Chapter One

H INDI niya halos makita ang daan. Ang wiper ng windshield niya’y halos di-kayanin ang malakas na patak ng ulan sa salamin. Kinakabahan si Lara na anumang oras ay dederetso ang sasakyan niya sa bangin sa magkabilang bahagi ng daan.

Alas ocho-y-media na nang gabi! At hindi pa niya natatanaw ang kabayanan. Napakadilim sa magkabilang bahagi ng daan dahil alam niyang puro gubat ang mga iyon at bangin. Bakit ba naman kasi umulan habang nasa kalagitnaan siya ng biyahe. Tinantiya na niyang darating siya sa bayan ng San Isidro bago mag-alas-sais ng gabi. Subalit ang apat na oras na biyahe’y humaba pa dahil hindi siya makapagpatakbo nang matulin sa gitna ng malakas na ulan at kadiliman.

Pilit niyang inaalis ang takot sa pamamagitan ng pagkainis sa mga politiko sa bayang iyon. Kay daming ipinangangako kapag nangangampanya subalit mapalad nang may natutupad. Tulad na lang halimbawa ang daang tinatahak niya ngayon. Three years ago ay ganito rin ang daan, walang ipinagbago. Aspaltadong naturingan pero ni hindi pinagkaabalahang ayusin at tapalan ang mga malalaking lubak.

Three years. Isang buntong-hininga ang pinakawalan niya. Sa nakalipas na tatlong taon, dapat ay nakalimot na siya. Dapat ay hindi na ganito ang nararamdaman niya. Pero tulad ng kalsadang tinatahak niya ay wala ring ipinagbago ang damdamin niya.

Inabot niya ang windshield at pinunasan ng palad ang hamog doon na sanhi ng ulan sa labas at ng air-conditioning nang bigla siyang napahugot ng maluwag na paghinga. May natatanaw na siyang liwanag mula sa malayo. Nangangahulugang ilang minuto na lang at nasa bayan na siya. Umusal ng pasasalamat si Lara at bahagyang binilisan ang pagpapatakbo.

Ilang sandali pa’y binabaybay na niya ang kabayanan. Dahil sa malakas na ulan ay wala na siyang makitang bahay na nakabukas ang mga bintana. Ang iba nga yata’y mga natutulog na. Tinunton niya ang pakanang kalye na alam niyang kinaroroonan ng nag-iisang hotel sa bayang iyon. Doon siya magpapalipas ng gabi at kinabukasan na uli niya ipagpapatuloy ang biyahe patungong Asyenda Aurora. Bagaman mahigit isang oras na lang ang biyahe patungong asyenda mula sa bayan ay hindi siya mangangahas na magpatuloy sa lakas ng ulan nang nag-iisa.

Ipinarada niya ang sasakyan sa parking area ng dalawang palapag na hotel. Marami ring sasakyan ang naroon. Tulad niya’y mga biyahero din marahil. Inabot niya ang maliit na maleta sa passenger seat at ang shoulder bag ay isinabit sa balikat. Pagkatapos ay lumabas ng kotse at tinakbo ang entrada upang kahit paano’y hindi masyadong mabasa ng ulan. Nasa covered entrance na siya nang bumangga siya sa tila pader na dibdib.

Sa pagkabigla’y nabitiwan niya ang maleta. Siya man ay mawawalan sana ng balanse at tutumba kung hindi siya nahawakan sa balikat ng nakabangga.

“Are you all right?” ang malalim na tinig.

Nag-angat siya ng paningin. “I’m sor—” nabitin sa lalamunan niya ang sasabihin. May pakiramdam pa nga siyang huminto siya sa paghinga sandali. Nakatitig siya sa pamilyar na mga mata. “J-Jaime…”

“What took you so long, Lara?” may galit sa tinig nito at gusto niyang dumaing sa higpit ng pagkakahawak nito sa braso niya. “Paalis na akong talaga upang salubungin ka sa daan.”

Pahablot niyang hinila ang braso at sa patuyang paraan ay: “After three years, you haven’t change a bit. You’re still the same arrogant bastard you used to be. How did you make it through the hard rain?” Nag-aapoy ang mga mata niya sa pagkakatitig dito.

Tumiim ang mga bagang ng lalaki. “Inaasahan kong darating ka nang alas-sais, Lara. Alas-singko-y-media pa lang ay nandito na ako.”

“Hindi ko sinabing salubungin mo ako kaya huwag mong isisi sa aking naghintay ka nang matagal!”

“Hindi ang paghihintay ko ang ikinagagalit ko. You’ve got me worried. Gabi na at nagsimulang umulan ng malakas paalis pa lang ako sa asyenda. At nag-aalala ako kung ano na ang nangyari sa iyo sa daan,” sa puntong iyon ay bumaba ang tinig ng lalaki. Sa isang sandali’y nakita niya sa mga mata nito ang pag-aalala na iglap ding nawala na may palagay siyang imahinasyon niya lang iyon.

“Thanks a lot,” sarkastikong sagot niya. “You have a funny way of showing it. And there’s your answer, malakas ang ulan. Ano ba naman ang malay ko na aabutin ako ng bagyo sa daan.”

“Kung umalis ka nang maaga’y hindi ka aabutan ng malakas na ulan sa daan. But as usual, walang mahalaga sa iyo kundi ang trabaho mo sa Maynila. Gusto kong isiping hindi ka na darating. Pero hindi ako makapaniwalang magagawa mo iyon sa Papa mo sa huling sandali,” mahabang litanya nito na lalong nagdagdag ng galit sa dibdib niya.

Yumuko ito upang damputin ang bumagsak niyang maleta. Pagkatapos ay muli siyang hinawakan sa braso. “Tara sa loob,” at bago pa siya nakapagsalita upang sagutin ang sinasabi nito’y hinila na siya nito papasok ng hotel.

“Dalawang single room, Ben,” wika nito sa receptionist pagdating sa counter.

“Wait a minute,” protesta niya. “Bakit kailangan nating mag-check-in gayong maaari naman tayong magpatuloy ngayon.” Sinulyapan niya saglit ang relo sa braso. Alas-nueve pasado pa lang. Wala pang alas-onse ay naroon na silang tiyak. At totoong binalak niyang sa hotel magpalipas ng gabi pero kung narito ang lalaki at sinusundo siya’y mas nakakadama siya ng panatag sa pagbibiyahe.

Subalit hindi kumibo si Jaime. Impatiently tapped his long fingers on the wooden counter.

Mula sa pagkakatingin sa record book ay nag-angat ng tingin ang receptionist. “Ikinalulungkot ko po, Mr. Certeza, pero iisa na ho ang bakanteng silid at single bed lang ho ang naroon. Marami ho kasing biyahero ang narito ngayon dahil sa biglang buhos ng malakas na ulan.” Humihingi ng paumanhin ang tinig ng lalaki.

“Ibigay mo sa akin ang susi,” utos nito. Mabilis na sumunod ang lalaki. Pagkatapos pumirma ni Jaime sa record book na binigay ng receptionist ay hinila na si Lara patungo sa hagdan.

“Ano ka ba?” Asik niya. “Hindi mo ba narinig ang sinabi ko? Puwede naman tayong magpatuloy magbiyahe,” medyo hininaan niya ang sinabi nang mapuna ang ilang tao sa reception na natawag niya ang pansin.

“Sa bahaging ito ng lupa ikaw ipinanganak at nagkaisip, Lara,” mariing pahayag nito na tila ba makakalimutan niya iyon. “Alam mong huwag lang di-lumakas ang ulan ay umaapaw ang ilog patungo sa asyenda. Paano sa palagay mo tayo tatawid doon. Range Rover ang dala ko, hindi lantsa.”

Gusto niyang masuklam sa pang-uuyam sa tinig nito. Pero nagsasabi ng totoo ang lalaki. Bakit ba nawaglit sa isip niya iyon? O, subconsciously ay hindi niya gustong alalahanin. Alam niyang hindi sila makatatawid ng tulay gaano man kalaki ang mga gulong ng sasakyan nito.

“At huwag mong sabihin sa aking magkasama tayo sa iisang silid,” sige pa rin siya sa pagpo-protesta.

Hindi sumagot si Jaime at nagpatuloy sa pagpanhik habang hawak siya sa isang kamay at sa isa’y ang maleta niya. Ni hindi niya magawang pakawalan ang kamay niya. Mahigpit ang pagkakahawak ng lalaki roon na tila siya makakawala. Pagdating sa itaas ay inikot ni Jaime ang mga mata sa dalawang pasilyo na naiilawan lamang ng malamlam na bombilya. Kumanan ito matapos tingnan ang numero sa may susi. Sa dulo ng pasilyo ay ang silid. Ibinaba nito ang maleta at ipinasok sa susian ang susi.

“Get inside,” utos nito matapos itulak pabukas ang pinto.

“No.” Matigas niyang sagot. Ipinako ang sarili sa pagkakatayo. “I wouldn’t share a room with you!” Halos iluwa niya sa mukha nito ang sinabi.

Isang naiiritang paghinga ang pinakawalan nito. “Did you think I had that in mind?” Nasa tinig nito ang panunuya sabay hagod ng tingin sa kanya mula ulo hanggang paa at pabalik uli. Huminto ang mga mata nito sa dibdib niya.

Gusto niyang sampalin ang lalaki sa malisyang nasa mga mata nito. Sa pakiramdam niya’y hubad siya sa paraan ng pagkakatitig nito. Na parang ganoon na nga, dahil mamasa-masa ang T-shirt niya mula sa ulan at nakabakat doon ang dibdib niya.

“For all I know, ilang lalaki na ang—” bago natapos ni Jaime ang sinabi’y lumapat sa pisngi nito ang palad niya.

Ilang sandaling maigting na katahimikan ang namagitan bago sa naniningkit ang mga mata’y tinitigan siya ni Jaime.

“Don’t do that again, Lara, or you’ll be sorry,” nasa tinig nito ang babala kasabay ng paggalaw ng mga muscle sa mukha.

Wala siyang maisagot doon. Nakatitig pa rin siya rito na tila natulala. Nagulat siya sa sariling reaksiyon. Hindi siya bayolenteng tao. At ang nakapagtataka ay kung bakit sa muli nilang pagkikita ni Jaime makalipas ang tatlong taon ay agad nitong napukaw ang galit niya. Tulad din noon.

Bahagya pa siyang nagulat nang maluwang na buksan ni Jaime ang pinto at nagpatiunang pumasok. Inihagis ang maleta niya sa ibabaw ng kamang yari sa bakal na may kutsong kapok. Wala sa loob siyang sumunod sa loob.

Nilampasan siya ni Jaime na humakbang pabalik sa may pinto. Nasa labas na ito nang lumingon. “We will leave tomorrow at dawn. Mag-delubyo man o umaraw.” Pagkasabi noo’y tumalikod na ito kasabay ng pagkabig sa pinto pasara.

Isinara niya ang pinto at diniinan ang doorlock. Sandaling pumikit and sighed wearily. Inikot ang mga mata sa munting silid na ang puting pintura ay natutuklap na. May isang munting bintana at kulay-berdeng kurtina na sa tantiya niya’y taon nang nakasabit roon. Ang pang-isahang kama ay may isang nakatuping kumot na puti at isang unang pinag-iisipan niya kung gagamitin o hindi. Isang silyang kahoy at maliit na lumang tokador na may maliit ding salamin. May maliit na built-in closet na wala siyang balak buksan at silipin.

Humakbang siya patungo sa may pinto ng banyo at itinulak iyon pabukas. Isang metro kuwadradong toilet and bath. Malinis sa pamantayan ng ganoong mumurahing pambiyaherong hotel. Gusto niyang kiligin sa mga kalawang sa dating puting tiles at dating puting toilet bowl. Pero ano ba ang inaasahan niya?

Humakbang siya patungo sa may bintana. Bahagyang hinawi ang kurtina upang silipin ang ibaba. Umaasang makikita roon ang sasakyan ni Jaime bagaman hindi niya kilala. Doon marahil matutulog ang lalaki. May kung anong surot ng budhi ang naramdaman niya. Masama ang panahon para matulog sa sasakyan. Pero agad ding inalis sa isip niya iyon. Hindi siya papayag na magkasama sila sa iisang silid ng lalaking iyon!

Napakalakas ng ulan na wala siyang maaninagkahit na ano. Humahampas ang mga dahon ng kung anong puno sa salamin ng bintanasa lakas ng hangin. Muli niyang ibinaba ang kurtina at humakbang patungo sakama. Mayroon siyang ilang oras para matulog. Iyon ay kung makakatulog siya. Punung-puno ang isip niya ng mga alalahanin.Ng sama ng loob. Ng dalamhati sa dahilan ng pag-uwi niya sa Asyenda Auroramakalipas ang tatlong taon.

Chapter Two

ALAS-KUWATRO na nang hapon nang makabalik siya sa showroom nila sa Makati mula sa bahay ng isang kliyente sa Forbes Park. Hindi pa siya halos nakakaupo sa swivel chair nang tanggapin niya ang long distance call ni Jaime.

“So you’re in at last,” nasa tinig nito ang iritasyon, ang kawalan ng pasensiya. “I’ve been trying to reach you since this morning pero hindi kita mahagilap. Ang CP mo’y iisa ang sinasabi. The usual shit ng computerized voice.”

“To whom do I owe this call, Jaime?” putol niya sa sinasabi nito. Sinikap niyang huwag ipahalata ang garalgal sa tinig nang makilala ang may-ari ng boses sa kabilang linya. Malalim at buong-buo. Jaime would have made money as a DJ. Bukod sa magandang tinig ay alam niyang ang personalidad nito’y sapat na upang kabaliwan ng kahit na sinong babae.

Sa nakalipas na tatlong taon ay ngayon lang niya muling narinig ang tinig ng lalaki. Ang kanang kamay at pinagkakatiwalaan ng papa niya. Ang manager at one-man army ng Hacienda Aurora.

“Your father died in his sleep, Lara,” sa pagkakataong iyon ay banayad ang tinig nito. Tila ba magagawa noong pagaanin ang sakit na dulot ng nakabibiglang balita. Mahabang katahimikan ang namagitan. Mahigpit ang pagkakahawak niya sa telepono. Ni hindi niya alam kung ano ang sasabihin at iisipin. She probably have stopped breathing for a while.

“Lara,” ani Jaime sa kabilang linya. Ang gentleness sa tinig nito’y sapat na upang umiyak siya. Subalit nanatiling tuyo ang mga mata ng dalaga. “Lara, are you still there?” may halong pag-aalalang tanong nito.

“A-alam na ba ng… ng Lola?” she croaked.

“Tinawagan ko siya kaninang umaga. Sinabi ko sa kanyang ako na ang tatawag at magsasabi sa iyo,” naroon ang simpatya sa tinig nito, saka idinagdag: “Are you all right?”

“I… I will be,” sinikap niyang lumunok dahil may pakiramdam siyang nagbabara ang lalamunan niya. “Thank you, Jaime,” at banayad na ibinalik sa cradle ang telepono.

May ilang sandaling nakatitig sa kawalan si Lara. Gusto niyang humagulhol ng iyak sa matinding sama ng loob at kapaitang nadarama. Namatay ang papa niya na ang huling pag-uusap nila’y dalawang buwan nang mahigit. Hindi niya alam kung kanino ibubunton ang sisi na hindi man lang niya ito naalagaan. Sa papa niya mismo o kay Jaime. O higit ang sarili niya dahil hindi man lang siya umuwi kahit minsan sa loob ng tatlong taon.

Nagsimulang manghina ang katawan ng papa niya nang mamatay ang mama niya, si Aurora. Dinamdam nito ng labis ang pagkamatay ng asawa. Siya man ay ganoon din subalit pilit niyang sinikil ang damdamin dahil naroon ang lihim na galit niya sa ina. At hinanakit sa ama sa magkaibang dahilan.

Malimit siyang dalawin ni Roberto sa Maynila tuwing nagpapatingin ito sa Heart Center. Lumalala ang sakit sa puso ng ama niya. Gasino nang mag-usap sila. Gusto niyang sabihin ditong aalagaan niya ito subalit ni hindi siya hinimok man lang nitong bumalik ng asyenda.

“You’re doing fine here, Lara,” wika pa nito. “At huwag mo akong alalahanin sa atin, naroon si Jaime. Hindi niya ako pababayaan.”

Nagsisikip ang dibdib niya. Wala na ang papa niya. Ni hindi sila nagkausap. Si Jaime ang naging kasa-kasama sa mga huling araw. Hindi siya gayong siya itong anak.

“Something’s wrong?” si Mira, ang assistant niya at nagsasalubong ang mga kilay sa pagkakatitig sa kanya.

Bahagya pa siyang napapitlag doon. Tumingala at isinandal ang ulo sa headrest. “W-wala na ang… Papa, Mira,” she said brokenly.

Lumatay ang pagkabigla sa mukha ng kaibigan. Pagkatapos ay ang simpatya. “I’m sorry, Lara,” sinserong wika nito. Alam nitong may sakit sa puso ang ama ng kaibigan at lalong alam nito ang malaking hinanakit ni Lara sa ama.

Isang banayad na tango ang isinagot niya, pagkatapos ay suminghot. “Ikaw na muna ang bahala dito, Mira, uuwi ako ng San Isidro.”

“Sure,” mabilis na sagot ni Mira. “Take yourtime, Lara, at nakikiramay ako.”

Chapter Three

BANAYAD na suminghot ang dalaga at sinikap na huwag pumatak ang namumuong luha sa mga mata. Pero pinanlalabo noon ang paningin niya kaya kumurap at hinayaang malayang dumaloy sa pisngi niya.

“You’re so unfair, Papa,” anas niya sa nagsisikip na dibdib. At tuluyan na siyang humagulhol.

Nakikipagsabayan ang mga luha niya sa malakas na ulan sa labas ng hotel. Hinayaan niyang lumabas lahat ang sama ng loob na naipon sa dibdib niya sa nakalipas na tatlong taon. Mga luhang hindi niya kayang iiyak mula pa kahapong tanggapin niya ang balita. Kahit nang kausapin siya ni Donya Felisa.

