced her. His hand had fallen to her neck. His fingers curled warmly around her nape. Ang mga daliri niya'y isinuklay niya sa buhok nito. He loved her hair. Soft and downy, fragrant with flowery scent.

  Mavis in his arms felt so good. So right. It was what he had wanted for so long. He kissed her on the mouth. He had kissed her before and she always tasted sweet and erotic. Tulad sa isang prutas na pinahinog nang kusa sa ilalim ng araw. His hand swept over the side of her breast, down to her waist, then flared out over the shape of her hips. His fingers trailed farther.

  Mavis jerked and cried softly as his fingers found her. Pero sandali lang ang naramdaman niyang tensiyon mula rito. She relaxed and gave herself up to him with blissful abandon. He teased and played with her skillfully. Within second, she was shaking in his arms with pleasure.

  Mavis closed her eyes as he kissed her eyelids. Pagkatapos ay inilagay ni Rolf ang braso sa likod niya at iniangat ito mula sa papag.

  "Look at me, Mavis," he commanded and she was forced to meet his penetrating gaze. "I want you," he whispered, his voice rough with desire and kissed her again.

Twenty - nine

WAVES of spasm racked Mavis and she felt boneless in his arms. She felt Rolf’s intake of breath as again his mouth caught her nipple and sucked it. His hot breath sending prickling sensations from her nipples all the way to the deepest part of her.

  Ang mga kamay niya ay dumako sa dibdib nito at pinaglaro ang mga daliri sa balahibo roon. He shuddered as she explored his male nipples with her thumb. Encouraged, her hands moved unconsciously down trailing the fine hairs. His stomach tightened as she lowered her hands farther down but didn't get far, Rolf caught her hand and drew them away.

  "Touch me later, Mavis," he said. "I am having enough trouble controlling myself." He positioned himself above her and nudged her legs with his knees.

  With a moan, Mavis opened to him. Tulad sa isang bulaklak na namumukadkad sa ilalim ng araw. Her limbs went warm and pliant. He thrust firmly into her scalding sheath. She whimpered. Kung binalak man niyang iiwas ang pang-ibabang katawan dito ay agad iyong napigil ni Rolf. He held her buttocks firmly and drove into her tightness.

  Mavis cried. Her eyes were closed and she was biting her lips. Her nails bit into his flesh. Then he pushed again and slid halfway and held still. Mavis gasped for breath. He covered her mouth with his and thrust his tongue deeply matching what he had done with his sex.

  He broke the kiss and stared into her eyes. "Am I hurting you?" he asked softly, tenderness in his eyes.

  "Yes... No... But don't stop..." she said, she felt as if she was being possessed and branded. This was her first time and yet she considered herself she knew all about sex. To her amazement, she realized she hadn't known the first thing.

  Isang malakas na pagsinghap ang pinakawalan niya nang kumilos si Rolf. He withdrew and slid back into her again, whispering sweet nothings, and something bold, and darkly sensual. Kung may hapdi man siyang nararamdaman ay tuluyan iyong natabunan ng matinding sensasyon.

  She sighed and moaned. Ang mumunting ingay na ginagawa niya ay humahalo sa marahas na ingay na ginagawa ni Rolf. He inched farther into her and groaned with the pleasure and pain of it. Mavis was amazed that she was stretched to take him. He moved again, taking time to slide in all the way.

  Instinctively, Mavis rose to him. Wanting more and more. She was a mass of sensation, playing to the tune he played. Rolf plunged, harder and deeper. Mavis cried his name breathlessly, her nails biting on his back as she urged him on. She felt that explosion of pleasure. Higit kaysa sa naramdaman niya kani-kanina lang.

  Sa labas ay patuloy ang malakas na ulan. Bahagyang nayanig ang tree house sa biglang pagkidlat. At the same time Rolf drove deeply one last time and with a shout found his release.

“YOU’RE amazing,” he said softly as he stared into her eyes. “I think I am in love with you.”

  "Because I am... was a virgin?"

  "Did you think that matters so much to me?" Hinawi ni Rolf ang buhok ni Mavis palayo sa mukha niya. Banayad nitong pinaglandas ang daliri sa pilat sa gilid ng mukha niya. Yumuko ito at hinagkan iyon. "Ikinagagalak kong ako ang unang lalaki sa buhay mo, Mavis. You can't even imagine the pleasure I feel right now. Pero hindi iyon ang batayan ng nararamdaman ko..."

  She didn't know what to say. Idinako niya ang paningin sa bintana kung saan patuloy ang ulan bagaman humihina na. Hindi niya maiwasan ang galak na lumukso sa puso niya sa sinabi nito. At totoong siya man ay may malalim na nararamdaman para dito. Or she wouldn't have given herself to him.

  His fingers on her chin, he turned her face to him. "Nakatitiyak ako sa damdamin ko sa iyo, Mavis. Una pa lang na makita kita'y nararamdaman ko nang babaguhin mo ang lahat sa buhay ko. Gusto kong sabihing nangyari iyon sa unang pagkikita natin maraming taon na ang nakakaraan..."

  Her eyes widened. "I was barely fifteen, Rolf! At noong panahong iyon ay may kasintahan ka."

  He sighed. Inihiga ang sarili sa tagiliran niya subalit ang kamay ay nanatiling nakayakap sa katawan niya sa mapag-angking paraan. "Hindi ko itinatanggi. Kahit ako'y hindi ko naunawaan ang sarili ko nang panahong iyon." Itinukod nito ang siko sa papag at iniangat ang sarili at tinitigan siya. "When you were at the ER and your mother was grieving thinking that you died, I walked towards you and held your hand."

  Naguguluhang napailing si Mavis. "I... I don't understand. Bakit mo ginawa iyon? Hindi mo ako kilala."

  "I don't understand either. Ni hindi kita maiugnay sa batang nakilala ko sa beach resort. And at that time, my wife and son were also fighting for their lives..."

  "Then why?"

  "I don't believe in destiny or fate... or anything similar, Mavis..." He looked into her eyes. "But now I want to believe that since I first laid my eyes on you, our paths are meant to cross."

  Hindi kumibo si Mavis. Kung paniniwalaan niya ang sinasabi ni Rolf, kahulugan na ba ito ng kanyang mga pangitain? That the reasons why she had those visions because they were meant to meet? She mentally shook her head. She didn't believe in those either.

  Sinundan niya ito ng tingin nang tumayo at kuhanin sa sahig ang jacket at itinakip sa katawan niya. "Nilalamig ka," anito.

  Nagpasalamat siya dahil totoong nilalamig siya dahil sa malakas at malamig na hangin na dumadampi sa hubad niyang katawan. Tuluyan na niyang isinuot ang jacket. Niyuko ang panties niya sa ibaba ng papag at isinuot na rin.

NAUPO si Rolf sa gilid ng papag at tinunghayan si Mavis. “Ano ang iniisip mo?” he said softly. Pinaglandas niya ang hintuturo sa pisngi nito, pababa sa leeg at sa dibdib. He caught one turgid nipple and played it with his thumb and forefingers.

  She shivered and moaned softly and gently arched her chest. His member hardened at once. Lord, but he wanted her again. He never felt this strong a desire for any woman before her. He had just the best sex in his entire life and he wanted for more.

  Pero nararamdaman niyang mas na kailangan nilang mag-usap. Nakikita niya iyon sa mga mata nito kanina sa kabila ng nahalinhan agad iyon ng damdaming katugon ng sa kanya. His fingers moved from her breast to her pendant. Banayad niyang hinaplos-haplos iyon.

  He stared into her eyes. "Itinakda kang maging akin, sweetheart," he said softly.

  "Walang itinakda sa buhay na ito, Rolf," she persisted and zipped the jacket. Gustong manghinayang ni Rolf na naglaho na ang pagnanasa sa mga mata nito. "Nagkita tayo dahil sa paraan ng pagkakahati sa mana. Kung nakakalimutan mo ay binalak mong magpakasal."

  He went still. Tumiim ang mukha niya. "Ah. Nalaman mo na pala ang bagay na iyan. Let me guess, mula kay Anna." Mula sa pagkakayuko rito ay nagtuwid siya ng katawan at pagkatapos ay tumayo. Dinampot ang briefs at pantalong maong sa sahig at magkasunod na isinuot.

  Inunahan niya si Mavis sa akmang sasabihin ito. Would she judge him also? Mag-iisip din ba itong may kinalaman siya sa pagkamatay ni Bettina? Pero kung totoo ang nasa isip niya, bakit ibinigay ni Mavis sa kanya ang kainosentehan nito ngayon lang?

  Bumaba ang tingin niya rito. "Huwag mong ikompara ang damdamin ko sa iyo sa naging damdamin ko kay Donna, Mavis. O sa kanino pa mang babae. Maraming dahilan kung bakit si Donna ay binalak kong pakasalan. Naniwala akong magiging mabuting ina siya kay Benjo—my first and foremost reason for wanting to marry her; at nagmula siya sa isang disenteng pamilya; tagarito ang pamilya niya sa norte at wala siyang ambisyong pansarili. Only, she failed when it came to trusting me... to stand by me..."

  "She really believed you killed your wife?"

  He shrugged. "Hindi na ako nagkainteres malaman pa kung siya mismo o naimpluwensiyahan siya ng mga magulang niya." He looked at her, searching her face. "Ikaw, alam mo na rin lang ang kuwento, naniniwala ka bang ako ang pumatay sa asawa ko? Lalo at malaking kayamanan ang motibo?"

Thirty

“No, Rolf. I know you didn’t kill your wife.”

  May bahagi ng puso ni Rolf ang lubusang natuwa sa sinabi ni Mavis. Gayunma'y nagtataka siya sa katiyakan ng tono nito. "Paano mo nasabi iyan nang walang alinlangan? Hindi mo ako lubusang kilala, Mavis..."

  Umiwas ito ng tingin. Napuno ng kawalang katiyakan ang mukha. "Siguro ay sapat para ipagkaloob ko sa iyo ang aking sarili," she told him calmly.

  His jaw clenched. "Iyan ba ang dahilan?" he snapped. "I fucked Donna, too!" He saw her wince at his vulgarity but he was angry all of a sudden. Maybe because he desperately needed assurance from her that she believed in him. Not because they had wild sex together.

  "O gusto mo lang bigyan ng justification ang ginawa mong pagkakaloob ng sarili mo sa akin?" Huli na para bawiin niya ang sinabi. Hurt and embarrassment crossed her eyes. Tumayo ito at tahimik na inabot ang basang damit na nakasampay sa bintana at nagsimulang magbihis.

  He felt like a complete jerk. "Damn it, Mavis! Sagutin mo ako. Bakit ganyan na lang ang katiyakan sa tono mo na hindi ako ang pumatay sa asawa ko? Ang mga taong kilala ako mula pagkabata ay nag-alinlangan. Marami ang naniwala. Lalo at heto, ang tingin nila ay nagpapakasasa ako sa milyones na ipinamana kay Bettina. Para sa maraming tao sa bayang ito at sa Capistrano ay isa akong mamamatay-tao!"

  She looked at him and must have seen the anguish in his face because her voice gentled. "Donna didn't trust you. But I do, Rolf. I know you didn't kill your wife."

  "Knowing and believing are two different things, Mavis," he said. "Believing is almost synonymous to trusting. But knowing? It must have proof. At ipinahihiwatig mo iyan."

  "Nagkamali lang ako ng gamit ng salita..." She avoided his eyes. Itinali nito ang sintas ng pantalon.

  "Hindi ka magkakamali ng paggamit ng salita, Mavis." Bumaba ang tono niya at humakbang palapit dito at kinabig ito sa dibdib. "Pero ano man iyon ay gusto kong paraanin pansamantala," he said, his breath stirring the hairs on top of her head.

  Nararamdaman ni Rolf na may inililihim ito sa kanya. Wala siya kahit na kapirasong hinala kung ano. Pero nakikita niya ang lambong na iyon sa mga mata ni Mavis sa maraming pagkakataon.

  Kanina, nang pumanhik ito sa kubo ay nakita niya sa anyo nito ang kakaibang takot. Takot na nakita na niyang minsan sa mukha ni Bettina. Bagaman iglap iyong nawala nang magsimula siyang mag-usisa kung ano ang nangyari dito. His strong desire to make her his overrode his curiosity. And the thought that her fall from the horse must have shaken her.

  Ngayon lang niya natanto na ang isang sanay nang mangabayong tulad ni Mavis ay hindi matatakot nang ganoon dahil lang naihulog ng kabayo lalo at hindi naman talaga nasaktan.

  "Mahina na ang ulan," aniya at inakay ito palabas ng tree house. "Tayo nang umuwi at baka nakabalik na rin sina Anna at Benjo."

  Tulad ng inaasahan ay nakabalik na sa malaking bahay si Juno. Mapang-uring tingin ang isinalubong ni Anna kay Mavis. She tried to ignore her as much as possible. Mavis spent the whole afternoon with Benjo.

NANG gabing iyon ay naalimpungatan si Mavis nang maramdamang may ibang tao sa silid niya. Sa mismong kama niya. She would have screamed had Rolf’s mouth not covered hers and kissed her hard. The familiar scent calmed her. At sa isang iglap ay nahalinhan iyon ng paggapang ng sensasyon sa katawan niya.

  Itinaas nito ang pantulog niya sa ibabaw ng dibdib niya. He took one nipple in his mouth and suckled it as if it were berry. Mavis moaned deliciously. Mula pa sa hapunan ay nakapagitan na sa kanila ang sexual tension. At wala na rin silang pakialam kung napupuna man ni Anna ang kakaibang tinging ipinupukol ni Rolf sa kanya. Somehow, inaasahan na niya ito sa silid niya. Ang nangyari sa tree house ang umokupa sa buong isip at pagkatao niya kaninang nahiga siya. She could still feel him inside of her. And she wanted him to make love to her again.

  "What took you so long?" tanong niya sa pagitan ng paghalik nito.

  "I made some phone calls," he murmured.

  Ang bawat isa ay hindi malaman kung paano hagkan at damhin ang isa't isa. Each was so consumed by need so deep that foreplay was unnecessary. Inihawi lang ni Rolf sa gilid ang garter ng thong niya, then thrust deeply into her damp heat.

  Mavis cried in ecstasy.

THEIR lovemaking was electrifying. Makalipas lamang ang ilang sandali ay sinundan pa uli iyon nang ganoon ding intensidad bagaman nakuha na nilang parehong magtanggal ng mga kasuotan. Mavis, exhausted and warm, slept in Rolf’s arms peacefully.

  Madaling-araw na nang magsimulang umungol si Mavis. Iyon ang nagpagising kay Rolf. Natanto niyang nakaunan pa rin ito sa kaliwang braso niya. His arms tightened about her and kissed the top of her head and closed his eyes again.

  Subalit lumalakas ang pag-ungol nito at sinisikap pakawalan ang sarili mula sa pagkakayakap niya. Totally awake, napabangon bigla si Rolf. Inabot ng kanang kamay niya ang lampshade sa ibabaw ng side table at binuhay iyon.

  "Wake up, Mavis." He was shaking her shoulders gently.

  

“My baby… oh, god, my baby!”

  "Mavis, wake up!"

  

“I’ll find them, Rolf…”

  Sandali siyang natigilan. Nalilitong nilakasan niya ang pag-uga sa mga balikat nito upang magising ito. Nagmulat ng mga mata si Mavis at bumalikwas ng bangon. Her eyes wide as she stared at him.

  "It's TNV-541, Rolf! That's the plate number of the old green Toyota car!" she exclaimed. Ang ilang hibla ng buhok nito ay nakikita niyang basa ng pawis.

  "What are you talking about?" Hinawakan niya ito sa magkabilang balikat. "Mavis, you are dreaming..."

  Napasinghap si Mavis. She clutched her chest and groaned as if in pain.

  "Mavis, gumising ka." Marahas na ang ginawa niyang pag-uga balikat nito.

  Mavis blinked. Disoriented, she looked around her. Pagkatapos ay bumalik ang mga mata nito sa kanya. "R-Rolf..."

  Hinawi niya patalikod ang nakasabog nitong buhok. Basa iyon sa mula sa pawis nito. "Come here, baby," he said softly. Kinabig niya ito at hinila patungo sa dibdib niya habang sinisikap niyang isandal ang sarili sa headboard. Nararamdaman niya ang banayad nitong hingal sa dibdib niya.

  May ilang sandaling nanatiling nakasubsob sa dibdib niya si Mavis habang hinahagod niya ang buhok nito. "Magkaugnay ba ang spell na nangyayari sa iyo at ang panaginip mo?" He had a hunch he was right. She had those same looks whenever she recovered from her so-called spell. Ilang sandali ang lumipas pero nanatili itong walang kibo.

  "Hindi ba kasama sa tiwala mo sa akin ang pagsasabi ng mga bagay na lumiligalig sa iyo?"

  Ang naging tugon ni Mavis ay ang pagyakap sa kanya at ang pagdampi ng mga labi nito sa dibdib niya. Iglap ang pagtugon ng katawan niya. But he summoned all self-control. Hinawakan niya ito sa mga balikat at inilayo nang bahagya mula sa kanya.

  "You are doing it again," he said. Other times he would be amused. But when it comes to her, Rolf realized he was weak. At kung magpapatangay siya sa idinidikta ng katawan ay muling maisasantabi ang ilang katanungang gusto niyang bigyan ng kasagutan. He stared into her troubled eyes. "Let us talk." He was speaking softly but determination laced his voice.

  If she as much as touched him again, he would be lost. Lalo at nakahantad sa kanya ang hubad nitong katawan. Tumayo siya at hinanap mula sa bunton ng mga damit niya sa sahig ang briefs. Nang makita ay isinuot iyon. Isinunod na rin niya ang pantalong maong. Sinulyapan niya ang digital clock sa side table. It said: three fifty-four. Mag-uumaga na. Hindi na rin siya makakatulog pang muli.

  "What's troubling you, Mavis?"

  Kinuha nito ang kumot at itinapi sa katawan at humugot ng pagkalalim-lalim na hininga. "Rolf..."

  "May mga inuusal ka kanina habang nananaginip ka..."

  She shook her head agonizingly. "Hindi mo ako paniniwalaan. You'd think I'm crazy. Tulad din ng sinabi ng ex-fiancé ko nang ipagtapat ko sa kanya."

  "I am not your ex-fiancé, sweetheart. Natitiyak kong walang pag-ibig sa iyo kung sino man ang lalaking iyon!"

  She raised troubled eyes at him. "At ikaw ay mayroon, Rolf?"

  "Yes," he said without hesitation and knew it was the truth. He was very much in love with this woman. "I am in love with you," he said softly, his face gentled as he looked at her. "Walang ibang babaeng nagpadama sa akin nang ganito, Mavis. Not even Bettina. I loved my wife, or I wouldn't have married her if I didn't. Ayokong magkompara. I wouldn't be fair. Subalit sa biyahe, sa farm, sa lahat ng sandali, ay ikaw ang laman ng isip ko. I couldn't wait to see you again. I've never felt like this with any other."

  He saw something flicker in her eyes. Bahagyang nangibabaw sa kalituhang naroroon. Something like happiness. Pero nakiraan lang iyon at muling nagkalambong ang mga mata nito.

  "We... we had good sex..." she whispered.

  "Definitely. But it wasn't just sex. And believe me, I hope we'd make love as fiercely when we're both eighty." Heat crept into her cheeks. May pag-asam niyang idinagdag, "And I wish to God, you love me, too."

  He had hopes she would say she loved him, too. Pero walang naging katugon mula kay Mavis na gusto niyang makadama ng panlulumo. Pero marahil ay hindi pa ito handang sabihin sa kanya ang damdamin. Makapaghihintay siya.

  "Sweetheart," he started, "ang mga inusal mo kanina ay pamilyar sa pandinig ko. It was uttered to me years ago. Hindi ko binigyang-pansin dahil nasisindak ako sa nangyari kay Bettina pero inusal mo mismo ang mga salitang binitiwan ni Bettina nang mabaril siya..."

  He thought she'd clam up. May ilang beses itong humugot ng malalim na hininga bago, "Pangalawang dahilan na lang ang kayamanang minana ko mula kay Benito Andrade kaya nagtungo ako sa bayang ito, Rolf. The lawyer could arrange the necessary papers without my presence..."