“Are you all right, Lara,” banayad nitong sabi sa nag- aalalang tinig. Pinagulong ang wheelchair palapit sa kanya.

“I’m f-fine, Lola,” gumagaralgal ang tinig niya. Hindi sinasalubong ang tingin ng abuela at patuloy sa paglalagay ng mga damit sa maleta. “It’s just t-that—” tumingala siya upang pigilin ang mga luha. “…hanggang sa huling sandali’y… hindi ako mahalaga sa kanya,” dagdag niya sa nabasag na tinig.

“Oh, Lara,” kinabig ng matandang babae ang dalaga at dinala sa dibdib. “Nagkakamali ka, hija. Mahal ka ng Papa mo. Mahal na mahal,” naghihirap ang loob nitong sabi.

Hindi siya sumagot. Masakit na ang lalamunan niya sa pagpigil na huwag umiyak. Hinayaan ang abuelang yakapin at ikonsola siya.

“Sana’y kaya ko pang magbiyahe,” patuloy ng matanda. “Kaya lang ay laging umaatake ang arthritis ko at malamig sa asyenda.”

“Hindi ninyo ako kailangang samahan, Lola. Makasasama sa inyo ang klima roon bukod sa hindi ninyo kakayanin ang mahabang biyahe,” aniya sa matanda. “Naroon naman po si…Jaime.”

And she thought she hated him. Bakit nanulas sa bibig niya iyon na tila umaasa rin dito.

Chapter 4

D AHAN-DAHAN siyang nagmulat ng mga mata. Sandaling hindi marehistro sa isip kung nasaan siya. Hindi pamilyar ang kisameng namulatan niya. Nang isang tikhim ang biglang nagpaangat ng katawan niya mula sa higaan.

Si Jaime. Nasa may paanan ng kama. Nanlaki ang mga mata niya kasabay ng realisasyon kung nasaan siya.

“A-ano ang… ginagawa mo dito?” Lumipad ang mga mata niya sa pinto. “P-papaano kang nakapasok?” Itinuloy ang tingin sa bintana na bagaman nakababa ang kurtina ay natitiyak niyang madilim pa. Muling ibinalik sa lalaki ang tingin. “A-anong oras na ngayon?”

Bahagyang tumaas ang isang sulok ng mga labi ni Jaime na tila nangangako ng isang matamis na ngiti. Pero sinalungat ng isip niya iyon. Hindi si Jaime ang taong madaling ngumiti.

“Good morning,” wika nito at gusto niyang magpigil ng paghinga nang tipid na ngumiti ito. “It’s four thirty in the morning. I had the key in this room, remember? Hindi mo kinuha sa akin kagabi. At narito ako para gisingin ka.” Bahagyang lumalim ang ngiti nito na agad ding nawala at napalitan ng pagsasalubong ang mga kilay nang mapuna ang suot niya.

Ipinantulog niya ang suot niya kahapon. Maong at T-shirt. Bakit ba, eh, hindi naman niya namalayang nakatulog pala siya. Katunayan ang nakapahalang niyang ayos sa kama. Ang natatandaan niya ay tumigil sa pagbuhos ang ulan bago maghatinggabi.

“Ikinalulungkot kong hindi naging komportable para sa iyo ang silid ng hotel,” matabang nitong sinabi at saka mabilis na idinagdag: “I’ll give you ten minutes to change,” tuluyan nang nawala ang tipid na ngiti. Muling bumaba ang maskara. Tumalikod ito upang lumabas. Nakabukas na ang pinto nang muli siyang lingunin. At sa banayad na tinig ay: “You’re one of those few women who looked pretty first hour in the morning, Lara.”

Matagal nang nakasara ang pinto ay nakatitig pa rin doon si Lara. Natitiyak niyang pinuri siya nito. She’s twenty and hated herself dahil hanggang ngayon ay nagba-blush pa rin siya. Nararamdaman niyang nag-init ang pisngi niya.

“Ten minutes!” Napatalon siya sa kama nang maalala ang sinabi nito.

Chapter 5

MADILIM pa rin nang nagsisimula na silang magbiyahe. Malapit na ang alas-singko subalit tila walang balak sumikat ang araw. Bagaman wala na ang malakas na hangin ay may banayad pa ring ambon. Binuksan niya ang bintana sa tabi niya.

“Gusto kong langhapin ang simoy ng hanging pang-umaga,” aniya at pinuno ng hangin ang dibdib. Malamig ang dapyo ng hanging sumalubong sa kanya at may kasamang pinong ambon. Bahagya siyang nakadama ng lamig at iniyakap ang braso sa katawan. Sa sulok ng mga mata’y nakita niyang pinatay ni Jaime ang air-condition ng pickup.

“Yeah,” sagot nito na sinabayan ng buntong-hininga. “Wala niyan sa Maynila. And I wonder why you—”

“Bakit kailangang iwan natin ang kotse ko sa hotel,” putol niya sa sinasabi nito. More or less ay alam niya kung saan iyon patungo. At hindi niya gustong simulan ang araw na nag-aaway sila. “Bakit hindi na lang tayo nag tig-isang sasakyan?”

“Huminto na ang malakas na ulan, Lara, pero hindi ibig sabihin n’on ay bumaba na ang tubig sa ilog. Hindi makararaan sa tulay ang kotse mo at titirik din,” nilingon siya nito na tila ba isa siyang turista sa lugar na iyon. “Huwag kang mag-alala, walang gagalaw sa kotse mo sa hotel. Mamayang tanghali’y ipakukuha ko iyon. Siguro nama’y hupa na ang tubig pagsikat ng araw.”

May kung ilang sandaling namagitan ang katahimikan sa kanilang dalawa. Ilang beses silang nalulubak sa nagpuputik na daan. Hindi kakayanin ng kotse niya ang daan patungo sa asyenda.

Humilig siya sa sandalan. Muli niyang pinuno ng hangin ang dibdib. Balsamo sa damdamin niya ang malamig na haplos ng hangin sa kanyang mukha, nasasamyo niya mula rito ang basang gubat, ang awitan ng pang-umagang ibon. May kalahating oras na rin silang nagbibiyahe nang walang imikan.

“Shit!” usal ni Jaime na nagpalingon sa kanya rito. Kasabay noon ang pagpreno nito. Bago pa siya nakapagtanong ay nagbukas na ito ng pinto ng sasakyan at lumabas.

Napaunat sa pagkakaupo si Lara at itinuon ang paningin sa palusong na daan. Nasa bukana na sila ng ilog. At siya man ay nanlumo nang matanaw ang dahilan ng paghinto nila. Sa di-kalayuan ay ang ilog na tuloy pa rin sa mabilis na pag-agos. Bagaman huminto na ang malakas na ulan bago maghatinggabi ay patuloy na naaapawan ng tubig ang tulay at sa gitna noon ay isang malaking troso ang nakaharang na marahil ay inanod ng malakas na agos ng tubig kagabi.

Mabilis din siyang bumaba. “Paano mo maitatawid ang sasakyan diyan?” tanong niya. Ipinagsalikop ang mga braso sa katawan. Hindi lang ang banayad na ambon at hangin ang dahilan kung bakit tila may kung anong lamig na gumapang sa buong pagkatao niya sa pagkakatitig sa tulay.

Hindi lumingon si Jaime na nakapamaywang at tinatantiya ang agos ng tubig. Malakas pa rin iyon. At mapanganib ang pagtawid at marahil ay lampas beywang ang tubig mula sa tulay. Kahit pa marahil walang nakaharang na troso ay hindi pa rin makararaan ang Range Rover.

Nilingon nito si Lara. “Tatawirin natin ang ilog, iiwan natin ang sasakyan dito.”

“N-no!” Bulalas niya, gustong panginigan ng mga tuhod. “P-paano tayo tatawid diyan? Tingnan mo nga iyang troso, humarang lang sa pundasyon ng tulay kaya hindi tuluyang inagos.”

“Iyang troso mismong iyan ang kakapitan natin,” hinagod nito ng tingin ang suot niya. Maong na hanggang tuhod at sneakers na puti at sports shirt na kulay-puti. Nabanaag niya sandali sa mga mata nito ang pagsang-ayon sa suot niya.

Humakbang si Jaime patungo sa sasakyan. Inabot ang shoulder bag niya at pagkatapos ay isinarang lahat ang mga pinto.

“Let’s go,” ibinigay nito sa kanya ang shoulder bag niya. “Tiyak na nag-aalala na si Nana Sepa sa atin.”

Si Lara ay itinulos sa pagkakatayo at nanlalaki ang mga matang nakatitig sa malakas na agos ng tubig sa ibabaw ng tulay. Sa tulay na iyon binawi ang buhay ni Aurora, ang mama niya, may tatlong taon na ngayon ang lumipas. Bumabagyo at galing sa kabisera ang mga magulang niya kasama ang driver ng pamilya. Pilit tinawid ng mga ito ang tulay sakay ng bagong four-wheel drive pickup.

Kumpiyansa ang papa niyang kaya ng bagong sasakyan ang tumawid dahil hindi naman gasino pang malalim ang tubig. Subalit hindi nito inasahan ang mga putol na puno at trosong inaanod ng malakas na agos. Humampas ang isang naputol na malaking sanga sa four-wheel drive. Sapat na iyon upang maging sanhi ng isang trahedya.

Buhay ang papa niya subalit hindi si Aurora at ang driver. Hawak ng papa niya ang mama niya nang isang malaking kaputol na kahoy ang bumangga sa ulo ni Aurora. Nakabitaw ito sa pagkakahawak ni Roberto at lumubog sa tubig. Si Roberto na tangkang sisirin ang asawa’y sapilitang nangunyapit sa kahoy na mabilis inaanod patungo sa mababang bahagi ng ilog.

“Lara,” untag ni Jaime sa kanya. Bahagya pa siyang napapitlag. Hinawakan siya nito sa braso. “Halika na.”

“A-ayoko,” may bahid ng histerya ang tinig niya. “A-ayokong tumawid diyan. Baka…baka…”

Biglang lumambot ang mukha ni Jaime sa takot na nakita sa kanya. Humigit-kumulang ay nahuhulaan nito ang dahilan ng takot niya.

“It’s all right, Lara,” malumanay nitong sabi. “Lampas-tuhod na lang natin ang tubig at kaya nating tawirin iyan dahil hindi naman kalakasan na ang agos.”

“H-hindi ako tatawid sa tulay na iyan,” ang pagmamatigas niya’y may bahid ng histerya. “Hihintayin kong bumaba ang tubig.”

Isang buntong-hininga ang pinakawalan ni Jaime. Itinaas ang kamay at hinawakan siya sa baba at itinaas ang mukha niya. Napilitan siyang salubungin ang mga mata nito.

“I won’t let anything happen to you, pangako,” halos bulong na lang iyong lumabas sa bibig ni Jaime. Ang mga mata’y naglakbay sa mukha niya, tila ba minememorya nito ang bawat bahagi. Nagtagal ang mga iyon sa mga labi niya. At sa isang iglap na sandali’y pumasok sa isip niyang hahagkan siya nito.

Mabilis niyang ibinalik sa huwisyo ang isip at kumawala mula sa pagkakahawak nito sa baba niya. Nanginginig pa rin ang tuhod niya pero hindi lang dahil natatakot siyang tumawid sa tulay.

“Huwag mong sabihin sa akin iyan, Jaime. Dahil hindi ako katulad ng mga magulang ko na hindi matinag ang pagtitiwala sa iyo. Kung bakit ay ewan ko,” may bahid ng yelo ang tinig niya. “At kung hindi dahil sa iyo’y hindi ako aalis. Hindi ako ihahatid ng mga magulang ko sa kabisera at hindi sana nalunod ang Mama!” Hindi niya gustong sabihin iyon pero huli na para bawiin. Iyon ang unang pumasok sa isip upang pagtakpan ang nararamdaman.

“Damn you,” marahan pero nag-iigting ang mga bagang ni Jaime nang sabihin iyon. Marahas siyang hinawakan sa braso at kinabig palapit dito. “Huwag mong ibigay sa iba ang sisi upang pagtakpan ang sariling guilt, Lara!”

Tila patalim ang tinig nitong humihiwa sa dibdib niya. Pero mas pipiliin niyang malunod sa ilog kaysa ipaalam ditong nasasaktan siya. Na kahit paano’y totoo ang sinabi nito. Pero hindi niya aaminin sa binata iyon. Sa naniningkit na mga mata’y tumingala siya rito.

“Bakit, Jaime? Itatanggi mo bang ikaw ang dahilan kaya ako umalis sa asyenda? Na nag-alaga ng ahas ang Papa sa katauhan mo?” Paismid niyang sinabi.

“Ano ba ang pinagsasabi mo?” Naguguluhang tanong nito.

“Bakit? hanggang sa huling sandali ba’y nagbulag-bulagan ang Papa sa relasyon mo sa Mama?” patuloy siya sa panunuya.

Nakita niya ang biglang pag-iba ng ekspresyon ng mukha ng binata. Tumiim ang mga bagang na sandali siyang tinititigan na tila tinatantiya.

“Tigilan na natin ang walang kabuluhang argumento, Lara,” puno ng iritasyong wika ng binata. “Tatawid tayo diyan sa tulay na iyan sa ayaw at sa gusto mo,” pagkuwa’y dinakma nito ang braso niya at halos hilahin siya pababa sa tulay. “Dahil mamayang hapon din ang libing ng Papa mo. Iyon ang mahigpit niyang bilin noong nabubuhay pa kaya iyon ang susundin ko!”

“Huwag mo akong kaladkarin, ano ba! Hindi ako tatawid diyan!” protesta niya at halos magkandarapa siya sa pagkakahila nito. Subalit tila bingi si Jaime, ni hindi ininda ang pagpalag niya. Nagtuloy-tuloy sa paglusong sa tubig kasama siya.

Agad na nanuot sa kalamnan ni Lara ang lamig ng tubig sa pagkakalusong na iyon. Nanginig siya at pahisteryang pilit na kumawala sa binata.

“N-no… p-please!” tili niya.

Sandaling natilihan si Jaime. Naghihisteryang totoo ang dalaga. Ang galit ay nahalinhan ng pag-aalala. Niyakap siya at pumakabila sa troso upang huwag silang matangay ng agos.

“Lara, listen,” banayad nitong sabi habang hawak sa magkabilang balikat ang dalaga. “It’s all right. Makatatawid tayo,” paniniyak nito pero pinagwawaksi ng dalaga ang mga braso ng binata at akmang babalik sa pampang. Subalit mabilis siyang nahapit ni Jaime pabalik at niyakap.

Tinitigan ang pagpipiglas na dalaga. Hindi nito malaman kung sasampalin o hahalikan si Lara. Pinili nito ang huli.

“B-bitiwan mo—” nakulong sa lalamunan ni Lara ang protesta nang angkinin ni Jaime ang mga labi niya at siilin ng halik. Sa kabiglaana’y nahinto sa dibdib ng binata ang mga kamay niyang nagpupumiglas.

Nasa tubig sila at natatakot siyang malunod.Pero sa kaibang paraan ay nalulunod ang pakiramdam niya. Tila tinatangay siyang isang malakas na uli-uli at mahigpit na napakapit sa binata. Kung gaanokatagal siyang hinahagkan ni Jaime ay wala siyang ideya. Lahat ng matitinongkaisipan ay lumipad mula sa kanya sa oras na iyon.

Chapter 6

MAY ilang sandali nang pinakawalan ni Jaime ang mga labi niya ay hindi pa rin niya maibalik sa huwisyo ang isip. Nalilitong nanatili siyang nakatingala rito, catching her breath.

“Humawak kang mabuti sa akin,” utos nito sa gumagaralgal na tinig at sapilitang inalis ang mga mata sa mukha niya. Nagsimulang humakbang patawid sa ilog. Ang isang kamay ay nakakapit sa baywang niya at ang isa’y sa troso at nangabay roon.

Strange, nawala sa isip niya ang takot na maaari silang malunod at tangayin ng malakas na agos. Nag-aagaw ang lamig at init sa katawan niya. Lamig dahil sa tubig at init dahil sa nangyaring halik.

Her lips throbbed a little from that kiss. While her heart pounded madly na gustong mabiyak ng dibdib niya. Kung paano nila natawid ang mahigit sa sampung metrong tulay na inaapawan ng tubig ay malabo sa kanya.

Nang marating nila ang kabilang pampang ay ibinagsak niya ang sarili sa basang damuhan. Sumunod na umupo sa tabi niya si Jaime. Ilang sandaling walang maririnig kundi ang malakas na agos ng tubig, ang huni ng mga pang-umagang ibon at ihip ng hangin sa mga dahon ng puno.

“I’m sorry, Lara,” pabulong nitong basag sa katahimikan. “Hindi ko naisip na naging trauma sa iyo ang pagkamatay ni Tita Aurora sa tulay na ito,” she detected bitterness and pain in his voice na ikinalingon niya rito.

So afterall, ay nakadama ng guilt ang lalaki sa nangyari sa mama niya. He should be! And she was so stupid to let her mother’s lover kissed her para lang makalma siya. At bagaman hindi siya tumutugon ay hindi rin naman siya tumanggi. And if she was honest, aaminin niyang gusto niya ang ginawa ni Jaime.

Isang buntong-hininga ang narinig niyang pinakawalan nito at pagkatapos ay marahang tumayo. Inabot ang kamay sa kanya.

“Let’s go. It’s a long walk to the house.”

Chapter 7

T AHIMIK na pinagmasdan ni Lara ang buong asyenda mula sa veranda ng silid niya. Kinahapunan din kahapon pagdating niya’y ipinasya ni Jaime na ilibing na ang ama niya sa family mausuleo. Walang dahilan upang patagalin pa ang labî nito.

Para siyang estranghero sa sariling bahay. Iniikot ang paningin at naghahanap ng pamilyar na mukha nang mula sa kung saan ay lumitaw ang kababatang si Emil.