  "Ano ang pangunahing dahilan?"

  "Tulad ng alam ng mga magulang ko at ng sinabi ko na sa inyo, wala akong natatandaang pangyayari sa mismong aksidente namin sa Baruyen zigzag. Instead, I had these visions. Iyon ang sa wari ay humalili sa alaala ko ng nangyaring aksidente..."

  "What are those visions and dreams, Mavis?"

  She swallowed and crossed her arms around her and shivered. "Bago ako nagtungo rito ay wala akong ideya kung bakit may ganoon akong pangitain. I have the same visions and dreams for five years and I've seen a few shrinks. But there was no help from them. Habang tumatagal ay lumilimit ang mga pangitain. Naisip kong bumalik at hanapin ang kasagutan dito sa mismong pinangyarihan ng aksidente..."

  "And?" he urged when she paused for a longer period of time.

  "The vision occurred again when I saw the Northern Doctors Hospital where your wife and I were brought five years ago..." Muli itong tumitig sa kanya. "Lumilinaw. Sa pangitain ko ay nakita kitang pumarada sa harap ng ER. Buhat mo ang isang duguang babae..." Sunod-sunod na ang ginawa nitong pagtatapat ng mga pangitain mula pa sa nangyaring pagbaril kay Bettina.

  "Iyan din ang dahilan kung bakit nang magdaan tayo sa highway patungong Capistrano ay sinabi kong kinasusuklaman ko ang lugar na iyon. I could almost pinpoint where Bettina was shot."

  He didn't know how to school his expression. O kung ano ang dapat na maging ekspresyon sa narinig niya. But disbelief and shock were an understatement. Ni hindi niya makuhang makahagilap ng salita at nanatiling nakatitig lamang dito. And he had to say something. Mavis was staring at him and waiting for him to speak. Challenging him.

  "Truth... is sometimes stranger than fiction, Mavis..." was all he said in an almost trembling voice. Hindi siya nakatitiyak kung paniniwalaan niya ito. Subalit sa mismong bibig nito ay narinig niya ang mismong inusal ni Bettina matapos itong mabaril. Then he tensed when he remembered something she muttered. "You said something about plate number, Mavis..."

  "You... you believe me?"

  "I don't know what to believe, sweetheart. But I won't ever think of you crazy."

  Isang maluwag na paghinga ang pinakawalan ni Mavis. Unti-unting naglaho ang insekyuridad sa anyo nito. "Maybe that's a good start," she said. "TNV-541. Iyon ang plate number ng lumang berdeng Toyota na sinakyan ng bumaril sa asawa mo. You can probably check that number in LTO's local office. And one more thing, Rolf..." She paused. His eyes flew to her. "There was someone at the back of the car. Siya ang bumaril sa asawa mo."

  "What?" Napahakbang siya palapit dito.

  "Ang pasaherong nasa likod ay nakita ko sa pangitain nang ibaba niya ang bintana nang bahagya at inilabas ang isang baril."

  That made sense! Wala siyang maipaliwanag sa mga imbestigador kung paano binaril si Bettina. Iyon mismo ang sinabi niya sa mga pulis. Na hindi siya nakatitiyak kung may kasama ang driver o nakita man niyang binaril nito si Bettina. Napakababaw ng mga sinabi niya na siya mismo ang dahilan kung bakit siya ang pinaghihinalaang pumatay sa asawa.

  Nasa likuran ang bumaril dito! Hindi nila parehong napansin dahil tinted ang mga salamin ng sasakyan. Isa pa'y mukhang nag-iisa lang talaga ang driver. Pero mapapanghawakan ba sa korte ang lahat ng mga sinabi ni Mavis? Sino ang maniniwala sa kanila?

  "Nakilala mo ang... pasahero sa likuran ng sasakyan?" He felt foolish. It was as good as believing her totally. Pero ano ba ang hindi dapat paniwalaan? Paano nito naipaliwanag sa kanya ang pangyayari ng pagkakabaril kay Bettina pati na ang lahat ng detalye? Pati na rin ang mismong sinabi ni Bettina sa kanya noong araw na iyon? And those final conversation he had with his wife had never been shared with anyone. Not even with his mother.

  She shook her head. "Tinted ang salamin. Pero gusto kong paniwalaang babae ang bumaril kay Bettina, Rolf..."

  "Bakit mo nasabi iyan?"

  "In my vision, it was as if I were Bettina... until lately where sometimes I am the spectator. Sa vision, nakita ko ang paglingon ng pasaherong nasa likod ng sasakyan nang tumalilis na ito. It was as if she was smiling at me... at Bettina, tauntingly... viciously. The murderer looked like a woman. She is a woman, I can feel it."

  Napaupo si Rolf sa gilid ng kama patalikod kay Mavis. Itinukod niya ang braso sa mga tuhod at sinapo ang ulo. Nagsasalimbayan ang iba't ibang uri ng damdamin sa dibdib niya.

  "May nagtangkang barilin ako kaninang umaga..."

  Kung mababali ang leeg ni Rolf sa paglingon dito ay nabali na iyon. "What?"

  Sinabi ni Mavis ang nangyari at kung paano ito nailigtas ng paghatak nito sa renda ng kabayo para bumalik na; kung paano ito nakatakbo at napalabas sa gubat at nakita siyang dumarating.

  "Mavis, I..." His voice trailed off. He was having a hard time believing everything he heard from her.

  Mavis lips twitched drily. Tila nahuhulaan nito ang laman ng isip niya. Hindi niya malaman kung paano pakikibagayan ang lahat ng mga narinig. Isa nang kamangha-mangha ang sinabi nito tungkol sa pagpatay kay Bettina, dinagdagan pa na may nagtangkang pumatay rito.

  "I couldn't blame you," she said, accurately reading his thoughts. "Kahit ako sa sarili ko ay hindi gustong paniwalaan ang bagay na iyan."

  "Sweetheart, nakatitiyak ka bang ikaw mismo ang binabaril?"

  "Nakita ko ang binti ng lalaki, Rolf," she stated firmly, "mula sa pinagtataguan ko. Tinulungan ako ng ulan na makatakas at itinago ako ng mga matataas na damo."

  "Why would someone want to hurt you? Wala kang kakilala rito?"

  "Iyan din ang tanong ko. Ang unang dalawang insidente ay itinuring kong pagkakataon. Pero ang nangyari kahapon ay nagpatibay lang ng hinala kong may nagtatangka sa buhay ko."

  "Anong unang dalawang insidente ang ibig mong sabihin?" He frowned so hard that his face hurt.

  Ipinagtapat ni Mavis ang pagtatangka ng kung sino man na pasukin ang silid nito at gayundin ang pagbangga rito sa zigzag. "Nasabi ko na ang buong detalye sa iyo ng nangyari sa zigzag. Pagkatapos ng pagtatangkang barilin ako kahapon ay hindi ko na maaaring isantabi ang unang dalawang insidente, Rolf. Someone deliberately tried to drive me off the road onto the cliff!"

  "Bakit hindi mo sinabi sa akin ang unang pangyayari?"

  "You wouldn't believe me."

  Rolf was trembling with rage when he met her eyes. Mahirap paniwalaang may nagtatangka kay Mavis lalo at halos wala itong kakilala sa bayang iyon. Pero hindi gagawa ng kuwento si Mavis lalo at nakita naman niya ang takot sa anyo nito nang magtagpo sila sa gubat. At nakita niya ang yupi sa bumper nito at dahil walang mag-iisip na may magtatangka rito ay inisip na rin niyang trigger-happy teenagers ang may gawa niyon.

  Inabot niya ito at dinala sa dibdib niya. He was holding her tightly. May takot na gumapang sa dibdib niya. Hindi niya mababale-wala na maaaring may nagtatangka sa buhay nito. Hindi niya gugustuhing maulit ang nangyari kay Bettina kung saan wala kahit katiting na hinala na may nagtatangka sa buhay nito.

HINDI gusto ni Mavis ang tinatakbo ng isip niya. Hindi siya makapaniwalang mapagtagni-tagni niya ang mga pangyayari sa mga sandaling iyon. The police could be right. Ang mana ang dahilan ng pagpatay kay Bettina. At ngayon ay ang pagtatangka sa buhay niya. Should she die, Benjo would inherit her share. Iyon ang isinasaad sa testamento ni Benito Andrade.

  She shivered. Hindi niya gustong isipin kahit kaunti na maaaring may kinalaman si Rolf sa mga nangyayari. Had he hired someone to kill his wife? It pained her to even think about it. She realized how she loved this man so much and she didn't want to even entertain the horrifying thought. Pero wala siyang maisip man lang na kahit na anong motibo upang sa ilang araw na pagtuntong niya sa Bangui ay may nagtatangka na kaagad sa buhay niya maliban sa kayamanang minana niya.

  Did he really love her? Or was it just a lure for her to go into his trap? Ano ang gagawin niya? She closed her eyes tightly, agonizingly.

Thirty - one

Dalawang araw ang lumipas. Natitiyak ni Mavis na ang pag-uusap nila ni Rolf nang madaling-araw na iyon ay nagbigay ng strain sa pagitan nilang dalawa. Mas na nagmumula sa kanya ang pag-iwas.

  "Maaari ba tayong mag-usap?" anito nang mapagbuksan niya ng pinto ng silid niya.

  "Gabi na, Rolf. Gusto kong magpahinga."

  "Alas-otso pasado pa lang, Mavis," he said wearily. "Hindi ka sumabay sa hapunan nang marinig mong dumating ako. Magmula nang manggaling tayo sa tree house ay nararamdaman kong sadya mo akong iniiwasan. I demand to know why?"

  Umiwas siya ng tingin. "Naguguluhan ako sa nangyayari sa akin. Gusto kong mag-isip."

  "Sweetheart, nandito ako at sinisikap kong tumulong. Kaninang umaga, bago ako tumuloy sa Capistrano ay nagtungo ako sa local LTO at inaalam ko kung sino ang may-ari ng plakang TNV-541. Pero wala roon ang taong in-charge. Hindi mo ako kailangang iwasan..." naghihinakit nitong sabi.

  "Rolf, please. Hayaan mo muna akong mag-isip at—"

  "I miss you, sweetheart." Inabot siya nito at ikinulong sa mga braso. "Please don't shut me out."

  

Ako rin naman, ang gusto niyang sabihin pero litong-lito siya sa kung ano ang dapat na isipin. Nag-init ang sulok ng mga mata niya. She had involved herself with him with one single reason—her feeling. Wala naman talaga siyang alam sa pagkatao ni Rolf.

  She blinked her tears away. Nilabanan niya ang damdamin at kumawala at umatras sa loob ng silid niya. "Gusto ko nang magpahinga, Rolf, please..." She ignored the pain she saw in his eyes.

  "All right," he said with a mixture of resignation and grimness in his tone. "I will give you space. Pero pansamantala lang, Mavis. Hindi ako papayag na manatili tayong ganito."

  Isasara na niya ang pinto nang pigilan nito. "Huwag kang aalis ng bahay nang hindi ako kasama." Pagkasabi niyon ay ito na mismo ang humila sa pinto pasara.

  Nanatiling nakasandal si Mavis sa likod ng pinto. Nasasaktan siya sa ginagawa niyang pag-iwas dito. Hindi niya gustong maghinala pero lahat ng motibo ay sa inheritance lamang nagtutukoy.

  Kinabukasan paggising niya ay nakaalis na si Rolf patungo sa Capistrano.

  "Sasama ako sa iyo sa windmills, Tita Mavs," hiling ni Benjo nang malamang pupunta siya sa kinaroroonan ng windmills.

  "Huwag na, Benjo, baka magalit si Daddy mo. Hindi kita naipagpaalam." Sinulyapan niya si Anna na nag-alikabok sa paligid. Alam niyang naririnig siya nito at natitiyak niyang kokontra ito sa sandaling isama niya ang bata.

  "'Di rin naman tayo nagpaalam nang magpunta tayo sa McDo, ah. Pero 'di nagalit si Daddy."

  She wrinkled her nose at him. "I don't want to push my luck. Promise, dadalhin kita uli si McDo. But not today, kiddo."

  She asked Anna for directions to the windmills. Itinuro nitong may isang makitid at maalikabok na daan patungo sa windmills. Gamit ang four-wheel drive ay tinunton niya ang daan. Anna said it was more or less, two kilometers from the Andrade properties, using the shortcut road.

  Tama si Rolf. Hindi siya dapat umalis nang nag-iisa. But she was bored. She had talked to her parents already last night. Hindi niya sinabi ang mga pagtatangka sa kanya dahil mag-aalala lang ang mga magulang. Lalo na ang mommy niya. Gayon man, pumayag ang mag-asawang bumalik sa Pilipinas at tulungan siya sa negosyong balak niya. As usual her mother had argued vehemently. Pero napahinuhod niya ito sa tulong na rin ni Armando. Darating ang mga magulang niya pagkatapos ng dalawang linggo.

  Ilang sandali pa'y natatanaw na ni Mavis sa malayo ang mga turbines. Sa kanan niya ay ang dagat at sa kaliwa ay ang malalagong damo. Napahugot siya ng hininga sa kagandahang natatanaw. They were amazing. And this was her hometown. Walang ano mang panganib ang makapagtataboy sa kanya sa lugar na ito.

  Itinuloy niya ang Wrangler Jeep sa mismong baybayin at ipinarada sa malapit sa mga hilera ng bangka. Pagkatapos ay naglakad siya patungo sa mga tao. Grupo-grupo ang mga ito. Kanya-kanyang kuhanan ng larawan. Patamad siyang naglalakad nang may mahagip ang sulok ng mata niya sa dako ng mababang damong nagpupuno. Mabilis ang ginawa niyang paglingon. But there was no one there. Pero natitiyak niyang may tao siyang nasulyapan.

  She was getting paranoid. Gayunman, binilisan niya ang lakad patungo sa karamihan ng tao. Lakad-takbo ang ginawa niya. Totoong hindi naman nalalayo ang mga tao pero ano ang laban niya sa bala ng baril.

  She joined a group of local tourists. Then she looked around her. Wala naman siyang nakikitang kahina-hinala. Huminga siya nang malalim at nakimasid na rin sa mga naroroong turista.

  "Excuse me..."

  Nagulat pa si Mavis nang maramdaman ang kamay na humawak sa braso niya. Isang magandang babaeng sa tantiya niya ay matanda sa kanya nang anim o pitong taon. Kumaway ito sandali sa mga kasama na naglakad-lakad na palayo sa kanila habang kumukuha ng mga litrato sa turbines.

  "Yes?" Mavis said frowning at the stranger.

  Alanganing ngumiti ang babae. "Those are my friends from Manila. Sinamahan ko sila rito. Ako si Donna..." anito na tila inaasahang kilala niya. But of course the name was familiar.

  "Do I know you?"

  "No, we haven't met. Pero nakita kita sa McDonald's minsan. Kasama mo si Benjo. Nasa kabilang bahagi kami. Balak ko sanang kumustahin si Benjo pero nag-alangan ako. Baka hindi na niya ako kilala. Isa pa'y palabas na kayo..." pagbibigay-linaw ng babae sa pagtataka niya kung bakit siya nito nilapitan. 

  Ah. So the ex-fiancée.

  "Are you Benjo's new tutor? Hindi na ba si Teacher Solita?"

  Her tone was friendly. Gayunma'y hindi kaagad siya makahagilap ng salita. It took her a few seconds before she found her voice. "Ako si Mavis Andrade, ang kahati ni Benjo sa mana." Kung naging kasintahan ito ni Rolf ay natitiyak niyang alam nito ang tungkol sa inheritance. "Ms. de Gracia's still Benjo's tutor."

  Sandali lang ang pagkamanghang gumuhit sa mga mata nito. "Ah. Of course. Hindi minsang nabanggit ni Rolf na may kahati nga sa mana si Benjo..." She paused. Pagkatapos ay idinugtong, "Kumusta si Rolf?"

  Nakita niya ang pagguhit ng lungkot at pananabik sa mga mata ng babae na pinagtatakhan niya. "He's fine," naiilang niyang sagot kasabay ng pagkibit ng mga balikat.

  Malungkot na nagbuntong-hininga ang babae. Pagkatapos ay muli siyang tinitigan. "Maganda ka."

  She rose a brow. "Why, thank you."

  "At si Rolf ang uring lapitin ng babae," dugtong nito. "Hindi malayong magustuhan ka niya o ikaw sa kanya."

  "Well, if ever, it's none of your business." 

Strange woman , she thought.

  "Pero ipinapayo ko sa iyong iwasan mo siya."

  Bigla ang pagsungaw ng iritasyon sa dibdib ni Mavis. "Your advice is unsolicited. Maliban sa pangalan mo ay hindi kita kilala!"

  Tumango ito, sinundan ng tingin ang mga kasamahang ilang yarda lang ang layo mula sa kanila. Malungkot na umiling. "Consider it a well-meaning advice. Para sa kapakanan mo."

  "Hindi ako ikaw. Kung sakaling magkatotoo ang sinabi mo ay tinitiyak ko sa iyong ibibigay ko kay Rolf ang buong tiwala ko. Hindi ko sisirain ang aming relasyon dahil naniniwala ako sa mga walang-katibayang akusasyon!" She winced inwardly. Hindi ba at may bahagya na siyang pagdududa sa dibdib niya.

  Natigilan ito. Sa wari ay nagulat sa sinabi niya. "So you knew that already." Donna sighed. "Iyan ang inakala ng lahat nang magpakasal ako sa iba. But I loved Rolf. Sa kabila ng mga balita'y hindi ko kailanman inisip na magagawa niya ang ibinibintang sa kanya. Though I never had the chance to tell him that."

  Nagsalubong ang mga kilay niya. Hindi malaman kung paano sasagutin ang sinabi nito. "You loved him and yet you married another man."

  "That is true. Pero hindi sa kadahilanang iniisip ng marami," she said. She stared at her intently. "Rolf is irresistible. Hindi ko masisi ang sino man na magkagusto sa kanya. Pero ito lang ang masasabi ko, if and when you happen to fall for him..." She paused, may ilang sandaling nag-atubili, malalim na huminga, bago, "... mag-iingat ka." Tumalikod na ito at lumakad patungo sa mga kasamahan.

  Naiwang nakasunod ng tingin si Mavis dito. Hindi niya matiyak kung ano ang iisipin. And she was suddenly confused. Kung binalak man niyang magtagal nang ilang sandali sa lugar na iyon ay nagbago ang isip niya. Lumakad siya pabalik sa pinagparadahan niya ng sasakyan nang may mahagip siya ng tingin sa gitna ng ilang turista.

  Si Mang Fermin. She frowned. Lalo na nang sa muli niyang pagtingin ay bahagi na lang ng ulo nito ang nakita niya at nakisiksik na sa grupo. Sinusundan ba siya nito? Bakit?

  Habang nagbibiyahe pauwi ay nililigalig ang kaisipan niya ng pagkakita kay Mang Fermin. At ang mga sinabi ni Donna. Malinaw nitong ipinahiwatig na hindi nito nilayuan si Rolf nang dahil inakusahan ang huli na murderer.

  Kasabay niyon, bakit siya nito pinag-iingat? Kanino siya mag-iingat? It was illogical to think that she was being warned against Rolf if Donna didn't believe Rolf was a murderer.

  Papasok pa lang siya sa garahe ay natanaw na niya si Rolf. Sa anyo nito ay alam na niyang galit ito. Hindi pa man halos humihinto ang Wrangler ay binuksan na nito ang pinto ng sasakyan niya.

  "Saan ka galing?" galit nitong tanong. "Malinaw kong ibinilin na huwag kang aalis nang walang kasama!"

  "You are not my keeper, Rolf," sagot niya sa kalmanteng tinig bagaman naiinis sa inaasal nito. Hinugot niya ang susi sa ignition at lumabas ng sasakyan.

  "What's wrong with you?" angil nito, hinawakan siya sa braso nang akma siyang papasok sa kabahayan. "Hindi mo ba naintindihan ang bilin ko?"