“Lara…”

Nang hawakan siya nito’y pumaloob siya sa mga bisig ng binata at tahimik na umiyak. Si Jaime ay nag-igting ang mga bagang subalit walang sinabi. Lumayo at kinausap ang ibang mga tao.

“Ikinalulungkot ko ang nangyari sa Tito Roberto,” alo ng binata.

Magkasamang tango at hikbi ang isinagot niya. Sinulyapan ang pinakadulong sala ng malaking bahay kung saan naroroon ang labi ng ama. May mangilan-ngilang tao ng asyenda ang naroon. Nanikip ang dibdib niya sa pagpipigil na huwag mapahagulhol ng malakas.

Kumawala siya mula kay Emil at humakbang palapit sa ama nang pigilan siya ni Jaime.

“Magbihis ka muna,” mahinang wika nito. “Pahahatiran kita ng mainit na kape at almusal sa Nana Sepa.”

Hindi niya gustong sumunod. Walang karapatan si Jaime na manduhan siya sa sarili niyang pamamahay. Wala nang pareho ang mga magulang niya para sabihan siyang kailangan niyang sundin si Jaime dahil para sa kabutihan naman nito ang gusto ng lalaki. Subalit giniginaw na siya at humahapdi ang sikmura.

“Nakahanda na ang dati mong silid,” patuloy nito na hindi humihiwalay ang mga mata sa kanya. “Naroon rin ang mga dati mong gamit, pumili ka na muna nang magkakasya sa iyo at siya mong gamitin,” dagdag nito.

“Wala ka bang dalang gamit, Lara?” si Emil.

Si Jaime ang sumagot. “Nasa Rover at hindi makatawid sa ilog ang sasakyan. Sige na, Lara.”

Tinapunan niya ng tingin si Emil na tumango bago tinungo ang hagdanan. Kinasusuklaman niya si Jaime at ang tila pagmamanipula nito sa buhay niya subalit hindi ngayon ang oras para ipamukha sa lalaking ito ang dapat niyang kalagyan. Halos patakbo niyang pinanhik ang malaking hagdan patungo sa itaas. Isang dalagitang katulong ang nakita niyang lumabas sa silid niya.

“Magandang umaga po, Ma’am,” magalang nitong wika. “Naayos ko na po ang silid ninyo,” isang mahinang salamat ang isinagot niya at walang kibong pumasok sa kuwarto.

Iginala niya ang paningin. Sa loob ng tatlong taon ay walang nabago. Naroon pa ring lahat ang mga gamit niya. Ang mga stuff toys at mga laruan niya ay maayos na nakasalansan sa eskaparateng salamin, marahil upang hindi maalikabukan.

Humakbang siya patungo sa malaking aparador at binuksan ito. Maayos na nakatupi ang mga dati niyang damit. She was seventeen when she left, natitiyak niyang masikip at maliit nang lahat ang mga naroong gamit. Pero may mga oversized T-shirts siya na maaaring magamit at garterized shorts. Muli niya iyong isinara at pumasok ng banyo at tinimpla ang tubig. Hinubad lahat ang basang damit at itinapat ang sarili sa maligamgam na shower. May ilang sandaling nanatili siyang nakatayo at nakasandal sa tiles. Hinayaang umagos ang tubig sa mukha at katawan. Hinayaang humalo ang mga luha sa tubig. Gusto niyang maubos ang luha upang sa pagbaba’y kontrolado na niya ang sarili.

Nakabihis na siya nang isang marahang katok ang narinig niya. Binuksan niya ang pinto at pumasok si Nana Sepa, ang yaya niya. May dala itong tray ng umuusok na pagkain.

“Narito na ang pagkain mo, Lara,” wika nito sa pormal na tinig na ikinapagtaka niya. Umaasa siya ng mainit na pagsalubong mula sa matandang ina-inahan na rin ang turing niya.

Inilapag nito ang tray sa naroong mesa at akma na rin sanang lalabas ng silid niya nang magsalita siya.

“Kumusta na kayo, Nana Sepa,” wika niya sa matanda at ngumiti.

“Walang nababago sa mga tao rito sa asyenda, Lara,” banayad nitong sagot sa malamig na tinig. “Tulad pa rin ng dati.”

Hindi niya malaman kung ano ang susunod na sasabihin sa kalamigan ng tinig ng matanda. Tila siya bisita lamang sa bahay na iyon.

“N-na-miss ko kayo, Nana,” naiilang niyang sabi.

Isang buntong-hininga ang isinagot ng matanda. Bahagyang lumambot ang mukha. “Ako man, Lara. Nakalulungkot isiping kung hindi pa dahil sa pangyayaring ito’y hindi tayo magkikitang muli.” Wika nito at itinuon ang tingin sa pagkain. “Kumain ka na.”

Dinampot ang baso ng gatas at ininom. Pinangalahati ang laman at muling ibinalik sa tray. “Huwag kayong mag-alala at magtatagal ako rito kahit na isang buwan, Nana,” wika niya. “Marami akong aasikasuhin ngayong wala na ang Papa.”

Nagsalubong ang mga kilay ng matanda. “Walang kailangang asikasuhin, Lara. Lahat dito sa asyenda’y maayos na napapangasiwaan ni Jaime.”

Natigilan siya roon. Tinitigan ang matandang yaya. “Noon iyon, Nana Sepa,” giit niya. “Subalit magkakaroon ng pagbabago pagkalibing ng Papa.”

“Hindi kita naiintindihan, Lara,” umiiling na wika ng matandang babae. “Wala akong makitang dapat na baguhin. Nasisiyahan ang mga tao sa palakad ni Jaime.”

“Pati ba naman kayo, Nana Sepa? Wala na bang gagawing mali si Jaime sa paningin ninyong lahat?” Nasa tinig niya ang hinanakit sa dating yaya. “Nana Sepa, ako ang anak. Si Jaime ay estranghero kung tutuusin. Ampon lamang siya ng Lola na binigyan dito ng trabaho sa asyenda. Bakit mas mahalaga pa ang bawat sabihin niya ngayon?”

Walang emosyon sa mukha ng matanda maliban sa marahang iling. “Pagkakain mo’y bumaba ka, Lara. May mga bisitang dumating galing sa kabilang bayan.” Pagkasabi noo’y lumabas na ang matandang babae.

Naiwang hindi makapaniwala ang dalaga sa ikinilos ng matandang babae.

PINUNO ni Lara ng hangin ang dibdib at isinandig ang ulo sa poste ng veranda. Si Nana Sepa na ayon sa Mama niya’y naroon na sa bahay na iyon sanggol pa lang siya. Ito ang naging pangalawang ina niya at anak na rin ang turing sa kanya ng matandang babae. Subalit sa pag-uusap nila kahapon ay nahihiwatigan niyang nalipat na kay Jaime ang pagtingin nito. Isa pa iyon sa nakadagdag ng sama ng loob niya. Lahat ng mga mahal niya sa buhay ay inagaw ni Jaime sa kanya.

Kailan ba unang dumating si Jaime sa buhay nila?

Chapter 8

UNANG linggo ng bakasyon sa escuela at tinanghali siya ng gising. Ang sabi ng Nana Sepa niya’y nasa library ang mama niya at may bisita. Ang ipinagtataka niya’y ang galak sa mukha ng matandang babae nang sabihin iyon.

“Gising ka na pala, Lara,” nakangiting lingon ni Aurora nang makita siyang nakatayo sa may pinto. “Halika, hija, at gusto kong makilala mo si Jaime,” ikinawit ni Aurora ang braso sa baywang niya.

“Jaime, this is my daughter Lara,” baling ng mama niya sa binatilyo na matiim na nakatitig sa kanya. “She’s nine years old at nasa grade three,” tumingala si Aurora sa kanya. Nakita niyang lumunok ang mama niya bago muling nagsalita at tumingin kay Jaime. “Hija, siya si Jaime Certeza, he’s sixteen at kaga-graduate lang niya sa high school noong isang linggo. Naalala mo bang nabanggit namin sa iyo minsan ng Papa na… na… palaki siya ng Lola mo?”

Wala sa loob na tumango ang batang babae at matapang na sinasalubong ng tingin ang titig ng binatilyo. Hindi ito naglahad ng kamay tulad ng dapat gawin ng mga bagong magkakilala. Hindi rin niya ginawa. Kung masungit ang ampon ng Lola niya’y masungit din siya.

Hinagod niya ng tingin ang kabuuan ng binatilyo. Kahit na nakaupo’y alam niyang mataas ito. May kapayatan ng kaunti. Ang kulay ay hindi maputi gayong sa Maynila ito galing. Marahil ay katu-katulong ng Lola Felisa niya, ang ina ng mama niya. Matangos ang ilong kaysa sa karaniwan. Makapal ang mga kilay na sa wari niya’y laging nagsasalubong. Sindilim ng gabi ang mapanuring mga mata.

“Bakit siya narito, ’Ma?”

Tumikhim si Aurora at matamis na nginitian ang binatilyo na nanatiling pormal. “Bakasyon, hija, at gusto niyang magbakasyon dito sa atin. Kaya magkakaroon ka na ng kasama. Paturuan mong mangabayo si Jaime kay Mang Pilo, Lara.”

“Eh, Mama, bakit nga pala hindi tayo ang dumadalaw sa Lola? Bakit si Lola lang ang pumupunta rito sa asyenda paminsan-minsan?”

Muling tumikhim si Aurora at sandaling nailang. Pagkatapos ay ngumiti at tumingin sa binatilyo na sa tingin niya’y may nakatagong galit sa maiitim na mga mata.

“S-sa ibang pagkakataon ay tayo naman ang dadalaw sa Lola, Lara,” ang pag-ulit ni Aurora sa hindi na mabilang na pangako nito sa kanya.

Chapter 9

HINDI niya naitanong sa Mama niya kung gaano katagal magbabakasyon si Jaime sa asyenda. Ang alam niya’y lampas na ng isang linggo’y naroon pa rin ang binatilyo. Tumutulong sa paglilinis ng kuwadra, pagpapaligo ng mga kabayo, pagdadamo sa harap ng Villa at kung ano-ano pang gawain. Isinasama rin ito ni Roberto, ang papa niya, sa niyugan.

Nakita niyang kinagigiliwan ito ng papa niya. Lalong higit si Aurora na wala na yatang bukang-bibig kundi si Jaime. Masipag, magalang, mabait, at kung ano-ano pang papuring ikinaririndi niya. Hindi niya maunawaan ang tila pagkabuhos ng pansin ng mga magulang niya sa ampon ng Lola niya. Lalo na si Aurora.

“Sino ba iyong nagpapaligo ng kabayo, Lara?” si Lalie, ang anak ng doktor sa kabilang farm. Matanda sa kanya ng tatlong taon at nasa huling taon sa elementarya. Lagi itong kabuntot ng ama tuwing dumarating sa asyenda upang suriin ang papa niya.

Sinulyapan niya si Jaime na buhos ang atensiyon sa pagpapaligo sa kabayo. “Adopted grandson ng Lola. Taga-Maynila at nagbabakasyon dito. Bakit ba?”

“Crush ko,” humagikgik ang batang babae. “Halika, kausapin natin,” hinila nito ang kamay niya upang lapitan si Jaime subalit iwinaksi niya.

“Lapitan mo kung gusto mo,” nakasimangot niyang sabi. “Isusumbong kita sa Daddy mo. Pati ba naman katulong ay pinapansin mo bukod pa sa ang tanda-tanda na niyan.”

“Ano’ng matanda, loka ka talaga,” sagot ng batang babae na hindi inaalis ang namumungay na mga mata sa binatilyo na noon ay napasulyap sa kanila. “At sabi mo’y ampon siya ng Lola mo, di hindi katulong.”

“Pareho din iyon,” nakasimangot niyang sabi.

“Basta,” ani Lalie at lumakad patungo sa binatilyo.

Nagsasalubong ang mga kilay na sinundan niya ito ng tingin. Nakita niyang kinausap ng kaibigan si Jaime. Huminto sa ginagawa si Jaime at kinausap din ang bata. Kung bakit bigla siyang nainis doon. Naiinis siya sa atensiyong ibinigay ni Jaime kay Lalie. Pati kaibigan niya’y kinagigiliwan ang binatilyo.

Naging sanhi iyon upang manibugho ang batang puso ni Lara. Lalo at ginagawa lahat ng mama niya ang paraan upang maging palagay ang loob ng binatilyo. At ang nakapagtataka ay walang tugon mula kay Jaime. Sa halip ay nakikita pa niyang pilit itong umiiwas kay Aurora bagaman magalang naman sa papa niya.

“Ano ang ginagawa mo dito?” Minsan ay inabutan niya itong nasa library at nagbabasa. “Hindi ba dapat ay nasa kuwadra ka?”

Nagdikit ang mga kilay ng binatilyo. “Tulad mo’y may karapatan din ako rito.”

Umismid siya. “Ampon ka lang ng Lola Felisa, ’di ba?” patuloy niya. “Paano ka magkakaroon ng karapatang maupo riyan at magbasa ng libro. Nalinis mo na ba ang kuwadra?”

Nakita niya ang banayad na paggalaw ng muscles sa mukha nito. “Kaya lang ako naglilinis ng kuwadra ay dahil hindi ko gustong walang ginagawa. Walang nag-uutos sa aking gawin iyon. Hindi ako sanay magbuhay hari tulad mo, prinsesa Lara,” tuya nito. Ibinagsak nito ang libro sa ibabaw ng study table at pagalit na tumayo at lumabas.

Dumila siya nang mapatalikod ito. Pagkatapos ay wala sa loob na tiningnan ang librong binabasa. Tom Sawyer and Huckleberry Finn .

“If I know, you look like Huck Finn,” bulong niya.

Hindi doon natapos ang inis niya rito. Minsan ay pumasok siya sa guest room kung saan doon ito natutulog. Inikot ng mga mata niya ang buong silid. May mga gamit doon ang binatilyo. Akala ba niya’y magbabakasyon lang, bakit puno ang silid ng mga gamit nito?

Natuunan niya ng pansin ang baseball cap na nakalagay sa mesa kasama ng ilan pa nitong gamit. May nakatatak doong pangalan ni Jaime at may nakaletrang captain . Nagulat pa siya nang makita ang logo at pangalan ng escuelahan. La Salle .

Sa La Salle pinag-aaral ng Lola niya ang ampon!

Hindi makapaniwalang iginala niya ang paningin sa ilang gamit nito. Napuna ang kuwadro sa ibabaw ng mesa na kung saan ay naroon ang binatilyo kasama ang ilang mga kasing-edad din nito na may hawak na trophy. Nanalo marahil ang team ng mga ito.

“Captain pala, ha?” aniya na sinamahan ng ngiti. Dinampot ang gunting na nasa pencil holder at ginupit-gupit ang baseball cap. Doon siya napasukan ni Jaime.

“What are you doing?!” bulalas ni Jaime na agad na inagaw ang baseball cap sa kanya. Subalit gupit-gupit na ito. Nagbabagang mga mata ang nakatunghay sa kanya. Kahit paano’y kinabahan siya at napaatras at akmang tatakbo palabas. Subalit nahawakan siya ni Jaime sa kamay.

“Bakit mo ginawa ito?” Hindi ito sumisigaw subalit kung nakamamatay ang galit sa tinig nito’y namatay na siya sa sandaling iyon.

“Eh…k-kasi’y…” nagkandautal siya. Namumutla siya at namumuo na ang luha sa mga mata. “S-sasaktan mo ba ako?”

Nakita ni Jaime ang takot sa mukha ng batang babae at nabawasan ang bagsik ng mukha nito.

“Sana. Pero mukha ka nang kawawa hindi pa kita inaano,” nilingon nito ang ginupit-gupit niya. “Alam mo bang mahalaga sa akin iyan?” At saka nanlumong umiling ito sa pagkasira ng gamit.

Kahit si Lara’y nakadama ng guilt sa ginawa. Gustong pagsisihan iyon subalit hindi niya magawang humingi ng sorry dito.

“Ano ba ang masamang ginagawa ko sa iyo at lagi ka na lang galit sa akin?” muling baling sa kanya ni Jaime.

She bit her lower lip. Hindi niya kayang sabihin ditong kinukuha nito ang buong atensiyon ng mga magulang niya. Na halos wala nang panahon si Aurora sa kanya mula nang dumating ito sa asyenda.

“A-ayoko sa iyo. Ayokong narito ka,” ang ninenerbiyos niyang sabi. Hinila ang kamay at patakbong lumabas ng silid.

Chapter 10

IKALAWANG araw matapos ang pangyayaring iyon ay narinig niyang nagpaalam si Jaime sa mga magulang. Mula sa pagkakasilip sa barandilya ng hagdan ay kitang-kita niya ang matinding kalungkutan sa mukha ng mama niya nang sabihin ni Jaime na babalik na ito sa Maynila.

Inihatid ng mga magulang niya sa kabisera ang binatilyo. Bago ito sumakay sa sasakyan ay lumingon ito at tumingin sa itaas sa may bahagi ng silid niya. Mabilis niyang ibinaba ang kurtina sa bintana. Hindi niya gustong makita nitong nakasilip siya. Kahit paano ay may guilt siyang nadarama sa pag-alis nito.

Inaasahan niyang muling magbabalik sa dati ang lahat. Subalit laging bukang-bibig ni Aurora si Jaime. Kung magkaminsan pa nga’y naririnig niyang tumatawag ito sa Maynila at kinukumusta ang binatilyo sa Lola niya. At napuna niyang napapadalas ang pagluwas sa Maynila ng mga magulang niya dahil na rin sa malimit na pagyaya ni Aurora. At hindi siya kasama.

MATULING lumipas ang mga taon. She was almost seventeen at nakatakdang magkolehiyo. Bakasyon muli nang muling magtagpo ang landas nila ni Jaime Certeza.

“Ano ang nangyari? Bakit tayo huminto?” tanong niya kay Emil nang huminto ang owner-jeep nitong minamaneho, boyfriend niya at matanda lang sa kanya ng isang taon.