  "Ayokong makulong sa sarili kong pamamahay nang walang takdang panahon!" she snapped back. Pinagsama-samang gulo ng isip sa namagitang pag-uusap nila ni Donna; sa mga nangyayaring pagtatangka sa kanya; at sa wari ay pag-eespiya sa kanya ni Fermin kanina, ay hindi niya maiwasang gumanti rin ng galit. "Wala kang karapatang diktahan kung ano ang dapat at hindi ko dapat gawin!"

  "Sinabi mo lang ang mga pagtatangka sa iyo pagkatapos ay heto at umalis ka nang nag-iisa! O baka naman gawa-gawa mo lang ang mga sinabi mo? Tutal walang dahilan para pagtangkaan ka!"

  "I don't care if you believe me or not!"

  "Sinisikap kong paniwalaan ang mga sinasabi mo sa akin, Mavis. Hindi madaling paniwalaan ang tungkol sa mga pangitain mo. Idinagdag mo pa ang mga pagtatangka sa iyo, na sa paano ko man isipin ay hindi ko mabigyan ng dahilan. Still, I am trying to—"

  "Bakit mahirap isipin?" ganti ni Mavis, nasaktan sa ipinahihiwatig nito na lahat ng mga ipinagtapat niya ay maaaring gawa-gawa niya lang. He could have just indulged her after the steamy sex. And that she could actually be a nut case.

  "The motive is money, Rolf. Hindi ba at ikaw ang makikinabang kapag namatay ako bilang trustee ni Benjo? Ano ang malay ko kung ikaw ang may kagagawan ng lahat ng mga pagtatangka sa buhay ko!" She couldn't believe she just said that. Lalo na nang makita ang pagkamangha sa mukha nito. Subalit huli na para bawiin niya ang sinabi.

  Rolf went still. Pain crossed his eyes. Pero agad iyong naitago at tumiim ang mga bagang.

  "I-I didn't mean that," she said repentantly.

  "So, after all, naniniwala ka sa akusasyon sa akin. Wala pang tatlong araw mula nang sabihin mo sa aking naniniwala kang hindi ako ang pumatay sa asawa ko..." wika nito sa mababa at naghihinanakit na tono.

  "No, Rolf. I don't believe you murdered your wife," she said in a rush, meaning it.

  Subalit nakatalikod na ito kaagad. Nahagip pa niya ng tingin ang hinanakit sa mga mata nito. Mavis groaned agonizingly. Napasandal siya sa pinto ng Wrangler at sinikap huwag mapabulalas ng iyak. Nagulat pa siya nang marinig ang andar ng makina ng pickup nito.

  "Rolf!" tawag niya nang magdaan ang sasakyan nito sa tabi niya subalit tuloy-tuloy ito hanggang sa makalabas ng gate.

  Hindi na niya mapigilan ang mapaiyak. Paano niya nasabi iyon? Sa kabila ng pagdududa ay hindi niya maitatangging sa kaibuturan ng puso niya ay walang kinalaman si Rolf sa pagkamatay ng asawa. Sa isang banda, ano ang magiging motibo ng isa para pagtangkaan ang buhay niya?

  Pinahid ni Mavis ng mga palad ang mga luhang nag-uunahan sa mga pisngi niya. Pagkatapos ay nagmamadaling pumasok sa loob ng bahay. Hindi niya pinansin si Anna na kanina pa nakatayo sa pinto at narinig ang palitan nila ng mga salita.

  Halos buong magdamag siyang umiiyak at nag-aabang na marinig ang pagpasok ng sasakyan nito sa garahe. Subalit nakatulugan na lang niya ang paghihintay dahil hindi umuwi nang gabing iyon si Rolf.

  Kinabukasan ay tanghali na siyang nagising dala ng puyat. Tahimik ang buong bahay. Wala si Anna at Benjo. Paglabas niya sa kusina ay inabutan niya roon si Mang Fermin na nagkakape.

  "Magandang umaga po. Wala po yata sina Anna at Benjo?" tanong niya at umabot ng tasa sa cupboard.

  "Kararating ko rin lang mula sa aplaya," anito at nilingon ang lababo. Nakita ni Mavis ang mga sariwang isda na nasa supot pa na plastic. "Hindi ko namalayang umalis si Anna. Kapapasok ko lang nang makaringgan kong may kausap sa telepono. Baka umalis at isinama ang bata."

  Gusto sana niyang tanungin ang matanda kung ano ang ginagawa nito sa windmills kahapon pero agad na itong nakatayo at lumabas ng kusina patungo sa likod. Napailing na lamang siya at itinuloy na ang pagsasalin ng kape. Dala ang tasa ng kape ay lumabas siya ng kusina patungo sa sala. Balak niyang sa itaas na ipagpatuloy ang pagkakape nang mag-ring ang telepono.

  May ilang sandali siyang nag-alangan bago niya ito sinagot. "Hello..."

  "Mavis," wika ng kabilang linya at bago pa siya makapagsalita'y agad nitong sinundan ang sinabi. "Si... si Anna ito. Narito kami ni Benjo sa tree house..."

  So, doon nagtungo ang dalawa. Pero bakit parang may strain sa tinig nito? "May ipagbibilin ka?"

  "Kung... maaari'y sunduin mo kami rito. N-nagpilit si Benjo na magtungo kami rito..."

  She frowned. "Paano kayo nakarating diyan? Ano ang gamit ninyong sasakyan?"

  "Ang... scooter ko. At hindi ko mapaandar... naubusan ng gas. Namemerhuwisyo na ang bata at iyak nang iyak..."

  "Hintayin n'yo ako diyan," aniya at ibinaba na ang telepono.

  Ilang sandaling nanatiling nakatayo roon si Mavis bago tinungo ang kusina upang magpaalam kay Mang Fermin. Subalit wala ito roon, wala rin sa kuwadra. Balak niyang puntahan ito sa bunkhouse subalit hindi niya itinuloy ang iniisip. Kahit paano ay wala siyang tiwala rito. Si Mang Fermin ay isa sa iilang taong pinaghihinalaan niyang nagtatangkang gawan siya ng masama. Pero nananatili pa rin ang tanong kung bakit?

  Hindi niya gustong umalis nang hindi nagbibilin. Hindi niya gustong maulit ang nangyari kahapon sa kanila ni Rolf. Maaari itong umuwi ano mang oras lalo at hindi ito umuwi kagabi.

“ANNA!” pagalit na tawag ni Rolf pagkapasok na pagkapasok sa kabahayan. “Anna!”

  "Wala si Anna, Rolf," sigaw ni Mang Fermin mula sa kusina na nagpahinto sa kanya sa akmang pagpanhik sa hagdan. Nagmamadali siyang tinungo ang kusina. Naroon si Fermin at naglilinis ng isda.

  "Wala sina Anna at si Benjo," ani Fermin. "Baka nasa bayan. Bakit ba?"

  "Nasaan si Mavis? Bakit wala ang sasakyan niya sa garahe?"

  Nagsalubong ang kilay ng matandang lalaki. "Aba'y kausap ko lang wala pa yatang labinlimang minuto, ah. Akala ko'y nasa itaas."

  Tumiim ang mga bagang niya. "Tiyo Fermin naman. Hindi ba mahigpit kong bilin sa inyo na bantayan ninyo ang bawat kilos at galaw ni Mavis?"

  "Naligo lang ako sandali sa bunkhouse, Rolf," depensa nito, itinabi ang nilinis na isda at naghugas ng mga kamay. "Hindi ko naman iisiping aalis ang babaeng iyon dahil nagkakape siya nang iwan ko."

  "Mapanganib para sa kanya ang lumakad nang nag-iisa, Fermin!"

  "Hindi ko naiintindihan ang lahat ng ito, Rolf. Paanong manganganib si Mavis?"

  "Tiyo Fermin, mula sa LTO ay nalaman ko kung sino ang may-ari ng sasakyang ginamit ng pumatay kay Bettina!" Hindi niya malaman kung ano ang gagawin.

  "Ano ang sinasabi mo?" Sandali itong nahinto sa pag-abot sa handtowel na nakasabit sa handle ng ref. "Ano ang kinalaman ni Mavis sa—" Nahinto ito sa sinasabi nang makita ang papel na nakaipit sa refrigerator magnet. "Heto at may mensahe yatang iniwan."

  Bigla ang lingon niya at nang makita ang tinutukoy ni Fermin ay agad iyong hinablot mula sa kamay nito.

Mang Fermin,

  Tumawag si Anna at nasa tree house daw sila ni Benjo. Nagpapasundo dahil naubusan ng gas....

                                                        Mavis

  Ibinigay niya kay Fermin ang mensahe. Nagkatinginan silang dalawa. Gumuhit ang matinding takot sa dibdib niya sa paraang tila iyon mabibiyak. "Tumawag ka ng pulis, Tiyo Fermin. Bilisan mo at samahan mo sila sa tree house! At sana'y hindi niya kaagad matandaan ang daan patungo sa tree house!"

Thirty - two

“Ano ang gagawin ng asawa mo kay Benjo? Mga walanghiya kayo!” sigaw ni Anna, sinulyapan ang lalaking nakasandal sa may bintana ng tree house at nakangisi sa kanya, panay ang hitit ng sigarilyo.

  "Huwag kang mag-alala, Anna. Mananatili sa Mister Donut si Benjo at ang walang kamalay-malay kong asawa." Humalakhak ito. "Hihintayin ako roon ni Val. Alam mo namang hindi kayang magmaneho ng matandang iyon. At ikaw at si Mavis ay mamamatay na magkasama dito sa kubo..."

  Napaungol si Anna. Gusto niyang paniwalaang isang masamang panaginip ang lahat. Tinawagan siya ni Solita kaninang umaga para ihatid si Benjo sa Mister Donut sa bayan. Ayon dito'y naroon ang isa nitong itini-tutor at gustong mag-blow out dahil birthday. Kaibigan ng pamilya si Solita at hindi siya naghihinalang may gagawin itong masama. Inihatid niya si Benjo sa bayan na ilang minuto lang naman gamit ang scooter niya mula sa asyenda.

  Wala siyang nakitang bata roon at walang tao ang donut house dahil maaga pa naman at sa wari ay kabubukas lang. Ang naroon ay si Val de Gracia, ang asawa nito. Ipinasok niya si Benjo at agad na nagbilin si Solita sa asawa na bantayan ang bata at ibigay ang lahat ng gustong donuts.

  Hinawakan siya ni Solita sa braso at halos hilahin palabas patungo sa kinaparadahan ng kotse nito at pilit na isinakay. Hindi ito sumasagot sa mga tanong niya kung saan sila patungo. Napuna na lamang niyang pabalik sila sa asyenda. Lamang sa halip na sa bahay ay sa daan patungo sa gubat siya nito itinuloy.

  

“Solita, naloloka ka na ba? Ano ang gagawin natin diyan sa tree house?” Nagpakatanggi-tanggi siyang bumaba ng kotse nito na nakaparada may sampung yarda mula sa tree house dahil wala nang daan doon para sa kotse, malibang four-wheel drive iyon.

  "Huwag kang tatanggi, Anna, kung gusto mong hindi masaktan si Benjo. Hindi mangingimi si Val na patayin ang bata sa sandaling hindi ako nakabalik."

  Anna was shocked. Sa una'y inakala niyang nagbibiro lang ito subalit nang makita niya ang hawak nitong baril ay ganoon na lang ang kaba niya. Patulak siya nitong pinalakad patungo sa tree house. Pero naghisterya siya sa ibaba ng puno, sanhi upang ang lalaking nasa itaas ng tree house ay bumaba at pakaladkad siyang hinila papanhik sa gitna ng pagtitili niya.

  Ang lalaki ay may-edad na subalit mukha pa ring malakas dahil matipuno ang katawan. Patuloy siyang nanlaban kahit nang nasa itaas na siya. Isang malakas na sampal ang ibinigay nito sa kanya. Ilang sandali rin siyang nawalan ng malay. Nang magmulat siya ng mga mata'y nakatali na siya sa haligi.

  "Sasabihin ni Benjo na magkasama tayo, Solita!"

  Isang ngiti ang pinakawalan ni Solita. "Hindi nakita ni Benjo na sumakay ka sa kotse ko, Anna. Sasabihin kong nagpaalam kang may bibilhin. Hindi kayang ipaliwanag ng isang limang taong gulang na bata ang haba at iksi ng oras."

  "Bakit mo ginagawa ito?" nalilitong tanong niya. Humalo ang luha niya sa dugong nasa bibig niya. "Itinuring kang pamilya ng mga Montilla!"

  Subalit bago nasagot ni Solita iyon ay isang tinig ang maririnig mula sa ibaba. "Anna... Benjo!"

  Ngumiti si Solita. Sinenyasan ang kasamang lalaki na agad tumayo sa may gilid ng entrada.

  "Mavis, huwag kang pumanhik!" sigaw-babala ni Anna. Agad siyang binalingan ni Solita at sinampal. Napasigaw siya.

NARINIG ni Mavis ang sigaw pero hindi niya naunawaan. Hustong nakapanhik siya ay agad siyang sinunggaban ng lalaki at hinatak sa loob ng kubo sa gulat niya.

  "Ano ang ibig sabihin nito?" tanong ni Mavis na nagulat nang makitang duguan ang bibig ni Anna at nakatali sa haligi. "Anna!"

  "Hello, Mavis..." bungad ni Solita mula sa kanang bahagi niya at hindi niya kaagad napuna.

  "Solita?"

  "Hindi ka dapat nakatakas nang araw na barilin ka ni Gardo, Mavis..." Nilapitan siya at isang malakas na sampal ang ipinadapo sa mukha niya sa pagkabigla niya. Napaatras siya sapo ang pisngi. "Para iyan sa ginawa mong pakikipagtalik kay Rolf dito sa mismong kubong ito!"

  Napasinghap si Mavis. Totoo ang hinala niyang nasa paligid lang ang nagtangkang pumatay sa kanya. Na alam nitong nasa kubo siya. "Nasaan si Benjo?" nahihintakutang tanong niya kay Anna.

  "H-hindi niya sasaktan si Benjo..." usal ni Anna, puno ng takot ang mukha at pilit na kumakawala mula sa pagkakatali.

  Confused and now scared, Mavis turned to Solita. "Ano ang kasalanan ko sa iyo, Solita, at gusto mo akong patayin?"

  "You are a slut! Kararating mo lang ay inakit mo na kaagad si Rolf. Hindi mo siya dapat pinatulan, Mavis! Akin siya!"

  Napaatras siya sa poot na nasa mga mata nito. Likod ng lalaki ang naatrasan niya at marahas siyang hinawakan sa magkabilang balikat. Lumilinaw sa isip niya ang babaeng nasa likod ng berdeng Toyota Corolla. She tried to fight the visions away.

  "Ikaw ang pumatay kay Bettina!"

  Napasinghap si Solita, nanlaki ang mga mata at napatingin sa lalaking nasa likod niya. "Paano mo nalaman iyan?"

  "Hindi na mahalaga kung paano ko nalaman. Tinakot mo rin ba si Donna na papatayin? Kaya ba napilitan siyang tapusin ang relasyon nila ni Rolf?"

  It was a wild guess. Ngayon niya natiyak kung ano ang ibig sabihin ni Donna na mag-iingat siya. And it was too late for that. Sa anyo ni Solita ay natitiyak niyang papatayin siya nito. Fear, as she had never felt before, crept her skin as if it were a venomous snake.

  Sa malalaking hakbang ay lumakad si Solita patungo sa may papag sa likuran ni Gardo. "Patayin mo ang dalawang iyan pag-alis ko!" utos nito kay Gardo, saka dinampot ang lata ng gasolina sa ibabaw ng papag na noon lang napansin ni Mavis at sinipa. Bumuhos ang laman niyon sa papag. "Tiyakin mong matutupok sila kasama ng kubong ito!"

  "Bakit ginagawa mo ito, Solita?" Anna shouted in a voice filled with fear. "Hindi ko naiintindihan ito. Ano ang kasalanan ko? Itinuring kitang kapatid."

  Paismid nitong nilingon si Anna. "Sa akala mo ba ay hindi ko napupuna ang masuyo mong pagtitig kay Rolf sa maraming pagkakataon?" Imbing humalakhak ito. "Nagkataong alam kong hindi ka pinapatulan ni Rolf dahil bukod sa pilantod ka na'y mutsatsa ka lang. Kung hindi ay noon ka pa nawala sa mundong ito, Anna."

  Stunned, Anna gaped at Solita. "May asawa ka, Solita. Hindi mapapasaiyo si Rolf. Hindi ka niya papatulan!"

  Iglap ang ginawa nitong paghakbang patungo kay Anna at isang sipa sa mukha ang ginawa ng babae. Napasigaw sa sakit si Anna. Si Mavis ay akmang dadaluhungin si Solita subalit mahigpit ang mga kamay na humahawak sa kanya.

  "Ako ang dapat na pakakasalan ni Rolf kung hindi nakialam ang ama niya! Nahuli niya kaming nagtatalik ni Rolf sa bodega sa tabakuhan. Nagalit siya sa akin at binantaan niya si Rolf. Makalipas lamang ang ilang linggo ay may kasintahan nang iba si Rolf, si Bettina! I would have killed her right away. Pero hindi ako nagkaroon ng pagkakataon. Hindi na lang sana siya nagbalik nang iwan niya si Rolf..."

  "S-si Tiyong? May kinalaman ka ba sa... sa..."

  Tila baliw na humalakhak si Solita. "Nang maging magkasintahan kami ni Rolf ay pinatawad ko ang papang niya sa kasalanan niya sa aking ina. Subalit inilayo ni Tiyong Amador si Rolf sa akin!" Muling nanlisik ang mga mata nito. "Hindi ko siya mapapatawad doon. Dahil sa kanya'y napilitang magpakasal sa isang walang kuwentang babae si Rolf!"

  "You are insanely obsessed!" Mavis exclaimed. "Tulad ng sabi ni Anna, hindi mapapasaiyo si Rolf dahil may asawa ka at—"

  "Matanda na ang asawa ko, Mavis..." Her smile was indulgent, as if Mavis was a kid. Mula sa poot ay kay dali itong nagbago ng ekspresyon. "Another attack would kill him. I married him because I needed his money. Kapag nawala siya'y hindi na mahirap para kay Rolf na pakasalan ako. Alam kong mahal niya ako hanggang ngayon. Napilitan lang siyang sundin ang papang niya.

  "At hindi niya tatanggihan ang magiging pakiusap sa kanya ni Tiyang Asuncion. She's old and weak. Anna knows how Rolf's mother adored me..." Ipinagpatuloy na nito ang paglabas. "Kill them, Gardo. Sunugin ang tree house."

  "Pagkatapos kong pagsawain ang sarili ko sa mga babaeng ito, Solita," nakangising sabi nito. Nangilabot si Mavis sa hiningang nararamdaman niya sa may batok.

  Tumiim ang mga mata ni Solita sa pagkakatitig kay Gardo. "All right, siguruhin mo lang na mapapatay mo ang mga iyan sa sunog. Kung hindi'y wala kang salaping makukuha sa akin!"

  Umatras si Mavis upang paraanin si Solita. Lumuwag ang pagkakahawak ng lalaki sa kanya sa ginawa niya. She remained still. Gustong sumabog ang dibdib sa kaba. Hinintay niyang nasa maliit na landing si Solita bago sa isang kisapmata'y ubod-lakas niyang itinulak ang lalaki sa likod niya. Dahil nabigla ay napaupo ito sa papag.

  Humakbang siya patungo kay Solita na napalingon sa kanya. Hindi nito inaasahan ang isang sipa sa likod nito mula kay Mavis. Sanhi iyon upang mawalan ito ng panimbang at mahulog. Tili nito ang maririnig sa buong paligid. Sandali lang ang pagkalito ni Gardo, poot na hinarap si Mavis at isang malakas na sampal ang ipinadapo sa kanya at napasadsad siya sa ibaba ng bintana.

  Nagmamadali itong tumakbo sa may landing at napaungol nang malakas nang makita ang katawan ni Solita na nakahandusay sa ibaba ng kubo. Poot itong nagbalik sa loob. Wala sa loob na itinapon nito ang sigarilyong hinihitit sa dako ng papag. Hinugot ni Gardo ang baril mula sa pagkakasuksok sa pantalon at itinuon sa kanila ni Anna at ikinasa iyon.