Bumaba ang binatilyo at binuksan ang hood ng jeep. “Ewan ko ba,” magkasamang iritasyon at pagkapahiya ang nasa tinig nito. “Wala naman akong alam sa makina.”

Umikot ang mga mata niya. First date niya kay Emil sa bayan. May isang kilalang fast-food chain na binuksan doon noong isang linggo at iti-treat siya ng binatilyo.

“Sana’y pinatingnan mo muna sa Papa mo ang jeep bago mo ginamit,” wika niya rito at bumaba na rin ng jeep. “Paano iyan kung hindi umandar, malayo na tayo sa amin.”

“Wala tayong pagpipilian kundi ang lumakad uli pabalik,” hopeless nitong sagot. Ginalaw-galaw ang kung ano-ano sa may makina. Napahiyaw pa ito nang mapaso sa mainit pang makina.

Pasimangot siyang nagbuntong-hininga at pinagkrus ang mga braso sa dibdib. “Hindi ko alam kung sino sa atin ang may balat. This is so frustrating. Isipin mong hindi na nga tayo natuloy sa bayan ay paglalakarin mo pa ako pauwi.”

“Eh, ano ang magagawa ko,” naiinis na ring sagot ng binatilyo. “Gusto ko bang tumirik tayo?”

Sasagot sana siya nang isang sasakyan ang matanawan nila mula sa dulo ng daan. Pareho silang napatingin ni Emil. “May parating,” nabuhayan ng pag-asang wika ni Emil.

“Parahin mo,” wika niya na hindi inaalis ang mga mata sa palapit na sasakyan. Kulay-puting pickup. Bisitang tiyak ng Papa niya dahil ang daang ito ay pribado at patungo sa asyenda. Marahil ay isang mamimili ng mga prutas.

Itinaas ni Emil ang dalawang kamay upang parahin ang sasakyan. Agad naman itong huminto sa tapat ng binatilyo. Nagbaba ng salamin ang driver.

“May problema ba?” Ang baritonong tinig. Mula kay Emil ay dumako sa kanya ang mga mata. May kung anong kaba ang bumundol sa dibdib niya sa mga matang iyon.

“Itinirik kami, boss,” napakamot ng ulong wika ng binatilyo. “Baka may alam ka sa makina.”

Hindi sumagot ang lalaki at sa halip ay nagbukas ng pinto at lumabas. Ang mga mata’y sandaling dumaan sa kanya bago humakbang patungo sa manibela ng jeep at pinaandar ito. Ilang beses inikot ang susi sa ignition bago humakbang patungo sa hood ng jeep.

Matangkad ang lalaki. Malaki ang katawan. Ang balat ay kakulay ng pulang lupa. He could be mistaken for an Indian. And she must have been watching lots of foreign movies lately para iyon ang ihawig sa lalaki. Kung ikokompara sa mga kilala niyang guwapo at mga foreign idol niyang hinahangaan ay hindi guwapo ang estranghero kung tutuusin. Pero ang pang-akit na taglay nito’y hindi maikakaila. At higit sa lahat, he’s sexy, sa puntong ang lumang blue jeans at T-shirt na suot nito’y nagmukhang mahalay tingnan.

Oh, gosh, she’s only seventeen. Ano ba ang malay niya sa salitang sexy pagdating sa mga lalaki. Nagkataong tila ang tingin niya sa maong nito’y nakayakap na nang mahigpit sa mga binti nito.

At ang maiitim nitong mga mata na itinuon sa kanya’y tila humahalukay sa sikmura niya. There’s something familiar about those eyes.

“You’re out of gas,” wika nito at umangat ang katawan sa pagkakayuko mula sa hood.

“Out of gas!” naiiritang bulalas niya sabay sulyap ng may akusasyon kay Emil. “Hindi mo tiningnan kung may gasolina ang jeep bago mo ginamit?”

“Sira kasi ang fuel gauge,” nakaguhit ang guilt sa alanganing ngiti ni Emil. “I’m sorry, Lara, ginamit ng Papa kahapon ang jeep kaya inakala kong maraming gasolina.”

“Sorry?” Umikot paitaas sa langit ang mga mata niya. “You are so unreliable, alam mo ba iyon?”

“Lara, naman,” ang binatilyo na napapahiya dahil may ibang taong nakakarinig. “Ginusto ko bang mangyari ito. Huwag ka nang magalit. Babawi na lang ako sa ibang pagkakataon.”

“What now?” Naiinis niyang tanong sa boyfriend.

Si Emil ay nilingon ang lalaking bale-walang nakasandal sa pinto ng pickup nito at amused na pinanonood ang sagutan nilang dalawa.

“Excuse me, Sir,” ani Emil na sinabayan ng tikhim. “Pribado ho ang daang ito at patungo sa Asyenda Aurora, doon ho ba ang tungo ninyo?”

“Doon ang punta ko,” sagot ng lalaki sa malalim na tinig. “Kung gusto ninyong makisakay…” nagkibit ito ng mga balikat at saka idinagdag: “be my guest.”

Kumislap ang mga mata ni Emil. “Come on, Lara,” hinugot nito ang susi sa ignition. “Magpahatid na lang tayo sa inyo at saka ko na pababalikan ang jeep. I really am sorry about this, Lara…”

Hindi niya ugaling magtiwala at makisakay sa kanino mang estranghero. Pero nasa loob sila ng Asyenda Aurora at kasama niya si Emil, at praktikal na makisakay kaysa maglakad ng tatlong kilometro.

Chapter 11

S I EMIL ay sa tabi ng estranghero sumakay habang nasa likod siya. Napuna niya ang dalawang maleta sa upuan. Nagsalubong ang mga kilay niya roon. Sa likod ng pickup ay bahagya niyang nasulyapan ang dalawang malalaking kahon.

“Komportable ka ba diyan,” lingon ng estranghero sa kanya.

Isang tango ang isinagot niya at agad iniwas ang tingin sa lalaki. Sa pagkakaupo sa likod ay komportable siya pero hindi mula sa presensiya at titig nito. At hindi niya iyon maintindihan. Marami nang naging bisita ang mga magulang niya sa asyenda at halos karamihan sa mga iyon ay hindi niya kilalang negosyante pero hindi siya kailanman nailang.

“Mabuti na lang ho at nadaanan ninyo kami,” si Emil nang tumatakbo na ang sasakyan. “Kung nagkatao’y baka nilakad namin ni Lara ang pabalik sa bahay nila.”

“Sa susunod na gagamit ka ng sasakyan ay tiyakin mong natingnan mong mabuti ang dapat tingnan,” wika ng estranghero sa kaswal na tono. Tumaas ang mga mata sa rearview mirror at nagsalubong ang mga mata nila sa salamin. Mabilis niyang iniwas ang paningin. “Lalo kung malayo ang biyahe ninyo.”

“I’ll remember that next time,” nakangiting wika ni Emil.

“Saan mo gusto kitang ihatid?” tanong nito sa binatilyo.

“Ihahatid ko na muna si Lara sa kanila, Mister,” sagot nito na nilingon si Lara. “Pagkatapos ay tatawag at magpapasundo na lang ako sa amin.”

Tumikhim ang lalaki at muling tumingin sa rearview mirror. “Don’t worry about her. Ihahatid ko siya sa Villa matapos kitang ihatid sa inyo.”

“No!” Mabilis niyang sagot na may kasamang takot. “I mean—kung maaari’y pareho mo kaming ihatid sa amin.” Nagkibit ng mga balikat ang lalaki at nag-concentrate sa pagmamaneho at hindi na muling nagsalita.

Chapter 12

“JAIME!” Patakbong salubong ni Aurora nang iparada ng lalaki ang sasakyan sa harap ng malaking bahay. Kasunod nito si Roberto.

Jaime.

Napigil sa paglabas ng sasakyan ang dalagita sa narinig na pangalang isinigaw ng ina. Nagsalubong ang mga kilay na tinitigan ang lalaki na nilingon siya kasabay ng pagtaas ng sulok ng bibig sa tila tipid na ngiti.

“Nice to see you again, Lara,” he said huskily, pagkatapos ay binuksan ang pinto sa tabi nito at lumabas. Binuksan lang nito ang pinto sa bahagi niya at humakbang na patungo sa malaking bahay. Hindi siya kumikilos mula sa pagkakaupo.

“Magkakilala kayo?” Nalilitong tanong ni Emil.

She was shock. Hindi alam kung ano ang iisipin. Mula sa bintana ng sasakyan ay nakita niyang mainit na niyakap ni Aurora ang lalaki sa pagkailang nito. Si Roberto’y tinapik sa balikat ang bagong dating.

“Hey,” si Emil uli. “Hindi mo na ako sinagot. Magkakilala pala kayo’y hindi ka nagsasalita riyan.”

“I… I… didn’t recognize him,” wala sa loob niyang sagot.

“Sino siya?”

“My… my grandmother’s adopted grandson.” Ni hindi halos lumabas sa bibig niya ang sinabi. Nakita niyang nagulat pa ang mga magulang niya nang makita silang dalawa ni Emil sa pickup. Nauulinigan niyang nagtatanong ang mga ito kay Jaime.

Chapter 13

SA TANGHALIAN ay wala siyang kibo at nakayuko lang sa pagkain. Monopolado ni Aurora ang usapan. Si Roberto’y kaswal na nagtatanong paminsan-minsan.

“Mabuti at nadaanan mo si Lara at Emil sa libis, Jaime,” si Aurora na hindi itinatago ang kasiyahan. “Kung nagkataon ay naglakad pauwi ang dalawang mga bata. Kung bakit ba naman kasi kay babata pa’y nagdi-date na.”

“’Ma,” aniya. Nakikiusap ang mga mata at pagkatapos ay nilingon ang ama.

“Honey, pinayagan mo ang dalawa, hindi ba?” Si Roberto sa mahinahong tono.

Nagkibit ng mga balikat si Aurora. Tila hindi mahalagang ipagpatuloy ang usapan tungkol sa kanila ni Emil. “Sana’y totoo na ang pananatili mo rito, Jaime. Nagkaka-edad na si Roberto at hindi na magampanan ang mga dating trabaho.”

Mula sa pagkakayuko’y pailalim niyang sinulyapan si Jaime na tumingin din sa kanya bago nagsalita. “Nangako ako sa Lola Felisa, Tita Aurora.”

“You don’t know how you made me happy, Jaime.”

Kung ano man ang ibig sabihin ng Mama niya roon ay hindi niya alam. Narinig niyang tumikhim si Roberto at nagtanong ng mga makabagong paraan sa pagsasaka. Mahusay ang mga mungkahi ng binata. Tahimik siyang nakikinig kaya nagulat siya nang iderekta nito ang sinasabi sa kanya.

“How fast you’ve grown, Lara,” kaswal nitong sinabi na tila ba umalis itong magkaibigan sila. “Where’s the pigtail?”

Naunahan siya ni Aurora sa pagsagot. “Oh, ang batang iyan ay nagmamadali sa pagdadalaga. Seventeen lang ay tila dalaga na kung gumayak at mag-ayos. Sabi ko nga’y samantalahin ang pagiging bata, pero hayun at mukhang may boyfriend na. And I’m glad you’re here now, Jaime. Mababantayan mo ang batang iyan.”

Dumilim ang mga mata niya. “’Ma, Agrikultura ang tinapos ni Jaime hindi bodyguard.” Palihim niyang sinulyapan ng matalim ang binata and to her surprised unti-unting lumitaw ang isang ngiti sa mga labi nito. Bahagya na niyang hindi mapigil ang pagsinghap.

“I am a very flexible man, Lara. I can do both.”

I don’t doubt it. Gusto niyang isagot pero pinigil niya angsarili. The smile melted her. Kasabay niyon ay ang inis sa sinabi nito.

Chapter 14

“SA IYO ba ang kabayong iyan?”

Napalingon siya sa pinanggalingan ng tinig. Si Jaime. He was a big man but he moved like a cat. Ni hindi niya naramdaman ang paglapit nito.

“Yeah,” sagot niya sabay bawi ng tingin at ipinagpatuloy ang paglalagay ng saddle sa kabayo. “Regalo ng Mama at Papa pagka-graduate ko sa high school,” dagdag impormasyon niya.

“Congratulations,” patuloy nito. “Ang sabi ng Tita Aurora’y salutatorian ka.”

Bahagya na niyang naikibit ang mga balikat. “Sa iyo rin,” sapilitan niyang sagot, out of politeness. “Narinig kong pinag-uusapan ng mga magulang ko ang pagtatapos mo more than three years ago,” sinulyapan niya ito para lang bawiin agad ang tingin dahil nakatitig ito sa kanya. “Not that I care, why didn’t you come then?”

Humakbang palapit si Jaime. Huminto sa may harap ng kabayo at walang anumang hinaplos iyon. Napako ang mga mata niya sa kamay nitong banayad na humahaplos sa hayop. It was so gentle that for a fleeting moment ay naisip niyang sa ganoon din kayang paraan nito hinahaplos ang isang babae. He must be about twenty three at siguro’y hindi na mabilang na babae ang nagdaan sa mga kamay na iyon.

Tumikhim si Jaime na ikinalipad ng mga mata niya rito. Bahagya siyang namula nang ma-realized ang naisip and almost expected him to have read her mind.

“Architecture ang tinapos ko nang imungkahi ng Lola Felisa na kumuha ako ng ilang units sa Agrikultura,” paliwanag nito na ipinagpatuloy ang paghaplos sa kabayo. “Siguro dahil binalak na niyang pauwiin ako rito…”

“You’ve very lucky,” they were on normal speaking terms pero hindi niya maintindihan ang sarili kung bakit nahaluan ng bahagyang panunuya ang tinig niya. “Akalain mong nakapag-aral ka na sa mamahaling university ay halos dalawang kurso pa ang natapos mo. Hindi ako magtataka kung pamanahan ka ng Lola ’pag namatay ito.”

Nakita niya ang pagdilim ng mga mata ng binata at ang unti-unting paniningkit nito. Bahagya siyang kinabahan doon at nagyuko ng ulo.

“Are you always this snobbish?” Tila patalim na humihiwa ang tinig nito. “Dapat ba’y ang mga katulad mo lang ang may karapatang makapag-aral at makapagtapos?”

“I—I’m sorry,” halos hindi niya marinig ang sariling tinig. Isang buntong-hininga ang pinakawalan ni Jaime. Nakakailang na katahimikan ang namagitan bago muli itong nagsalita.

“Boyfriend mo nga ba si Emil?”

Mula sa saddle ay lumipad ang mga mata niya rito. Hindi inaasahan ang tanong. “Wala kang karapatang tanungin ako ng ganyan!”

Nagkibit ito ng mga balikat. “Kung mangangabayo ka’y sasamahan na kita. Sa likod mo ako and show me how to—”

“No!” mabilis niyang sagot. “Huwag mong seryosuhin ang sinabi ng Mama! Kung gusto mong mangabayo, mangabayo kang mag-isa mo!” Hindi niya maintindihan kung bakit ganito ang reaksiyon niya sa lalaki. Para bang lagi na’y nakahanda siya sa pakikipag-away rito.

Humakbang palapit sa kanya si Jaime habang nagsasalita. At sa pagkabigla niya’y hinawakan siya sa baywang at itinaas sa kabayo nang walang kahirap-hirap. Muntik na siyang napatili kung hindi niya napigilan ang sarili.

“Hindi mo kailangang gawin iyon!” pasigaw niyang sabi upang pagtakpan ang kalituhan at kakaibang naramdaman nang hawakan at malanghap niya ang panlalaking amoy nito.

“Ginawa ko na,” bale-walang sagot ng binata. “Kasinggaan ka lang ng dahon, sweetheart, “ hindi niya matiyak kung amusement ang nahihimigan niya sa tinig nito. “Saang bahagi ng asyenda ka pupunta?”

“Wala kang pakialam! And I am not your sweetheart!” pagkasabi niyoy mabilis niyang hinapit ang kabayo at pinatakbo ng mabilis, as if the devil himself were after her.

Sinusundan ng tingin ni Jaime ang papalayong dalagita nang mula sa likod ay lumapit si Roberto.

“Don’t take my daughter seriously, Jaime,” wika nito.

Tumiim ang mga bagang ng binata pero hindi lumingon. “She resented me.”

“Tulad noon?” naghahamon ang tinig ni Roberto na ikaila niya iyon. Nagsasalubong ang mga kilay na nilingon ni Jaime ang matandang lalaki. “Oh, I know,” dugtong nito na sinabayan ng iling. “Si Lara ang dahilan kung bakit napilitan kang bumalik ng Maynila noon. Sa isang banda’y mabuti na rin iyon, Jaime. Bata ka pa rin at maaaring hindi mo alam pakitunguhan ang anak ko. Kind of spoiled dahil nag-iisa.”

“Sa palagay mo’y kaya ko siyang pakitunguhan ngayon?” ganting hamon ni Jaime sa sarkastikong paraan. “Isang linggo na mula nang dumating ako at wala akong natatandaang kinausap niya ako ng maayos.”

Tinitigan ni Roberto ang binata. Matagal bago sumagot. “She’s only a girl, Jaime. At nagtitiwala ako sa iyo,” pagkasabi noo’y tumalikod na uli ang matandang lalaki. Naiwang nagbuntong-hininga ang binata at sinundan ng tingin ang dakong dinaanan ni Lara na para bang makikita pa niya ang dalagita.

Chapter 15

SA LOOB ng halos ng isang buwan mula nang dumating sa asyenda si Jaime ay hindi ilang kadalagahan ang tuwina’y gustong makatawag ng pansin. May mga imbitasyon sa party na dumarating para sa lalaki na pinagbibigyan naman nito. At ang nakapagtataka’y hindi siya natutulog hanggang hindi ito dumarating.

“Bakit gising ka pa? Alas-dos na nang madaling araw,” nagulat pa siya nang mula sa ibaba’y tumingala at nagsalita si Jaime. Bigla siyang umalis sa pagkakadungaw. Hindi niya maisip kung paano siyang nakita nito sa dilim. “Don’t hide behind the curtains, Lara. Bakit hindi ka pa natutulog?” patuloy ito sa malakas na tinig.