  "Papatayin ko kayo!"

  Tumili si Anna at sumiksik sa dingding nang ituon ni Gardo dito ang baril. Tinakbo ni Mavis ang lalaki at itinaas ang kamay. Pumutok ang baril sa itaas ng kubo. Muli siyang binalya ng lalaki at sa kanya itinuon ang baril. She nearly heard the neighing of the horse. Mavis thought she'd die in that moment.

  Subalit mula sa entrada ng kubo ay lumitaw si Rolf. Isang bigwas ang tinanggap ni Gardo sa likod nito na nagpasadsad dito sa bintana. Bumigay ang marupok na bintana at nag-crack. Sinundan ni Rolf ng tadyak si Gardo. Kasabay ng pagtama ng paa nito sa tiyan ni Gardo ay ang pagputok ng baril nito at tumama sa balikat ni Rolf.

  Magkasabay na tumili sina Mavis at Anna.

  Tuluyang bumigay ang buong bintana subalit bago tuluyang nahulog si Gardo ay dinakma nito ang binti niya. Muling napatili si Mavis, hindi inaasahan ang gagawin ng lalaki. Nahila siya nito at kalahati ng katawan niya'y nasa ere na nang maabutan siya ni Rolf.

  "Humawak ka nang mahigpit sa akin, Mavis!"

  "Nasusunog na ang papag, Rolf!" sigaw ni Anna na nagpa-panic na. "Masusunog tayo rito!"

  Nangunyapit si Mavis nang mahigpit sa mga balikat ni Rolf. Nalanghap niya ang amoy ng sariwang dugo mula sa sugat nito at noon niya napansing tinitiis ng lalaki ang pagkakahawak niya sa mismong sugat nito. Mabilis niyang inilipat ang kamay sa leeg nito.

  

Oh, my god… oh, my god. She was scared.

  "Where's... Benjo?" tanong nito, nakabalatay ang takot, galit, at sakit sa mukha.

  "Hawak ni Val si Benjo, Rolf. Nasa bayan sila," pahagulhol na sabi ni Anna.

  Nasasaktan na si Mavis sa bigat ni Gardo na hindi gustong bumitaw sa pagkakahawak sa binti niya. Dalawang kamay na nito ang nakakapit. May pakiramdam siyang matatanggal sa socket ang binti niya. Pareho na rin nilang napapansin na unti-unti na ring bumibigay ang marupok na sahig at ang dingding na sumasangga sa lakas nila ni Rolf.

  Hindi niya gustong ipakita ang sindak niya. Unti-unting nauubusan ng lakas si Rolf dahil sa tama ng baril dito sa ibabang balikat. Ubod-lakas siya nitong pinipigilan upang huwag tuluyang bumulusok sa ibaba kasama si Gardo. Humigit-kumulang twelve feet ang tree house mula sa lupa. Kung hindi sila mababalian ay mamamatay sila kung sa malalaking ugat sila babagsak. Subalit natitiyak niyang mas mauuna silang mamatay sa tulos ng kawayang ibinakod sa paligid ng tree house.

  Unti-unting na ring kinakain ng apoy ang buong papag. Nararamdaman na nila ang init sa katawan nila. Sa susunod na mga sandali ay kakalat ang apoy at matutupok ang tree house. Si Anna ay walang tigil sa pagtili. Nang sa gitna ng sindak at takot ay may naalala siya.

  "Rolf, kunin mo ang kitchen knife na isiniksik ko sa bulsa ng pantalon ko! Hurry!"

  "Bakit ka may..." He stopped in midsentence. Mabilis nitong kinapa ang bulsa ng pantalon niya. It was only a six-inch jagged kitchen knife but it was a lot. Inayos nito ang kitchen knife sa kanan nitong kamay.

  Rolf kissed the top of her head. He took a deep painful breath. "Hold on, sweetheart. Bibitaw ang isang kamay ko sa iyo." Mavis gripped his neck.

  Sa isang siglap ay pinuntirya nito ang brasong humahawak sa binti ni Mavis. Pasigaw na bumitaw si Gardo at tuloy-tuloy na nahulog sa mga tulos na kawayan. Magkayakap na napahiga sa sahig silang dalawa. Subalit agad ding naghiwalay nang muling tumili si Anna. Mabilis itong kinalagan ni Rolf. Ang apoy ay tuluyan nang tumupok sa kabilang bahagi ng kubo.

  "Go, sweetheart. Mauna kang bumaba!" utos ni Rolf sa kanya, nakaalalay ito kay Anna, grimacing at the same time.

  Nagmamadali niyang tinungo ang makeshift stairs at sinimulang bumaba kahit na nagkakadulas-dulas siya at nagmuntik-muntikanang mahulog. Nang lumingon siya'y dalawang pulis ang naroroon. Ang isa ay tinungo ang katawan ni Gardo na nakatihaya sa mga tulos. He was barely alive. Ang isa ay mabilis na nilapitan si Solita.

  Nang tumingala siya'y napuna niya ang matinding sindak sa mga mata ni Anna na nakatitig sa makeshift stairs habang kumakalat na ang apoy. What was she doing? Bakit nag-aatubili itong bumaba?

  "H-h-hindi ako ma... makakababa, Rolf!"

  "Kailangan mong bumaba, Anna, kung hindi ay aabutan tayo ng apoy!"

  "Anna, bumaba ka!" mula sa ibaba ay sigaw ni Fermin. "Ano man ang mangyari ay sasaluhin kita!"

  "R-Rolf..."

  "Kasunod mo ako. Hurry up. Nararamdaman ko na ang init sa balat ko, Anna. Please. You can make it... or we'll both die here!" utos ni Rolf na may kasamang pakiusap.

  "Sige na, Anna. Natutupok na ang kubo," pahinuhod ni Mang Fermin at inakyat ang ilang baitang ng hagdan. "Kaunti na lang ang babain mo at narito ako."

  Inalalayan ni Rolf si Anna sa pagbaba patalikod. Nanginginig ang buong katawan nito sa takot. Kasama ng kabang aabutan ng apoy sina Rolf at Anna ay pinagtatakhan ni Mavis ang mga nangyayari. Inabot ni Mang Fermin ang nanginginig na si Anna sa kanang kaliwang kamay habang ang kanang kamay ay nakakapit sa dalawang dangkal na dos por tres na hagdang nakapako sa kahoy.

  Kasunod ng dalawa si Rolf na nang mangalahati sa hagdan ay tinalon ang gilid patungo sa lupa. Sindak na nakasunod ng tingin si Mavis. Humigit-kumulang ay pitong talampakan pa ang layo nito at may sugat pa. Subalit kung hindi naman nito ginawa ang pagtalon ay aabutan ito ng dila ng apoy na tumutupok sa kubo.

  Sapo ang balikat at paungol na gumulong ito sa lupa palayo sa mismong puno. Tinakbo ni Mavis si Rolf at humagulhol ng iyak na niyakap ito.

  "Sshh, baby," anito. "I'm... all right."

  "No, you're not!" she hurled at him. Magkasama ang takot at galit sa tinig, marami nang dugo ang nawala rito at nakikita niyang nanghihina na ito. "And you jumped, damn you, Rolf! You could have injured yourself more!"

  "I'll live, sweetheart..." Sa kabila ng sakit na nararamdaman ay may nakitang kislap sa mga mata nito si Mavis.

  Pinahid niya ng mga kamay ang mga luha. Glared at him angrily. "You should be! If you die on me, I'll hate you forever!" Nilingon niya ang mga pulis at tinilian. "Iwanan ninyo iyang patay! Ang buhay ang asikasuhin ninyo. Dalhin ninyo siya sa sasakyan!"

  Nagulat pa si Mavis nang hilahin siya ni Rolf patungo rito at mariing hinagkan sa mga labi. Pagkatapos ay bumitaw at unti-unting bumagsak pabalik sa lupa. "Rolf!"

Thirty - three

Mula sa pagkakahingalay sa monoblock lounge ay buong pagmamahal na pinagmamasdan ni Mavis si Rolf habang nagbibigay ng instructions sa mga karpintero. Nearby, Rolf was playing with his dog. Gardo didn’t survive the fall. Napag-alaman ding may mga kaso ito sa batas sa Maynila. Si Solita ay buhay. Subalit para na ring patay dahil hindi na nito maikilos ang buong katawan na naparalisa.

  Si Benjo ay kasama pa rin ni Val de Gracia sa donut house nang puntahan doon nina Mang Fermin at Anna at ng mga pulis. Si Mavis ay kasama sa pagdadala kay Rolf sa ospital. Ganoon na lang ang kabiglaanan ni Val de Gracia nang malaman ang buong pangyayari.

  Si Solita at si Gardo, ayon kay Rolf ay mag-ama. Solita's mother had been Rolf's father's girlfriend before Amador had married his wife, Asuncion. Limang taon pa lang si Solita nang maghiwalay ang mga magulang nito. A diary in Solita's house was found. Sa isip nito ay si Amador ang dahilan ng paghihiwalay ng mga magulang gayong ang katotohanan ay iniwan ng ama nito ang asawa at sumama sa ibang babae.

  Hindi inaasahan ng ina ni Solita ang pagpapakasal ni Amador kay Asuncion. Gayunman, umaasa itong ipagpapatuloy ni Amador ang relasyon dito. Lihim na sinusundan ng ina ni Solita si Amador at nakikiusap na huwag itong tuluyang iwan subalit tumanggi si Amador na naging tapat sa asawa. Isang umaga ay napasukan ng batang Solita ang ina na nakabitin mula sa kisame.

  Nakatala rin doon na tinangka nitong patayin si Donna sa pamamagitan ng pag-aalis ng preno ng sasakyan nito. But Donna survived the accident with slight injury. Sinundan iyon ng mga threatening calls. Iyon ang totoong dahilan kung bakit nakipagtalusira si Donna kay Rolf. Natakot ito.

  Nakatala roon ang ginawa nitong pagpatay sa papang ni Rolf at kay Bettina. On Bettina's murder, Gardo had been an accomplice. Si Gardo rin ang may kagagawan sa nangyaring aksidente ni Donna sa utos ni Solita. Kung paano nagtagpong muli ang mag-ama makalipas ang maraming taon ay hindi na naitala sa diary.