Napilitang hawiin uli ng dalagita ang kurtina at dumungaw. “N-nagising lang ako sa pagdating ng sasakyan mo.”

Mula sa malamlam na liwanag sa may portico ay nakita niyang nag-flash sa dilim ang mapuputing ngipin nito bilang pagngiti.

“Hindi ko gustong maniwala but I’ll buy that. Now, be a good girl and get to sleep, sweetheart. I came home unscathed.” At nawala na ito sa paningin niya bago pa siya makaisip ng matalim na isasagot.

Gusto niyang matunaw sa pagkapahiya at pinagdiskitahan ang unan.

Kabilang sa mga babaing nakakahalubilo ni Jaime ay si Lalie, who renewed her acquaintance with him. Nasa huling taon na ito sa kolehiyo sa bayan at may reputasyon sa pagiging flirt at playgirl.

Minsan ay dumating ito sa villa. Mula sa veranda sa silid niya ay kitang-kita niyang nakangiting sinalubong ito ni Jaime at tinulungang ibaba sa kabayo. Hindi niya maintindihan kung saan galing ang galit na umahon sa dibdib para sa dalawa. Mabilis siyang tumalikod at bumaba sa kusina. Naroon si Nana Sepa at tinutulungan ang kusinera.

“Gising ka na pala, Lara. Ano ang gusto mong almusalin?”

Hindi niya pinansin ang sinabi nito. “Nasa labas si Lalie, Nana, kararating lang. Ano ang sadya niya dito? Hindi naman niya kasama si Doktor Luis, ah.” Padabog siyang umupo sa kitchen stool.

“Siguro’y si Jaime,” bale-walang sagot ng matanda at pinagpatuloy ang paglalabas ng pagkain mula sa ref. “Para ka namang bago nang bago sa babaing iyon,” sinabayan nito ng iling. “Ewan ko ba kung bakit umuubra kay Doktor ang ginagawa ng anak.”

Bago pa siya may naisagot ay bumukas ang screen door sa kusina at pumasok ang dalawang topic nila. Nakangiting bumati si Lalie.

“Hi, Lara. How’s Emil?”

Bahagya nang umangat ang mga labi niya sa pilit na ngiti. Si Jaime ay nilapitan si Nana Felisa. “Puwede bang magkape kami, Nana?”

“Oo, anak,” masuyong sagot ng matandang babae. “Teka at ipaghahanda ko na kayong tatlo ng almusal.”

Halos matumba ang kitchen stool nang padabog siyang tumayo. “Wala akong ganang mag-almusal, Nana. Mamaya na lang,” ni hindi niya tinapunan ng pansin ang dalawa at lumabas ng kusina. Nagkibit ng mga balikat si Jaime.

“Masama ang gising ng alaga ninyo, Nana,” biro ni Jaime. Iiling-iling lamang ang matandang iginayak ang almusal ng dalawa.

NASA ilalim sila ng puno ni Emil at kayakap ang binatilyo.

“Ano ang nakain mo at pumayag kang makipagkita sa akin dito?” wika ng binatilyo na kinabig at hinagkan siya.

“Tumigil ka nang katatanong,” banayad niyang angil at hinayaan ang binatilyong hagkan siya. Nang maramdaman niya ang kamay nito sa dibdib ay napaigtad siya sabay tabig sa kamay nito. “Off limits iyan!”

“C’mon, Lara,” protesta nito. “Ano pa ba naman ang gagawin natin? Iyon lang naman, eh…”

“Basta,” diin niya. “Kiss, okay lang. Pero ayoko ng ganyan.”

“Wala namang ma—” nahinto sa sinasabi nito si Emil nang matanawan ang paparating na mangangabayo. “Sino’ng—si Jaime!”

At bago pa nakatayo ang dalawa sa pagkakasalampak sa damuha’y nasa harap na nila ang binata.

“Get up, Lara,” utos nito. Hindi malakas ang tinig pero panganib ang ibinabadya ng mukha. “At ikaw, Emil, umuwi ka na…”

“Wala kang—!”

“Shut up, Lara,” agap nito sa akmang protesta ni Lara. “Kung hindi mo gustong sa harap ng boyfriend mo tayo magtalo,” banta nito. “Kuhanin mo ang kabayo mo at tayo nang umuwi.”

Nilingon niya si Emil. Umaasang ipagtatanggol siya nito, subalit yuko ang ulo ng binatilyong lumakad nang patiuna patungo sa owner-jeep na nasa di-kalayuan.

“I hate you, Jaime! I always have hated you!” Sigaw ng dalagita. Nagpupuyos ang dibdib na tinakbo ang kabayo, sumampa dito at mabilis na pinatakbo pauwi. Sumunod si Jaime subalit hindi tinangkang makipaghabulan sa kanya.

Chapter 16

P AGKATAPOS ng pangyayaring iyon ay sinikap niyang huwag magtagpo ang landas nila ng binata. Ni hindi rin naman siya pinagtatangkaang kausapin nito. Habang tumatagal ay lumalalim ang galit niya kay Jaime lalo at nakikita niyang masuyo ang ina sa binata. Hindi iilang beses niyang nahuhuli ang dalawang nag-uusap ng sarilinan bagaman hindi niya maulinigan ang sinasabi.

Isang hapon ay patungo siya sa may kamalig nang matanaw ang kabayo ni Lalie. Nagsalubong ang mga kilay niya. Nasa kanila ba ito? Suyang nagbuntong-hininga siya at pinagpatuloy ang paglakad patungo sa kamalig. Mag-iikot siya sa asyenda. Tutal nasa koprahan pa ang papa niya kasama ang ina. Binuksan niya ang pinto papasok nang makarinig ng tinig at malambing na tawa.

Si Lalie!

Dahan-dahan at maingat siyang humakbang patungo sa pinagmulan ng tinig. Walang ingay siyang nakarating sa may dingding na pinagsasabitan ng mga saddle at kung ano-ano pang gamit ng kabayo. Mula sa sala-salabat na siwang ay sumilip siya upang magulat lang sa nakita. Naghahalikan si Jaime at Lalie sa may dayami. Agad niyang tinakpan ang bibig upang huwag kumawala ang singhap pero marahil ay nakagawa na siya ng mahinang ingay dahil nag-angat ng ulo si Jaime at tumingin sa may lugar niya.

Ni hindi niya magawang kumilos, ni hindi niya gustong huminga. Malalaman nitong nanunubok siya. Sandali lang ang ginawang paglingon nito at muling ipinagpatuloy ang naantalang gawin.

No, please, don’t do it, pakiusap niya. Kung kanino ay hindi niya matiyak dahil nakita niyang itinaas ni Jaime ang palda ni Lalie habang hinahalikan ito. Nagliliyad at umuungol ang dalaga. Nakita niyang ibinaba nito sa binti ng babae ang panloob.

Gusto niyang tumakbo palabas subalit malalaman ng mga itong naroon siya. Gusto niyang ipikit ang mga mata subalit hindi niya magawa. Sa kaibuturan ng dibdib ay hindi niya gustong ituloy ni Jaime ang anumang balak nitong gawin. Pagkatapos ay nakita niyang bahagyang tumaas ang katawan ng lalaki mula sa babae at sinimulang ibaba ang zipper.

That was it! Maingat siyang umalis mula sa mga siwang ng dingding at dahan-dahang umatras palabas hanggang sa makarating sa may pinto. Walang ingay niya iyong nabuksan at nang makalabas ay halos tumingala upang punuin ng hangin ang dibdib. Hindi niya alam na nagpigil siya ng paghinga at halos lunurin niya ang baga sa hangin. At ang isa pang ipinagtataka niya’y kung bakit siya umiiyak. Patakbong bumalik siya ng bahay patungo sa silid niya.

“W-what’s wrong?” Si Lalie nang maramdaman ang paglayo ni Jaime sa katawan niya.

“Hindi tama ang ginagawa nating ito, Lalie,” ani Jaime na tumayo at inayos ang sarili. Sinulyapan ang underwear ng babae na nasa kabilang binti pa nito. “Ayusin mo ang sarili mo at baka abutan tayo ng Tito Roberto at Tita Aurora.”

“Hindi kita maintindihan!” Galit nitong inayos ang sarili. “You were so hot at hindi ko kayang isipin kung paano mo nakontrol ang sarili mo…”

Nagkibit ng mga balikat ang binata. “Hindi ito ang tamang lugar.”

Unti-unting naglaho ang galit sa mukha ni Lalie. Marahil ay tama ito. Tumayo at inayos ang sarili. Pagkatapos ay nilapitan at niyakap ang binata.

“Then name the place, Jaime. Sasama ako sa iyo.”

Isang banayad na tango ang isinagot nito. Tinapik sa likod ang dalaga. “Umuwi ka na at baka hinahanap ka na sa inyo.”

Chapter 17

MULA sa pagkakasubsob sa unan ay nag-angat ng mukha si Lara nang bumukas ang pinto niya at pabagsak ding naisara.

“A-ano ang ginagawa mo dito?”

“Iyan ang napala mo sa paninilip,” wika nito sa naniningkit na mga mata.

Sandali lang ang kalituhan niya. Mabilis na bumangon at umupo sa gilid ng kama.

“Wala kang karapatang pumasok dito sa silid ko,” aniya sa bahagya nang tumaas na tinig. “Wala kang karapatang pakialaman ako sa relasyon ko kay Emil dahil kahit ikaw ay—” hindi niya itinuloy ang sinasabi.

“Dahil kahit ako ay ano?” Galit nitong ulit sa sinasabi niya at dahan-dahang humakbang palapit. “Ano ang ginagawa mo sa kamalig? Manubok? panoorin ako?”

“Hindi ko alam na naroon kayo!” Hiyaw niya. Napapahiya at nagagalit siya. “Bakit ikaw? Hindi ba’t naroon ka sa tagpuan namin ni Emil? Nagkataon lang na walang kamalig na nagtatago sa amin kaya agad mo kaming nakita!”

“Damn you!” naglalabas ng apoy ang mga mata nito at yumuko at hinawakan siya sa magkabilang balikat at marahas na itinaas. “Emil wouldn’t get as far as I’ve gone. Nakahantad man o nasa loob kayo ng kuweba! I’ll kill him first!”

Wala siyang naiintindihan sa sinasabi nito. Ang alam niya’y nagagalit siya at nagagalit din ito at natatakot siya rito.

“Bitiwan mo ako, you beast!”

“You were behind that wall for minutes. Turned chicken at the last minute?” Nagtagis ang mga ngipin nito. “Hindi mo ako kayang panoorin? Bakit ka umiiyak?” Marahas nitong pinahid ng kamay ang luha sa mukha niya.

“Wala kang pakialam! Bitiwan mo ako at lumabas ka dito!”

“Gusto mong malaman kung paano ko gagawin iyon? Ha?” Halos matanggal ang mga balikat niya sa pagkakayugyog nito. At bago pa niya maitulak ang binata’y tumaas ang isang kamay nito sa likod ng ulo niya at pagkatapos ay bumaba ang ulo nito at siniil siya ng marahas na halik.

Parusa ang halik na iyon pero natigil siya sa pagpipiglas. She was stunned, shock. Tila siya jelly sa mga bisig ni Jaime. And before she could think of anything else ay ibinaba siya nito sa kama kasama ito. Him on top of her. Kissing her, bruising her, fondling her young body. Umikot ang buong kaisipan niya. Hindi niya maintindihan kung alin sa mga sama-samang emosyon ang dapat mangibabaw.

At tila eksena sa video na biglang ini-replay, lamang ay siya ang tauhan sa pagkakataong iyon, naramdaman niya ang kamay ng binata na marahas na pumailalim sa palda niya. Then savagely pulled her panties down. Gusto niyang tumili subalit angkin nito ang mga labi niya. Gusto niyang magpipiglas subalit tila namanhid ang buo niyang katawan at nawalan siya ng lakas.

She knew he unzipped his jeans. She could almost hear it. Nararamdaman niya ang magaspang na kayo ng maong sa balat niya. Then he moved, nudged her legs with his powerful thighs. She gasped in his mouth when he felt the awesome maleness. Pinakawalan niyang pilit ang mukha at hinabol ang paghinga. Her cheast heaving, she was catching precious breath. Kasabay niyon ay nararamdaman niya ang pagpipilit nitong makapasok. Kung paano nito gagawin iyon ay hindi niya alam. She could feel the initial pain.

“J-Jaime…” nanginginig ang tinig niya kasabay ng paghikbi. Umaagos ang luha sa mga mata nang hindi niya namamalayan. “S-sinasaktan mo ako…”

He stiffened. Crushed her shoulders with his fingers na para bang lahat ng kontrol ay pilit inaabot.

“I know!” he whispered savagely. “I know, damn you, Lara! Masahol ka pa sa drugs. You drive a man crazy!”

Sa isang iglap ay naramdaman ni Lara ang dapyo ng hangin mula sa bintana na humaplos sa katawan niya nang umangat mula sa katawan niya ang binata. Lumundo ang gilid ng kama niya nang maupo ito at sinapo ng dalawang palad ang ulo.

She was afraid to move, kahit yata ang paghinga. She was staring at his tensed back nang walang iniisip. Nakabibingi ang katahimikang namagitan. Nagulat pa siya nang tumayo si Jaime.

“I’m—sorry,” ni hindi niya halos marinig iyon. Mabilis itong humakbang patungo sa pinto, binuksan at walang lingong lumabas.

At saka pa lang niya pinakawalan ang pinipigil na paghinga kasabay ng pag-iyak.

Chapter 18

KUNG iniiwasan niya si Jaime bago ang pangyayaring iyon ay lalong higit pagkatapos. Ni hindi niya gustong magkasalubong man lang ang tingin nila. Kung hindi nga lang magtataka ang mga magulang ay hindi siya sasabay sa pagkain. Bagaman ganoon na lamang ang pasasalamat niya sa ina dahil monopolado nito ang usapan sa mesa.

“Bakit hindi ka yata kumakain, Lara?” Si Roberto.

Nag-angat siya ng mukha at nasalubong ang mga mata ni Jaime na matiim na nakatitig sa kanya. Agad siyang umiwas ng tingin at itinuon sa ama.

“Nag—nag-snack ako kanina, Pa…”

“May problema ka ba, Lara,” si Aurora. “You’ve been acting strange lately. Nag-away ba kayo ni Emil?”

“H-hindi, ’Ma,” sagot niya. “I-ilang linggo na lang kasi at pasukan na uli. Yes! I—I was wondering what course to—to take…”

Ngumiti si Aurora. “Goodness, napakaaga pa para isipin mo iyon. Anyway, sa isang buwan ay luluwas tayo ng Maynila para mamili ng gamit mo.”

SUBALIT maraming nangyari bago dumating ang isang buwan.

“Hindi ba kayo papasok, Papa?” tanong niya sa ama nang ihinto nito ang bagong-bagong four-wheel-drive pickup sa may bukana ng gate ng bahay. Bumaba siya mula sa sasakyan. Sinadya ng ama iyon sa kabisera at sumama siya dahil ipinagmamalaki nito ang bagong sasakyan.

“Mauna ka na, hija. Susunduin ko muna ang mama mo sa clinic ni Dr. Luis. Ang sabi ko’y dadaanan ko siya roon. Tuloy maiikot ko itong pick-up bago ko ipasa sa driver natin,” nasisiyahang wika nito.

Nagkibit siya ng mga balikat at nilakad ang bahay. Nilingon ang ama na iniliko ang sasakyan sa daan patungo sa kabilang farm.

Papanhik na siya sa silid niya nang mapahinto sa tapat ng guest room. Doon natutulog si Jaime at bahagyang nakabukas ang pinto. Nasa orchard ang binata at marahil ay naiwan nitong bukas ang silid. Humakbang siya patungo roon upang isara nang marinig ang tinig ng ina.

Ang unang pumasok sa isip ay tumalikod. She didn’t want to eavesdrop. Nangyari na minsang nanubok siya ng hindi sinasadya at hindi niya gustong maulit iyon. Pero nanaig ang kuryosidad. Ang akala ba niya’y nasa clinic ang ina. Kung naroon ang ina at nagsasalita ay si Jaime ang tiyak na kausap nito. She inched closer.

At sa ikalawang pagkakataon ay nanlaki ang mga mata niya at napasinghap. Lamang ay nagawa niyang huwag magpakawala ng anumang ingay. Si Aurora ay nakayakap kay Jaime at ganoon din ang binata sa Mama niya.

“Hindi niya malalaman, Jaime…” wika ni Aurora na tumingala at sinapo ang mukha ng binata, kinabig payuko at hinagkan sa pisngi. “Kung alam mo lang kung gaano kita pinanabikan…”

Kung paano siya nakalabas ng bahay ay hindi niya alam. Kinasuklaman niya pareho ang dalawa sa oras na iyon. Gusto niyang sumigaw at tumili. Paano nagawa ni Aurora iyon sa papa niya. Ni Jaime sa kanilang lahat. Si Jaime at si Lalie. Si Jaime at ang mama niya. Si Jaime at siya sa muntik na nitong pagsasamantala.

Oh, how she hated him! How she hated her own mother!

Nang gabing iyon ay kinausap niya ng sarilinan ang ama.

“Papa, gusto kong paalisin mo rito sa atin si Jaime,” wika niya na lumakad-lakad sa harap ng ama.

Nagsasalubong ang mga kilay ni Roberto. “Ano na naman iyan, Lara? Bakit ba mainit ang ulo mo sa taong iyon. Mabait si Jaime, mapagkakatiwalaan at—”

“Mabait? Mapagkakatiwalaan?” baling niya sa ama. “Hindi mo alam ang sinasabi mo, Papa. Nadadaya kayo ng lalaking iyon!”

“Tumigil ka sa kalokohang ito, Lara,” nasa tinig na Roberto ang galit. “Pumanhik ka na sa silid mo.”

“Papa, that man almost raped me!” Lumabas sa bibig niya iyon bago pa niya napigilan ang sarili.

Natilihan si Roberto at lihim siyang nasiyahan. Hindi man niya gustong malaman ng ama ang nangyari sa kanila ni Jaime, marahil ay mapapaalis na nito ang lalaking iyon sa kanila.

Ang pagka-shock sa mukha ni Roberto ay nahalinhan ng panlulumo. Bumuntong-hininga at umiling. “Huwag kang gumawa ng usap para lang siraan si Jaime, Lara,” wika nito sa tonong hindi niya kailanman narinig sa ama na ginamit sa kanya.

“Nagsasabi ako ng totoo, Papa,” giit niya. “At kayo, bakit kayo nagbubulag-bulagan gayong nakikita na ninyong lagi na lang malapit ang Mama sa kanya!”

“Tumigil ka, Lara!” Napatayo si Roberto. “Lumalabis ka na. Hindi ko alam na sa pagpapasunod namin ng Mama mo sa iyo’y iyan ang naging pag-uugali mo.”

Napapikit siya. Pero wala siyang balak na tumalikod at magpatalo. “Sisirain ni Jaime ang pamilyang ito, maniwala ka, Papa. Ang Mama—”

“I haven’t laid a hand on you, Lara,” mapanganib na banta ni Roberto. “Pero huwag kang magsasalita ng anumang bagay sa Mama mo. Hindi mo alam ang sinasabi mo!”

Hindi makapaniwalang lumabas ng library si Lara. Pati ang ama ay hindi gustong pakinggan siya. Sa may puno ng hagdan ay nakasalubong niya si Jaime. Isang nakamamatay na titig ang ibinigay niya sa binata bago siya tumakbo papanhik ng hagdan.

Sa buong magdamag na iyon ay nakabuo siya ng pasya.

Chapter 19

“BAKIT pabigla-bigla ka, hija,” si Aurora sa anak. “Kunsabagay ay mabuting magkaroon ka ng ibang environment. Hindi lang dito sa asyenda. Tama marahil na sa Mama sa Maynila ikaw magkolehiyo. Kaya lamang ay nagugulat ako sa biglang pagpapasya mong ito.”

Hypocrite. Gusto niyang isigaw sa ina. Kunwa’y nagulat pero alam niyang ikinatutuwa nitong mawala siya sa Villa. Magagawa nito nang husto ang kataksilan. Sinulyapan niya ang ama na nanatiling walang kibo. Gusto niyang maawa rito. Sa labis na pagmamahal sa asawa’y binubulag ang sarili. Pati siya’y binale-wala.

“Sinabi ko na sa inyong pinag-iisipan ko ang kolehiyo ko, Mama,” pormal niyang sabi. “Napag-pasiyahan ko kagabi na sa Lola manirahan. Tawagan ninyo ang Lola ngayon at bukas ako aalis.”

NANG gabing iyon ay nagulat siya nang pasukin siya ni Jaime sa silid niya.

“Ano ang kailangan mo?” pilit niyang itinago ang poot sa dibdib sa pamamagitan ng pananatiling pormal.

“Lara,” wika nito na hindi malaman kung ano ang sasabihin. “Kung… kung dahil sa ginawa ko kaya ka aalis ay humihingi ako ng patawad. You don’t have to go.”

“Buo na ang pasya ko, Jaime,” tingala niya rito. “Pag-alis ko’y magagawa mo na ang lahat ng gusto mong gawin. Sa asyenda… sa Mama…”

Bigla ang paniningkit ng mga mata nito. “Ano ang ibig mong sabihin?”

“I don’t want to play games with you, Jaime. At gusto ko nang matulog, maaga pa ang alis ko bukas.”

Sandaling nanatiling nakatayo ang binata. Matagal siyang tinitigan at pagkatapos ay walang-kibong lumabas.

Magmamadaling-araw nang magsimulang umulan. Gusto niyang matawa. Nakikiramay ang panahon sa nadarama niya. Nang umagang iyon kahit na gusto ni Aurora na ipagpaliban ang pag-alis niya’y nagpumilit siya. Inihatid siya ng mga ito sa istasyon ng bus sa kabisera. Ni hindi niya nakita kahit anino ni Jaime nang oras na umalis siya.

Pagdating niya sa Maynila’y histerikal na Donya Felisa ang sumalubong sa kanya. Itinawag ni Jaime ng long distance ang trahedyang nangyari sa mama niya. Noon din ay bumalik siya ng San Isidro kasama si Donya Felisa. Sinisi niya ang sarili sa pagkamatay ng ina. Subalit inako ni Roberto ang kasalanan. Inakala nitong kayang tawirin ng four-wheel drive ang tulay na noon ay nagsisimula nang apawan ng malakas na agos.

Sa kabila ng walang sumisi sa kanya’y nakadama ng matinding usig ng budhi si Lara. Tanging ang kaisipang ang ina na rin ang may dahilan kung bakit umalis siya patungong Maynila ang tanging konsolasyon. Kahit ang ama’y ganoon na lamang ang hinanakit niya dahil hindi siya pinaniwalaan nito. Ni hindi siya pinigil noong araw na iyon.

Kitang-kita niya ang pagdurusa ng ama at ni Jaime sa pagkawala ni Aurora. Matapos ang libing ng ina ay muli siyang sumama sa Lola Felisa niya pabalik sa Maynila.

Chapter 20

NANG araw ding iyon ay tinawagan niya si Donya Felisa sa Maynila. Kung hindi dahil sa kalusugan ng matanda’y kasama niya itong nagbiyahe pauwi sa San Isidro.

“I’m sorry about your mother’s will, Lara,” ang matandang babae sa mahinang tinig. Nakikisimpatya. Maliban doon ay wala nang iba pang paliwanag para magkaroon man lamang ng justification ang ginawa ng Mama niya.

“B-but this is my home, Lola,” sinikap niyang huwag mabasag ang tinig. “At sa inyo rin. Ipinundar ito ng Lolo para sa inyo, sa atin. Bakit pahihintulutan ninyong mapunta sa isang estranghero?”

Tumikhim ang matandang babae at matagal bago nagsalita. And when she did, it was with pain. “Your parents left you so much, Lara. Kung anuman ang sinasabi ng testamento. Let it be. At si Jaime ay mananatiling enkargado ng buong asyenda…”

Napahikbi na siyang tuluyan. “You all trusted him that much, huh?” nasa tinig niya ang akusasyon at pagdaramdam. “Kung… kung nasa pangalan ng Mama ang buong asyenda’y malamang na ipinamana rin niya ito kay Jaime…” tuluyan na siyang napahagulhol. At hindi na siya magtataka kung pagkamatay ng Lola niya’y pamanahan din nito si Jaime, considering na ampon ng matandang babae ang lalaki.

Nang hapong iyon ay bisita niya si Emil.

“Are you all right?” Banayad nitong tanong kasabay ng paggagap sa mga palad niya. “Namumugto ang mga mata mo.”

Tumango siya at pinuno ng hangin ang dibdib. “I’m fine, Emil. I should be,” mapait niyang sabi. At sa paputol-putol na salita’y sinabi niya sa kababata ang nilalaman ng testamento.

“Bakit ginawa ng Mama mo iyon?” nagtatakang tanong nito. “This Villa is a generation house, Lara, hindi ba niya naintindihan iyon?”

“That’s what I thought,” iginala niya ang paningin sa malaking kabahayan. Mayroon iyong anim na malalaking silid sa itaas, dalawang guest rooms sa ibaba. Isang paikot at malaking hagdan na tipikal sa isang lumang buhay-kastila maliban sa hindi ganoon kaluma ang villa dahil na-renovate na ito at nalagyan ng mga makabagong amenities pero ipreneserba ang lumang arkitektura.

The pieces of furniture are priceless. Ang grand piano na ang sabi ng Lola niya’y pamana pa mula sa ama nito. She wouldn’t have left her home kung hindi dahil sa natuklasan niya sa pagitan ng ina at ni Jaime. Marami siyang magagandang alaala sa bahay na ito. Dito siya lumaki at nagkaisip.

At lahat ng ito’y mauuwi lang sa isang estranghero ng pamilya. Sa isang lalaking mula’t mula pa’y kinasusuklaman niya.

“Hindi mo ba puwedeng ikontesta ang testamento ng Mama mo, Lara?” untag ni Emil. “Baka wala siya sa sariling kaisipan ng panahong gawin niya ang testamento…”

Totoong wala. Ang isip niya. Her mother was seduced. Nakita niya kung paanong mangayupapa kay Jaime ang mga babaing kilala niya. The bastard used his charms on women para sa sarili nitong pakinabang.

“I still have to talk to a lawyer, Emil,” wika niya bagaman mabuway ang pag-asang dala noon. “Pero pansamantala ay dito muna ako. This is my inheritance at kailangang ipaglaban ko.”

“Paano kung mag-asawa si Jaime bago dumating ang takdang taning?”

Lumipad ang mga mata niya sa kababata. Hindi niya naisip iyon. At sa kasulok-sulukan ng puso niya’y may tinig na tila nagpoprotesta.

At hindi malayong mangyari iyon. If Jaime was that desperate to own the Villa, gasino nang mag-asawa ito. Maraming babaing dalawang palad itong tatanggapin. Isa na rito si… Lalie!

Si Lalie. Noong araw na ilibing ang Papa niya’y naroon ito. Hindi humihiwalay sa tabi ni Jaime na tila ba ito ang namatayan at kailangan ng suporta. At sa tuwing lalapitan siya ni Jaime ay kabuntot nito ang babae.

Hindi niya maintindihan kung saan nanggaling ang hapding tila humihiwa sa dibdib niya sa kaisipang iyon.

Chapter 21

“S AAN ka pupunta?” si Jaime mula sa likuran niya.

“Hindi ka ba marunong kumatok?” angil niya rito. “Bakit ba mula noon hanggang ngayon ay basta ka na lang pumapasok sa silid ko!”

“Sagutin mo ang tanong ko, Lara,” idinidiin ng tinig nito na sumagot siya. Ang mga mata nito’y nasa mga gamit niyang inaayos sa overnight bag.

“Uuwi ako ng Maynila. Kailangang ayusin ko ang showroom at ipagbilin sa assistant ko bago ko iwan,” sagot niya na ipinagpatuloy ang ginagawa.

“Kung ganoon ay sasamahan kita at kasama mo rin akong pabalik.”

Mula sa pagkakayuko sa kama’y napatuwid ang dalaga. “Hindi ko kailangan ng bodyguard, Jaime. Marami kang gawain dito sa asyenda. Isa pa’y sasamahan ako ni Emil.”

“Don’t count on it,” mariing sagot nito. “Kung pinagkaabalahan mong basahin ang ibang clause sa testamento’y nakalagay roon na nasa ilalim ka ng aking pangangalaga hanggang sa umabot ka sa edad na beinte uno. And you just turned twenty three months ago. May siyam na buwan pa bago ka—”

“Damn you!” Hiyaw niya. “Sa loob ng tatlong taon ay mag-isa akong namumuhay kasama ng Lola. Ni hindi sinabi sa akin ng Papa ang tungkol sa bagay na iyan!”

“Tama ka,” mahinahong wika nito. “Dahil buhay ang papa mo ay hindi ko binibigyang halaga ang clause sa testamento ng Tita Aurora. Pero ngayong wala na si Tito Roberto ay titiyakin kong masusunod ultimong tuldok sa testamento.”

Mabalasik siyang lumapit dito at pinagsusuntok sa dibdib. “Damn you, damn you!”

Mahigpit na hinawakan ni Jaime ang dalawang kamay niya. “At wala ka sa sariling katinuan para pangalagaan ang sarili mo, Lara. You are upset.”

Naglalagablab na tila apoy ang mga mata niya sa pagkakatingala rito. “Hindi ko alam kung saan ka nanggaling! Basta ka na lang dumating sa buhay namin at nagulo na ang lahat!”

Huminga ng malalim si Jaime at banayad siyang inihakbang patungo sa kama at iniupo roon. “Ikaw ang nagpapagulo sa lahat, Lara. Sinasabi ng Lola Felisa na malaki na ang ipinagbago mo sa Maynila. Independent and matured,” umiling ito. “No. You haven’t changed at all. Ikaw pa rin ang dating Lara na nakilala ko. Spoiled and selfish little brat!”

Nasaktan siya roon. Hindi niya akalaing pati ang Lola Felisa niya’y nagiging topic siya. At isiping ikinukuwento siya nito sa ampon lamang.

“Maghihintay ako sa ibaba,” wika nito sa awtorisadong tinig. “At kung ako sa iyo’y tawagan mo si Emil at sabihing ako ang maghahatid sa iyo sa Maynila. He’s welcome though to travel with us.” Banayad nitong isinara ang pinto pagkalabas.

Chapter 22

NANG hapong iyon ay nakilala ni Mira si Jaime nang sunduin nito si Lara sa showroom.

“Nice to meet you, Jaime,” anito at tinitigan ng husto ang lalaki, with a friendly smile on her lips. “You are exactly what Lara told me about.” dagdag ni Mira na hindi pinansin ang panlalaki ng mga mata ni Lara.

Tumaas ang sulok ng bibig ni Jaime sa tipid na ngiti. “Really. Then it must be to my disadvantage dahil hindi magsasabi ng magagandang bagay si Lara tungkol sa akin, Mira.”

“Then you don’t really know my friend here, Jaime,” makahulugang sabi nito, sabay sulyap kay Lara na umuusok ang ilong. Dinampot ang bag sa mesa.

“Let’s go,” padabog niyang sinabi at nagpatiunang lumabas.

Itinaas ni Jaime ang dalawang kamay, in mock frustration.

“Huwag mong intindihin si Lara, Jaime. She’s a nice girl despite the thorns…”

“Then I’ll have to find that out,” makahulugang wika nito at nagpaalam na.

“PUWEDE ko bang malaman kung ano ang sinabi mo kay Mira tungkol sa akin?” tanong nito sa dalaga nang nasa sasakyan niya para lang mabasag ang katahimikang namagitan. “I couldn’t believe that you said something in my favor,” wika nito sa naa-amuse na tono.

“Huwag kang mag-isip ng kung ano-ano, Jaime!” angil niya. “I said you’re sexy enough para patulan ka ng Mama!”

Iyong biglang preno ni Jaime ay muntik na siyang nasubsob sa dashboard kung hindi siya nakahawak.

“Huwag mong ubusin ang pasensiya ko, Lara,” mapanganib nitong sinabi. “Sana’y iyan na ang huling pagkabanggit mo ng nakasisirang bagay tungkol kay Aurora. Bilang anak na dumanas ng pagmamahal mula sa kanya, ikaw dapat ang nagtatanggol sa pangalan niya. Pero tingnan mo ang ginagawa mo. Hindi ko alam kung saan ka kumuha ng pruweba para sa walang kakuwenta-kuwenta mong akusasyon. You’re nothing but a judgmental, self righteous and selfish bitch!”

Nanlaki ang mga mata niya sa sinabi nito. She was horrified. Sa buong buhay niya’y sa lalaking ito lamang siya nakarinig ng mga ganoong uri ng insulto. At sa kaibuturan ng puso niya’y nakadama siya ng guilt tungkol sa Mama niya. Wala naman talaga siyang nakita kundi ang isang munting eksena sa guest room.

Nang hindi siya kumibo’y tahimik na pinaandar na muli ni Jaime ang sasakyan.

Chapter 23

PAGDATING sa bahay ay dinatnan na nila si Emil.

“Hi. Kailan ka dumating?” nakangiting tanong niya rito.

“Last night,” sinulyapan nito si Jaime at tinanguan. Gumanti ng tango si Jaime at nagtuloy na sa loob. “Sumunod din naman ako two hours after you left,” tuwing nasa Maynila si Emil ay sa tiyahin ng binata ito tumutuloy.

“O, may sadya ka ba sa akin?”

Tumikhim ang binata. At pagkuwa’y ginagap ang mga palad niya at ikinulong sa mga palad nito. “I’ve thought this over last night, Lara. Kilala natin ang isa’t isa mula pa noong mga bata tayo. Hindi mo kailangang magbalik pa sa asyenda. Tinitiyak ko sa iyo, hindi pakakawalan ni Jaime ang Villa. It was a chance of a lifetime. And staying there for three months is a waste of time.”

Huminga siya ng malalim. Maaaring tama si Emil. “Sa maikling salita, i-give up ko na ang inheritance ko, ganoon ba?”

“You have no choice. I wondered why your mother gave such ridiculous provision gayong kahit saan daanin ay mawawala sa iyo ang Villa. ’Pag nagpasyang mag-asawa si Jaime ay awtomatik na mauuwi sa kanya ang bahay, di ba?”

Bahagya na niyang naintindihan ang sinabi nitong kawalang-halaga ng mga provision ng mama niya. Natuon ang pansin niya sa huling sinabi ni Emil. Bakit sumusugat sa damdamin niya ang katotohanang maaaring mag-asawa si Jaime? She hated him pero kapag napag-uusapang maaaring may ibang babaing mag-aangkin dito’y tila may pumipiga sa dibdib niya. What is wrong with her?

Inilagay ni Emil ang kamay sa baba niya at itinaas. “We’re childhood sweethearts, Lara. At kilala natin ang isa’t isa. Bakit hindi tayo magpakasal at kalimutan mo ang tungkol sa Villa. I have more than enough para mabuhay tayo nang maayos and more or less compatible tayo sa lahat ng bagay,” pamamanhikan nito.

Umiwas siya ng tingin. “P-pag-iisipan ko ang sinabi mo, Emil. Besides, hindi ko basta ibibigay ang Villa nang walang laban. At wala pang babaing napupusuan si Jaime para pakasalan.”

“Don’t be so naive. It’s easy to pick any one para lang sa makasariling motibo, Lara. Marry me, kalimutan mo ang Villa, anyway mamanahin mo ang buong asyenda kapag namatay ang Lola mo.”