  "Hindi ko minsan man nakita ang ama ni Solita. Pero nang sabihin sa akin ng LTO personnel na nakapangalan sa isang Edgardo Olazo ang kotseng may plate number na TNV-541 ay kinabahan ako. Si Solita ay Olazo noong dalaga pa ito. Bagaman hindi ko pinaghihinalaan si Solita ay tinawagan ko si Mamang upang itanong kung ano ang maaaring koneksiyon ni Solita sa isang Edgardo Olazo. It was my mother who told me that the man was Solita's father..." ang sinabi ni Rolf sa kanya nang nagpapagaling ito sa ospital.

  Ayon kay Rolf, kahit nang patungo ito sa kubo ay malayo sa isip nitong may kinalaman si Solita sa nangyari kay Bettina at sa mga pagtatangka sa kanya. Nakadama lamang ito ng panganib nang mabasa ang sulat niyang nasa kubo sina Anna at Benjo.

  "Hindi tutuntong sa tree house si Anna, sweetheart. She'd never go there," ang pagpapatuloy ni Rolf sa paglalahad. "Ten years ago, sa kabilang bayan, ay may tree house sa bahay ni Tiyo Fermin, a smaller and cruder version..." Rolf paused and stared at her. "By the way, Tiyo Fermin's Anna's father. Ang ina ni Anna ay nasa ibang bansa at umuuwi kada ikalawang taon. Si Fermin ay pinsang makalawa ni Mamang..."

  Her frown deepened. "So Anna's your third cousin. Pero bakit kailangang itago ang identity nilang mag-ama?"

  "Iyon ang gusto ni Tiyo Fermin. At ni Anna na rin. Upang hindi ako maiugnay kay Fermin na galing sa bilangguan. Hindi nila gustong makadagdag sa mga akusasyon sa akin. He's a former soldier assigned in Mindanao. He'd been there for too long. Umuuwi lang kung pinahihintulutan ng military heads. Isa sa mga pag-uwi ni Tiyo Fermin ay nakita ng mismong mga mata niya ang pagkahulog ni Anna mula sa tree house sa pagsisikap na takasan ang boyfriend na nagtangkang gawan siya ng masama. Binaril at napatay ni Tiyo Fermin ang lalaki. Sanhi upang makulong siya. Wala pang tatlong taon nang makalaya si Tiyo Fermin..."

  "The fall was the cause of Anna's limp?"

  "Yes. Mababa lang ang tree house pero napasama ang bagsak ng paa niya. Father and daughter both thought it was only a sprain. Hindi na nakuhang dalhin pa sa doktor. Ang limp ay nakadagdag sa matinding insekyuridad ni Anna dahil kumalat ang nangyari sa kanya sa bayan nila. She refused to go back to school." Rolf sighed. "I believe some families have a skeleton in their closets, Mavis..."

  "At nang mabasa mo ang note ko ay natiyak mong hindi tutungo sa tree house si Anna..." It was a statement than a question.

  Tumango si Rolf. "Kinakabahan na ako matapos kong malaman ang relasyon ni Solita kay Gardo. Pagdating ko sa bahay ay wala ang sasakyan mo. Nang mabasa ko ang note ay halos sumabog ang dibdib ko sa matinding takot. Still, Solita didn't come to my mind as the criminal. And the motive for someone to hurt you still eluded me..." He shook his head sadly. "Mahinahon, mahinhin at palangiting Solita... mahirap paniwalaan."

  "You can never know what's behind some people's smiles, Rolf. Solita is a typical person with personality disorder that must have started when she saw her mother's dead body," she said softly. Then again, stared at him. "Ang sabi niya'y naging magkasintahan kayo at na sana'y pakakasal?"

  Rolf sighed regretfully. "Solita had been a permanent fixture in our home, Mavis. Laging tinutulungan si Mamang sa mga gawain; laging nakadikit sa akin; nakahaplos lalo at hindi nakatingin si Mamang. I don't know how it happened. Isang hapon ay natuklasan ko na lang na nasa kubo kami ng mga tabako..." He paused and looked at her. Mavis schooled her expression.

  "Solita had been twenty-six, makaranasan, and I was just three weeks short of my twenty-first birthday. You can imagine her doing her thing on me—"

  "And you enjoyed it!" may paninibughong sabi ni Mavis, and knew she was being unreasonable.

  A dry smile curved Rolf's lips. "I'd be a hypocrite if I will say I did not enjoy it. Pero iyon ang naging una at huli. Hindi ko rin gustong maulit pa ang pangyayari. Nahuli kami ni Papang at gayon na lang ang galit sa aming pareho. Mas matindi ang galit niya kay Solita dahil matanda ito nang anim na taon sa akin at binuyo ako."

  "She's sick, Rolf," ang nasabi na lang niya. "She was obsessed with you... like her mother's obsession with your father."

  "Kahit si Mamang ay hindi makapaniwala sa nakatagong pagkatao ni Solita. Matindi ang hinanakit at galit niya sa ginawa nito kay Papang..." Kapagkuwa'y nagdikit ang mga kilay nang titigan siya. "Nang nasa tree house tayo, bakit may dala kang kitchen knife?"

  Napangiti siya roon. "Isa si Anna sa pinaghihinalaan kong nagtatangka sa akin. Mula nang dumating ako'y lagi nang hindi maganda ang pakikitungo ni Anna sa akin. Iniisip kong nagseselos siya sa akin. Nang tawagan niya ako, may nahihimigan akong kaiba sa tinig niya. Kahit naisip kong baka may patibong siyang nakaabang sa akin ay nagtungo pa rin ako. Baka mali ako at naisip ko si Benjo. Pero dinala ko ang kitchen knife na nakita ko sa kusina..."

  Rolf laughed. Pagkatapos ay ngumiwi at napahawak sa benda sa sugat. "Hindi gusto ni Anna na muli kong maranasan ang sama ng loob at kahihiyang naranasan ko mula kay Bettina. Idagdag pa ang ginawang pagtalikod ni Donna."

  Dalawang buwan na ang lumipas mula noon. Simula nang araw na iyon sa tree house ay naging magkaibigan na sila ni Anna. Hindi siya tumigil sa kakahikayat dito na ito ang maging bride's maid niya hangga't hindi ito pumayag.

  Ibinalik ni Mavis ang isip at pansin sa mga karpintero na gumagawa ng panibagong tree house. Kalahating kilometro ang layo mula sa malaking bahay at mas malapit sa ilog. Isang architect ang nagdisenyo ng tree house. Itinayo sa gitna ng mas malaki at matandang puno at magagandang uri ng kahoy at kawayan ang ginamit. Barnis ang ginamit sa halip na pintura. At ang hagdan ay maayos na at higit na malapad, matibay, at may handrails.

  Ang mga magulang niya'y nasa Capistrano at kasama ng mamang ni Rolf. Tinitigan niya si Rolf. He was naked from the waist up. Kumikintab ang katawan sa pawis dahil katulong ito sa paggawa ng tree house. At lagi na'y hindi niya pinagsasawaang titigan ang katawan ng asawa.

  Rolf turned and caught her staring at him. He smiled softly and walked towards her. Tumalungko ito sa harap niya, stared at her with love in his eyes. His arms hugged her hips.

  "You're becoming more beautiful each day, soon-to-be Mrs. Montilla," he said huskily. "I can't believe I am so lucky to have you."

  She rolled her eyes. "When did you get to be so bolero?"

  Nililis nito ang blusa niya at hinagkan ang tiyan niya. "Tell Mommy I meant what I said, baby girl," anito sa tiyan niya at hinagkan iyon.

  She laughed softly. "Paano ka nakatitiyak na babae ang dinadala ko?"

  "Oh, I just know." Muli nitong hinagkan ang tiyan niya at pagkatapos ay tiningala siya, may ilang sandaling pinaglandas ang mga mata sa mukha niya. "You are meant to be mine, Mavis. And I will always love you."

  Her smile was soft and poignant. "I know. And I love you, too."

  "Daddy, what are you doing? Baka makita ng mga tao ang tiyan ni Mommy," ani Benjo mula sa likuran niya, nakakunot ang munting noo.

  Tuluyan nang naupo sa damuhan si Rolf at kinabig ang anak at kinandong. "I am talking to your baby sister, Benjo."

  Kumislap ang mga mata ni Benjo. "Really, Daddy?" Awed, small hand gently touched Mavis' stomach. Pagkatapos ay idinikit ang pisngi sa tiyan niya. "I am your Kuya. I will take care of you just like I take care Whitie..."

  Nagkatawanan silang dalawa. Suddenly Mavis was thoughtful. It had been two months since her last visions. Natitiyak niyang hindi na niya muli pang mararanasan iyon. Kung ano mang hiwaga ang nangyari ay walang makapagpaliwanag. Tama nang isang krimen ang nalutas at natagpuan niya ang pag-ibig at kaligayahan sa piling ni Rolf at Benjo.

  

“I’ll find them, Rolf…”

  Iyon ay galing na lang sa alaala niya. Bettina had found her murderer. Tinitigan niya ang kuwintas na suot ni Benjo at kinuha ang kuwintas niya sa ilalim ng blouse at itinaas at idinampi sa bibig. Nang ibaba niya ang tingin, nakatitig sa kanya si Rolf. His eyes full of love and happiness when he glanced at her.

  "Little did I know that when I found Betty's twin necklace it would bring sunshine to my and Benjo's life."

  "And little did I know that I'd meet again the jerk who had given me my first kiss." She giggled. "I love you, too, Rolf."

  Muling hinagkan ni Rolf ang tiyan niya at kasama si Benjo ay ikinulong sila nito sa mga bisig.

Wakas.

**********NOTE: Maraming salamat sa mga comments, votes at shares n’yo guys. Mas lalo akong nai-inspire sa mga comments at votes n’yo. H’wag sana kayong magsawa sa pagcomment, pag-votes at pag-share. Regarding naman sa mga requests n’yo kunting antay-antay lang, ginagawa naman namin lahat para makuha ang mga files na yan at para maibahagi na rin namin agad sa inyo. Maraming salamat ulit. Spread love guys , spread the works of Ms. Martha Cecilia. <3 - Admin A. :)