Hindi siya kumibo at litong-lito. Nagkalakas-loob si Emil na ipursige ang sinasabi. “Kakausapin ko ang Lola Felisa tungkol sa atin…”

Naging sunod-sunuran siya sa sinasabi ni Emil. Nang anyayahan ito ng matandang babaing doon na maghapunan ay hindi tumanggi ang binata. At sa mismong hapag-kainan ay hiningi ni Emil ang permiso ni Donya Felisa para pakasalan si Lara.

“Nasa hustong gulang na po kami, Lola Felisa,” wika ng binata. “At napagpasiyahan naming pakasal,” masuyo nitong nilinga si Lara na nakatuon ang mga mata sa pagkain.

“Congratulations!” si Jaime sa eksaheradong pagbati bago pa makapagsalita si Donya Felisa. “Pagkahaba-haba man daw ng prusisyon ay sa simbahan din ang tuloy.”

“Aba’y dalhin mo rito ang Daddy mo, hijo at nang magkausap kami,” wika ng matandang babae.

Si Lara ay nag-angat ng mukha upang mahuli lang ng mga mata ni Jaime. Hindi niya maintindihan kung ano ang nakapaloob doon pero gustong manayo ng balahibo niya.

Chapter 24

P ASADO alas-dose na ng madaling-araw pero hindi pa rin siya makatulog. Parang gusto niyang pagsisihang nagpatangay siya kay Emil sa pagsabi sa Lola niya ng tungkol sa kanilang dalawa. Ipinasya niyang lumabas ng silid at bumaba upang magtimpla ng gatas. Akma niyang bubuksan ang ilaw sa pasilyo nang mapuna ang liwanag na nanggagaling sa isang silid sa may malapit sa hagdan. Bukas ang silid kaya lumabas ang liwanag mula rito.

Wala sa loob na sumilip ang dalaga. Bahagya niyang itinulak pabukas ang pinto.

“May kailangan ka sa akin?” ang baritonong tinig mula sa likod.

Napasinghap na lumingon ang dalaga na nagulat. Kung hindi niya natakpan ang bibig ay baka napasigaw siya. Si Jaime, almost naked maliban sa puting bikini briefs.

“Did I scare the living daylights out of you?” amused nitong tanong kasabay ng paghakbang palapit. Humakbang din siya paatras papasok ng silid nang wala sa loob. Naglakbay sa buong katawan niya ang mga mata ng binata and what she saw was unmistakable desire.

She was horrified nang matantong isang manipis at maiksing nightie lang ang suot niya. Ang haba’y bahagya nang tumakip sa panty niya.

“Y-you… could say that…” nauutal niyang sagot. “E-excuse me…” tinangka niyang dumaan sa kapirasong espasyo sa may pinto subalit itinaas ni Jaime ang braso at itinukod sa may hamba. Tuluyang naharangan ang daanan niya palabas.

“May kailangan ka ba sa akin, Lara?” muling ulit nito, his voice husky, a flash of wickedness in his eyes as he again surveyed her.

She shook her head frantically. “B-bukas ang pinto at ilaw. I… I got… c-curious and—”

“Curiosity kills a cat.”

“H-hindi ko alam na silid mo ito. A-akala ko’y sa..sa guest room sa ibaba ka natutulog. If… you’ll excuse me, babalik na ako sa silid ko,” dumako ang mga mata niya sa braso nitong nakatukod sa hamba.

Nagkibit ng mga balikat si Jaime at ibinaba ang braso mula sa hamba ng pinto. Mabilis siyang humakbang palabas upang makulong lamang sa mga bisig nito.

“Liar,” bulong ng binata as he planted a soft kiss on her temple. She didn’t know what sent shivers down her spine, the sexy voice or the kiss or the arms that went around her. O ang lahat ng mga iyon.

“B-bitiwan mo ako, Jaime,” aniya, but didn’t really mean it at all. Hindi niya gustong kumawala sa mga bisig nito. It feels like she’s home.

At nang magsimulang maglakbay ang mga labi ng binata sa mukha niya’y walang protestang lumabas mula sa bibig niya. She was there in his arms pliant.

Alam niyang sumara ang pinto ng silid at sana’y sapat na iyon upang manumbalik sa katinuan ang isip niya. Pero nakaliliyo ang ginagawa ni Jaime, nalulunod siya sa mga halik nito, at wala siyang balak umahon. Ni hindi niya naramdaman ang unti-unting pag-angat ng mga paa niya sa carpeted na sahig at ang pagdadala sa kanya ni Jaime sa kama. Pareho silang bumagsak sa kama. Wala siyang pakialam. Sa sulok ng isip niya’y kay tagal niyang minimithi ang sandaling ito.

Bumaba sa leeg ang mga labi ni Jaime, down to her breast. Napakadali nitong ibinaba sa mga balikat niya ang ruffled strap ng nightie. She cried in delight as his lips played ang suckled her breasts alternately. Pagkatapos ay muling bumaba ang mga labi nito, kissing every inch of her soft flesh.

Lumuhod sa carpet si Jaime and pulled down her underwear. She raised her legs upang tulungan itong matanggal iyon. Then watched him stood at tinanggal ang sariling briefs. Gusto niyang iiwas ang mga mata subalit hindi niya magawa. She was mesmerized. Then he was on the carpet again.

The sensation she felt is mind blowing when she felt his lips again moving upward tracing the same path. His hands rove wondrously on her flesh. Made a brief stop on her breasts at pagkatapos ay muling inangkin ang mga labi niya, in a kiss that almost sent her crazy.

Nakadama siya ng déjà vu. Nangyari na ito three years ago, maliban sa pagkakataong ito’y ibinigay niya ang lahat ng kooperasyon. And Jaime is gentle.

“Three years ago, we’re almost there, Lara. Itinuloy ba ni Emil ang hindi ko nagawa noon?” The voice was laced with sharpness na nagpamulat ng mga mata sa kanya. His eyes on hers.

But she was mindless. Nasa ibabang katawan nito ang buong pag-iisip niya and the delicious teasing little thrust na ginagawa ni Jaime.

“Don’t talk,” she whispered and raised her body to meet his. Napaungol si Jaime, cupped the back of her head with his hand, kissed her again as he sweetly made his entrance.

Chapter 25

“SAAN ka pupunta?” Hinawakan ni Jaime ang braso niya nang magtangka siyang bumangon.

Itinaas niyang isa-isa sa mga balikat ang strap ng nightie niyang naipon sa baywang niya. “B-babalik na ako sa silid ko…” after the passion, hindi niya makuhang tingnan ang binata.

Bumangon ito and kissed her shoulders and she felt like melting again. “Mahaba pa ang gabi, Lara, and there’s no need to go back to your room,” tumaas sa batok niya ang mga labi nito na napatingala siya. His hands went around her and found her breasts and deliciously fondled it.

Napapikit si Lara. Katatapos lang niyang ipagkaloob ang sarili sa lalaki, pero ang pagdaloy ng tila mainit sa tiyan niya’y hindi niya mapigilan. Nothing had ever prepared her for the kind of pain Jaime inflected her but the pain was nothing compared to the pleasure and ecstacy Jaime also gave her.

“B-baka malaman ng… ng Lola na… narito ako, Jaime,” sinikap niyang alisin sa isip ang ginagawa nito sa katawan niya. Nakaluhod ito sa likod niya and she could feel his hardness on her lower back.

Jaime pulled down her nightie straps and bit her shoulders not so gently and when she gasped for pain, suckled it softly.

“I don’t mind,” wika nito, gave another gentle bites on both shoulders and encircling wet kisses afterwards. “Mas gusto kong abutan tayo ng Lola dito.”

“W-what?!” Bigla siyang napatayo at bumaba ng kama. Nakalimutang halos hubad siya. Isa-isa niyang muling ibinalik ang strap ng pantulog. Hinanap ng mga mata ang panty. Mula sa kung saan ay may dinampot ang binata at itinaas ang underwear niya.

“Looking for this?” nanunukso nitong wika. Ibinagsak ang sarili sa kama spreading the muscular thighs and legs, uncaring if he was still very much erect. Mabilis na iniwas ni Lara ang mga mata sa katawan nito. “Come and get it.”

“H-hindi ako nagbibiro, Jaime. Gusto ko nang lumabas,” sa mukha nito itinuon niya ang mga mata. But his eyes were equally lethal. Nakabakas doon ang matinding pagnanasa at pangangailangan. At kung hindi niya ipapako ang sarili sa kinatatayuan ay gusto niyang tumakbo pabalik sa higaan.

“Hindi rin ako nagbibiro, Lara,” ipinailalim nito ang mga braso sa likod ng ulo kasama ang underwear niya. “I still want you and it’s obvious, di ba?” he twisted his lips in a sexy smile.

“N-no, please,” nanginginig ang tinig niya. “B-baka abutan tayo ng Lola dito…”

Nagkibit ito ng mga balikat. “So? I’ll marry you anyway.”

Lumipad ang mga mata niya rito. “What?!”

“I’ll marry you. Tomorrow if possible.”

“No.” Hindi niya alam kung bakit lumabas sa bibig niya iyon. Kung pagtanggi ang ibig niyang sabihin o pagkabigla ay hindi niya matiyak.

Tumaas ang mga kilay ni Jaime. “No? After what happened today, hindi mo gustong magpakasal sa akin?”

Nalito siya. “N-nagsabi lang si… si Emil sa Lola kagabi na p-pakakasal kami, Jaime…”

Mabilis na bumangon ang binata. “Pakakasal ka sa ibang lalaki and yet you came here and wantonly gave yourself to me?” hindi makapaniwalang sabi nito. Anger all over his face.

“I-I p-promise to marry him and—”

Hindi niya naituloy ang sinasabi. Hawak siya nito sa magkabilang balikat at bumabaon ang mga daliri nito sa laman niya. “So, ang pagkakaloob mo ng sarili mo sa akin ay paraan mo para kusang loob kong ilagay sa pangalan mo ang Villa, ganoon ba?”

“N-no…h-hindi ganoon ang—” hindi na niya maitama ang sasabihin. Nagagalit si Jaime at kinakabahan siya rito. Gone was the gentle lover moments ago. Ang nasa harap niya’y tila leon na gustong manila.

“You prostituted yourself, gave your virginity gayong ipinasya mo kagabing pakakasal ka kay Emil, para lang sa Villa?”

Prostituted herself? Hindi siya makapaniwalang inakusahan siya ni Jaime ng ganoon. Kusa niyang ibinigay ang sarili dahil iyon ang nararamdaman niya, dahil natitiyak niya kaninang walang ibang lalaking maaaring umangkin ng katawan niya kundi ito.

“Isipin mo kung ano ang gusto mong isipin!” nagagalit niyang ganti. “At hindi ako pakakasal sa iyo dahil lang may nangyari sa atin… because you deliberately seduced me! I cannot hand you in silver platter all my inheritance, Jaime! If I marry you, you will have all control—”

“Shut up!” hiyaw ni Jaime na nagpupuyos sa galit.

“Hindi ba totoo ang sinasabi ko? Nagtagumpay kang ipamana ng Mama sa iyo ang Villa, ngayon naman ay gusto mo akong pakasalan para mapasaiyong lubusan ang buong kayamanan ng mga Certeza,” walang pakundangan niyang tuloy-tuloy, nadadala na ng galit.

“Get out, Lara,” sa pagkakataong iyon ay hindi humiyaw si Jaime pero naggagalawan ang mga muscle nito sa mukha at naniningkit ang mga mata sa matinding galit. “Lumabas ka hanggang kaya ko pang kontrolin ang sarili kong huwag kang saktan!”

Umatras siya pahakbang at binuksan ang pinto nang muling magsalita si Jaime.

“Take this with you,” napalingon siya, nasa kamay nito ang panty niya na sa kabila ng galit ay pinamulahan siya ng mukha. “Slut!” Inihagis nito ang panty niya at bumagsak sa may paanan niya. She absent-mindedly pick it up at nagmamadaling lumabas.

Chapter 26

I NIHATID niya sa kotse nito ang binata.

“Natitiyak mo ba ang sarili mo, Lara?” ani Emil sa ikalawang pagkakataon bago binuksan ang pintuan ng sasakyan.

Tumango siya. “I’m sorry, Emil. I hope you understand.”

Huminga ng malalim ang binata. “I do,” nakakaunawang wika nito. “Sa kabila ng galit mo sa kanya’y naghihinala akong may ibang damdaming nakatago. Pero umaasa akong hindi pag-ibig iyon kundi paninibugho dahil kinuha ni Jaime ang lahat ng atensiyon ng mga magulang at Lola mo.”

Tipid siyang ngumiti. Ano ba ang maaari niyang sabihin. Isang marahang tapik sa pisngi niya ang ginawa ng binata. “I gotta go. Wish you all the happiness.”

Nagkalambong ang mukha niya. Kung paano mangyayari ang sinabi nito’y hindi niya alam. Ilang sandali pa’y sinusundan na niya ng tanaw ang palayong sasakyan ng kababata.

Nang mawala sa paningin niya ang sasakyan nito’y bumalik siya ng kabahayan sa mabagal na mga hakbang. Sa sala’y sinalubong siya ni Donya Felisa.

“Hindi ko sinasadyang makinig sa pinag-usapan ninyo, Lara,” bungad ng matanda. “Pero naulinigan kong nakipagkasira ka kay Emil.”

Humugot siya ng paghinga bago sumagot. “Pagkatapos po ng nangyari sa amin ni Jaime, Lola, it would be unfair para magpakasal kay Emil,” lumakad siya patungo sa couch at umupo. “He’s a nice man but I don’t love him. I never did.”

Tumango ang matanda. “At sino ang minamahal mo, Lara?”

Sa nagugulumihanang mukha, tumingala siya sa matandang babae. “Hindi ko kailanman inisip na mahal ko si Jaime, Lola…”

“But you love him.”

“It seems to fall into that line,” nagyuko siya ng ulo, ipinatong ang dalawang paa sa couch at niyakap iyon. “Pero walang pag-asa iyon, Lola. W-we hated each other…”

Isang mahabang buntong-hininga ang pinakawalan ng matandang babae at umupo sa katapat na sofa.

“I should have told you this a long time ago, Lara. Iyon din ang ipinayo ko sa mga magulang mo pero natakot si Aurora. Ganoon din si Jaime na masaktan ang batang puso. Si Jaime ang kusang umayaw na ipaalam sa lahat ang katotohanan upang pangalagaan ako at si Aurora.”

Nag-angat siya ng mukha. Nagsasalubong ang mga kilay. “Ano ang gusto ninyong sabihin?”

“Totoong inampon ko si Jaime, Lara,” simula ng matanda na inihilig ang sarili sa sandalan sa tila nahahapong paraan. “Inampon mula pa sa pagkasilang niya. Subalit hindi siya iba sa akin, hija,” tumingin ito sa kanya na lumalim ang kunot sa noo. “Siya’y sarili kong apo, dugo ng aking dugo.”

“Apo!”

“Anak siya ni Aurora, ng kinilala mong ina.”

“Lola!” bale-wala ang shock kung ang nararamdaman niya ang pag-uusapan… anak siya ni Aurora, ng kinilala mong ina.

“Tulad ng alam mo’y kaisa-isa kong anak si Aurora,” patuloy ng matanda. Si Lara ay halos hindi humihinga, nakatitig ng husto sa matandang babae na para bang kapag kumurap siya’y may mawawalang bahagi ng impormasyon. “Dalawang taon si Aurora nang ipasya naming mag-asawa na ampunin ang isang batang lalaki. Pitong taon si Armando nang mamatay ang mga magulang mula sa isang nakawan sa asyenda. Uso pa noon ang cattle rustling, hija. Mararahas ang mga magnanakaw. Sinunog ng mga ito ang kubong tinitirhan ng mag-asawa at nang iba pang tauhan ng asyenda upang mapigilan ang paghabol.

“Nakaligtas ang batang si Armando. Inampon at pinalaki namin bilang sariling anak. Lumaki ang batang lalaki kasabay ni Aurora. Totoong mahal at itinuturing ni Armando na tunay na kapatid ang aking anak. Natutuwa akong naging tagapagtanggol ni Aurora ang aming ampon,” may bahagyang ngiti ang sumilay sa mga labi ng matandang babae sa alaala. “Subalit lingid sa aming kaalaman ay natutong gumamit ng marijuana si Armando. Hinikayat ng hindi mabubuting kaibigan at kamag-aral,” ang ngiti’y nahalinhan ng matinding kapaitan.

Si Lara ay nanatiling nakatingin. She wasn’t even aware na unti-unti siyang nagpapakawala ng pinipigil na paghinga. Ni hindi niya gustong magtanong upang huwag mapigil sa pagsasalaysay ang matandang babae.

“Isang araw, kaarawan ni Armando, nagkaroon ng salusalo sa mismong bahay na ito,” inikot ng matanda ang paningin sa loob ng mansion at sinabayan iyon ng buntong-hininga. “Naroon ang mga kaibigan at kamag-aral niya. Lingid sa aming mag-asawa’y gumamit ng marijuana si Armando at kasali na ang alak. Nang matapos ang handaan ay pumanhik na kaming mag-asawa. Dahil pagod sa paghahanda at pag-i-estima sa mga bisita’y agad nakatulog…”

Sa pakiwari ni Lara ay naglakbay ng unti-unti pabalik sa nakaraan ang tinig ng matandang babae.

“The party’s successful, Armando,” malambing na kumapit sa braso ng binata si Aurora na noo’y labing-pitong taong gulang. “Wala yata ang girlfriend mo, ha?” tukso nito dahil hindi nakita sa party ang girlfriend ng binata. Ni hindi namalayang masama ang loob nito dahil nga wala roon ang kasintahan.

“Ang tak—sil na iyon,” wika nito na lasing sa alak at sa marijuana. “Pap—patayin ko siya kapag nagkita kami…”

Inalalayan ni Aurora papasok sa silid nito ang binata. “Lasing ka na, Armando, matulog ka na,” banayad na itinulak pahiga ang binata subalit hindi ito bumitiw kay Aurora at magkasama silang bumagsak sa kama.

“C-Chona…” ani Armando kay Aurora. Sa nahihilong tingin nito’y ang kasintahan ang naroon. “Chona…” at siniil nito ng halik si Aurora na nagpumiglas.

“Armando, hindi ako si Chona, ano ba!”

Subalit wala na sa sariling katinuan si Armando sa pinagsamang alak at damo. Walang magawa si Aurora. Sinikap ni Aurora na sumigaw subalit pigil ni Armando ang mga labi niya ng mga labi nito sa isang mariing halik. Subalit nagawa nitong tumili nang maisakatuparan ni Armando ang pandadahas.

Tiling sa simula’y hindi pinansin ng mga katulong na noo’y kasalukuyang naglilinis ng pinagdaanan ng party. Subalit nang maging sunud-sunod ito’y nagtakbuhan papanhik ang mga ito upang datnan si Aurora na histerikal na nagtitili habang nasa ibabaw nito ang tulog nang si Armando.

“Ano ang—!” ang ama ni Aurora na tinabig ang katulong sa may pintuan ng silid.

“Aurora! Armando!” si Donya Felisa na sindak na nilapitan ang anak.

Si Don Rubio ay mabilis na nagbalik sa itaas at nang muling bumaba’y may hawak ng baril. At sa mismong sandaling iyo’y binaril ang natutulog na si Armando. Napatay si Armando, subalit noon din ay inatake sa puso si Don Rubio at namatay din.

Chapter 27

“OH, GOD!” si Lara sa gumagaralgal na tinig. Naipon ang mga luha sa sulok ng mga mata. Mapait na ngumiti si Donya Felisa.

“Nalaman ko mula sa mga kaibigan niya na ang kasintahan ni Armando’y pumatol sa iba. Sa buong party ay nahahalata na naming masama ang loob ng aming… anak. Iyon at ang alak at marijuana ang nagpangyaring panlabuan ito ng isip at magawa ang ganoon kay Aurora,” patuloy ng matanda na muling inihilig ang ulo sa sandalan.

Upang makaiwas sa usap-usapan at iskandalo ay ipinadala ni Donya Felisa si Aurora sa ibang bansa. Ang mga dating katulong ay pinaalis at pinalitan ng bago, isa na rito ay si Nana Sepa. Sa Amerika’y ipinagdalang-tao at ipinanganak si Jaime na labis nitong kinasuklaman. Pagkapanganak ay bumalik ito sa Pilipinas, nagsimulang magtrabaho bilang tagapamahala ng furniture factory ng mga Certeza. Ni hindi nito gustong tapunan ng tingin si Jaime at ipinaubaya sa ina ang bata.

Grade one si Jaime nang makilala ni Aurora si Roberto. Isa sa mga mahusay na salesman ng kanilang produkto. May asawa at malapit nang manganak. Naging mabuting magkaibigan ang dalawa.

“More or less ay alam mo na ang kasunod na kuwento, hija,” wika ng matanda sa namamangha pa ring dalaga. “Namatay sa panganganak sa iyo ang tunay mong ina. Eclamsia. Your father and my daughter fell in love. Marahil ay mahal na nila ang isa’t isa simula pa man, dangan at may asawa si Roberto. Inalagaan ka ni Aurora bilang tunay na anak, ipinalabas na totoong anak at umuwi ng asyenda.”

“A-at… at si…Jaime?” sa wakas ay nakaapuhap siya ng sasabihin.

Mapait na ngumiti ang matanda. “Marahil ay nakadama ng guilt si Aurora na ikaw na hindi niya dugo’y inaalagaan niya at minahal gayong heto ang sariling anak ay ipinaubaya sa akin. Unti-unting lumambot ang puso ng anak ko subalit hindi si Jaime. Natuto itong maging mapait at magkaroon ng sama ng loob sa ina.”

“Oh,” humagulhol siya ng iyak. Unti-unting nagbabalik sa isip ang mga ginawa niya sa binatilyong pinagkaitan ng pagmamahal ng sariling ina. Inang inakala niyang inaagaw sa kanya ang pagmamahal. Inang inakala niyang nagkaroon ng relasyon dito.

Hinayaan siya ng matandang babae na umiyak nang umiyak.

“And all those times alam ni Jaime na hindi ko tunay na ina ang Mama…” pahikbi niyang sabi. “It must have been so cruel. I must have added to his pain.”

“He hated you at first. Lalo na nang bumalik dito si Jaime sa unang pagkakataong sinikap ni Aurora na ibigay ang buong atensiyon dito.”

“Hindi ko siya masisisi, Lola,” sunod-sunod na hikbi ang pinakawalan niya. “I was mean.”

“Nitong nakaraang mga taong narito ka sa akin ay panay ang tawag ni Jaime dito. Kinukumusta ka nang lihim. Tulad din ni Armando noon kay Aurora. Masyadong protective…” sandaling huminto sa pagsasalita ang matanda at pinuno ng hangin ang dibdib. “At nang makita ko ang silid niya kanina’y gayun na lang ang takot kong naulit na muli ang kasaysayan.”

Sa luhaang mga mata’y nag-angat siya ng paningin. “I… I gave myself freely… it… it was such a wonderful thing at hindi ko alam kung bakit naging iba nang magising kaming pareho.”

Nahahapong ngumiti ang matandang babae. “Nasa sa iyo na ang daan kung paano kayo muling magkakasundo ni Jaime, Lara,” marahang tumayo ang matandang babae. “Gusto ko na munang magpahinga.”

“Lola…” marahang tawag niya sa matandang babae. Lumingon ang matanda. “May… may kasalanan ako sa Mama. Inisip kong may relasyon sila ni Jaime noon kaya ako lumuwas dito. I’m so sorry,” muli siyang humikbi. Pinahid ng palad ang mga luha. “Taglay ko ang hinala at galit na iyon sa dibdib ko at ni hindi ako nakahingi ng tawad.”

“Nariyan si Jaime, Lara. Sa kanya ka humingi ng tawad,” walang emosyong wika nito. Muling nag-akmang hahakbang nang muli rin siyang magsalita.

“Lola…” aniya na sinabayan ng singhot. “Thank you so much for caring and loving me sa kabila ng katotohanang hindi ninyo ako tunay na apo. Sa kabila ng katotohanang inangkin ko ang pagmamahal ng Mama sa halip na kay Jaime. No one could have loved me better…” muli siyang suminghot at sa gumagaralgal na tinig ay idinugtong: “But you know I love you so much. Kayo ng Mama.”

Isang ngiti ang sumilay sa tuyot na labi ng matandang babae. “You’re not that bad. Malambing at mabait ka. Maalalahanin. Kaya nagtataka ako kung bakit masungit ka kay Jaime. You’ve got me curious for a long time, hija, now I know,” humakbang ito patungo sa hagdan at pagkatapos ay muli siyang nilingon. “And Lara, I love you, too.”

She smiled through tears. “I’m going home, Lola.”

Chapter 28

“I LANG kaing hong mangga ang naani ninyo ngayon, Mang Senyo?” tanong ni Jaime sa katiwala sa manggahan.

“Kulang dalawang libo po, Sir Jaime,” sagot ng matanda na ipinagpatuloy ang pagtatali sa kaing ng mangga. “Subalit hindi pa po tapos ang pamimitas. May ilang puno pa sa kanluran na naghihintay pang mapitas.”

Si Lalie na nasa di-kalayuan ay lumapit sa binata at ikinawit ang braso sa baywang nito. “Matagal pa ba iyan? Tayo na,” malambing nitong yaya.

“Sandali na lang,” nginitian niya ang dalaga. “May ipagbibilin ako kay Mang Senyo,” nilapitan ni Jaime ang katiwala at may sinabi. Si Lalie ay nauna na sa kabayo nito. Hindi nagtagal ay sumunod na rin si Jaime.

“Where to?” Isang matamis na ngiti ang pinakawalan ni Lalie.

“Sa bahay.”

“Sa bahay?” Nagsalubong ang mga kilay niya. “You promised me na buong maghapon mo’y akin.”

“O, hindi ba? Iyo ako sa buong maghapon,” amused nitong sagot. “Tara sa Villa.”

Nawala ang ngiti sa labi ng dalaga. “Naman, Jaime. I wouldn’t let you use me again like the way you did the last time.”

“And how was it?” amused nitong tanong, banayad na pinatakbo ang kabayo.

“I hate quickie,” nakasimangot nitong sabi. “Just as I hate the hays.”

Natawa nang malakas ang binata. “Iyon naman ang gusto mo, ’di ba? Masarap ang tinapay na kinakain ng lihim, Lalie,” he quoted from the bible. At pinatakbo na nito ng mabilis ang stallion. Walang nagawa si Lalie kundi ang sumunod.

Malayo pa lang sila’y natanaw na ni Jaime ang kotse ni Lara. Nawala ang ngiti sa mukha ng binata at nagsalubong ang mga kilay.

“May bisita ka ba?” si Lalie.

Nagkibit siya ng mga balikat. Nang malapit na sa Villa ay bumaba ng kabayo. Si Lalie ay akmang ganoon din ang gagawin nang mula sa loob ay lumabas sa may portico si Lara.

“Don’t bother to get off the horse, Lalie,” wika niya. May warning sa tinig. “May importante akong ipakikipag-usap kay Jaime at natitiyak kong matatagalan kami.”

“Oh,” usal ng dalaga na ibinaling ang tingin kay Jaime na hinihintay ang sasabihin nito.

“Go home, Lalie,” utos ng binata na ang mga mata’y hindi inaalis kay Lara. “I’ll see you later. Promise.”

“Don’t count on it,” si Lara.

“Hmp!” Inis nitong buntong-hininga at pinatakbo ng mabilis ang kabayo.

Si Jaime ay mabilis na humakbang papasok ng kabahayan. Nilampasan ang dalaga sa may portico. Sumunod si Lara.

“What do you want?” singhal ng binata na hindi lumingon.

Ang lakas ng loob na taglay niya kanina’y biglang nalusaw sa galit nitong tinig. Sandaling natigilan ang dalaga.

“I-I c-came to say I’m… sorry.”

“So you’re sorry. What now?” patuloy nito. Hindi nagbago ang tono. Tuloy rin sa paglakad. Sige rin sa pagsunod si Lara.

“Y-you offered to m-marry me…”

“Did I?” tuya nito pero hindi lumingon. Dere-deretso sa kusina.

“Will you please stop and let’s talk?” naiiritang pakiusap niya.

“We are talking,” huminto ito sa may ref. Binuksan at kumuha ng isang pitsel ng tubig. Lumakad sa may cupboard at kumuha ng baso at nagsalin at uminom.

“I… broke my engagement with Emil.”

“So?”

Gusto na niyang masiraan ng loob. “T-tinatanggap ko ang alok mong mag… magpakasal tayo.”

Nahinto sa pag-inom si Jaime. Ibinaba sa counter ang baso at umismid. “That’s bad luck for you, Lara,” wika nito na ibinalik sa ref ang pitsel ng tubig, isinara at sumandal dito. “I’ve changed my mind. Forget my offer.”

Gusto niyang maupos sa isinagot nito pero sige pa rin siya. “D-dahil ba kay… Lalie?”

“None of your damn business.”

“Why are you making this hard for me?”

Nagsalubong ang mga kilay ni Jaime. “Ikaw ang nagpapahirap, Lara,” hindi ito nagtataas ng tinig pero naroon ang galit. “Ano ba talaga ang gusto mo? Bakit ka narito? Kung tungkol sa villa, huwag kang mag-alala. Kinausap ko na si Attorney Luis na ilipat sa pangalan mo ang bahay. Hindi naman ako ganoon kasama para bale-walain ang pagkakaloob mo ng sarili mo sa akin,” maliwanag pa sa sikat ng araw ang insultong gusto nitong iparating.

Isang hopeless sigh ang kumawala sa kanya. Umatras sa dingding at sumandal na tila umaamot ng lakas doon.

“You could have called. Sinayang mo ang oras mo sa pagparito.”

“J-Jaime… I know I’ve hurt you. And I’m so sorry. H-hindi na ako interesado sa Villa. I know it’s yours…legally,” gumagaralgal ang tinig niya. Si Jaime ay lumipad ang mga mata sa mukha ng dalaga. Tumiim ang mga bagang at naningkit ang mga mata.

“Sinabi ng Lola sa akin ang buong katotohanan ng pagkatao mo. H-hindi ko… alam kung bakit ipinagtapat niya. But I’m glad she did…”

“In nauseating detail…” puno ng irony ang tinig nito. “Muntik ko nang maulit ang istorya, ’di ba?” ang panunuya’y inukol ng binata sa sarili, ang tinutukoy ay ang nangyari sa kanila three years ago.

“It—it w-was my fault. I pushed you to it.”

“That wouldn’t change a thing. I am still a bastard. Still a rapist son.”

Gusto niyang humagulhol sa pait na nasa tinig ng binata. She wanted to come to him at ikulong sa mga bisig niya si Jaime.

“Huwag kang magsalita ng ganyan. Maliwanag ang pagkakaintindi ko sa sinabi ng Lola na hindi sinadya o ginustong gawin ng ama mo ang nangyari. He paid it with his life.”

“Ganoon din ang buhay ng taong nagpala sa ama ko,” nagkibit ito ng mga balikat. “So now that my grandmother told you about the family secrets, you’ve a change of heart and want to marry me?”

Hindi siya sumagot. Nakatitig lang dito.

“Why, Lara? Dahil ba sa alam mong ako ang magmamana ng buong kayamanan ng mga Certeza?”

“Hindi kita masisisi kung iyan ang iniisip mo sa akin. I made the same mistake about you.”

Jaime gave a humourless laugh. “Ano ang nakain mo, Lara? Bakit tila ka maamong tupa ngayon? Hindi kailangang umarte ka ng ganyan, nakakapanibago. Hindi ka naman maghihirap kahit na hindi mo manahin ang asyenda at ang pabrika. Hindi biro ang perang iniwan sa iyo ni Roberto at Aurora. Hindi mo kayang gastusin iyon sa buong buhay mo.”

She bit her lip. “I came here to make amends, Jaime. Para humingi ng tawad. I-I love you, you know,” she swallowed. “All my love for you was coiled up inside me through the years. Perhaps I was jealous that you took my mother’s… my adopted mother’s attention. O baka naman talagang nagseselos ako dahil may ibang babaing nag-uukol sa iyo ng atensiyon,” tumingala siya sa binata. Wala siyang mabasa kahit na ano sa mga mata nito. Nanatiling nakatitig sa kanya.

“Y-you see, kinaiinisan kong lahat ang mga babaing lumalapit sa iyo…”

Patuyang inilahad ni Jaime ang mga kamay. “What’s this? A revelation!”

Tuluyan nang gumuho ang pag-asa niya. Sinikap na pigilin ang pagbagsak nang namumuong luha. She wouldn’t cry. At least, ang pride man lang niya’y maisalba niya.

“I’m sorry if I made a mistake of coming. S-sinabi ng Lola na mahal mo ako. I guess she’s wrong,” she squared her shoulders at lumakad palabas ng kusina. Out of his life forever.

“Hey!”

Nakalampas na siya sa pinto ng kusina ng ilang hakbang. Hindi niya gustong huminto. Babagsak ang mga luha niya anumang oras.

“You’ve said your piece at matiyaga akong nakinig. Hindi mo ba gustong marinig ang sasabihin ko?”

“A-ayokong umiyak sa harap mo,” she said stupidly.

“Silly you,” wika nito at marahang lumakad patungo sa kanya. Huminto sa may hamba ng pinto ng kusina at muling sumandal doon. “Turn around. I hate talking to your back.”

Kung amusement man ang nahimigan ni Lara sa tinig nito’y hindi niya matiyak. Pero lumingon pa rin siya. Nakayuko si Jaime, his hands on his pockets and was toying with his Adidas on the tiled floor, na tila ba kayang tuklapin ng sapatos nito ang tiles.

Tumikhim ito at saka tumingin sa kanya. “When I first came here, I hated you. O mas tamang sabihing kinainggitan ko ang pagmamahal ng sarili kong ina sa iyo. I wanted to hurt you at times when you’re being mean and snobbish. But you’re so pretty with your pigtails I’d like to kiss you instead,” he smiled guiltily at her. Si Lara ay nagbuka ng bibig upang magsalita upang muli ring isara nang hindi makaisip ng anumang sasabihin.

Nagpatuloy si Jaime. “I’ve dated a lot of women since…” he shrugged his shoulders. Bahagyang lumabi, making the sensual mouth prominent. “Elementary, high school. Can’t remember. Bedded some of them. All for fun, lust, kind of stuff, you know…”

She flinched. “I’m… one of those women…”

Hindi pinansin ni Jaime ang sinabi niya. “But all my love was meant for only one woman. And that woman is you, Lara.”

Napasinghap siya nang malakas. Tama ba ang narinig niya?

“I love you, Lara, I always have.”

She sobbed as she ran to his waiting arms. Ang kanina pa pinipigilang mga luha’y ibinuhos niyang lahat sa dibdib nito.

“Ilang babae na rin ang sinabihan kong I love you, sweetheart. Though I didn’t mean it, they must have believed me. And no one but you cried. Care to tell me why?” he teased, kasabay ng paghalik sa ibabaw ng buhok niya.

“Just hold me, Jaime,” tuloy siya sa pag-iyak. “Hold me, kiss me, make me feel na hindi ako nananaginip. Make love to me and I don’t care if we do it here…”

Malakas na tumawa si Jaime. “I am more than willing to oblige, sweetheart. But I have a better idea,” walang kahirap-hirap na pinangko nito ang dalaga. “Tara sa itaas,” at saka nito kinindatan si Nana Sepa na nasa dulong kusina mula pa kanina kasama ng isa pang katulong.

Nasisiyahang ngumiti ang matandang babaing parehong naging yaya ng dalawa.

Wakas

Available on https://www.preciousshop.com.ph/products/series/phr-series/sweetheart/swg00005-all-my-love/